II SA/Wa 579/25
WyrokWSA w Warszawie2025-06-27
Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska, Ewa Radziszewska-Krupa, Mateusz Rogala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej z mocy prawa, w związku z nieprzedstawieniem mu propozycji nowych warunków zatrudnienia lub pełnienia służby do określonego terminu, jest zgodne z prawem, nawet jeśli funkcjonariusz był w ciąży lub pełnił funkcję w związku zawodowym?Ratio decidendi
Wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej z mocy prawa, w związku z nieprzedstawieniem mu propozycji nowych warunków zatrudnienia lub pełnienia służby do określonego terminu, jest zgodne z prawem, nawet jeśli funkcjonariusz był w ciąży lub pełnił funkcję w związku zawodowym. Przepisy PwKAS, które regulują ten proces, nie przewidują ochrony przed wygaśnięciem z mocy prawa w takich sytuacjach, a zasada równości i interesu publicznego mogą przemawiać za takim rozwiązaniem w kontekście reorganizacji administracji.Stan faktyczny
Skarżąca, funkcjonariuszka Służby Celno-Skarbowej, nie otrzymała pisemnej propozycji nowych warunków zatrudnienia lub pełnienia służby w związku z reorganizacją Krajowej Administracji Skarbowej. W konsekwencji, jej stosunek służbowy wygasł z mocy prawa. Skarżąca podnosiła, że była w ciąży i pełniła funkcję w związku zawodowym, co powinno zapewniać jej ochronę przed zwolnieniem. Organy administracyjne i sądy administracyjne rozpatrywały sprawę wielokrotnie, analizując przepisy PwKAS i uKAS oraz konstytucyjne zasady ochrony pracy i równości.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 marca 2025r. sygn. akt III OSK 2580/24 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 czerwca 2024r. sygn. akt II SA/Wa 259/24, w którym oddalono skargę A. W. (zwana dalej "Skarżącą") na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (zwany dalej "Szefem KAS") z [...] marca 2020r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego.
Wyrok wydano w poniższym stanie faktycznym i prawnym.
Skarżąca do [...] lutego 2017r. pełniła służbę jako funkcjonariusz celny w Izbie Celnej w [...]. W związku z art. 165 ust. 3 i 6 ustawy z 16 listopada 2016r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U z 2016 r., poz. 1948 ze zm.; zwana dalej "PwKAS"). Skarżąca od [...] marca 2017r. stała się funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej, pełniącym służbę w Izbie Administracji Skarbowej w [...].
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (zwany dalej "DIAS") pismem z [...] lutego 2017r. określił Skarżącej miejsce pełnienia służby w [...] Urzędzie Celno-Skarbowym w [...], z miejscem wykonywania obowiązków w [...]. Skarżącej do [...] maja 2017r. nie przedstawiono pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, o której mowa w art. 165 ust. 7 PwKAS.
Skarżąca wobec braku przedstawienia propozycji wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie ze skargą na bezczynność DIAS w zakresie odnoszącym się do braku złożenia jej propozycji służby w Służbie Celno-Skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 26 czerwca 2018r. sygn. akt II SAB/Ol 92/17 zobowiązał organ do wydania, w terminie 14 od dnia otrzymania przez organ odpisu prawomocnego orzeczenia wraz z aktami sprawy, decyzji dotyczącej stosunku służbowego Skarżącej. Sąd wskazał, że nieprzedstawienie funkcjonariuszowi, o którym mowa w art. 165 ust. 3 PwKAS, do [...] maja 2017r. propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pracy obliguje organ do wydania decyzji administracyjnej, w której powinien wyjaśnić przyczyny ustania stosunku służbowego funkcjonariusza. Sąd stwierdził, że w takiej decyzji organ zobligowany jest rozważyć i odnieść się do wszystkich zarzutów Skarżącej, zwłaszcza tych dotyczących ochrony jej stosunku służbowego ze względu na bycie w ciąży w trakcie zwalniania ze służby, a także bycie członkiem związku zawodowego. Skarga kasacyjna wywiedziona przez organ od powyższego wyroku została oddalona wyrokiem NSA z 3 września 2019r. sygn. akt I OSK 3744/18. NSA w uzasadnieniu tego orzeczenia, odnosząc się do obowiązku organu wydania decyzji administracyjnej w sytuacji niezłożenia funkcjonariuszowi propozycji dalszego zatrudnienia, nawiązał do motywów uchwały składu 7 sędziów NSA z 1 lipca 2019r. sygn. akt I OPS 1/19, rozstrzygającej zagadnienie prawne powstałe na tle art. 165 ust. 6 PwKAS dotyczące sposobu zakończenia stosunku służbowego funkcjonariusza.
DIAS w następstwie ww. wyroków, decyzją z [...] grudnia 2019r. nr [...], działając na mocy art. 170 ust. 1 i 3 PwKAS oraz art. 276 ust. 2 ustawy z 16 listopada 2016r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2019r., poz. 768 ze zm.; zwanej dalej "uKAS"), stwierdził wygaśnięcie stosunku służbowego Skarżącej z dniem [...] sierpnia 2017r.
Szef KAS decyzją z [...] marca 2020r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję DIAS, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018r., poz. 2096, ze zm., zwana dalej "k.p.a.").
W uzasadnieniu Szef KAS powołał się na art. 165 ust. 3 i 7 i art. 170 ust. 1 i 3 PwKAS. Podkreślił, że rozstrzygnięcia w zakresie odnoszącym się do stosunku służbowego determinowane były przez reorganizację funkcjonowania zarówno Służby Celnej, kontroli skarbowej, jak i administracji podatkowej w jedną instytucję - Krajową Administrację Skarbową. Skarżąca nie otrzymała pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, w konsekwencji czego jej stosunek służbowy wygasł z dniem [...] sierpnia 2017r., stosownie do art. 170 ust. 1 pkt 1 PwKAS. Nadto przepisy PwKAS nie nakładają obowiązku złożenia funkcjonariuszom propozycji pełnienia dalszej służby, bądź też zatrudnienia. Ustawodawca pozostawił bowiem kierownikom jednostek organizacyjnych KAS pełne prawo co do tego, komu zostanie przedstawiona propozycja, a w przypadku złożenia propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia, wybór rodzaju zatrudnienia, jaki zostanie zaproponowany poszczególnym pracownikom i funkcjonariuszom danej jednostki, tj. czy będzie to zatrudnienie na podstawie umowy o pracę czy też propozycja pełnienia służby. Ustawa nie zawiera nakazu złożenia pracownikom propozycji zatrudnienia, zaś funkcjonariuszom propozycji pełnienia służby. Ustawodawca umożliwił dostosowanie zasobów kadrowych do potrzeb kierowanych przez nich jednostek i realizowanych zadań. Stąd też DIAS nie był zobowiązany do przedłożenia Skarżącej propozycji pracy lub służby. W ocenie Szefa KAS uzasadnienie ww. decyzji DIAS w przedmiocie wygaśnięcia stosunku służbowego zawiera analizę ustawowych przesłanek, z powodu których zaniechano przedstawienia Skarżącej propozycji pracy/służby. DIAS, dokonując oceny potrzeb kadrowych w perspektywie tego komu z dotychczasowych funkcjonariuszy należy złożyć propozycję zatrudnienia lub pełnienia służby wziął pod uwagę potrzeby organizacyjno-kadrowe podległej jednostki. Przy podejmowaniu decyzji uwzględniono okoliczności wynikające z akt osobowych funkcjonariusza oraz systemu kadrowego [...] i systemu szkoleniowego [...], dotyczące całego przebiegu pracy/służby, w tym dotyczące kwalifikacji potwierdzonych odpowiednimi dokumentami oraz przebieg służby potwierdzony m.in. opiniami i ocenami bezpośrednich przełożonych, awansami na wyższe stanowisko służbowe czy kolejny stopień służbowy. Dokonując analizy przebiegu służby w kontekście złożenia propozycji służby, nie bez znaczenia były postępowania dyscyplinarne prowadzone wobec Skarżącej w związku z naruszeniem procedur kontrolnych na przejściu granicznym w [...], skutkujące wymierzeniem kar dyscyplinarnych. DIAS ocenił, że istotne były kwestie dotyczące przebiegu służby -ujawnienie powiązań natury osobistej funkcjonariusza z jednym z podróżnych. Z wykonanej analizy przejazdów wynikało, ze podróżny był wielokrotnie odprawiany przez Skarżącą bez ujawnień, natomiast w wyniku skierowań do kontroli szczegółowej dokonanych przez innych funkcjonariuszy, ujawniany był przemyt wyrobów tytoniowych. Taka sytuacja mogła wywołać dezaprobatę kierownika jednostki organizacyjnej. Dla oceny predyspozycji i przydatności funkcjonariusza w kontynuowaniu służby znaczenie ma m.in. postawa, sposób zachowania, rzetelność i odpowiedzialność. Funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej jest osobą powołaną do egzekwowania przepisów prawa. Funkcjonariuszy tej formacji obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa. Funkcjonariusze, aby móc skutecznie wykonywać swoje zadania, muszą pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o zachowania i postawy mające wpływ na nieposzlakowaną opinię. DIAS był uprawniony do oceny ww. atrybutu, cech i postawy Skarżącej ujawniających się w trakcie służby i powodujących, że w jego ocenie, Skarżąca nie wpisywała się w wysokie standardy tworzonej nowej Służby Celno-Skarbowej.
Szef KAS zwrócił też uwagę, że DIAS w procesie składania propozycji miał obowiązek zapewnienia nie tylko właściwego doboru pracowników zgodnie z ich kwalifikacjami i przebiegiem służby ale też zapewnienia właściwej obsady kadrowej w zakresie odpowiedniej ich liczby do realizacji przydzielonych zadań. DlAS nie mógł przekroczyć w swoich decyzjach kadrowych limitu etatów określonego w planie finansowym jednostki. Plan etatów funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej uległ zmniejszeniu do stanu sprzed połączenia jednostek o 96 etatów.
Zdaniem Szefa KAS, brak przedstawienia Skarżącej przez DIAS pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia bądź pełnienia służby wskazywał na działanie w trosce o właściwą i terminową realizację zadań ustawowych przez podległą Izbę. Organ ważąc wszystkie argumenty wskazał, że zobowiązany był brać pod uwagę nie tylko zasadę ochrony pracy lecz inne wartości konstytucyjne, jak interes publiczny, dobro wspólne, równowagę finansów publicznych, które mają związek ze zmianami dokonywanymi w strukturach administracji publicznej. Z treści art. 165 ust. 7 PwKAS nie wynika, iż po stronie organu leży obowiązek złożenia propozycji pracy/służby każdemu z dotychczasowych funkcjonariuszy. Przedłożenie propozycji służby/pracy zostało pozostawione uznaniu przełożonego, który biorąc pod uwagę całokształt okoliczności, podejmuje decyzję czy skorzystać z prawnej możliwości rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem lub, co miało miejsce w niniejszej sprawie, nie przedłożyć mu propozycji służby/pracy po uwzględnieniu ustawowych kryteriów, określonych w powołanym wyżej przepisie.
W sprawie organy uznały, że w okolicznościach faktycznych słuszny interes społeczny uzyskał prymat nad słusznym interesem strony. Organy muszą kierować się troską o właściwą i terminową realizację ustawowych zadań stawianych nowej formacji, z uwzględnieniem takich wartości jak dobro wspólne, interes publiczny, czy równowagę finansów publicznych w kontekście zmian dokonywanych w strukturach administracji publicznej. Szef KAS, odnosząc się do zarzutu Skarżącej zwalniania funkcjonariuszki w ciąży i członka związku zawodowego, wyjaśnił, że Skarżąca do [...] maja 2017r., nie poinformowała pracodawcy o ciąży. Zwolnienie lekarskie zawierające informację o kodzie [...] wpłynęło do organu 6 czerwca 2017r., a zaświadczenie lekarskie stwierdzające stan ciąży dostarczono 29 czerwca 2017r. Skarżąca w rozmowie [....] maja 2017r. nie ujawniła ciąży również, kiedy próbowała wyjaśnić powody nieotrzymania propozycji. Zgodnie zaś art. 170 PwKAS stosunki pracy i służbowe osób zatrudnionych i pełniących służbę w jednostkach KAS wygasają [...] sierpnia 2017r., jeśli osoby te do dnia [...] maja 2017 r. nie otrzymają pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia/pełnienia służby. Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do rozwiązań zawartych w innych ustawach. PwKAS przewidywała specyficzny sposób ustania stosunku pracy/służby w postaci jego wygaśnięcia z mocy prawa. Wskazany wyżej przepis nie zawiera ochrony przed zwolnieniem. Taka sytuacja dotyczyła wszystkich pracowników i funkcjonariuszy, w tym osób podlegających ochronie. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 13 marca 2000r. sygn. akt K 1/99 uznał, że wygaśnięcie stosunku służbowego z mocy samego prawa rodzi pewien automatyzm, który prowadzi do jednakowego traktowania wszystkich pracowników. Nieuzasadnione wydaje się być powoływanie w tej sytuacji na ochronę wynikającą z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych. Ochrona bowiem wynikająca z przepisów ustawy o związkach zawodowych nie miała zastosowania w niniejszej sprawie (por. uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z 22 października 1996 r. IPZP 18/96).
Szef KAS, odnosząc się do zarzutu odwołania, zakresie uwzględnienia jako kryterium nieprzedłożenia Skarżącej propozycji służby orzeczenia dyscyplinarnego w postaci kary nagany – wskazał, że zgodnie z art. 271 ust. 1 pkt 2 uKAS kary dyscyplinarne, o których mowa w art. 255 ust. 1 pkt 2 i 3, ulegają zatarciu po upływie 12 miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego. Trzeba mieć na uwadze, że zatarcie kary dyscyplinarnej nie ma wpływu na ocenę zachowania się funkcjonariusza i może mieć wpływ na ocenę przebiegu jego służby w kontekście złożenia mu propozycji służby/pracy. NSA w wyroku z 21 sierpnia 2007r. sygn. akt I OSK 1628/06, m.in. stwierdził, że uznanie kary dyscyplinarnej za niebyłą nie wyklucza jednak możliwości powoływania się na okoliczności stanowiące podstawę wymierzonej kary. Okoliczności, które stanowiły podstawę wymierzonej kary dyscyplinarnej, która następnie została uznana za niebyłą, mogą i muszą być wzięte pod uwagę przy ocenie przestrzegania przez policjanta dyscypliny służbowej. Samo zatarcie kary dyscyplinarnej nie rodzi zatem po stronie policjanta roszczenia o przyznanie mu nagrody rocznej w pełnej wysokości. Zatarcie karalności jest pewnego rodzaju fikcją prawną, pozwalająca traktować karalność jako niebyłą w świetle prawa i konsekwencją tego jest uznanie, że zdarzenie takie w ogóle nie istniało. Innymi słowy, ukaranie z przeszłości, jeśli uległo zatarciu, nie może być nigdy ujawnione i uniemożliwia to ocenę nowych zdarzeń związanych z byłym sprawcą czynu poprzez kwestię jego karalności, przy czym okoliczność owa nie oznacza, że mamy do czynienia z niewzruszalnie prawnym domniemaniem niewinności w stosunku do danego czynu (postanowienie Sądu Najwyższego z 4 stycznia 2011r. SDI 32/10 - OSNKW 2011/2/12). Zatarcie karalności nie jest równoznaczne z anulowaniem treści orzeczenia dyscyplinarnego poprzez wyeliminowanie go z mocą wsteczną z porządku prawnego jako w ogóle niewydanego i nie niweluje całkowicie wszystkich skutków uznania obwinionego za winnego. Naruszenie dyscypliny służbowej, stwierdzone w tym orzeczeniu, nie zostaje przez zatarcie wymierzonej kary wyeliminowane w sposób absolutny, bowiem zatarcie karalności nie przekreśla faktu, że naruszenie dyscypliny służbowej zaistniało w rzeczywistości. Zatarcie karalności powoduje natomiast, że z tą chwilą nie jest już możliwe dokonywanie oceny nowych zdarzeń z udziałem funkcjonariusza w pryzmacie jego uprzedniej karalności, traktowanej już jako niebyłą (w pkt 1 uchwały połączonych Izb Karnej i Wojskowej Sądu Najwyższego z 22 grudnia 1978r. - VI KZP 23/77, OSNKW 1979, z. 1-2).
Szef KAS, odnosząc się do dokonanej przez DIAS oceny przebiegu służby Skarżącej z wykroczeniem poza okres pełnienia służby, uznał, że zarzuty z tego zakresu były zasadne, gdyż nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie co do bytu stosunku służbowego, nie miało to jednak wpływu na wynik sprawy, w świetle innych przyczyn braku złożenia propozycji. Zdaniem Szefa KAS DIAS wziął pod uwagę przede wszystkim potrzeby kadrowe oraz przebieg dotychczasowej służby a także podjął niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W oparciu o materiały i dowody zebrane w postępowaniu, dokonał ich analizy, zarówno w kontekście przebiegu służby, jak i zasadności podjęcia decyzji o wygaśnięciu stosunku służbowego.
Szef KAS odniósł się również do kwestii braku przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, wskazując, że dowód ten nie był istotny do rozstrzygnięcia sprawy, bowiem DIAS (jako odpowiedzialny za realizację jej zadań), w przypadku utraty zaufania do podwładnego, może odmówić mu dalszego powierzenia pełnienia dotychczasowej funkcji.
Skarżąca w piśmie z 8 kwietnia 2020r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Szefa KAS, zarzucając ww. decyzji obrazę:
1) art. 165 ust 7 PwKAS w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez akceptację decyzji DIAS i tym samym akceptację faktu braku wręczenia Skarżącej propozycji pracy lub służby, gdy decyzja ta (o braku wręczenia propozycji) została wydana w oparciu o przesłanki nie znajdujących oparcia w ustawie (w tym właśnie w art. 165 ust.7 PwKAS) i przesłankach prawnie niedopuszczalnych np. karach dyscyplinarnych, które z mocy prawa są zatarte i nie powinny być przywoływane, a nadto nawet gdyby mógłby być - to z uwagi na ponad 15 letni upływ czasu nie mogły mieć znaczenia dla decyzji DIAS;
2) art. 165 ust 7 PwKAS przez akceptację przez Szefa KAS decyzji DIAS wydanej w oparciu o ww. przepis i tym samym akceptację braku wręczenia Skarżącej propozycji pracy lub służby, pomimo iż kwalifikacje i przebieg dotychczasowej służby, a także dotychczasowe miejsce zamieszkania Skarżącej za tym przemawiały;
3) art. 7 i art. 77 k.p.a. - przez błędną ocenę dowodów prowadzącą do wniosku, że prawidłowa była decyzja o niewręczeniu Skarżącej propozycji służby i że po stronie Skarżącej faktycznie zaistniały zachowania pozwalające uznać, że względy prawidłowego kształtowania kadry realizującej zadania administracji skarbowej oraz zapewnienia sprawnego i efektywnego funkcjonowania izby przemawiają za brakiem wręczenia jej propozycji pracy lub służby oraz błędną ocenę dowodów skutkującą uznaniem, że Skarżąca podjęła zachowania lub działania pozwalające obiektywnie stracić do niej zaufanie;
4) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. - przez błędną ocenę dowodów i błędne zawierzenie twierdzeniom DIAS o rzekomym limicie etatów (mającym wpływa na sytuacje prawną Skarżącej), gdy DIAS nie przedstawił na powyższą okoliczność żadnego dokumentu i jest to twierdzenie tylko gołosłowne, a istnieniu rzekomych limitów etatów zaprzeczyła I. S. podczas rozprawy przed Sądem Rejonowym w [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych o sygn. akt [...] z [...] lutego 2019r. (mogło być tak, ze wszyscy funkcjonariusze mogli otrzymać propozycje zatrudnienia. Ilość osób, którym nie przedstawiono propozycji zależała zatem od nietransparentnej decyzji DIAS w [...], a nie od rzeczywistych potrzeb kadrowych pozwane). Ponadto podnoszę, że również raporty pokontrolne NIK-u wykazały że to nieprawda, bo jeszcze przed [...] sierpnia 2017 prowadzone były szerokie nabory do KAS (co przeczy tezie o konieczności zwolnień z uwagi na nadmiar kadry);
5) art 7 i art. 77 § 1 k.p.a. - przez zatwierdzenie przez Szefa KAS ustaleń DIAS dotyczących rzekomego zachowania Skarżącej na służbie (w tym kontaktów z jednym z podróżnych), w sytuacji gdy tezy te opierały się tylko na plotkach, pogłoskach i nielogicznych domniemaniach i w istocie miały charakter szkalujący Skarżącą,
6) art. 7 i art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8, art. 9, i art. 11, art. 12, art. 80 k.p.a. - przez nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego, o który wnosiła Skarżąca, akceptację faktu odmowy przez DIAS dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków, o które wnosiła Skarżąca, co skutkowało wadliwym ustaleniem stanu faktycznego, w konsekwencji prowadzącym do wydania negatywnej dla mnie decyzji akceptującej decyzję DIAS;
7) art 10 § 1 k.p.a. w zw. z art 78 § 1 k.p.a. przez uniemożliwienie aktywnego udziału w toku postępowania, brak zapoznania Skarżącej z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, niezasadnym oddaleniu wniosków dowodowych, które zmierzały do wykazania istotnych dla sprawy okoliczności;
8) art. 105a ust 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej w związku z art. 165 ust. 3 zdanie ostatnie PwKAS, oraz z ostrożności art. 181 ust 1 uKAS w związku z art. 170 ust 3 PwKAS, polegające na naruszeniu zakazu zwalniania funkcjonariusza ze służby w okresie ciąży, gdy Skarżąca nie spełnia żadnej z przesłanek stanowiących o odstępstwie od generalnej zasady;
9) art. 1 i 3 w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych - przez akceptację zwolnienia Skarżącej z służby pomimo iż nastąpiło to ewidentnie jako swoisty odwet za czynności podejmowane w ramach działalności związkowej oraz (przede wszystkim) poprzez fakt, iż Skarżąca była pod ochroną związkową i nie można było jej zwolnić lub zmienić na niekorzyść warunków pracy lub płacy bez zgody związku zawodowego, a o takową zgodę DIAS nie wystąpił;
10) art. 153 P.p.s.a. - przez błędne przyjęcie, że wobec Skarżącej musi być wydana decyzja o wygaszeniu stosunku służbowego, gdy istotą sprawy jest to, że decyzja DIAS pokazuje wadliwość potraktowania Skarżącej przez DIAS przez brak wręczenia propozycji służby i w tej drodze Skarżąca może tę wadliwość wykazać.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 października 2020r. sygn. akt II SA/Wa 980/20 oddalił skargę. W wyniku skargi kasacyjnej Skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 listopada 2022r. sygn. akt III OSK 4548/21, uchylił ww. wyrok, z powodu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. NSA wyjaśnił, jakie wymagania powinno spełniać uzasadnienie wojewódzkiego sądu administracyjnego i wskazał, że zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli sądowoadministracyjnej, z uwagi na nieczytelne przedstawienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jak również brak jej wyjaśnienia w sposób umożliwiający pełne prześledzenie toku rozumowania i argumentacji Sądu I instancji. Podkreślono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku nie odniósł się do zarzutów, jakie zostały podniesione w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, wyrokiem z 6 marca 2023r. sygn. akt II SA/Wa 37/23 uchylił decyzje wydane przez organy obu instancji. Naczelny Sąd Administracyjny, w wyniku wniesionej przez Szefa KAS skargi kasacyjnej, wyrokiem z 6 grudnia 2023r. sygn. akt III OSK 1095/23, uchylił ww. wyrok WSA w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. NSA stwierdził m.in., że WSA w Warszawie w zaskarżonym wyroku w żaden sposób nie rozważył kwestii materialnoprawnych. W szczególności nie odniósł się ani do charakteru terminu do przedstawienia propozycji zatrudnienia lub służby i skutku jego upływu, ani ostatecznie samej kwestii braku złożenia propozycji dalszej służby. Kwestie te zaś są kluczowe do dokonania oceny zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z przepisami prawa, a w konsekwencji – ich ewentualnego uchylenia. W przypadku zaś uchylenia zaskarżonej decyzji (jak to miało miejsce na gruncie zaskarżonego wyroku), organ winien uzyskać jasne i wyraźne wskazówki odnoszące się do dalszego toku postępowania administracyjnego, prowadzonego po uprawomocnieniu się wyroku uchylającego. W rozpoznawanej sprawie natomiast Sąd pierwszej instancji ograniczył się do uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i rozstrzygnięcia organu I instancji, powołując się przy tym na orzeczenie WSA w Olsztynie, które było prowadzone w przedmiocie skargi na bezczynność DIAS w zakresie braku złożenia Skarżącej propozycji służby. Nadinterpretacją WSA w Warszawie było zatem uznanie, że kwestie podnoszone w skardze zostały już jakkolwiek prawomocnie rozstrzygnięte i przesądzone, zaś organy obu instancji były nimi, stosownie do art. 153 P.p.s.a., związane.
WSA w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę, pod sygn. akt II SA/Wa 259/24 uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny powołanym na wstępie orzeczeniem, po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej Skarżącej, uchylił ww. wyrok WSA w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie.
NSA wskazał, że rozpoznając zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., należy przede wszystkim zwrócić uwagę na to, że w sprawie koniecznym było rozważenie podnoszonej w zarzutach skargi kwestii przysługiwania Skarżącej, będącej funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej, w okresie przejściowym od [...] marca do [...] sierpnia 2017r. ochrony przed zwolnieniem związanej z rodzicielstwem oraz pełnieniem funkcji w organach związków zawodowych. Skarżąca, formułując skargę do WSA w Warszawie na decyzję Szefa KAS z [...] marca 2020r., utrzymującą w mocy decyzję DIAS z [...] grudnia 2019r., stwierdzającą wygaśnięcie stosunku służbowego z dniem [...] sierpnia 2017r., powoływała się bowiem na powyższe okoliczności. W skardze podniesiono zarzut naruszenia art. 105a ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej w związku z art. 165 ust. 3 zdanie ostatnie PwKAS, oraz z ostrożności art. 181 ust. 1 uKAS, wszystkie w związku z art. 170 ust. 3 PwKAS, polegające na naruszeniu zakazu zwalniania funkcjonariusza ze służby w okresie ciąży, w sytuacji gdy Skarżąca nie spełnia żadnej z przesłanek stanowiących o odstępstwie od generalnej zasady oraz obrazy art. 1 i art. 3 w zw. z art. 32 ust. 1 pkt. 1 ustawy o związkach zawodowych - przez akceptację faktu zwolnienia Skarżącej ze służby, pomimo że nastąpiło to – w jej ocenie - ewidentnie jako swoisty odwet za czynności podejmowane w ramach działalności związkowej oraz (przede wszystkim) przez fakt, że Skarżąca była pod ochroną związkową i nie można było jej zwolnić lub zmienić na niekorzyść warunków pracy lub płacy bez zgody związku zawodowego, a o takową zgodę DIAS nie wystąpił. Zarzuty te nie zostały rozpatrzone w sposób należyty. Nie jest wystarczające bowiem ograniczenie się przez WSA w Warszawie do przedstawienia okoliczności faktycznych związanych z ewentualną ochroną przed zwolnieniem wskutek pozostawania w ciąży i rodzicielstwa (s. 21 i 22 uzasadnienia wyroku), bez przedstawienia analizy stanu prawnego w tym zakresie. Sąd nie wyjaśnił, czy przyjął na gruncie obowiązujących w tzw. okresie przejściowym przepisów, że taka ochrona Skarżącej przysługiwała, czy też że PwKAS wykluczały taką ochronę.
Z kolei wywód Sądu pierwszej instancji odnoszący się do ochrony przed zwolnieniem Skarżącej, jako osoby będącej członkiem związku zawodowego i pełniącej funkcję przewodniczącej [...].pl w [...]przy ówczesnej Izbie Celnej w [...], a następnie przy DIAS, jest niekompletny i lakoniczny. Wywód ten oparty został bowiem na treści uchwały Sądu Najwyższego z 22 października 1996r., I PZP 18/96, w myśl której "Przepis art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991r. o związkach zawodowych (Dz. U. Nr 55, poz. 234 ze zm.) nie ma zastosowania do rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem pożarnictwa na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 88, poz. 400 ze zm.)". Zgodnie natomiast z art. 43 ust. 2 ww. ustawy strażaka "zwalnia się ze służby" w przypadkach: orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską (pkt 1); nieprzydatności do służby, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie przygotowawczym (pkt 2); wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby (pkt 3); skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego (pkt 4); zgłoszenia przez niego pisemnego żądania zwolnienia - w terminie do 3 miesięcy (pkt 5). Już proste zestawienie treści uchwały z przepisami, których dotyczy, wskazuje, że odnosi się ona do zupełnie innych, od występującej w niniejszej sprawie, podstaw zwolnienia ze służby.
Zdaniem NSA w zaskarżonym wyroku, pomimo wiążących wskazań, zawartych w wyroku NSA z 6 grudnia 2023r. sygn. akt III OSK 1095/23, nadal brak jest rozważań prawnych co do charakteru terminu do przedstawienia propozycji zatrudnienia lub służby i skutku jego upływu, ani ostatecznie samej kwestii braku złożenia propozycji dalszej służby. Kwestie te są kluczowe do dokonania oceny zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z przepisami prawa, jak podkreślił NSA na stronie 16 uzasadnienia tego orzeczenia.
NSA skonstatował, że analiza sprawy prowadzi zatem do jednoznacznego wniosku, że nie jest możliwe prawidłowe skontrolowanie zaskarżonego orzeczenia Sądu pierwszej instancji bez wyraźnego stanowiska tego Sądu we wszystkich wskazanych powyżej kwestiach. Rozważając te zagadnienia, WSA w Warszawie winien mieć na uwadze w szczególności to, że art. 60 Konstytucji RP gwarantuje dostęp do służby publicznej na jednakowych zasadach, zaś obowiązujący porządek prawny udziela szczególnej ochrony kobietom w ciąży. Art. 71 ust. 2 Konstytucji RP przyznaje bowiem matce przed i po urodzeniu dziecka prawo do szczególnej pomocy władz publicznych.
Zdaniem NSA, z uwagi na to, że w sprawie okazały się zasadne zarzuty naruszenia prawa procesowego sprowadzające się do braku rozważenia przez Sąd pierwszej instancji podczas kontroli zaskarżonej decyzji istotnych okoliczności sprawy, także tych wskazanych w uprzednim wyroku NSA z 6 grudnia 2023r. sygn. akt III OSK 1095/23, a także sporządzenia uzasadnienia wyroku z naruszeniem art. 141 § 4 P.p.s.a., przedwczesne byłoby rozpatrywanie pozostałych podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów prawa procesowego i materialnego.
NSA wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy WSA w Warszawie, uwzględniając przedstawione powyżej wywody i formułowaną na ich podstawie ocenę prawną, będzie zobowiązany do ponownego rozpoznania skargi strony na decyzję Szefa KAS z [...] marca 2020r., utrzymującej w mocy decyzję DIAS z [...] grudnia 2019r. stwierdzającą wygaśnięcie stosunku służbowego z dniem [...] sierpnia 2017 r. oraz do sporządzenia uzasadnienia wyroku wydanego w rezultacie ponownego rozpoznania tej skargi w sposób uwzględniający wszystkie wymogi określone art. 141 § 4 P.p.s.a.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
2. Sąd na wstępie zauważa, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a.") Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny w świetle ww. przepisów, w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sąd rozstrzyga ponadto, na mocy art. 134 § 1 P.p.s.a., w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd zauważa ponadto, że skład orzekający działał w sprawie w warunkach związania oceną prawną dokonaną w prawomocnych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 marca 2025r. sygn. akt III OSK 2580/24 oraz z 6 grudnia 2023r. sygn. akt III OSK 1095/23. Zgodnie bowiem z art. 190 P.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z art. 170 P.p.s.a. wynika natomiast, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W judykaturze podkreśla się "w tym sensie wykładnia prawa, o której mowa w zdaniu pierwszym art. 190 P.p.s.a., wiąże nie tylko sąd pierwszej instancji i kasatora, ale także Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną od wyroku wydanego w tej sprawie po ponownym jej rozpoznaniu" (por. wyrok NSA z 25 marca 2009r. sygn. akt. II GSK 830/08). Użyte w art. 190 P.p.s.a. pojęcie "wykładni prawa" należy rozumieć jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie nie może zatem dokonać odmiennej interpretacji przepisów niż interpretacja wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego. Odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 190 zdanie pierwsze P.p.s.a., dotyczyć może więc tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego. Gdy w trakcie ponownego rozpoznania sprawy sąd pierwszej instancji stwierdzi, że stan faktyczny, który stanowił podstawę faktyczną rozstrzygnięcia dokonanego przez Naczelny Sąd Administracyjny nie został dostatecznie wyjaśniony bądź jest odmienny od przyjętego przez NSA, nie jest związany wyrażoną poprzednio oceną, ponieważ do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (podobnie w wyrokach: SN z 9 lipca 1998r. sygn. akt I PKN 226/98; NSA z 4 grudnia 2009r. sygn. akt II FSK 1064/08; NSA z 14 grudnia 2005r. sygn. akt II OSK 342/05; NSA z 4 września 2007r. sygn. akt I FSK 1130/06). Drugi z przypadków utraty mocy wiążącej wykładni prawa wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego to podjęcie, po wydaniu przez NSA, a przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd pierwszej instancji, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania - przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały, w której wyrażona zostanie odmienna wykładnia prawa od przyjętej w wyroku wydanym w tej sprawie w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej. W takim przypadku moc wiążącą będzie miała wykładnia wynikająca z uchwały (art. 269 § 1 P.p.s.a., por. także: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2006, s.420-421; B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Kraków 2006, s. 451; uchwała NSA z 30 czerwca 2008r. sygn. akt I FPS 1/08).
3. Sąd, mając powyższe na uwadze, stwierdza, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przypomnieć należy, że podstawą prawną zaskarżonej decyzji Szefa KAS, na mocy której utrzymano w mocy ww. decyzję DIAS z [...] grudnia 2019r., w której stwierdzono wygaśnięcie stosunku służbowego Skarżącej z dniem [...] sierpnia 2017r., wydano stosownie do obowiązujących organy administracyjne przepisów art. 165 ust. 3 i 7 i art. 170 ust. 1 i 3 PwKAS w związku z art. 276 ust. 2 uKAS.
Zdaniem Sądu prawidłowo Szef KAS podkreślił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że rozstrzygnięcia w zakresie odnoszącym się do stosunku służbowego Skarżącej były determinowane przez reorganizację funkcjonowania zarówno Służby Celnej, kontroli skarbowej, jak i administracji podatkowej w jedną instytucję - Krajową Administrację Skarbową. Warto ponadto podkreślić, że DIAS wydał decyzję po ponad 2 latach od wygaśnięcia - z mocy prawa - stosunku służbowego Skarżącej, której organ nie zdecydował się przedstawić propozycji zatrudnienia ani propozycji pełnienia służby. Przepis art. 170 ust. 1 pkt 1 PwKAS stanowi bowiem, że stosunki pracy osób zatrudnionych w jednostkach KAS, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 2, 3 i 6 ustawy, o której mowa w art. 1, oraz stosunki służbowe osób pełniących służbę w jednostkach KAS, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 6 ustawy, o której mowa w art. 1, wygasają z dniem [...] sierpnia 2017r., jeżeli osoby te w terminie do dnia [...] maja 2017r., nie otrzymają pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby.
Warto też zauważyć - biorąc pod uwagę oceny prawne wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2023r. sygn. akt III OSK 1095/23 oraz z 25 marca 2025r. sygn. akt III OSK 2580/24 - że termin na przedstawienie propozycji zatrudnienia lub służby z art. 170 ust. 1 pkt 1 PwKAS jest terminem ustawowym, który nie podlega ani przedłużeniu ani przywróceniu. W świetle ww. przepisu art. 170 ust. 1 pkt 1 PwKAS wygaśnięcie stosunku służbowego ex lege oznacza bowiem, że żadna ze stron nie może ani uchylić się od wygaśnięcia tego stosunku, ani nie może wyłączyć wygaśnięcia stosunku służbowego, np. na skutek zajścia nowych okoliczności, czy też w drodze odmiennych ustaleń wiążących się z zajściem zdarzeń mających miejsce po upływie terminu na złożenie pisemnej propozycji. Po upływie zatem ww. terminu "do dnia [...] maja 2017 r." nie było możliwe przedłożenie Skarżącej pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, gdyż termin ten wyekspirował.
Sąd w tym kontekście, mając na względzie art. 60 Konstytucji RP, gwarantujących dostęp do służby na jednakowych zasadach oraz art. 71 ust. 2 Konstytucji RP przyznający matce przed i po urodzeniu dziecka prawo do szczególnej pomocy władz publicznych, nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska organów administracyjnych w zakresie ustosunkowania się do zarzutów Skarżącej dotyczących bycia w ciąży w trakcie wygaszania stosunku służbowego oraz ochrony wynikającej z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych. Organy obu instancji, rozpatrujące sprawę już po wygaśnięciu ex lege stosunku służbowego Skarżącej (DIAS – [...] grudnia 2019r., Szef KAS – [...] marca 2020r.) na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dowodów, odniosły się do podnoszonych przez Skarżącą kwestii. Zdaniem Sądu skoro Skarżąca do [...] maja 2017r. nie poinformowała organu administracyjnego o ciąży, a zwolnienie lekarskie o kodzie [...] wpłynęło do organu 6 czerwca 2017r., zaś zaświadczenie lekarskie stwierdzające stan ciąży dostarczono organowi 29 czerwca 2017r., to należało przyjąć, że okoliczność ta pozostawała bez wpływu na przedłożenie Skarżącej propozycji, bądź jej brak. DIAS powziął bowiem wiadomość o ciąży Skarżącej już po tym, jak wyekspirował termin, o którym mowa w art. 170 ust. 1 pkt 1 PwKAS pozwalający złożyć pisemną propozycję określającą nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby. Skarżąca nie przedłożyła też żadnych dowodów wskazujących, że powodem nieprzedłożenia Skarżącej ww. propozycji była jej działalność związkowa. Tym samym brak było w sprawie dowodów na dyskryminację Skarżącej w związku z niezłożeniem ww. propozycji, do której odwołuje się art. 170 ust. 1 pkt 1 PwKAS.
Należy ponadto zauważyć, że choć organy administracyjne obu instancji rozpatrując zarzuty i odnosząc się do argumentów Skarżącej wprost nie wskazały na to w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji, tym niemniej wobec funkcjonariuszy Służby Celnej nie miały zastosowania przepisy art. 105 i art. 105a ustawy z 27 sierpnia 2007r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2016r., poz. 1799), określające zasady zwalniania celników ze służby, bo ustawa ta, zgodnie z art. 159 pkt 3 PwKAS, utraciła moc 1 marca 2017r. Od tej daty, status prawny funkcjonariuszy zatrudnianych w nowym organie, jakim jest Krajowa Administracja Skarbowa (zwana dalej "KAS") statuują wyłącznie przepisy PwKAS i w tym kontekście nie mogły być uwzględnione zarzuty naruszenia ww. art. 105, art. 105a ww. ustawy o Służbie Celnej, odnoszące się m.in. do konsultacji związkowych oraz ochrony w związku z ciążą. Tym samym w okresie przejściowym, o którym mowa w wiążących w sprawie wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2023r. sygn. akt III OSK 1095/23 oraz z 25 marca 2025r. sygn. akt III OSK 2580/24, od 1 marca do 31 sierpnia 2017r. zastosowanie miały jedynie przepisy PwKAS, które nie przewidywały ochrony, o której mowa w ww. art. 105, art. 105a ww. ustawy o Służbie Celnej.
Sąd, mając ponadto podnoszone przez Skarżącą w skardze zarzuty materialnoprawne stwierdza, że wygaśnięcie z mocy prawa stosunku służbowego powoduje, że organ administracyjny faktycznie nie ma żadnych możliwości korzystania z prawem określonego władztwa, bo żaden zakres takiego władztwa nie został przewidziany. Nie ma więc możliwości ani negatywnego, ani pozytywnego ustosunkowania się do sytuacji prawnych powstałych z mocy samego prawa. Samo wygaśnięcie stosunku służbowego Skarżącej - co nastąpiło z mocy prawa - nie mogło być zatem uznane za sprzeczne z prawem, ponieważ skutek ten przewidywała bezpośrednio ustawa - art. 170 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 PwKAS, po upływie ściśle określonego terminu.
Sąd zauważa ponadto, że wzorcowy model wygaśnięcia zatrudnienia, który polega na uzależnieniu skutku ex lege od zdarzenia prawnego, a nie od czynności prawnej jednej ze stron (albo dokonanej na rzecz jednej ze stron), co do zasady nie wchodzi w relację z regulacją dotyczącą nierównego traktowania i dyskryminacji. Trudno bowiem wywieść, że zdarzenie, na które strony nie mają wpływu i które ma obiektywny charakter, konweniuje z zakazem nierównego traktowania (dyskryminacji).
W związku z tym należy przyjąć, że w odniesieniu do wszystkich funkcjonariuszy, którzy nie otrzymali propozycji pracy lub służby dojdzie do wygaśnięcia stosunku służbowego w określonej przez ustawodawcę dacie. Warto też wskazać, że w przepisach PwKAS nie przewidziano żadnej ochrony przed zwolnieniem, np. w związku z pozostawaniem w ciąży i rodzicielstwem, jak też w związku z pełnieniem funkcji w organizacji związkowej. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 13 marca 2000r. sygn. akt K 1/99 wskazał, że wygaśnięcie stosunków pracy z mocy samego prawa rodzi pewien automatyzm, który prowadzi do jednakowego traktowania wszystkich pracowników.
Sąd stanowisko to podziela i stwierdza, że po wyekspirowaniu terminu na przedłożenie Skarżącej propozycji pisemnej ([...] maja 2017r.), określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, doszło do wygaśnięcia stosunku służbowego i w tym kontekście nie może być mowy o naruszeniu przepisów prawnych wskazanych w skardze w związku z wydaniem przez organy obu instancji ww. decyzji, w których przyjęto, że stosunek służbowy Skarżącej wygasł [...] sierpnia 2017r. Ustawodawca dopuszczając możliwość zreformowania szeroko pojętej administracji skarbowej zrezygnował bowiem z indywidualizacji sytuacji prawnych poszczególnych pracowników, czy grup pracowniczych. Owa szczególność rozwiązań ustawowych przyjętych w art. 170 ust. 1 i 3 PwKAS w związku z art. 165 ust. 3 i 7 i art. 276 ust. 2 uKAS wiąże się z zasadniczymi przeobrażeniami związanymi z przebudową - reorganizacją funkcjonowania zarówno Służby Celnej, kontroli skarbowej, jak i administracji podatkowej w jedną instytucję - Krajową Administrację Skarbową. Taka sytuacja wymagała od ustawodawcy wprowadzenia rozwiązań prawnych, które prowadziłyby w stosunku do wszystkich pracowników, którzy w następstwie takich rozwiązań prawno-ustrojowych podlegają zwolnieniu, jednakowych zasad ich traktowania w związku ze zwolnieniem ze służby. Do wszystkich funkcjonariuszy zwalnianych w trybie art. 170 ust. 1 pkt 1 PwKAS zastosowano te same kryteria – brak przedłożenia propozycji pracy lub służby powodował – ex lege - wygaśnięcie stosunku służbowego w określonej przez ustawodawcę dacie – [...] sierpnia 2017r., bez szczególnej ochrony wynikającej z powołanych w skardze przepisów.
Warto ponadto wskazać, że rozwiązanie przyjęte w zakresie wygasania stosunków pracy/służby w ramach reform administracji publicznej stosowane było już w innych wcześniejszych ustawach i nie zostało podważone ani w orzecznictwie Sądu Najwyższego, ani w stanowiskach Trybunału Konstytucyjnego. Warto także podkreślić, że Trybunał Konstytucyjny kilkakrotnie w ciągu ostatnich prawie 20 lat badał konstytucyjność analogicznych regulacji wprowadzających wygaśnięcie z mocy prawa stosunków pracy. Warto więc przypomnieć, że analogiczne zapisy, jak przewidziane w art. 170 ust. 1 pkt 1 PwKAS, zostały zamieszczone m.in.: w art. 58 ustawy z 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, w art. 18 ustawy z 15 marca 2002r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy, w art. 20 ustawy z 29 grudnia 2005r. o przekształceniach i zmianach w podziale zadań i kompetencji organów właściwych w sprawach łączności, radiofonii i telewizji, w art. 19 ustawy z 10 lipca 2008r. o zniesieniu Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej, o zmianie ustawy o Inspekcji Handlowej oraz niektórych innych ustaw. Stosowany w tych ustawach mechanizm rozwiązywania stosunków pracy z mocy prawa budził zastrzeżenia i kontrowersje analogiczne do tych, podnoszonych przez Skarżącą, jednakże uznano, że reforma ustroju państwa, w tym ustroju administracji publicznej, dotyczy samych fundamentów ładu publicznego w państwie. W takim zaś przypadku istnieją wystarczająco silne argumenty przemawiające za odstąpieniem od zasady stabilności i pewności prawa. Zmiana warunków społecznych lub gospodarczych może wymagać zmian regulacji prawnych, w tym również zmian, które dotyczą nawiązywania i rozwiązywania stosunków pracy (por. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 13 marca 2000r. sygn. akt K 1/99).
Warto zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny w ww. orzeczeniu podnosił ponadto, że wygaśniecie stosunków pracy z mocy samego prawa rodzi pewien automatyzm, gdzie przy konsekwentnym stosowaniu tejże zasady, faktycznie nie ma miejsca na wartościowanie sytuacji prawnych a także na jakąkolwiek formę oświadczenia woli, zarówno ze strony pracodawcy jak i związków zawodowych, ponieważ nie ma miejsca na taką indywidualizację okoliczności prawnych i faktycznych, w której możliwa byłaby aktywność któregokolwiek z tych podmiotów, mająca wpływ na treść stosunku prawnego. Trybunał Konstytucyjny odwołując się ponadto do zasady równości wszystkich pracowników podlegających takiemu trybowi rozwiązania stosunku pracy, podnosił, że każde odstępstwo od takiego automatycznego wygaśnięcia stosunku pracy prowadzić mogłoby do naruszenia zasady równości. Aktywność związków zawodowych zaś możliwa byłaby jedynie wtedy, gdyby ustawodawca przewidywał możliwość indywidualizacji sytuacji, a więc odstępstwa mechanizmu wygaśnięcia stosunku pracy. Zdaniem Trybunału okoliczność, że ustawodawca poprzez wygaśnięcie z mocy prawa stosunków pracy wprowadził w zakresie wygasania stosunków pracy automatyzm, wszelkie odstępstwa od niego prowadzić mogą do naruszenia wyrażonej w art. 32 Konstytucji zasady równości.
Brak przedłożenia Skarżącej propozycji do określonej daty (31 maja 2017r.) powodował, że stosunek służbowy Skarżącej wygasał od [...] sierpnia 2017r., co powodowało zwolnienie Skarżącej ze służby (art. 170 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 PwKAS). Zdaniem Sądu przewidziany w art. 181 ust. 1 uKAS okres ochronny sam w sobie nie miał wpływu na wygaśniecie ex lege stosunku służbowego funkcjonariusza, mógł jednak powodować, że w przypadku zwolnienia funkcjonariusza ze służby (art. 170 ust. 3 PwKAS) w związku z art. 71 ust. 2 Konstytucji przysługiwało mu uposażenie do końca okresu ciąży lub trwania urlopów wymienionych w przepisie (art. 181 ust. 2 uKAS). Nie przesądzało to jednak o prawidłowości bądź braku prawidłowości wydanych w sprawie decyzji stwierdzającego wygaśniecie ex lege stosunku służbowego Skarżącej z dniem [...] sierpnia 2017r.
Sąd, odnosząc się do zarzutów i argumentacji Skarżącej, że organy błędnie uznały, że w okolicznościach faktycznych sprawy nie było podstaw do przedłożenia Skarżącej propozycji, o której mowa w art. 170 ust. 1 pkt 1 PwKAS, uznaje je za nieusprawiedliwione. Po pierwsze należy stwierdzić, że rację miał Szef KAS wskazując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przepisy PwKAS nie nakładają obowiązku złożenia funkcjonariuszom propozycji pełnienia dalszej służby, bądź też zatrudnienia. Obowiązek taki nie wynika z art. 165 ust. 7 PwKAS. Po drugie prawidłowe było również stanowisko Szefa KAS, że organy administracyjne w kontekście zmian dokonywanych w strukturach administracji publicznej powinny kierować się troską o właściwą i terminową realizację ustawowych zadań stawianych KAS, z uwzględnieniem wartości w postaci dobra wspólnego, interesu publicznego, równowagi finansów publicznych oraz że słuszny interes społeczny uzyskuje prymat nad słusznym interesem strony. Po trzecie to DIAS - będąc kierownikiem urzędu i realizując politykę kadrową - podejmuje szereg decyzji, które mają wpływ na prawidłowe funkcjonowanie podległej jednostki. Przede wszystkim odpowiada za takie zorganizowanie procesów pracy/służby, aby realizacja nałożonych przez ustawodawcę zadań odbyła się w prawidłowy sposób. Na każdym etapie zarządzania podległą jednostką jednym z zasadniczych celów realizowanych przez jej kierownika jest m.in. dążenie do stworzenia optymalnych warunków do kształtowania pozytywnego wizerunku KAS, jak również stworzenie takich warunków pracy, aby realizacja nałożonych przez ustawodawcę zadań odbyła się w prawidłowy sposób. DIAS, realizując politykę kadrową w podległej mu jednostce, ma więc możliwość oceny kadry pod kątem spełnienia ustawowych przesłanek i oceny zapewnienia gwarancji należytego wykonywania obowiązków służbowych.
Warto jednak wskazać, że w orzecznictwie zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Sądu Najwyższego wskazano, że rolą organów administracyjnych/pracodawców jest wykazania dlaczego konkretnemu pracownikowi nie przedstawiono propozycji służby/pracy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 stycznia 2019r. sygn. akt I OSK 996/18 stwierdził, że w przypadku funkcjonariusza, któremu nie zaproponowano pełnienia dalszej służby ani nie przedstawiono propozycji zatrudnienia, przyjąć trzeba, że istnieje obowiązek organu wydania decyzji deklaratoryjnej, stwierdzającej zwolnienie ze służby. Podobnie rzecz ma się z funkcjonariuszem, który odmówił przyjęcia propozycji zatrudnienia lub służby. W tych sytuacjach podstawę do wydania decyzji o zwolnieniu ze służby można wywieść z art. 170 ust. 1 i 3 ustawy PwKAS w związku z art. 276 ust. 2 uKAS (podobnie NSA w uchwale z 1 lipca 2019r. sygn. akt I OPS 1/19). Sąd Najwyższy w wyroku z 9 lipca 2020r. sygn. akt III PK 31/19 wskazał, że wygaśnięcie stosunku pracy, o którym mowa w art. 170 PwKAS stanowi skutek zaniechania, które jest wyrazem woli uprawnionego podmiotu, co upodabnia je do rozwiązania stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika (zwłaszcza organizacyjnych powodujących konieczność zmniejszenia zatrudnienia) i karze oceniać przez pryzmat kryteriów, które zadecydowały o tym, że jedni pracownicy otrzymali propozycję dalszego zatrudnienia, a inni takiej propozycji nie dostali. Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym wobec Skarżącej wyroku z 3 września 2019r. sygn. akt I OSK 3744/18, na który powołał się DIAS w uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji z 6 grudnia 2019r., wskazał, że z art. 170 ust. 3 PwKAS wynika, że wygaśnięcie stosunku służbowego traktuje się jako równoznaczne ze zwolnieniem ze służby, to w pełni uprawnione jest przyjęcie, że w takie sytuacji powinna zostać wydana decyzja administracyjna, co wynika wprost z art. 276 ust. 2 uKAS, zgodnie z którym zwolnienie ze służby następuje zawsze w drodze decyzji administracyjnej. Skoro ustawodawca nakazuje traktować wygaśnięcie stosunku służbowego jak zwolnienie ze służby, a zwolnienie ze służby dokonywane jest w trybie decyzji i obwarowane gwarancjami procesowymi oraz możliwością stosowania środków zaskarżenia, to w przypadku wygaśnięcia stosunku służbowego ze względu na brak propozycji dla funkcjonariusza, o jakiej mowa w art. 165 ust. 7 PwKAS, zachodzi podstawa do wydania przez właściwy organ decyzji stwierdzającej zwolnienie funkcjonariusza ze służby wskutek wygaśnięcia stosunku służbowego. Orzekanie w formie decyzji administracyjnej wyklucza przy tym jakąkolwiek arbitralność organu. Decyzja jest zaprzeczeniem arbitralności, wymaga uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, podania zastosowanych kryteriów oceny, wskazania okoliczności faktycznych. Przesłankami wymagającymi rozważenia będą w tym przypadku przesłanki dokonywania selekcji funkcjonariuszy, określone w art. 165 ust. KAS. Wbrew zarzutowi sformułowanemu w punkcie 2 materialnej podstawy kasacyjnej, zasada zwalniania funkcjonariuszy ze służby nie znajduje wyłączenia. Zawarte w art. 165 ust. 7 PwKAS zastrzeżenie dotyczące stosowania art. 170 tej ustawy, nie stanowi tu żadnej przeszkody, a to ze względu na brzmienie art. 170 ust. 3 tejże ustawy. Wydając decyzję stwierdzającą zwolnienie funkcjonariusza ze służby na skutek wygaśnięcia stosunku służbowego wobec nieprzedstawienia mu propozycji służby, organ każdorazowo będzie zobowiązany wziąć pod uwagę i rozważyć kryteria o jakich mowa w art. 165 ust. 7 ustawy o KAS. Również składy orzekające NSA w wiążących w sprawie wyrokach z 6 grudnia 2023r. sygn. akt III OSK 1095/23 oraz z 25 marca 2025r. sygn. akt III OSK 2580/24 wskazywały na potrzebę rozważenia przez organy administracyjne kwestii braku złożenia Skarżącej propozycji dalszej służby oraz stanowiska WSA w Warszawie w tym zakresie.
Sąd, mając powyższe na względzie uznał, że w wydanych w sprawie decyzjach organy należycie wyjaśniły, z jakich powodów możliwe i uprawnione było nieprzedłożenie Skarżącej propozycji, o jakiej mowa w art. 170 ust. 1 pkt 1 PwKAS. Zdaniem Sądu oceny z tego zakresu odpowiadały swobodnej ocenie dowodów (art. 80 k.p.a.) i nie nosiły cech dowolności, gdyż odwoływały się do okoliczności wynikających z akt sprawy, albo znanych organowi z urzędu. W toku postępowania zgromadzono wystarczający w świetle art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. materiał dowodowy, a organy obu instancji uwzględniły zarówno kwalifikacje zawodowe Skarżącej, jak również jej wykształcenie, dotychczasowy przebieg służby, podkreślając, że Skarżąca wykonywała obowiązki służbowe na poziomie oczekiwań, ale nie bez znaczenia były prowadzone wobec Skarżącej postępowania dyscyplinarne (s. 1-2, s. 5-7 ww. decyzji DIAS, s 8-15 zaskarżonej decyzji). Na tej podstawie organy obu instancji przyjęły - po dokonaniu oceny potrzeb kadrowych w perspektywie tego komu z dotychczasowych funkcjonariuszy należy złożyć propozycję zatrudnienia lub pełnienia służby - że brak przedstawienia Skarżącej przez DIAS pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia bądź pełnienia służby wskazywał na działanie w trosce o właściwą i terminową realizację zadań ustawowych tegoż organu. Wzięto pod rozwagę nie tylko zasadę ochrony pracy, lecz inne wartości konstytucyjne, jak interes publiczny, dobro wspólne, równowagę finansów publicznych, które mają związek ze zmianami dokonywanymi w strukturach administracji publicznej, odnosząc się przy tym do informacji wynikających z akt osobowych funkcjonariusza oraz systemu kadrowego [...] i systemu szkoleniowego [...], dotyczące całego przebiegu pracy/służby, w tym do kwalifikacji potwierdzonych odpowiednimi dokumentami oraz przebiegu służby potwierdzony m.in. opiniami i ocenami bezpośrednich przełożonych, awansami na wyższe stanowisko służbowe czy kolejny stopień służbowy. Szef KAS odnosząc się do konkretnych okoliczności faktycznych wskazał prawidłowo, że funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej jest osobą powołaną do egzekwowania przepisów prawa. Funkcjonariuszy tej formacji obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa. Funkcjonariusze, aby móc skutecznie wykonywać swoje zadania, muszą pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o zachowania i postawy mające wpływ na nieposzlakowaną opinię. Na tej podstawie Szef KAS wyjaśnił, że DIAS w okolicznościach wynikających z akt był uprawniony do oceny ww. atrybutu, cech i postawy Skarżącej ujawniających się w trakcie służby i powodujących, że w jego ocenie, Skarżąca nie wpisywała się w wysokie standardy tworzonej nowej Służby Celno-Skarbowej. Za realizację zadań w Izbie Administracji Skarbowej jest odpowiedzialny jej dyrektor i w przypadku np. utraty przymiotu zaufania przez podwładnego nie jest możliwe dalsze powierzanie mu pełnienia dotychczasowej funkcji. Zgodzić się należy z Szefem KAS, że dla prawidłowej i terminowej realizacji zadań nałożonych na Służbę Celno-Skarbową istotne jest efektywne wykorzystanie posiadanych zasobów kadrowych przy uwzględnieniu potrzeb oraz spełnieniu odpowiednich kryteriów i warunków, w tym przesłanek określonych w art. 165 ust. 7 PwKAS. DIAS, będąc kierownikiem urzędu i realizując politykę kadrową w izbie administracji skarbowej, podejmuje szereg decyzji, które mają wpływ na prawidłowe funkcjonowanie podległej jednostki. Przedłożenie propozycji służby/pracy zostało pozostawione uznaniu przełożonego, który biorąc pod uwagę całokształt okoliczności, podejmuje decyzję czy skorzystać z prawnej możliwości rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem lub, co miało miejsce w niniejszej sprawie, nie przedłożyć mu propozycji służby/pracy po uwzględnieniu ustawowych kryteriów, określonych w powołanym wyżej przepisie.
W związku z tym Sąd przyjął, że organy obu instancji w sposób wyczerpujący przedstawiły przyczyny, w świetle art. 165 ust. 7 PwKAS, z powodu których Skarżąca nie otrzymała propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby. Nie przekroczyły przy tym uznania administracyjnego. Organy przed wydaniem decyzji rozważyły też okoliczności dotyczące stosunku służbowego Skarżącej, co do bycia w ciąży w trakcie wygaszania stosunku służbowego, a także członkostwa Skarżącej w związku zawodowym.
Zdaniem Sądu prawidłowe było ponadto odniesienie się przez Szefa KAS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do podnoszonego przez Skarżącą w odwołaniu zarzutu możliwości uwzględnienia przy rozpatrywaniu kryterium nieprzedłożenia Skarżącej propozycji służby orzeczenia dyscyplinarnego, które uległo zatarciu po upływie 12 miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego (art. 271 ust. 1 pkt 2 uKAS w związku z art. 255 ust. 1 pkt 2 i 3 uKAS). Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania logicznej i spójnej oceny Szefa KAS, że zatarcie kary dyscyplinarnej nie ma wpływu na ocenę zachowania się funkcjonariusza i może mieć wpływ na ocenę przebiegu jego służby w kontekście złożenia mu propozycji służby/pracy. Stanowisko takie ma bowiem uzasadnienie w poglądach judykatury, na które prawidłowo powołał się Szef KAS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. NSA w wyroku z 21 sierpnia 2007r. sygn. akt I OSK 1628/06, m.in. stwierdził, że uznanie kary dyscyplinarnej za niebyłą nie wyklucza jednak możliwości powoływania się na okoliczności stanowiące podstawę wymierzonej kary. Okoliczności, które stanowiły podstawę wymierzonej kary dyscyplinarnej, która następnie została uznana za niebyłą, mogą i muszą być wzięte pod uwagę przy ocenie przestrzegania przez policjanta dyscypliny służbowej. Zatarcie karalności jest pewnego rodzaju fikcją prawną, pozwalająca traktować karalność jako niebyłą w świetle prawa i konsekwencją tego jest uznanie, że zdarzenie takie w ogóle nie istniało. Innymi słowy, ukaranie z przeszłości, jeśli uległo zatarciu, nie może być nigdy ujawnione i uniemożliwia to ocenę nowych zdarzeń związanych z byłym sprawcą czynu poprzez kwestię jego karalności, przy czym okoliczność owa nie oznacza, że mamy do czynienia z niewzruszalnie prawnym domniemaniem niewinności w stosunku do danego czynu (postanowienie Sądu Najwyższego z 4 stycznia 2011r. SDI 32/10 publ. OSNKW 2011/2/12). Zatarcie karalności nie jest równoznaczne z anulowaniem treści orzeczenia dyscyplinarnego poprzez wyeliminowanie go z mocą wsteczną z porządku prawnego jako w ogóle niewydanego i nie niweluje całkowicie wszystkich skutków uznania obwinionego za winnego. Naruszenie dyscypliny służbowej, stwierdzone w tym orzeczeniu, nie zostaje przez zatarcie wymierzonej kary wyeliminowane w sposób absolutny, bowiem zatarcie karalności nie przekreśla faktu, że naruszenie dyscypliny służbowej zaistniało w rzeczywistości. Zatarcie karalności powoduje natomiast, że z tą chwilą nie jest już możliwe dokonywanie oceny nowych zdarzeń z udziałem funkcjonariusza w pryzmacie jego uprzedniej karalności, traktowanej już jako niebyłą (w pkt 1 uchwały połączonych Izb Karnej i Wojskowej Sądu Najwyższego z 22 grudnia 1978r. - VI KZP 23/77, OSNKW 1979, z. 1 - 2).
Zdaniem Sądu prawidłowe i zgodne z zasadą swobodnej oceny dowodów były oceny wyrażone przez Szefa KAS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że choć DIAS w sposób nieprawidłowy odwołał się do okoliczności, które wystąpiły już po wygaśnięciu stosunku służbowego Skarżącej, tym niemniej wadliwość ta nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy - w świetle innych przyczyn powołanych przez DIAS i wskazujących na możliwość niezłożenia Skarżącej propozycji w rozumieniu art. 171 ust. 1 pkt 1 PwKAS.
Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, powyższe rozważania wskazują, że na uwzględnienie nie zasługiwały podnoszone w skardze zarzuty natury procesowej, a w szczególności art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 12, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Stosownie natomiast do art. 77 § 1 k.p.a. organ prowadzący postępowanie ma obowiązek w wyczerpujący sposób zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie zaś z art. 78 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany uwzględnić żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu tylko w sytuacji, gdy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, przy czym ocena znaczenia danej okoliczności faktycznej dla rozstrzygnięcia sprawy dokonywana jest przez organ prowadzący postępowanie. W analizowanej sprawie organy słusznie uznały, że dopuszczenie dowodów, o przeprowadzenie których wystąpiła Skarżąca, nie jest konieczne, gdyż nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem Sądu bezzasadne były też zarzuty naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art 78 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie Skarżącej aktywnego udziału w toku postępowania, brak zapoznania Skarżącej z aktami sprawy przed wydaniem decyzji. Skarżąca miała bowiem zapewnione prawo czynnego udziału na etapie postępowania odwoławczego. Skarżąca po uzyskaniu informacji o zakończeniu postępowania przed Szefem KAS skorzystała z możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, zaś pismami z 11 i 12 lutego 2020r. wniosła o przeprowadzenie kolejnych dowodów, dotyczących przebiegu jej służby, przyczyn niezłożenia propozycji służby/pracy, w tym zastosowanych wobec niej przesłanek w kontekście kryteriów stosowanych w doborze innych funkcjonariuszy do szeregów KAS. Zapewniono zatem Skarżącej uprawnienia wynikające z powyższych przepisów. W postępowaniu po zgromadzeniu całokształtu materiału dowodowego oraz po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego, z zachowaniem zasady prawdy obiektywnej, wyjaśniono Skarżącej przesłanki, które przemawiały za nieprzedstawieniem Skarżącej propozycji w rozumieniu art. 171 ust. 1 pkt 1 PwKAS. Materiał dowodowy przeanalizowano i oceniono zarówno w kontekście kwalifikacji zawodowych Skarżącej, przebiegu Jej służby a także potrzeb kadrowych, jak i zasadności podjęcia decyzji o wygaśnięciu stosunku służbowego, nie naruszając przy tym ani zasady zaufania do organów administracyjnych ani zasady przekonywania ani zasady swobodnej oceny dowodów. Jeszcze raz należy podnieść, że ustawodawca pozostawił kierownikom jednostek organizacyjnych KAS pełne prawo co do tego, komu zostanie przedstawiona propozycja, a w przypadku złożenia propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia, wybór rodzaju zatrudnienia, jaki zostanie zaproponowany poszczególnym pracownikom i funkcjonariuszom danej jednostki, tj. czy będzie to zatrudnienie na podstawie umowy o pracę czy też propozycja pełnienia służby. Ustawa nie zawiera nakazu złożenia pracownikom propozycji zatrudnienia, zaś funkcjonariuszom propozycji pełnienia służby. Ustawodawca bowiem umożliwił dostosowanie zasobów kadrowych do potrzeb kierowanych przez nich jednostek i realizowanych zadań. Stąd prawidłowe było uznanie przez Szefa KAS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że DIAS wydając ww. decyzję z [...] grudnia 2019r. nie był zobowiązany do przedłożenia Skarżącej propozycji pracy lub służby.
4. Sąd mając powyższe okoliczności na względzie, na mocy art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło