II SA/Wa 853/25

WyrokWSA w Warszawie2025-11-26

Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Joanna Kube, Anna Pośpiech-Kłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna, która jest decyzją związaną (tj. jej treść jest ściśle determinowana przez przepisy prawa materialnego), może zostać uchylona lub zmieniona w trybie nadzwyczajnym na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony?
Ratio decidendi
Decyzje związane, podobnie jak decyzje uznaniowe, mogą podlegać weryfikacji w trybie art. 154 § 1 k.p.a., pod warunkiem, że ich zmiana lub uchylenie nie doprowadzi do stanu niezgodnego z prawem. Słuszny interes strony w tym trybie musi mieć oparcie w obowiązujących przepisach prawa i nie może być sprzeczny z ustawą ani jej zastępować. W przypadku stwierdzenia niekonstytucyjności normy prawnej stanowiącej podstawę wyliczenia ekwiwalentu, przedawnienie roszczenia może zostać uznane za nieistniejące z uwagi na wyjątkowe okoliczności.
Stan faktyczny
Skarżący domagał się wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Organy administracji odmówiły, uznając, że decyzja odmawiająca wypłaty jest decyzją związaną, niepodlegającą uchyleniu w trybie art. 154 k.p.a., a roszczenie uległo przedawnieniu. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając niewłaściwe zastosowanie przepisów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, zasądzając od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2025 r. sprawy ze skargi L. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego L. R. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zw. dalej "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] o odmowie naliczenia i wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego L.R., zw. dalej "skarżącym", za niewykorzystany urlop. Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu [...] listopada 2018 r. (które zostało doręczone organowi w dniu 30 listopada 2018 r.) skarżący zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r. poz. 145, ze zm.). Powołał się przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 (Dz. U. z 2018 r. poz. 2102). Komendant Wojewódzki Policji w [...] w dniu [...] listopada 2020 r. wydał decyzję, którą odmówił naliczenia i wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. W dniu [...] listopada 2024 r. skarżący skierował do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wniosek o uchylenie, na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., decyzji z dnia [...] listopada 2020 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] odmawiającej naliczenia i wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop oraz podjęcie czynności materialno-technicznej polegającej na wypłacie skarżącemu wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Skarżący podniósł, że w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji organ dokonał błędnej wykładni art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610), bowiem ustawodawca nie przewidział wypłaty policjantom zwolnionym ze służby w Policji przed dniem 6 listopada 2018 r. ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy przy zastosowaniu współczynnika innego niż 1/30, w sytuacji gdy właściwa wykładnia wyżej wymienionej normy prawnej nakazuje ustalić funkcjonariuszom Policji zwolnionym przed tą datą, ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w wysokości wynagrodzenia funkcjonariusza za jeden dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby, co powinno nastąpić poprzez wykorzystanie współczynnika 1/21. W dniu [...] stycznia 2025 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wydał decyzję, którą odmówił zmiany decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. W dniu [...] lutego 2025 r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. . Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 154 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę uchylenia decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2020 r., w sytuacji gdy w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki z tego przepisu, tj. po pierwsze - sprawa dotyczy decyzji ostatecznej, po drugie - sprawa dotyczy decyzji, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, po trzecie - za uchyleniem decyzji przemawiają względy interesu społecznego oraz słuszny interes strony; 2) art. 190 ust. 4 Konstytucji poprzez jego niezastosowanie i odmowę podjęcia czynności materialno-technicznej polegającej na wypłacie stronie wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy; 3) art. 107 ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy prawo do wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za urlop nie zostało ograniczone czasowo, z uwagi na fakt, iż dokonywane jest w drodze czynności materialno-technicznej w trybie wznowienia określonego w art. 190 ust. 4 Konstytucji, ewentualnie; 4) art. 107 ust. 2 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż w przypadku skarżącego nie zachodzą wyjątkowe okoliczności usprawiedliwiające opóźnienie w dochodzeniu roszczenia, uzasadniające nieuwzględnianie przedawnienia, w każdym razie; 5) art. 8 § 2 k.p.a. poprzez nieuzasadnione odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, która to praktyka została przyjęta przez organ we wcześniej wydanej decyzji, dotyczącej co prawda innego byłego funkcjonariusza Policji, jednak sprawa obejmowała tożsamy stan faktyczny i prawny, tj. decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] grudnia 2024 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uchylenie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. i nakazanie podjęcia czynności materialno-technicznej, polegającej na wypłacie stronie wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym, a także odnosząc się do argumentów pełnomocnika strony zawartych w odwołaniu, Komendant Główny Policji wskazał, że decyzja administracyjna wydana w sprawie z zakresu administracji publicznej przez uprawniony do tego organ administracji, działający w granicach prawa, korzysta z domniemania prawidłowości. Jeżeli decyzja taka jest jednocześnie decyzją ostateczną, korzysta ponadto z ochrony wynikającej z art. 16 k.p.a., co oznacza, że jej wzruszenie może nastąpić jedynie w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych. Jednym z elementów systemu nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego obejmujących przypadki weryfikacji decyzji dotkniętych wadami niekwalifikowanymi oraz decyzji prawidłowych pod względem prawnym, jest postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. Stosownie do tego artykułu decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W myśl z kolei art. 154 § 2 k.p.a. w przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji. Przesłanką stosowania trybu przewidzianego w art. 154 § 1 k.p.a. jest pozostawanie decyzji ostatecznej w obrocie prawnym. Przesłanki podważenia przez zmianę (uchylenie) decyzji wyznaczone w tym przepisie to, po pierwsze - ostateczność decyzji, po drugie - nienabycie przez żadną ze stron prawa. Warunkiem, który umożliwia uzyskanie przez decyzję administracyjną przymiotu ostateczności jest prawidłowe wprowadzenie jej do obrotu prawnego. Z kolei wprowadzeniem do obrotu prawnego decyzji jest jej uzewnętrznienie w stosunku do adresata decyzji (strony). Wydanie decyzji administracyjnej jest natomiast czynnością procesową organu administracji publicznej, która musi być dopełniona doręczeniem decyzji jej adresatowi, tj. wprowadzaniem jej do obrotu prawnego. Wydanie decyzji powoduje, że zostaje w ten sposób załatwiona sprawa administracyjna. Od tego momentu decyzja rozpoczyna swój byt prawny. Doręczenie oznacza z kolei zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1427/17). Decyzje ostateczne, zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. to takie funkcjonujące w obrocie prawnym decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy Komendant Główny Policji wskazał, że w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia skarżącemu decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. Nie oznacza to jednak braku możliwości ustalenia faktu doręczenia decyzji stronie za pomocą innych dowodów. Jak słusznie zaznacza Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 11 grudnia 1991 r., sygn. akt V KRN 304/90, istota każdego dokonywanego doręczenia sprowadza się do przekazania treści rozstrzygnięcia do świadomości strony. Zachowanie zatem sformalizowanego trybu doręczenia nie jest konieczne, jeśli tylko strona, której doręczono dane rozstrzygnięcie nie kwestionuje tej okoliczności - oświadcza, że rozstrzygnięcie jej doręczono. Takie oświadczenie strony może zastąpić pokwitowanie i może być uznane za dostateczny dowód dotarcia do strony rozstrzygnięcia (G. Łaszczyca, A. Matan, Doręczenie w postępowaniu administracyjnym ogólnym i podatkowym, Zakamycze 1998 r., s. 199). Skarżący wnioskując o uchylenie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. nie zakwestionował faktu doręczenia mu tej decyzji, bowiem oświadczył, że "Wnioskodawca otrzymał decyzję (...)", ponadto treść tej decyzji jest mu znana. Powyższe wynika wprost z tego wniosku oraz z treści odwołania. Wobec powyższego Komendant Główny Policji uznał, że w dniu wystąpienia strony z żądaniem uchylenia omawianej decyzji w trybie art. 154 § 1 k.p.a. funkcjonowała ona już w obrocie prawnym, a co za tym idzie, w chwili wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia przysługuje jej przymiot ostateczności (prawomocności). Organ wyjaśnił co oznacza pojęcie "nabycia prawa", bowiem jest to kryterium kwalifikacji decyzji do poddania jej określonemu w przepisach reżimowi procesowemu. Ocena ewentualnego nabycia przez stronę prawa z decyzji ostatecznej, powinna być dokonywana na podstawie treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ostatecznej. Przy czym w doktrynie ugruntowany jest pogląd, że strona nie nabywa prawa z decyzji ostatecznej, jeżeli decyzja ta odmawia przyznania stronie żądanych uprawnień. Do decyzji ostatecznych, na mocy których strona nie nabyła prawa, należy zaliczyć również decyzje, w których treścią rozstrzygnięcia jest pozbawienie strony posiadanych przez nią uprawnień. Inaczej jest natomiast w przypadku decyzji nakładających na stronę obowiązek, gdyż na mocy tych decyzji pewne osoby nabywają prawo do wykonania tych obowiązków, a zatem są to decyzje, na mocy których strona nabyła prawo w rozumieniu art. 155 k.p.a. Mając zatem na uwadze, że strona nie nabywa prawa z decyzji ostatecznej, jeżeli decyzja ta odmawia przyznania stronie żądanych uprawnień, należy stwierdzić, że decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. o odmowie naliczenia i wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, stanowi decyzję, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa - w rozumieniu przepisów k.p.a. Nie ulega zatem wątpliwości, że w niniejszej sprawie może mieć zastosowanie jedynie art. 154 k.p.a. Komendant Główny Policji zauważył, że tryb z art. 154 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko do decyzji dotkniętych niekwalifikowanymi wadami (niedającymi podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, czy do wznowienia postępowania) lub decyzji prawidłowych. Daje zatem możliwość weryfikacji decyzji podjętych w wyniku wadliwej wykładni prawa materialnego lub decyzji wydanych w ramach norm prawa materialnego - norm uznaniowych, które pozwalają organowi administracji na swobodę działania w zakresie określenia konsekwencji stanu faktycznego sprawy, a więc pozostawiają uznaniu organu wybór treści rozstrzygnięcia, a dokonany wybór może być zmieniony (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1814/08 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 232/06). W rozpatrywanej sprawie podstawę prawną decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. stanowił art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, stanowiący podstawę do otrzymania przez policjanta zwalnianego ze służby ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby udzielanego na podstawie art. 33 ust. 3. Sposób ustalania wysokości tego ekwiwalentu określał zaś art. 115a ustawy o Policji, który do dnia 5 listopada 2018 r. stanowił, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. W dniu 6 listopada 2018 r. w Dzienniku Ustaw (poz. 2102) ogłoszony został wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, w którym orzeczono, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Omawiany wyrok Trybunału Konstytucyjnego spowodował zmianę treści przepisu art. 115a ustawy o Policji w ten sposób, że wyeliminował z systemu prawnego tę część przepisu prawa, która ustala wartość ułamkową miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym niezbędną do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. W konsekwencji powstała luka w systemie prawnym, która wobec obowiązku działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), uniemożliwiła ustalenie wysokości należnego policjantowi zwalnianemu ze służby ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego oraz dodatkowego do czasu ustanowienia przez ustawodawcę przepisu prawa, w którym wskazane zostało, jak należy ustalać wysokość omawianego ekwiwalentu. Z dniem 1 października 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z art. 1 pkt 16 tej ustawy art. 115a ustawy o Policji otrzymał brzmienie: ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Ponadto, zgodnie z art. 9 ust. 1 przywołanej ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r., przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r. W konsekwencji, od dnia 1 października 2020 r., w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. stosuje się wyłącznie dotychczasowe przepisy dotyczące ustalania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe (a więc z obowiązującym współczynnikiem ułamkowym 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego), chyba że sprawa dotycząca wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy została wszczęta i niezakończona przed dniem 6 listopada 2018 r. Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie potwierdza, iż decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2020 r., została wydana po ogłoszeniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 oraz po wprowadzeniu zmian ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw. Tym samym organ w sposób prawidłowy zastosował obowiązujące wówczas przepisy odnoszące się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby do dnia 6 listopada 2018 r. Organ bowiem zobowiązany był do wydania rozstrzygnięcia według stanu prawnego istniejącego na dzień wydania decyzji. Z kolei wskutek wyeliminowania z obrotu prawnego przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego części normy prawnej, która określała daną wartość ułamkową, przepis art. 115a ustawy o Policji mógł stanowić wyłącznie podstawę prawną, w oparciu o którą możliwe było wydanie rozstrzygnięcia odmawiającego wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Przepis ten, w kontekście obowiązujących w dacie wydania badanej decyzji przepisów prawa, nie mógł stanowić natomiast podstawy do wypłaty ekwiwalentu w innej niż dotychczas wysokości. Organ administracji, decydując się na rozpatrzenie wniosku, nie miał zatem możliwości rozstrzygnięcia sprawy w inny sposób niż poprzez odmowę uwzględnienia zgłoszonego w tym zakresie żądania. Zgodnie z art. 6 i art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a w toku postępowania stoją na straży praworządności. Przyjęcie przez organ administracyjny innej ułamkowej wartości miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, niezbędnej do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, byłoby zatem działaniem arbitralnym, wykraczającym poza granice normy prawnej wynikającej z art. 115a ustawy o Policji, obowiązującej w dniu wydania tego rozstrzygnięcia. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma charakter prawotwórczy, ale wyłącznie w ujęciu negatywnym. Trybunał Konstytucyjny orzekając o niezgodności z Konstytucją RP określonego przepisu lub jego części eliminuje go z obrotu prawnego (lub jego część), ale orzeczenie to nie zastępuje samego ustawodawcy. Z treści orzeczenia wynika jedynie, że treść przepisu jest niekonstytucyjna bo nie odpowiada wzorcowi, który jest z nią zgodny. Tym samym uzasadnienie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stanowi pewną wskazówkę dla ustawodawcy, który zobowiązany jest do dokonania zmian w systemie prawnym. Uzasadnienie nie stanowi normy prawnej w znaczeniu pozytywnym, a zatem nie może konwalidować niezgodnego z Konstytucją przepisu, tj. zmodyfikować go tak aby był zgodny z ustawą zasadniczą. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego rozstrzygają o konstytucyjności aktów prawnych z ustawą zasadniczą. W polskim porządku prawnym nie jest natomiast przyjęta teoria legalnej wykładni przepisów prawa. Zatem nie można przyjąć, jak chciałaby tego strona, że organ zobligowany był do przyjęcia oceny prawnej zaprezentowanej w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, dokonując samodzielnego wyliczenia wartości ułamkowej miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym niezbędnej do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, z pominięciem obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Organy administracji publicznej nie są upoważnione do wywodzenia z normy prawnej treści, które nie zostały w niej zawarte, bowiem rozstrzygnięcia przez nie wydawane nie mogą mieć charakteru prawotwórczego, ale są wyłącznie aktami stosowania prawa. Komendant Główny Policji podkreślił, że kwalifikowany akt administracyjny jakim jest decyzja administracyjna jest aktem stosowania prawa w kształcie obowiązującym w chwili wydania rozstrzygnięcia. Nie można przyjąć, by rozstrzygnięcia sądów administracyjnych determinowały organy administracji publicznej do automatycznego ich recypowania na grunt tej sprawy administracyjnej. Każda sprawa jest odmienna i wymaga od organu indywidualnego ustalenia okoliczności faktycznych, bowiem tylko wówczas możliwa jest właściwa subsumpcja normy prawnej. Organ administracyjny wydaje również swoje decyzje samodzielnie. W kontekście możliwości zastosowania trybu przewidzianego w art. 154 k.p.a. Komendant Główny Policji zauważa, że decyzja, o której mowa powyżej, opiera się na ściśle określonych w przepisach prawa materialnego przesłankach i rolą organu orzekającego w tej sprawie jest stwierdzenie, w oparciu o analizowany materiał dowodowy, czy tak określone przesłanki zaistniały, czy też nie. Natomiast poza wolą organu pozostaje wybór rozstrzygnięcia, gdyż ten wynika wprost z przepisów prawa materialnego. Oznacza to, że decyzja taka jest decyzją związaną - organ ma obowiązek wydać decyzję w sprawie w określonych prawem okolicznościach i wola strony nie może skutkować wydaniem decyzji wbrew określonym prawem kryteriom (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2615 r., sygn. akt IISA/Wa 1456/14). Konstrukcja i charakter wskazanych przepisów prawa uniemożliwia zatem zastosowanie trybu przewidzianego art. 154 k.p.a. Komendant Główny Policji zauważa, że przy ocenie żądania strony uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której nie nabyła prawa, należy mieć także na uwadze, że art. 154 k.p.a. nie tworzy dla stron prawa do trzeciej instancji odwoławczej. W trybie art. 154 k.p.a. mogą być zmieniane lub uchylane zarówno decyzje wadliwe, jak i decyzje nie dotknięte żadnymi wadami wyłącznie, jeżeli ich wzruszenie jest podyktowane względami interesu społecznego lub słusznym interesem strony. Taka konstrukcja art. 154 k.p.a. powoduje, że nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, niejako w kolejnej instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 1996 r. sygn. akt III SA 1212/95 oraz z dnia 15 listopada 1996r. sygn. akt III SA 1110/95). Komendant Główny Policji podkreślił, że uchylenie bądź zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy załatwionej tą decyzją ostateczną, przy uwzględnieniu normy prawa materialnego, w oparciu o którą tę decyzję ostateczne wydano. Przyjęcie zaś stanowiska, według którego, w postępowaniu opartym na art. 154 k.p.a. możliwe byłoby ustalenie na nowo stanu faktycznego oraz ocena tego na nowo ustalonego stanu faktycznego w odniesieniu do norm prawa materialnego skutkowałaby utożsamieniem tego nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej z postępowaniem zwykłym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2017 r.t sygn. akt I OSK 2139/15). Postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji ostatecznej z punktu widzenia interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Przy czym dopuszczalność wzruszenia na podstawie art. 154 k.p.a. ostatecznej decyzji administracyjnej nie może oznaczać dowolności w tym zakresie. Samo zaś określenie "słuszny interes strony", aczkolwiek niezdefiniowane, to jednak wskazuje, że nie chodzi w nim o każdy interes strony (a więc chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji publicznej o treści zgodnej z wolą strony), ale wyłącznie o interes zgodny przede wszystkim z prawem i zasadami współżycia społecznego. Modyfikacja ostatecznej decyzji odmawiającej przyznania stronie żądanych uprawnień (poprzez jej zmianę bądź zniesienie) musi więc być społecznie akceptowalna i godna wsparcia ze strony Państwa, ze względu na cel jaki ma zostać przez tę modyfikację osiągnięty. Interes ten ma być więc obiektywnie słuszny, a nie jedynie zgodny z oczekiwaniem strony. Możliwość zastosowania art. 154 k.p.a. w konkretnej sprawie należy rozważać w świetle przepisów prawa materialnego w tym znaczeniu, iż zmiana lub uchylenie decyzji musi pozostawać w zgodności z tymi przepisami (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 272/14 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 lutego 2013 r. sygn. akt IISA/Wr 862/12'). Odnosząc się do kwestii ustalenia, czy zmianie lub uchyleniu decyzji nie sprzeciwia się interes społeczny, Komendant Główny Policji wskazał, że "nie ma trwałej, stałej definicji interesu społecznego. Jego treść jest ciągle zmieniającą się kompozycją i bilansem różnorodnych wartości określonego społeczeństwa w określonym czasie" (zob.: M. Wyrzykowski, Pojęcie interesu społecznego w prawie administracyjnym, Warszawa 1986). Ustawodawca używa nieostrego pojęcia "interesu społecznego", jednakże stwarza w ten sposób możliwość elastycznego stosowania prawa, w zależności od okoliczności danej sprawy. Tak pojmowane stosowanie prawa ma wyraźnie określone granice, bowiem w demokratycznym i praworządnym państwie, administracja publiczna, stosownie do art. 6 k.p.a., opiera swoje działania przede wszystkim na zasadzie praworządności. Istnieje więc nierozerwalny związek pomiędzy zasadą uwzględniania interesu społecznego, a zasadą legalizmu. Uwzględnienie interesu strony oraz interesu społecznego w myśl art. 154 Kpa należy rozumieć w ten sposób, iż mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, niepozostającego jednakże w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ działając w granicach uznania administracyjnego, przyjmuje ten sposób orzekania, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony. Kolizja interesu społecznego lub interesu strony z przepisem prawa wyklucza możliwość zastosowania art. 154 k.p.a. Odmienna wykładnia tego przepisu prowadziłaby do wniosku, że organ w każdym przypadku, niezależnie od treści przepisów, zobowiązany byłby do uwzględniania wniosków stron, jeśli tylko uzasadniałby to słuszny interes strony. Powyższa wykładnia stoi w sprzeczności z zasadą praworządności uregulowaną w art. 6 Kpa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 607/19). Zdaniem Komendanta Głównego Policji w niniejszej sprawie niewątpliwie nastąpił konflikt interesu społecznego i słusznego interesu strony. W jasno bowiem sformułowanym interesie strony leży przyznanie prawa do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy według przelicznika 1/21. Jednocześnie jednak wskazać należy, że kryterium to nie może derogować jednoznacznego przepisu prawnego w każdej sytuacji, w której indywidualny interes strony jest naruszony, czy też w której ma miejsce subiektywne poczucie naruszenia takiego interesu. Natomiast w interesie Policji (tożsamym z interesem społecznym) pozostaje, aby wszelkie rozstrzygnięcia miały oparcie w przepisach powszechnie obowiązujących i były z nimi zgodne. Organ II instancji wskazał, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] w decyzji z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] słusznie uznał, iż brak było podstaw do uchylenia decyzji tego organu z dnia [...] listopada 2020 r. Uchylenie omawianej decyzji w trybie art. 154 k.p.a. byłoby nie tylko sprzeczne z interesem społecznym, skutkując eliminacją rozstrzygnięcia prawidłowego i zgodnego z tym interesem, ale też prowadziłoby do naruszenia art. 114 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 115a ustawy o Policji (w brzmieniu obowiązującym w dniu zwolnienia strony ze służby). Na marginesie warto także wskazać, że strona miała możliwość wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2020 r., o czym została prawidłowo pouczona. Z przysługującego uprawnienia strona jednak nie skorzystała. Tym samym, decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. jest decyzją prawidłową, zaś argumenty przedstawione przez pełnomocnika strony w odwołaniu z dnia [...] lutego 2025 r. nie mogą wpłynąć na sposób rozpatrzenia niniejszej sprawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 § 2 k.p.a. Komendant Główny Policji wskazał, że każdy wniosek dotyczący uchylenia decyzji w trybie art. 154 k.p.a. jest rozpoznawany indywidulanie i każdorazowo wymaga dogłębnej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy w kontekście wypełnienia przesłanek określonych we wskazanej normie prawnej. Odmienność zaś stanu faktycznego i prawnego stanowi uzasadnioną przyczynę dla odmiennego załatwienia sprawy. Nie można bowiem mówić o związaniu ustaloną praktyką załatwiania spraw przez organ w sytuacji, gdy praktyka ta dotyczy spraw o podobnym, ale jednak nie tożsamym stanie faktycznym i prawnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt 11 OSK 1105/18 i z dnia 25 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 815/22). Wobec powyższego zarzut ten uznano za bezzasadny. Odnosząc się natomiast do zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 107 ustawy o Policji, Komendant Główny Policji wskazał na treść art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami (art. 107 ust. 2 ustawy o Policji). Bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa: 1) każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia, a także 2) uznanie roszczenia (art. 107 ust. 3 ustawy o Policji). Powyższe oznacza, że upływ terminu przedawnienia jest przesłanką materialnoprawną, która powoduje, że skarżącemu nie przysługuje roszczenie z tytułu prawa do uposażenia, czy innych należności pieniężnych. Termin przedawnienia biegnie od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jednocześnie o wymagalności roszczenia decyduje chwila, z którą uprawniony policjant może zażądać spełnienia świadczenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt IISA/Wa 199/13). Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 spowodował zmianę treści przepisu art. 115a ustawy o Policji w ten sposób, że z dniem 6 listopada 2018 r. wyeliminował z systemu prawnego tę część przepisu prawa, która ustalała wartość ułamkową miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym niezbędną do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy w sposób umożliwiający wystąpienie z roszczeniem o wypłatę przedmiotowego ekwiwalentu w wyższej wysokości. Biorąc pod uwagę powyższe, Komendant Główny Policji stwierdził, że "wymagalność" roszczenia skarżącego o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy zaistniała w dniu ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15). A zatem roszczenie o wypłatę wskazanego świadczenia stało się wymagalne od dnia 6 listopada 2018 r. i z tą datą rozpoczął się bieg terminu przedawnienia roszczeń wynikających z tego wyroku. Jednocześnie wskazano, że wystąpienie skarżącego z dnia [...] listopada 2018 r. o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, stanowiło podjęcie czynności, o której mowa w art. 107 ust. 3 ustawy o Policji, a zatem przerwało bieg przedawnienia, powodując konieczność ustosunkowania się przez właściwy organ do żądania strony. W omawianej sprawie Komendant Wojewódzki Policji w [...] w decyzji z dnia [...] listopada 2020 r. odniósł się do roszczenia strony. Tym samym bieg terminu przedawnienia rozpoczął się ponownie. Mając zaś na uwadze fakt, że omawiana decyzja wydana została w dniu [...] listopada 2020 r., to w ocenie Komendanta Głównego Policji nie ulega wątpliwości, że roszczenie strony uległo przedawnieniu. Skarżący we wskazanym powyżej okresie, aż do dnia [...] listopada 2024 r. nie podjął żadnych kroków zmierzających do przerwania biegu przedawnienia roszczenia z tytułu wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, a więc jego roszczenie z tego tytułu uległo przedawnieniu. Dopiero bowiem w wystąpieniu z dnia [...] listopada 2024 r., nadanym za pośrednictwem placówki pocztowej w dniu 22 listopada 2024 r., strona wniosła o uchylenie, na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2020 r., poprzez wypłatę ekwiwalentu pieniężnego. Komendant Główny Policji nadmienił również, że opóźnienie w dochodzeniu roszczenia nie zostało usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami, o których mowa w art. 107 ust. 2 ustawy o Policji. Skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2025 r. wniósł skarżący, zarzucając naruszenie: - art. 154 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę uchylenia decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. w sytuacji gdy w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki tego przepisu, tj. po pierwsze, sprawa dotyczy decyzji ostatecznej, po drugie, sprawa dotyczy decyzji, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, po trzecie, za uchyleniem decyzji przemawiają względy interesu społecznego oraz słuszny interes strony; - art. 9 ust. 1 ustawy o wsparciu służb mundurowych w zw. z art. 114 ustawy o Policji w zw. z art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 190 ust. 4 Konstytucji zw. z art. 2 Konstytucji poprzez błędną wykładnię i uznanie, iż w stosunku do skarżącego przy wyliczaniu wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop winien znaleźć zastosowanie współczynnik 1/30, w sytuacji gdy, prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów każe przyjmować, iż w przypadku skarżącego należy posłużyć się aktualnie obowiązującym współczynnikiem ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wynoszącym 1/21, albowiem przyjęta przez ustawodawcę wartość średnia, jako odwołująca się do zasad, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o wsparciu służb mundurowych, została uznana za ekwiwalentną względem 1 dnia urlopu wypoczynkowego i w pełni realizuje zasadę sprawiedliwości; - art. 190 ust. 4 Konstytucji poprzez jego niezastosowanie i odmowę nakazania Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w [...] podjęcia czynności materialno-technicznej polegającej na wypłacie skarżącemu wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy; - art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy prawo do wypłaty wyrównania ekwiwalentu za urlop nie zostało ograniczone czasowo, z uwagi na fakt, iż dokonywane jest w drodze czynności materialno-technicznej w trybie wznowienia określonego w art. 190 ust. 4 Konstytucji, ewentualnie - art. 107 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż w przypadku Skarżącego nie zachodzą wyjątkowe okoliczności usprawiedliwiające opóźnienie w dochodzeniu roszczenia uzasadniające nie uwzględniania przedawnienia. Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji jej poprzedzającej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przypisanych. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji, podtrzymując dotychczasową argumentację, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zw. dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Kontrola ta jest dokonywana według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaznaczenia wymaga, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją Komendanta Głównego Policji prowadzone było w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 154 k.p.a., który w § 1 stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes stron. Postępowanie to zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego, który domagał się zmiany w trybie art. 154 k.p.a. ostatecznej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] [...] listopada 2020 r. o odmowie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Jako podstawę wniosku wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15. Odmawiając zmiany ww. decyzji, organ stanął na stanowisku, że tryb przewidziany w art. 154 k.p.a. nie znajduje zastosowania do weryfikacji tzw. decyzji związanych, tj. takich, których treść determinowana jest ściśle określonymi przesłankami ustawowymi, niepozostawiającymi organowi administracji publicznej w zakresie rozstrzygnięcia sprawy luzu decyzyjnego. Taką zaś decyzją jest niewątpliwie kwestionowana decyzji odmawiająca wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, która opiera się na ściśle określonych w przepisach prawa materialnego przesłankach. Ponadto, w ocenie organu, zmiana kwestionowanej decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a., byłaby nie tylko sprzeczna z interesem społecznym, skutkując eliminacją rozstrzygnięcia prawidłowego i zgodnego z tym interesem, ale też prowadziłaby do naruszenia art. 114 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 115a ustawy o Policji (w brzmieniu obowiązującym w dniu zwolnienia skarżącego ze służby). Zasadniczą kwestią, która wymagała rozważenie przy ocenie zaskarżonej decyzji było więc to, czy tzw. decyzje związane mogą w ogóle podlegać weryfikacji w trybie przewidziany w art. 154 k.p.a., czy też taka możliwość - jak przyjął organ na gruncie rozpoznawanej sprawy - jest wyłączona. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, które Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, że dla zastosowania trybu określonego w art. 154 § 1 k.p.a. nie ma znaczenia to, czy decyzja ma charakter związany, czy uznaniowy, istotne jest natomiast aby zastosowanie tego trybu nie doprowadziło do stanu niezgodnego z prawem. Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. musi być więc interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Rozpatrując kwestię przesłanek z art. 154 k.p.a., należy przyjąć, że słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a., zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1406/06). Należy jednocześnie podkreślić, że ustawowa przesłanka o jakiej mowa w art. 154 k.p.a. tj. słuszny interes strony, nie jest przesłanką abstrakcyjną, ale konkretną odnoszącą się do danej sprawy i wywodzoną z decyzji ostatecznej, co do której został uruchomiony tryb nadzwyczajny. Stąd nie jest możliwe wywiedzenie słusznego interesu strony tylko z art. 154 k.p.a., istnienie tego słusznego interesu musi wynikać z rozwiązań materialnoprawnych na podstawie których wydana została ostateczna decyzja, co do której uruchomiono tryb z art. 154 k.p.a. Na podstawie art. 154 k.p.a. może być zmieniona lub uchylona decyzja ostateczna prawidłowa (wydana zgodnie z przepisami prawa), jak również decyzja wadliwa prawnie. Celem postępowania administracyjnego jest wydanie prawidłowego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli rozstrzygnięcie nie jest prawidłowe, nie jest zgodne z prawem, możliwe jest jego wzruszenie. Natomiast gdy wadliwości rozstrzygnięcia nie uzasadniają ani stwierdzenie nieważności decyzji, ani wznowienia postępowania, ocena tych wadliwości może być przedmiotem postępowania o uchylenie lub zmianę decyzji w trybie art. 154 lub 155 k.p.a. W sytuacji zatem, gdy przy uwzględnieniu interesu społecznego lub słusznego interesu strony możliwa jest taka zmiana decyzji względnie jej uchylenie, która nie prowadzi do sprzeczności z powszechnie obowiązującą normą prawną (której np. rozumienie od wydania decyzji "pierwotnej" uległo zmianie), to co do zasady nie ma przeszkód, by na gruncie omawianej regulacji doszło także do zmiany lub uchylenia decyzji o charakterze związanym. Warunkiem jest to, aby całość systemu prawnego nie stała temu na przeszkodzie (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2019 r. sygn. akt I OSK 2893/17). Przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w świetle jednolitej wykładni przyjętej w orzecznictwie sądów administracyjnych, nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności jest stanowisko wyrażone przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w kwestionowanej w trybie art. 154 k.p.a. decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 2020 r., który dokonał literalnej wykładni art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych, wyłączającej możliwość zastosowania zgodnych z Konstytucją zasad obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wobec funkcjonariuszy, którzy - jak skarżący - zostali zwolnieni ze służby przed 6 listopada 2018 r., a wnioski o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego złożyli po wspomnianej wyżej dacie. W świetle tego orzecznictwa, przyjęcie za prawidłową wykładni przepisów przejściowych zastosowaną przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w kwestionowanej decyzji z dnia [...] listopada 2020 r. oznaczałoby istnienie zjawiska tzw. "wtórnej niekonstytucyjności", które polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne. Oznaczałoby to, że ustawodawca przepisami przejściowymi próbuje ograniczyć zakres zastosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, a nadto narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków TK, które wiążą również ustawodawcę. Zasady, o których mowa w ww. art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych oznaczają zatem konieczność wzięcia pod uwagę przy wykładni przepisu art. 115a ustawy o Policji, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15. Zwracały na to wielokrotnie uwagę w swoich orzeczeniach zarówno wojewódzkie sądy administracyjne, jaki i Naczelny Sąd Administracyjny, a także sam ustawodawca w uzasadnieniu projektu ww. nowelizacji ustawy o Policji dokonanej ustawą o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych. Wskazał bowiem, że projekt przewiduje wprowadzenie rozwiązań prawnych mających na celu wdrożenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. K 7/15. Skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne brzmienie art. 115a ustawy o Policji w zakresie współczynnika 1/30, to posłużenie się przez ustawodawcę w art. 9 ust. 1 powołanej ustawy sformułowaniem "na zasadach wynikających z przepisów ustawy" oznacza, iż należy stosować art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, jednak z wyłączeniem tej jego części (dotyczącej współczynnika ekwiwalentu w wysokości 1/30), która została uznana za niezgodną z przepisami ustawy zasadniczej i którą należy wypełnić treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Z uwagi na powyższe, nie zasługuje na akceptację stanowisko wyrażone przez Komendanta Głównego Policji w zaskarżonej decyzji, że zmiana kwestionowanej decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a., byłaby nie tylko sprzeczna z interesem społecznym, skutkując eliminacją rozstrzygnięcia prawidłowego i zgodnego z tym interesem, ale też prowadziłaby do naruszenia art. 114 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 115a ustawy o Policji (w brzmieniu obowiązującym w dniu zwolnienia skarżącego ze służby). Takie stanowisko wyraził też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 września 2025 r. sygn. akt III OSK 641/25. Za niewzruszalnością takiej decyzji nie może także przemawiać przywoływana przez Komendanta Głównego Policji zasada trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 k.p.a.), ponieważ nie ma wystarczających racji, aby przedkładać dalsze formalne obowiązywanie decyzji ostatecznej nad rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z prawem. Odnosząc się natomiast do podniesionej przez Komendanta Głównego Policji kwestii przedawnienia roszczenia wskazać należy, że zgodnie z art. 107 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, jednak organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami. Stosownie do poglądów wyrażanych w orzecznictwie sądów administracyjnych, za taką wyjątkową okoliczność uznać należy stwierdzenie niekonstytucyjności normy prawnej stanowiącej podstawę wyliczenia spornego ekwiwalentu (por. wyroki WSA: w Gorzowie Wielkopolskim z 8 sierpnia 2019r., sygn. akt II SA/Go 381/19; w Olsztynie z 30 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 314/19; z 27 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 416/19; z 30 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 119/20; w Krakowie z 20 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 1282/19, publ. CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 2928/19 podkreślił zaś, przywołując treść art. 190 ust. 4 Konstytucji, że "nie można przez instytucję przedawnienia unicestwiać uprawnienia jednostki do przywrócenia stanu konstytucyjności po stwierdzeniu przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności prawnej podstawy czynności materialno-technicznej wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Takie działania organów Policji godzą również w konstytucyjną zasadę państwa prawa (art. 2 Konstytucji) i wywodzoną z niej zasadę ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku TK z 27 października 2004 r., sygn. akt SK 1/04 (Dz.U. nr 237, poz. 2384), wydanym na tle stosowania przepisów o przedawnieniu w postępowaniu cywilnym, w którym wprost wskazano, że na podmiotach publicznych po wydaniu przez Sąd Konstytucyjny wyroku stwierdzającego niekonstytucyjność danej normy prawnej spoczywa konieczność doprowadzenia do celu zgodnego z roszczeniem opartym na zasadach wywodzących się z Konstytucji". Należy w tym kontekście podkreślić, że skarżący od 2018 r. konsekwentnie dąży do uzyskania wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15. Z tych też względów podnoszenie przez organ zarzutu przedawnienia i twierdzenie, że opóźnienie w dochodzeniu roszczenia nie jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami, należy uznać za nieuprawnione. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wydane zostały z naruszeniem przepisu art. 154 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i dlatego zasadnym było wyeliminowane ich z obrotu prawnego. Rozpatrując ponownie sprawę organ uwzględni przedstawioną powyżej ocenę prawną. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło