II SAB/Wa 215/25
WyrokWSA w Warszawie2025-06-10
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Joanna Kube, Mateusz Rogala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z o.o. dopuściła się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Spółka dopuściła się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ zareagowała na niego po raz pierwszy po upływie 14-dniowego terminu. Jednakże, bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ spółka podjęła działania w celu udzielenia informacji, a część żądań nie stanowiła informacji publicznej. Sąd oddalił również wniosek o przyznanie sumy pieniężnej, uznając go za niezasadny.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej infrastruktury telekomunikacyjnej na jego nieruchomości. Spółka nie udzieliła odpowiedzi w ustawowym terminie 14 dni, a pierwsza reakcja nastąpiła po jego upływie. Skarżący zarzucił bezczynność i rażące naruszenie prawa, domagając się zobowiązania spółki do rozpatrzenia wniosku, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa oraz zasądzenia sumy pieniężnej. Spółka argumentowała, że udzieliła wszystkich informacji i nie doszło do bezczynności.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że O. S.A. dopuściła się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. 2. Stwierdzono, że bezczynność O. S.A. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalono skargę w pozostałym zakresie. 4. Zasądzono od O. S.A. na rzecz M. M. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność O. S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że O. S.A. z siedzibą w [...] dopuściła się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] września 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność O. S.A. z siedzibą w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od O. S.A. z siedzibą w [...] na rzecz M. M. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi M. M. (dalej: "skarżący") z dnia 22 stycznia 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest bezczynność O. S.A. z siedzibą w [...] (dalej: "Spółka") w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Wnoszący skargę zarzucił Spółce:
- naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p.") polegające na nierozpoznaniu w terminie wniosku z dnia [...] września 2024 r. (doręczonego Spółce w dniu [...] września 2024 r.),
- naruszenie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. polegające na niewydaniu decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, mimo braku przeszkód do rozpatrzenia wniosku w trybie przewidzianym ustawą.
Skarżący wniósł o:
- zobowiązanie Spółki do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżącego z dnia [...] września 2024 r., w terminie 14 dni licząc od uprawomocnienia się wyroku,
- stwierdzenie, iż bezczynność Spółki miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- przyznanie od Spółki sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,
- zasądzenie kosztów postępowania z uwzględnieniem opłaty od skargi oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, a także kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,
- o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci:
• wezwania z dnia [...] września 2024 r. wraz z potwierdzeniem nadania oraz wydrukiem ze strony internetowej Poczty Polskiej dot. śledzenia przesyłek,
• pisma Spółki z dnia [...] października 2024 r. celem ustalenia, iż pismem z dnia [...] września 2024 r. pełnomocnik skarżącego wezwał Spółkę do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej infrastruktury przesyłowej składającej się na linię telekomunikacyjną zlokalizowaną na należącej do skarżącego nieruchomości, a nadto iż wspomniane wyżej wezwanie zostało doręczone Spółce w dniu [...] września 2024 r. a także, iż pismem z dnia [...] października 2024 r. Spółka potwierdziła otrzymanie wezwania oraz wskazała, iż potrzebuje więcej czasu na rozpoznanie jego żądań.
Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach.
Za pismem z dnia [...] września 2024 r. pełnomocnik skarżącego wniósł
o udostępnienie przez Spółkę informacji publicznej poprzez:
1. wskazanie, czy sieci telekomunikacyjne zlokalizowane na nieruchomościach skarżącego stanowią własność Spółki, a w przypadku odpowiedzi pozytywnej, udzielenie odpowiedzi także na n/w pytania,
2. czy ww. sieci są aktualnie wykorzystywane przez Spółkę, stanowiąc element sieci dystrybucyjnej lub tranzytowej oraz jakie działania podejmuje Spółka względem tych sieci, celem zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania zgodnie
z przeznaczeniem,
3. wskazanie, z jakiej części nieruchomości korzysta Spółka, celem zapewnienia prawidłowego funkcjonowania sieci telekomunikacyjnych,
4. wskazanie, jakie ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości wiążą się
z istnieniem na niej sieci telekomunikacyjnych, w szczególności:
- w jakiej minimalnej odległości od poszczególnych sieci telekomunikacyjnych możliwa jest swobodna zabudowa, składowanie maszyn i urządzeń lub sadzenie drzew,
- w jakiej minimalnej odległości od poszczególnych sieci telekomunikacyjnych możliwe jest prowadzenie prac budowlanych lub rolnych z wykorzystaniem służących do tego maszyn i urządzeń przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa i higieny pracy,
5. jakie są parametry poszczególnych sieci telekomunikacyjnych (rodzaj i ilość urządzeń naziemnych i infrastruktury towarzyszącej),
6. wskazanie, czy w Spółce obowiązują wewnętrzne regulacje (Regulaminy, Wytyczne itp.), określające warunki budowy lub eksploatacji sieci telekomunikacyjnych o parametrach odpowiadających tym, o których mowa w pkt 5, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej, przesłanie kopii tych dokumentów,
7. wskazanie, kiedy i na jakiej podstawie Spółka nabyła własność (względnie inne prawo rzeczowe) poszczególnych sieci telekomunikacyjnych,
8. wskazanie możliwie dokładnej daty budowy oraz oddania do użytku poszczególnych sieci telekomunikacyjnych,
9. wskazanie, na jakiej podstawie Spółka (względnie jej poprzednicy prawni) wybudowała na nieruchomościach poszczególne sieci telekomunikacyjne lub ich poszczególne elementy zgodnie z wymogami prawa budowlanego, poprzez przedstawienie stosownych decyzji administracyjnych (np. decyzja o pozwoleniu na budowę),
10. wskazanie, na jakiej podstawie Spółka (względnie jej poprzednicy prawni) nabyła tytuł prawny do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane poprzez przedstawienie stosownych dokumentów (np. pisemna zgoda aktualnych w dacie budowy sieci telekomunikacyjnych właściciela nieruchomości, decyzja właściwego organu zezwalająca na zajecie nieruchomości na cele związane z budową sieci telekomunikacyjnych, decyzja właściwego organu o lokalizacji inwestycji celu publicznego),
11. wskazanie, czy Spółka (względnie jej poprzednicy prawni) posiada tytuł prawny do korzystania z nieruchomości w zakresie niezbędnym do prawidłowej eksploatacji poszczególnych sieci telekomunikacyjnych, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej, udzielenie odpowiedzi także na poniższe pytania,
12. wskazanie, jaki tytuł prawny posiada Spółka do korzystania z nieruchomości poprzez eksploatację zlokalizowanych na niej sieci telekomunikacyjnych,
13. wskazanie, kiedy i w jaki sposób Spółka (ewentualnie jej poprzednicy prawni) nabyła tytuł prawny do korzystania z nieruchomości poprzez eksploatację zlokalizowanych na niej sieci telekomunikacyjnych,
14. przedstawienie kopii wiarygodnych dokumentów, potwierdzających nabycie przez Spółkę (względnie jej poprzedników prawnych) tytułu prawnego do korzystania
z nieruchomości poprzez eksploatację zlokalizowanych na niej sieci telekomunikacyjnych.
Pismo skarżącego z dnia [...] września 2024 r. pt. "Wezwanie" zostało doręczone Spółce w dniu [...] września 2024 r.
Pismem z dnia [...] października 2024 r. Spółka potwierdziła otrzymanie wezwania oraz poinformowała, iż potrzebuje więcej czasu na rozpoznanie żądań skarżącego.
Następnie pismem z dnia [...] grudnia 2024 r. Spółka wskazała, iż jest właścicielem infrastruktury telekomunikacyjnej na nieruchomości skarżącego, że jest to infrastruktura czynna oraz podała przybliżony czas budowy tej infrastruktury. Powołując się na art. 172 Kodeksu Cywilnego podała, że doszło do zasiedzenia służebności gruntowej co oznacza, że Spółka nabyła nieodpłatną służebność gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu przez zasiedzenie,
a zasiedzenie jest sposobem nabycia własności lub ograniczonego prawa rzeczowego przez upływ oznaczonego w ustawie czasu.
Poinformowała, że od daty powstania linii do Spółki nie były zgłaszane żadne uwagi mogące świadczyć o tym, że sieć teletechniczna uniemożliwia korzystanie
z nieruchomości zgodnie z ich gospodarczym przeznaczeniem bądź została wybudowana wbrew woli właściciela posesji, a skarżący nabył działki w 2023 r.
z istniejącą siecią bez żadnych zastrzeżeń.
Infrastruktura teletechniczna zlokalizowana na terenie nieruchomości skarżącego została wybudowana prawie trzydzieści lat temu zgodnie z ówcześnie obowiązującym prawem i służy zapewnieniu nieprzerwanej łączności, a także umożliwia kontakt ze służbami porządku publicznego oraz jednostkami Pogotowia Ratunkowego i Straży Pożarnej.
Przez bardzo długi czas infrastruktura pozostaje nieprzerwanie czynna, a jej poszczególne fragmenty są trwałym elementem sieci.
Kolejnym pismem z dnia [...] lutego 2025 r. zostały przesłane skarżącemu mapy zasadnicze obrazujące przebieg sieci telekomunikacyjnej, datę jej budowy oraz uwidocznienia w zasobie geodezyjnym i protokół odbioru częściowo-ostatecznego, który ponadto opisywał rodzaj wybudowanych urządzeń.
Następnie pismem uzupełniającym z dnia [...] lutego 2025 r. Spółka poinformowała, że na działkach skarżącego znajduje się podziemna infrastruktura teletechniczna (kabel podziemny).
Zaś powierzchnia gruntu, na której mogą wystąpić ograniczenia w korzystaniu z działek w przypadku sieci teletechnicznej (pas ochronny) wynosi:
• dla kanalizacji i kabla ziemnego pas gruntu o szerokości 1,0 m (po 0,5 m dla każdej ze stron wzdłuż kabla, czy kanalizacji),
• dla innych elementów sieci 0,5 m od jego obrysu.
Wielkość pasa ochronnego została ustalona, m.in. na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie, w której określone zostały minimalne odległości urządzeń telekomunikacyjnych - kabli, kanalizacji od innych budowli i budynków.
Jednocześnie poinformowano, że dokumentacja projektowa dotycząca spornej linii przygotowana była na początku lat dziewięćdziesiątych, a więc w czasie obowiązujących wówczas przepisów ustawy – Prawo budowlane, gdzie wspomniana ustawa nie wymagała pozyskiwania zgód bezpośrednich od właścicieli nieruchomości objętych inwestycją telekomunikacyjną.
W odpowiedzi na skargę, Spółka wniosła o jej oddalenie w całości oraz
o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci:
a) pisma Spółki z dnia [...] grudnia 2024 r.,
b) pisma Spółki z dnia [...] lutego 2025 r. wraz z załącznikami,
c) pisma Spółki z dnia [...] lutego 2025 r.
na okoliczność ich treści, udzielenia przez Spółkę żądanej informacji publicznej.
Argumentując Spółka wskazała, iż do chwili obecnej zostały przesłane
w całości wszelkie żądane przez skarżącego informacje, a zatem brak jest podstaw do uznania, iż doszło do bezczynności Spółki, która miałaby miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Skarżący pismem procesowym z dnia 25 marca 2025 r. (replika do odpowiedzi na skargę) zakwestionował wniosek Spółki o oddalenie skargi. Jego zdaniem pismo
z dnia [...] października 2024 r., w którym Spółka poinformowała, iż wniosek jest
w trakcie rozpatrywania oraz, że jego zbadanie wymaga bliżej nieokreślonej, większej ilości czasu, nie zwalniał Spółki z zachowania 2 miesięcznego terminu,
o którym mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Zwrócił uwagę, że zgodnie z przywołanym przepisem, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
W piśmie Spółki z dnia [...] października 2024 r. nie wskazano ani, że żądane informacje zostaną udostępnione, ani w jakim terminie to nastąpi. Wyjaśnienia zawarte w tym piśmie ograniczały się w zasadzie do wskazana, iż Spółka po otrzymaniu wszystkich wymaganych informacji oraz potwierdzeniu aktualnej zajętości sieci, powiadomi skarżącego o dalszym kierunku prowadzenia sprawy oraz
o podjętych decyzjach.
Skarżący stwierdził, że pismo to stanowiło jedyną (na dzień złożenia skargi) odpowiedź na wezwanie skarżącego, w którym zawarł on szereg żądań, w tym nie tylko wniosek o udostępnienie informacji publicznej, ale również wezwanie do umownego ustanowienia służebności oraz do wypłaty wynagrodzenia za dotychczasowe bezumowne korzystanie przez Spółkę z jego nieruchomości.
Niezależnie od powyższego, Spółka do dzisiaj nie przedstawiła wszystkich informacji wskazanych w piśmie pełnomocnika skarżącego z dnia [...] września
2024 r., a zwłaszcza tych obejmujących wezwanie do wskazania informacji wymienionych w pkt 7.4. - 7.6. ww. pisma, tj.:
4. wskazanie, jakie ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości wiążą się
z istnieniem na nich sieci telekomunikacyjnych, w tym w szczególności:
- wskazanie, w jakiej minimalnej odległości od poszczególnych sieci telekomunikacyjnych możliwa jest swobodna zabudowa, składowanie maszyn
i urządzeń lub sadzenie drzew,
- wskazanie, w jakiej minimalnej odległości od poszczególnych sieci telekomunikacyjnych możliwe jest prowadzenie prac budowlanych lub rolnych
z wykorzystaniem służących do tego maszyn i urządzeń przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa i higieny pracy,
5. jakie są parametry poszczególnych sieci telekomunikacyjnych (z uwzględnieniem rodzaju i ilości urządzeń naziemnych i infrastruktury towarzyszącej),
6. wskazanie, czy w Spółce obowiązują wewnętrzne regulacje (Regulaminy, Wytyczne itp.), określające warunki budowy lub eksploatacji sieci telekomunikacyjnych o parametrach odpowiadających tym, o których mowa w pkt 5 powyżej, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej, przesłanie kopii tych dokumentów.
Skarżący zaznaczył, że Spółka nie podała, by nie była w posiadaniu owych informacji. Nie jest zatem prawdą, by nastąpiło całościowe udzielenie informacji publicznej przez Spółkę. Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej uwagi, stwierdził, iż bezczynność Spółki ma charakter rażącego naruszenia prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje.
Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2024 r., poz. 1267) sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ww. ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935, z późn. zm., dalej: p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu. Natomiast stosownie do art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających
z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Jak stanowi art. 149 § 1 p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania
w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, sąd:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1),
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2),
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3),
4) jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149
§ 1a),
5) w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego
i prawnego (art. 149 § 1b),
6) w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154
§ 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2).
W przypadku nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części, stosownie do art. 151 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W myśl art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Przedmiotem skargi M. M. jest bezczynność O. S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Dokonując kontroli legalności wskazanego postępowania w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p."), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.).
Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.
W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że O. S.A. z siedzibą w [...] jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, co wynika z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.
Przedsiębiorstwa telekomunikacyjne należą do kategorii podmiotów wykonujących "zadania publiczne" w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., a powyższe pojęcie ma szersze znaczenie od zwrotu "zadania władzy publicznej" zawartego
w art. 61 Konstytucji RP. Jeżeli zadania danego podmiotu mają na celu zaspokojenie powszechnych potrzeb obywateli i są istotne z punktu widzenia celów państwa, to nie podobna odmówić im przymiotu zadań publicznych (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. akt P 24/05 i wyroki NSA
z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10 oraz z dnia 15 października
2013 r. sygn. akt I OSK 830/13). O obowiązku udostępnienia przez Spółkę żądanej od niej informacji decyduje zatem jedynie to, czy mieści się ona w kategorii pojęciowej "sprawy publicznej", w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca zawarł w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., z których wynika, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Przemawia to za szerokim rozumieniem informacji publicznej, jako informacji
o każdym przejawie działania organów władzy publicznej. Przy czym art. 6 u.d.i.p. konkretyzuje przedmiot informacji publicznej w sposób przykładowy, nie tworząc zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji. Z uwagi na sformułowania tych przepisów, informację publiczną stanowi wszystko, co wiąże się bezpośrednio
z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie tych kompetencji.
Stosownie do art. 13 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona
w powyżej określonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Bezczynność organu polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia bądź o umorzeniu postępowania w sytuacjach określonych w ustawie, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznych wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek, winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Na gruncie niniejszej sprawy Spółka dopiero za pismem z dnia [...] października 2024 r. poinformowała skarżącego, iż żądane informacje zostaną udostępnione w terminie późniejszym.
Organ, do którego wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skierowany, zobowiązany jest do podjęcia działań mających na celu jego załatwienie, tj. udostępnienie żądanych informacji, jeżeli jest w ich posiadaniu bądź też wydania decyzji o odmowie ich udostępnienia ze wskazaniem podstawy takiego rozstrzygnięcia. W tym zakresie organ związany jest 14-dniowym terminem, jaki ustawodawca nakłada na niego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W sytuacji, gdy informacja nie może być udostępniona w tym czasie, organ zobowiązany jest do powiadomienia wnioskodawcy o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, a informacja taka również powinna zostać wystosowana w terminie 14 dni od otrzymania wniosku, co wynika z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. W terminie 14 dni organ powinien także powiadomić wnioskodawcę, że nie jest w posiadaniu wnioskowanej informacji, a w przypadku, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną,
w powyższym terminie powinien poinformować wnioskodawcę, że informacja, nie będąca informacją publiczną, nie zostanie udostępniona. W żadnym zatem przypadku organ nie powinien pozostawić wniosku o udzielenie informacji publicznej bez odpowiedzi, a odpowiedź ta powinna być udzielona najpóźniej 14 dnia od otrzymania wniosku.
Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organ dopuścił się bezczynności, bowiem przedmiotowy wniosek, zawarty w piśmie z dnia [...] września 2024 r., wpłynął do organu w dniu [...] września 2024 r. Spółka natomiast zareagowała na niego po raz pierwszy pismem z dnia [...] października 2024 r. Wobec powyższego należy uznać, że organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia [...] września 2024 r.
Jednocześnie należy stwierdzić, że w sprawie żądań, których skarżący się domagał we wniosku z dnia [...] września 2024 r., a których - jak podał w replice do odpowiedzi na skargę - nie otrzymał, tj. objętych pkt V.4. - V.6 tego wniosku, organ odniósł się w kolejnych pismach z dnia [...] grudnia 2024 r., [...] lutego i [...] lutego 2025 r.
Przy czym, zdaniem Sądu, wnioskowana w ww. zakresie informacja nie nosi znamion informacji publicznej, ponieważ dotyczy obowiązującego prawa i nie znajduje do niej zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej (por. np. wyroki NSA z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1380/12 oraz z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1963/12).
Sąd podziela pogląd wyrażony wielokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 września 2017 r., sygn. akt
II SAB/Kr 126/17), zgodnie z którym pojęcie informacji publicznej należy odnosić do sfery faktów. Wyjaśnianie podstawy prawnej działań organu nie jest informacją
o sprawach publicznych, nie należy bowiem do sfery faktów, tylko do kwestii prawnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się ponadto, że domaganie się informacji o obowiązującym prawie nie nosi znamion informacji publicznej i nie znajduje do niej zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej (por. np. wyroki NSA z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1380/12 oraz z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1963/12). Także wykładnia przepisów prawa, jak też ocena ich zastosowania, czyli swego rodzaju opinia prawna, nie stanowi informacji publicznej (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 8/11 i cytowane tam orzecznictwo). W literaturze wskazuje się analogicznie, że "w kategorii informacji publicznej nie mieści się (...) ubieganie się o poradę prawną, wyjaśnienie charakteru i istoty przepisów prawnych, domaganie się instruktażu (wykładni), jak należy rozumieć i stosować w praktyce określone przepisy prawa" (Komentarz do art. 6, w: I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, "Ustawa
o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", WK 2016).
Jakkolwiek w przedmiotowej sprawie podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej dopuścił się bezczynności poprzez naruszenie przepisów
o terminach załatwienia wniosku (art. 13 u.d.i.p.), to nie można jednak uznać, aby bezczynność ta miała charakter rażący.
O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań, czy zaniechań, organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi
w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Chodzi tutaj o wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, takim jak oczywiście lekceważący stosunek organu do złożonego wniosku strony, duże natężenie braku woli organu w załatwieniu wniosku, działanie organu wbrew określonym standardom, bez jakiegokolwiek usprawiedliwienia dla takiej praktyki (por. uzasadnienia: do wyroku NSA z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. I OSK 3918/18, do wyroku WSA w Krakowie z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. II SAB/Kr 242/21).
O rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu.
Innymi słowy, rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12). Dla uznania rażącego naruszenia prawa przekroczenie terminu załatwienia sprawy musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4394/21, WSA w Olsztynie z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt
II SAB/Ol 182/21).
Taka sytuacja jednak nie ma miejsca na gruncie niniejszej sprawy. Bezczynność podmiotu obowiązanego, jak wynika z akt sprawy, a także
z odpowiedzi na skargę, nie ma swojego źródła w działaniu organu, które można zinterpretować jako unikanie udzielenia informacji. Z tego też względu nie ma podstaw do uznania, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie mu na zasadzie art. 149
§ 2 p.p.s.a. od Spółki sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., to należy wskazać, że stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd,
w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Trzeba zauważyć, że sam fakt bezczynności czy przewlekłości nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego. Gdyby taki był zamiar ustawodawcy, wówczas brzmienie przepisu miałoby treść odmienną, obligując wprost sąd do przyznania sumy pieniężnej, a nie jedynie ustanawiając taką możliwość. Obowiązujące w tej kwestii jedynie fakultatywne działanie sądu - bez jednoczesnego sprecyzowania przesłanek
w ustawie - oznacza, że wybór co do zastosowania tego środka zależy całkowicie od oceny sądu, a przesądzające są w istocie konkretne, szczególne okoliczności faktyczne całokształtu danej sprawy.
Przyznanie na gruncie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej winno być zatem zastrzeżone jedynie do wyjątkowych przypadków, uzasadnionych szczególnie drastycznymi i zawinionymi uchybieniami zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 stycznia
2018 r. sygn. akt II SAB/Wr 40/17). Przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany
w tego rodzaju sytuacjach, w których oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wa 294/16).
Uwzględniając kompensacyjną funkcję środka, o którym mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., w postaci przyznania stronie skarżącej sumy pieniężnej od organu, czyli zrekompensowania uszczerbku wynikającego z nieterminowego działania organu,
w kontekście brzmienia powołanego przepisu pozwalającego sądowi na pełną dyskrecjonalność w tej sferze, nie może budzić wątpliwości, że strona powinna uzasadnić swoje żądanie w tej materii.
Takiego uzasadnienia jednak na gruncie niniejszej sprawy skarżący nie przedstawił.
Ustawodawca pozostawił sądowi orzekającemu ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na konieczność wymierzenia grzywny lub przyznania od organu sumy pieniężnej.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd nie znalazł podstaw do przyznania skarżącemu żądanej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Przeciwko zastosowaniu powyższego środka przemawia przede wszystkim przedstawiona powyżej ocena, co do braku rażącego naruszenia prawa przez organ. W tym zakresie zatem, Sąd uznał żądanie skargi za niezasadne i oddalił ją
w powyższej części na podstawie art. 151 p.p.s.a. (punkt 3 sentencji wyroku).
Końcowo Sąd zauważa, że nie uwzględnił wniosków dowodowych zawartych
w skardze oraz w odpowiedzi na skargę. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające
z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Podnieść należy, że - wobec wskazanych powyżej zagadnień procesowych - w sprawie nie wystąpiły istotne wątpliwości, których wyjaśnienie byłoby konieczne przed wydaniem wyroku
w sprawie. Ponadto dokumenty, co do których strony wnioskowały
o przeprowadzenie z nich dowodu, zostały przedstawione przez organ jako cześć akt postępowania administracyjnego. W świetle zaś art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Wobec tego zbędne było wnioskowanie o przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a, art. 151 p.p.s.a. w związku
z art. art. 119 pkt 4 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1, 2 i 3 sentencji.
O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł w pkt 4 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 z późn. zm.), zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 597 zł odpowiadającą łącznie wysokości uiszczonego wpisu sądowego, opłaty za pełnomocnictwo i kosztów zastępstwa procesowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło