II SAB/Wa 246/16

WyrokWSA w Warszawie2016-12-09

Skład orzekający: Maria Werpachowska, Iwona Dąbrowska, Danuta Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych dopuścił się przewlekłości w załatwieniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2015 r. dotyczącego przetwarzania danych osobowych, i czy przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych dopuścił się przewlekłości w załatwieniu wniosku, ponieważ postępowanie trwało niemal 9 miesięcy, z nieusprawiedliwionymi przerwami, a organ nie zawiadomił strony o przedłużeniu terminu. Jednakże, sąd uznał, że przewlekłość ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę, że przekroczenie terminu nie było nadmierne, a sprawa nie była skomplikowana. Sąd nie znalazł również podstaw do wymierzenia grzywny.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (GIODO) na przetwarzanie jego danych osobowych przez Policję. Po uzupełnieniu braków formalnych i wymianie korespondencji między GIODO a Policją, GIODO wydał decyzję odmawiającą uwzględnienia wniosku. Po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i kolejnej wymianie pism, skarżący zarzucił GIODO bezczynność. Skarga do WSA dotyczyła przewlekłości postępowania przed GIODO.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych dopuścił się przewlekłości w załatwieniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2015 r. 2. Stwierdza, że przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz M. T. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Danuta Kania (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M.T. na przewlekłość Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2015 r. 1. stwierdza, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych dopuścił się przewlekłości w załatwieniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2015 r., 2. stwierdza, że przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz M. T. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. M. P. T. (dalej: "skarżący") wystąpił do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (dalej: "Generalny Inspektor", "GIODO") ze skargą na przetwarzanie jego danych osobowych przez Wydział Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] poprzez przesłanie do skarżącego pisma dotyczącego pozwolenia na broń sportową zawierającego dane osobowe skarżącego, w tym nr PESEL - listem zwykłym, a nie listem poleconym. Jednocześnie skarżący zwrócił uwagę na nieprawidłowości w zakresie doręczenia przesyłki wskazując, iż znajdowała się ona "na skrzynce pocztowej". Pismem z dnia [...] maja 2015 r. Generalny Inspektor wezwał skarżącego, na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a.", do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie: (1) jakich działań - określonych w art. 18 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2015 r. Nr 101, poz. 2135 ze zm.), dalej: "u.o.d.o.", oczekuje od Generalnego Inspektora (2) wskazanie podmiotu, jego pełnej nazwy i siedziby, który w ocenie skarżącego naruszył ww. ustawę. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. skarżący wskazał, iż oczekuje od Generalnego Inspektora wyjaśnienia, czy Policja działa zgodnie z prawem (z ustawą o ochronie danych osobowych) upubliczniając bez zgody skarżącego nr PESEL poprzez umieszczenie go w danych adresowych zawartych w piśmie wysłanym zwykłą przesyłką listową, a więc w sposób umożliwiający wgląd i dostęp przez osoby postronne do zamieszczonych tam danych osobowych, zwłaszcza że z treści pisma wynika, iż skarżący jest posiadaczem broni i amunicji. Ponadto skarżący zwrócił się do organu o zastosowanie dodatkowych środków zabezpieczających zgromadzone dane osobowe w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] poprzez przeszkolenie personelu w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. Generalny Inspektor zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o udzielenie wyjaśnień: (1) czy, a jeśli tak to w jakim celu i na jakiej podstawie prawnej KWP w [...] przesłało w nagłówku korespondencji, tj. w danych adresowych widocznych dla innych osób nr PESEL skarżącego, (2) w związku z zarzutem skarżącego o pozostawieniu listu poza skrzynką pocztową - czy dostarczanie korespondencji do skarżącego było zlecane Poczcie Polskiej czy innemu operatorowi pocztowemu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529 ze zm.). W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] lipca 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] udzielił wyjaśnień we wskazanych wyżej kwestiach. Następnie, pismami z dnia [...] sierpnia 2015 r. Generalny Inspektor poinformował skarżącego oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], że w sprawie został zgromadzony materiał dowodowy wystarczający do jej rozpatrzenia. Ponadto poinformował o prawach strony postępowania administracyjnego, wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 73 § 1 k.p.a. Decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] Generalny Inspektor, działając na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. w związku z art. 12 pkt 2, art. 22 w zw. z art. 36 u.o.d.o., odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego. Pismem z dnia [...] października 2015 r. skarżący wniósł do Generalnego Inspektora o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek ten wpłynął do organu w dniu 6 października 2015 r. Pismami z dnia [...] października 2015 r. Generalny Inspektor poinformował skarżącego oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], że zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do podjęcia decyzji w sprawie. Jednocześnie poinformował o uprawnieniach strony postępowania administracyjnego, wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 73 § 1 k.p.a. wskazując, iż realizacja tych uprawnień powinna nastąpić w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r., potraktowanym przez GIODO jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, skarżący zarzucił organowi bezczynność wskazując, iż od dnia 5 listopada 2015 r., tj. od daty doręczenia mu pisma z dnia [...] października 2015 r., organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, czym naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące terminów załatwiania spraw. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] Generalny Inspektor, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 12 pkt 2, art. 22 w związku z art. 36 u.o.d.o., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2016 r. M. P. T. zarzucił Generalnemu Inspektorowi bezczynność w zakresie rozstrzygnięcia skargi z dnia [...] kwietnia 2015 r. "w należytym terminie administracyjnym". W motywach skargi skarżący przedstawił tok postępowania w przedmiotowej sprawie stwierdzając, iż ocena całości materiału wskazuje, że Generalny Inspektor nie dochował należytej staranności w zakresie terminowego rozpatrzenia sprawy. Doprowadziło to do naruszenia interesu prawnego skarżącego polegającego na nierozpatrzeniu skargi z dnia [...] kwietnia 2015 r. w ustawowym terminie. Skarżący podkreślił w szczególności, iż pomimo poinformowania go pismem z dnia [...] października 2015 r. o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a., GIODO nie podejmował żadnych czynności w sprawie. Należy zatem domniemywać, że gdyby skarżący nie wystąpił do organu z pismem z dnia [...] stycznia 2016 r., sprawa nie zostałaby zakończona do chwili obecnej. W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wskazał, iż przedmiotem skargi na bezczynność nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia bądź innego aktu lub też nie podjął stosownej czynności. Organ podkreślił, iż nie uchylał się od podjęcia czynności mających na celu rozstrzygnięcie przedstawionej przez skarżącego sprawy. Przeciwnie - realizując obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. - podjął działania służące wnikliwemu i rzetelnemu ustaleniu przedmiotu postępowania. Zaznaczył również, że wydanie decyzji administracyjnej w sprawie należącej do właściwości Generalnego Inspektora musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych oraz zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie organ podjął wszelkie czynności bez zbędnej zwłoki, wykorzystując dla ustalenia stanu faktycznego sprawy instrumenty prawne przyznane mu przepisami ustawy o ochronie danych osobowych. Na każdym etapie postępowania skarżący był informowany o podejmowanych w sprawie czynnościach oraz ich wynikach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Stosownie do treści art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 tego przepisu, tj. w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Natomiast w świetle art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego) o wyczerpaniu środków zaskarżenia można mówić w sytuacji, gdy skarżący przed wniesieniem skargi skorzystał ze środka przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, iż na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania służy stronie zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki formalnoprawne wniesienia skargi. Skarżący wyczerpał tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a., co potwierdza pismo z dnia [...] stycznia 2016 r. - prawidłowo zakwalifikowane przez organ jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie, w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, to sąd administracyjny, na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza toku postępowania administracyjnego ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na podstawie tej oceny - stosownie do okoliczności sprawy - podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; 4 września 2015 r., sygn. akt II OZ 753/15; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę procesową strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Z kolei pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Również w orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; publ. j.w.). W niniejszej sprawie skarżący wnosząc skargę do Sądu i zarzucając Generalnemu Inspektorowi opieszałość w rozpoznaniu jego skargi (wniosku) z dnia [...] kwietnia 2015 r., posłużył się pojęciem "bezczynności". Jednakże Sąd, mając na względzie zasadę określania charakteru pisma na podstawie jego treści merytorycznej i sposobu formułowania zarzutów, nie zaś na podstawie tytułu pisma, potraktował skargę M. P. T. jako skargę na przewlekłość postępowania administracyjnego prowadzonego przez Generalnego Inspektora w sprawie ochrony danych osobowych skarżącego. Za takim zakwalifikowaniem przedmiotowej skargi przemawiało przede wszystkim eksponowanie opieszałego, nieterminowego (w dużych odstępach czasu) działania organu, niczym nieuzasadnionej zwłoki w podejmowaniu poszczególnych czynności, co wskazuje na zarzut przewlekłości działania organu w rozpatrywaniu sprawy skarżącego (por. wyroki NSA z dnia: 5 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 709/12; 24 lutego 2015r., sygn. akt II OSK 2225/14; publ. j.w.). Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania dopuszczalna jest także wówczas, gdy organ wydał już decyzję, jednakże w ocenie strony postępowanie prowadzone było w sposób przewlekły (por. wyrok NSA z dnia 21 lipca 2016 r. sygn. akt II OSK 2630/15; publ. j.w.). Skarga M. P. T. na przewlekłe prowadzenie przez Generalnego Inspektora postępowania w przedmiocie przetwarzania jego danych osobowych jest zasadna. Postępowanie w tej sprawie zostało zainicjowane skargą, która wpłynęła do Generalnego Inspektora w dniu 4 maja 2015 r. Pismem z dnia [...] maja 2015 r. organ wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, co skarżący uczynił pismem z dnia [...] czerwca 2015 r., które wpłynęło do organu w dniu 3 czerwca 2015 r. Kolejną czynność procesową Generalny Inspektor podjął dopiero w dniu [...] lipca 2015r. poprzez wystąpienie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o udzielenie wyjaśnień w przedmiocie przetwarzania danych osobowych skarżącego. Wyjaśnienia organu Policji wpłynęły do GIODO w dniu 24 lipca 2015 r. Organ nie podejmował w sprawie żadnych innych czynności procesowych mających na celu ustalenie okoliczności faktycznych. Decyzja Generalnego Inspektora w pierwszej instancji została wydana w dniu [...] września 2015 r. w następstwie poinformowania stron postępowania o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Powyższa decyzja stała się przedmiotem wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, który wpłynął do organu w dniu 6 października 2015 r. Pismem z dnia [...] października 2015 r. organ powiadomił strony o zakończeniu postępowania odwoławczego i uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a. Dopiero jednak w dniu [...] lutego 2015 r., w następstwie wezwania Generalnego Inspektora do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] stycznia 2015 r., organ wydał decyzję ostateczną w niniejszej sprawie. Podkreślić należy w tym miejscu, że zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). Stosownie natomiast do art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazaniem nowego terminu jej załatwienia. Sposób procedowania organu w niniejszej sprawie godzi w zasadę szybkości postępowania administracyjnego. Organ niewątpliwie naruszył powyższe przepisy dotyczące terminów załatwiania spraw w sytuacji, gdy sprawa administracyjna zainicjowana skargą (wnioskiem) z dnia [...] kwietnia 2015 r. została ostatecznie zakończona dopiero po upływie niemal 9 miesięcy - poprzez wydanie decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. W szczególności organ dopuścił się nieusprawiedliwionych przerw w podejmowaniu czynności w toku postępowania pomiędzy [...] czerwca 2015 r. a [...] lipca 2015 r. oraz pomiędzy [...] października 2015 r. a [...] lutego 2016 r. Organ zaniechał przy tym realizacji obowiązku powiadomienia skarżącego o przedłużeniu postępowania ze wskazaniem terminu jego zakończenia oraz wyjaśnienia przyczyn przedłużenia postępowania. Jednocześnie z akt sprawy nie wynika, aby w toku postępowania organ podejmował zintensyfikowane działania, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie zmierzał do jak najszybszego jego zakończenia. W niniejszej sprawie, obok naruszenia art. 35 i 36 k.p.a. organ dopuścił się naruszenia art. 8 k.p.a., który to przepis formułuje zasadę zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej. Generalny Inspektor bowiem, dopiero po okresie ponad dwóch i pół miesięcy (licząc od daty wpływu do organu zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma z dnia [...] października 2015 r.), w następstwie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, podjął czynności które doprowadziły do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji ostatecznej. Jednym z podstawowych zadań organu administracji publicznej jest rozstrzyganie co do istoty indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnej. Nałożony przez ustawodawcę na organ obowiązek stania na straży praworządności oznacza konieczność podejmowania wszelkich działań w celu należytego rozpatrzenia sprawy (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.). Sąd twierdzenia organu w powyższym zakresie w pełni podziela. Niemniej jednak, w sprawie niniejszej, której nie można uznać za skomplikowaną, czasu opóźnienia w podjęciu rozstrzygnięcia nie sposób usprawiedliwić treścią ww. przepisów. Decyzja I instancji została wydana przez organ po upływie ponad 4 miesięcy od daty wpływu skargi z dnia [...] kwietnia 2015 r. W następstwie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ nie prowadził żadnego dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Dysponując już zatem zgromadzonym materiałem dowodowym, o czym zresztą zawiadomił strony, w dalszym ciągu nie kończył postępowania i nie wydawał ostatecznej decyzji administracyjnej. Uczynił to dopiero na skutek wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Jakkolwiek więc w niniejszej sprawie organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, to jednak - w ocenie Sądu - nie miało ono charakteru rażącego. W tym zakresie, uwzględniając poglądy prezentowane w orzecznictwie, Sąd przyjął, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie podnosi się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego przepisów o terminach załatwienia sprawy poprzez ich ewidentne (oczywiste) niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie. Przyjmuje się, że w celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Innymi słowy, samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 października 2014 r., II SAB/Łd 124/14, publ. j.w.). W okolicznościach niniejszej sprawy, od daty wpływu skargi (wniosku) skarżącego z dnia [...] kwietnia 2015 r. (4 maja 2015 r.) do daty wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie ([...] lutego 2016 r.) upłynął okres dziewięciu miesięcy. Jednakże z uwagi na fakt, iż przekroczenie terminu z art. 35 § 3 k.p.a. nie było aż tak nadmierne, aby można było rozpatrywać je w kategoriach kwalifikowanego naruszenia prawa, uzasadnionym było orzeczenie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że stwierdzone przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia grzywny przewidzianej przepisem art. 149 § 2 p.p.s.a. Regulacja ta ma charakter fakultatywny, zaś w ocenie Sądu przewlekłość organu nie miała szczególnie nagannego charakteru, który uzasadniałby zastosowanie tego środka dyscyplinującego. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. Do kosztów postępowania niezbędnych do dochodzenia praw Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego wpis sądowy w wysokości 100 zł i na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 3 sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło