II SAB/Wa 421/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Stanisław Marek Pietras, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi T.S. na przewlekłe prowadzenie przez Dyrektora Stołecznego Centrum Sportu Aktywna [...] Samorządowego Zakładu Budżetowego [...] postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Stołecznego Centrum Sportu Aktywna [...] Samorządowego Zakładu Budżetowego [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego T.S. z dnia [...] kwietnia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłe rozpatrywanie przez organ wniosku z dnia [...] kwietnia 2016 r. nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Dyrektora Stołecznego Centrum Sportu Aktywna [...] Samorządowego Zakładu Budżetowego [...] na rzecz skarżącego T.S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. T. S. w skardze z dnia 24 maja 2016 r., złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucił Dyrektorowi [...] Centrum Sportu [...] przewlekłość w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wskazał, iż przedmiotowy, wnioskiem złożonym ustnie w dniu [...] kwietnia 2016 r. domagał się wglądu do dokumentu "[...]" wskazanego wyżej podmiotu. Natomiast w dniu [...] kwietnia 2016 r. otrzymał ze [...] Centrum Sportu [...] pismo datowane na [...] kwietnia 2016 r., wskazujące, że udzielenie odpowiedzi między innymi na mój wniosek z [...] kwietnia 2016 r., wymaga dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności, a tym samym wniosek należy uznać za informację publiczną przetworzoną. W związku z czym został wezwany do wskazania szczególnego interesu publicznego jakiemu służyć ma złożony wniosek. Skarżący nie zgada się z takim załatwieniem sprawy. W skardze podkreślił, iż żądany wnioskiem dokument związany jest z podstawowymi standardami przetwarzania danych osobowych. Na podstawie § 3 ust. 2 i 3 rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie dokumentacji przetwarzania danych osobowych oraz warunków technicznych i organizacyjnych, jakim powinny odpowiadać urządzenia i systemy informatyczne służące do przetwarzania danych osobowych (Dz. U. z 2004 r. Nr 100, poz. 1024) administrator danych (a zatem także [...] Centrum Sportu [...]) zobowiązany jest do prowadzenia w formie pisemnej i wdrożenia specjalnej dokumentacji, na którą składa się polityka bezpieczeństwa i instrukcja zarządzania systemem informatycznym służącym do przetwarzania danych osobowych. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie podjął działań do załatwienia niniejszej spawy w sposób zgodny z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. W konkluzji skargi T. S. wniósł o: uznanie, że Dyrektor [...] Centrum Sportu [...] przewlekle prowadzi postępowanie i postponuje udzielenie odpowiedzi w przedmiocie udostępnienia wnioskowanej w dniu [...] kwietnia 2016 r. informacji publicznej; zobowiązanie Dyrektora [...] Centrum Sportu [...] do udzielenia niezwłocznie żądanej informacji publicznej i wyjaśnienie na piśmie skarżącemu powodów jej nieudzielenia w terminie ustawowym; zobowiązanie Dyrektora [...] Centrum Sportu [...] do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego nieudzielenia informacji publicznej w terminie; zobowiązanie Dyrektora [...] Centrum Sportu [...] do podjęcia działań organizacyjnych mających na celu wyeliminowanie nieprawidłowości w działaniu w zakresie udzielania informacji publicznej, w tym odbycie szkolenia; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Centrum Sportu [...] wniósł o: - umorzenie postępowania, - dopuszczenie dowodu z zeznań świadka T. K. (adres do doręczeń na adres Zakładu Budżetowego), - zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu Dyrektor potwierdził wpływ przedmiotowego wniosku oraz zażądanie wykazania przez skarżącego szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu żądanej nim informacji. Zgodnie z § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 kwietnia 2004 roku w sprawie dokumentacji przetwarzania danych osobowych oraz warunków technicznych i organizacyjnych, jakim powinny odpowiadać urządzenia i systemy informatyczne służące do przetwarzania danych osobowych (Dz. U. Nr 100 poz. 1024), administrator danych obowiązany jest do opracowania w formie pisemnej i wdrożenia polityki bezpieczeństwa, jako zestaw praw, reguł i praktycznych sposób zarządzania, ochrony i dystrybucji informacji, w tym także danych osobowych wewnątrz [...]CS [...]. Zgodnie z przepisem art. 36 ust. 1 oraz art. 39a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych (Dz. U. 2015. poz. 2135, ze zm.), dalej, administrator danych jest zobowiązany zastosować środki techniczne i organizacyjne zapewniające ochronę przetwarzanych danych osobowych odpowiednią do zagrożeń oraz kategorii danych objętych ochroną, a w szczególności powinien zabezpieczyć dane przed ich udostępnieniem osobom nieupoważnionym, zabraniem przez osobę nieuprawnioną, przetwarzaniem z naruszeniem ustawy oraz zmianą, utratą, uszkodzeniem lub zniszczeniem, zarówno do zabezpieczenia danych przetwarzanych tradycyjnie jak i danych przetwarzanych w systemach informatycznych. Żądany dokument określa środki techniczne i organizacyjne niezbędne dla zapewnienia przetwarzanym danym poufności i integralności oraz bezpieczeństwa, co wynika z § 4 rozporządzenia oraz art. 36 i art. 37 ustawy. Uznać należy, że wgląd do wewnętrznego dokumentu - Polityki Bezpieczeństwa Danych Osobowych - posiadają wyłącznie osoby upoważnione do przetwarzania danych osobowych u administratora danych. Nadto, w celu zwiększenia bezpieczeństwa przetwarzania danych osobowych, na podstawie przepisu art, 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 f. Nr 112 poz. 1198 ze zm.) w związku z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2015 r. 2135 ze zm.) ustawodawca wyłączył z jawności przywołaną dokumentację w skład, której wchodzi Polityka bezpieczeństwa danych. Dlatego zostało wydane Zarządzeniem Nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. w sprawie wprowadzenia do użytku służbowego dokumentacji przetwarzania danych osobowych w [...] Centrum Sportu [...] oraz załącznik do tego zarządzenia. Zgodnie z tymi przepisami skarżący nie jest osoba uprawnioną do wglądu w "[...]"[...] Centrum Sportu [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Na wstępie zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 119 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi niniejsza sprawa należy do kategorii spraw, które mogą zostać rozpoznane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w niniejszej sprawie niesporne i oczywiste jest spełnienie przez wniosek skarżącego przesłanki podmiotowej jak i przedmiotowej, stanowiącej o zakwalifikowaniu tego wniosku, jako mieszczącego się w granicach zakreślonych w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 ze zm.) o dostępie do informacji publicznej. Za takim zakwalifikowaniem przemawia skierowanie wniosku do podmiotu mieszącego się w ramach art. 4 powyższej ustawy (przesłanka podmiotowa) oraz ewidentnego związku żądania wniosku z przykładowym ustawowym katalogiem informacji publicznych wskazanych w art. 6 ustawy. W tym ostatnim aspekcie przesądzone zostało, iż żądany do wglądu przez skarżącego dokument stanowi informację publiczną, co wynika z treści wydanego w podobnej sprawie wyroku NSA z dnia 23 lipca 2014 r. sygn. akt I OSK 2769/13 (porównaj także wyroki WSA w Warszawie: z dnia 21 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SAB/Wa 184/13, z dnia 26 października 2015 r. sygn. II SA/Wa 1135/15). Zaznaczyć także należy, iż trudności, wynikające z braku właściwych regulacji prawnych w rozróżnieniu pojęć "bezczynności" i "przewlekłości" w postępowaniu administracyjnym, skutkują tym, że nie można od strony wymagać, aby na etapie wnoszenia skargi konkretyzowała przedmiot sprawy w sposób wiążący sąd administracyjny. Dlatego, rozpoznający taką skargę sąd administracyjny dopiero w dacie wyrokowania rozstrzyga o tym czy w sprawie zaistniał stan "bezczynności" czy też stan "przewlekłości" i orzeka odpowiednio o zastosowaniu środków przewidzianych w art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bądź skargę oddala. Taki sposób działania sądów administracyjnych, został zaakceptowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (porównaj np. wyroki NSA: z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 709/12, z dnia 7 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 2595/13, z dnia 18 września 201 r. sygn. akt I OSK 50/14 oraz z dnia 27 maja 2015 r. sygn. akt II FSK 1097/13). Pomimo, iż powyższe zasady wypracowane zostały pod rządami przepisu art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzemieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015 r. (ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2015 r. poz. 658) to jednak nadal zachowuje ona swoją aktualność. Z kolei przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje wówczas, gdy organ nie załatwiając sprawy w terminie, nie pozostaje jednak w bezczynności, a podejmowane przez organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 Kpa, ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy (por wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., II OSK 1031/12, wyrok NSA z 3 września 2013 r., II OSK 891/13; Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H. BECK, 2014, str. 176). Skoro przedmiot żądanej informacji stanowił informację publiczną, to podmiot zobowiązany do jej udostępnienia, a jest nim niewątpliwie Dyrektor [...] Centrum Sportu [...], powinien procedować w niniejszej sprawie zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Załatwienie sprawy w formie pisma możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy sprawa nie dotyczy informacji publicznej, bądź ma w niej zastosowanie lex specialis wyłączający stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej - art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (porównaj uchwała NSA z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn., akt I OPS 8/13). W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Dyrektor Centrum wskazał na uwarunkowania prawne, które w jego ocenie stanowią o istnieniu przesłanek uzasadniających, zgodnie z art. 5 ust 1 i 2 omawianej ustawy, odmowę udostepnienia żądanej informacji publicznej. Dlatego, powinien działając na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. art. 5 ust 1 i 2 ustawy wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W takiej sytuacji błędne było wcześniejsze kierowanie do wnioskodawcy żądania w przedmiocie wykazania szczególnego interesu publicznego uzasadniającego udostępnienie informacji publicznej (pismo z dnia 20 kwietnia 2016 r.), skoro i tak w ocenie Dyrektora Centrum, żądanej informacji nie można udostępnić. Takie działanie stanowi o ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przewlekłe działanie podmiotu zobowiązanego do udostepnienia informacji publicznej, bowiem w istocie skierowane do skarżącego pismo z dnia [...] kwietnia 2016 r. było czynnością pozorną, bez znaczenia dla wyniku postępowania o udostepnienie informacji publicznej. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się natomiast w tak stwierdzonej przewlekłości cech rażącego naruszenia prawa (pkt 2 wyroku), albowiem przyczyną przewlekłości było nieprawidłowe rozumienie procedury uregulowanej w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Z wyżej wskazanych przyczyn, żądanie Dyrektora Centrum - umorzenia postępowania zainicjowanego skargą – jest niezasadne. Nie są także zasadne i nie posiadają stosownej podstawy prawnej żądania zawarte w pkt 3 i 4 skargi. Reasumując, zgodnie z treścią art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 200 (w zakresie kosztów postępowania) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.