II SAB/Wa 947/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA - Anna Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi S. P. na bezczynność Koła Łowieckiego [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 15 lipca 2014 r. o udzielenia informacji publicznej postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - S. P. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na na bezczynność Koła Łowieckiego [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 15 lipca 2014 r. o udzielenia informacji publicznej. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura żony w wysokości 808,93 zł oraz dochody skarżącego z tytułu umowy o prace oraz renty w łącznej wysokości 624, 51 zł. Skarżący wskazał, że nie posiada innego majątku ani przedmiotów wartościowych. Podniósł, że pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej, na rzecz małżonki uiszcza alimenty w wysokości 1500 zł. Ponieważ złożone przez skarżącego oświadczenie nie zawierało pełnych informacji co do jego aktualnej sytuacji finansowej oraz sytuacji finansowej żony prowadzącej z nim wspólne gospodarstwo domowe, Sąd pismem z dnia 21 stycznia 2015 r. wezwał go do uzupełnienia, w terminie 14 dni przedmiotowego wniosku poprzez nadesłanie: 1. dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym za okres ostatnich trzech miesięcy, 2. zaświadczenia o dochodach wymienionych w rubryce 8 i 10 formularza PPF osiąganych przez skarżącego oraz jego żonę za okres ostatnich trzech miesięcy, 3. wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 26 stycznia 2015 r. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ustawodawca użył w tym przepisie określenia "gdy wykaże", co oznacza, że wnioskodawca ma obowiązek udowodnić i przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji określonej w art. 246 § 1 powołanej ustawy (por. " Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – komentarz" ; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; wydanie II – Kantor Wydawniczy ZAKAMYCZE 2006; str. 554). Cytowany powyżej przepis prawa przewiduje instytucję prawa pomocy, będącą realizacją konstytucyjnego prawa do sądu. Podstawą do skorzystania z tego uprawnienia przez stronę jest wykazanie, iż jest ona w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania jej prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji przedstawionych przez stronę. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące rzeczywistego stanu majątkowego skarżącego i jego możliwości płatniczych. Skarżący powołując się na fakt pozostawania ze swoja żoną w rozdzielności majątkowej, wskazując jednocześnie, że prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe, nie nadesłał żadnych dokumentów potwierdzających aktualną sytuację majątkową żony. Tymczasem fakt pozostawania przez skarżącego z małżonką w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej nie ma znaczenia dla sprawy. Zgodnie bowiem z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej (postanowienie NSA z dnia 06.10.2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005). Obowiązek ten rozszerza się także na partycypowanie w kosztach zaistniałych na skutek procesów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 04.12.2008r, sygn. akt I FZ 460/08 ). Zaznaczyć również wypada, iż rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Błędne jest zatem założenie, iż rozdzielność majątkowa małżeńska zwalnia jednego małżonka z pomocy finansowej na rzecz drugiego w zakresie prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 28.12.2012r., sygn. akt II FZ 981/12 postanowienie NSA z dnia 29.06.2010r., sygn. akt I FZ 229/09, postanowienie NSA z dnia 26.11.2008r., sygn. akt I FZ 463/08 ). Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącego, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jego sytuacji materialno – bytowej. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub są rozbieżne z posiadanymi już przez Sąd, albo po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny. Zatem nieudzielanie przez skarżącego wymaganych informacji w zakresie aktualnych dochodów oraz stanu majątkowego żony powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy skarżący spełnia przesłankę do przyznania mu prawa pomocy, co uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie z 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11). Sąd nie jest natomiast zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 774/13). Konkludując należy wskazać, że z uwagi na niewystarczające wykazanie sytuacji majątkowej przez wnioskodawcę, nie można dokonać oceny, czy spełnia on ustawowe przesłanki do udzielenia prawa pomocy. W konsekwencji powoduje to, że wniosek nie może zostać uwzględniony. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.