II SO/Wa 9/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. J. o wymierzenie Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i kompletnymi aktami sprawy p o s t a n a w i a: - oddalić wniosek - K. J. (dalej także: "wnioskodawca") w piśmie z dnia [...] lipca 2023 r., wysłanym za pomocą platformy komunikacji elektronicznej ePUAP, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej "P.p.s.a.") za niezastosowanie się przez organ do obowiązków wynikających z art. 54 § 2 P.p.s.a., tj. nieprzekazanie Sądowi jego skargi w przedmiocie stosunku służbowego, wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Wobec powyższego, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2023 r. wnioskodawca został w piśmie z dnia 24 października 2023 r. wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez jednoznaczne sprecyzowanie, której skargi wraz z odpowiedzią na skargę i kompletnymi aktami sprawy organ nie przekazał w ustawowym terminie do Sądu. Wezwanie zostało doręczone wnioskodawcy w dniu w dniu 4 listopada 2023 r. (vide: urzędowe poświadczenie doręczenia - k. 38 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 13 listopada 2023 r., sygn. akt II SO/Wa 30/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił o odrzuceniu wniosku. W piśmie z 4 listopada 2023 r. wnioskodawca wniósł zażalenie na ww. postanowienie podnosząc, że - wbrew stanowisku sądu - jednoznacznie wskazał, której skargi dotyczy przedmiotowy wniosek. Postanowieniem z dnia 14 lutego 2024 r., sygn. akt III OZ 71/24 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu ww. zażalenia, orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wydanego postanowienia NSA stwierdził, że - wbrew stanowisku sądu pierwszej instancji - w niniejszej sprawie wnioskodawca uzupełnił braki, do których został wezwany zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2023 r. Na podstawie akt sprawy o sygn. II SAB/Wa 1203/23 ustalono, że organ przekazał skargę wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie w dniu 14 czerwca 2023 r. - k. 4 akt sądowych w sprawie sygn. akt II SAB/Wa 1203/23. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, tj. przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Stosownie zaś do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Podkreślić należy, że wymierzenie grzywny jest środkiem dyscyplinującym, mającym na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego. W doktrynie podkreśla się, że wskazany środek stanowi gwarancję procesową nadania biegu sprawie. Ma on skutecznie przeciwdziałać "przetrzymywaniu" skarg przez administrację. Zawarte w powołanym przepisie art. 55 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny" oznacza, że wymierzenie grzywny ma charakter fakultatywny - Sąd w określonych okolicznościach może odstąpić od jej wymierzenia. Stwierdzenie zaistnienia przesłanek określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. nie nakłada na sąd obowiązku wymierzenia grzywny. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie zwracano uwagę na fakultatywny charakter grzywny wymierzanej na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. (por. m.in. postanowienia NSA z dnia 12 września 2018 r., sygn. akt II OZ 821/18, z dnia 15 listopada 2011, sygn. akt I OZ 841/11, a także z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt II OZ 207/11). Przede wszystkim wskazuje się, że Sąd, rozpoznając wniosek o wymierzenie organowi grzywny, nie wymierza jej automatycznie, lecz bierze pod uwagę specyfikę i charakter okoliczności danej sprawy, w tym przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 274/09, czy też postanowienie NSA z dnia 24 marca 2021 r., sygn. akt II OZ 134/21). Przyjmuje się bowiem, że zakres i forma działania sądu administracyjnego nie powinna wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu, jakim jest sądowa kontrola wykonywania administracji publicznej (por. postanowienie NSA z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt I OZ 1216/16). W rozpoznawanej sprawie trzydziestodniowy termin do nadesłania do Sądu odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy oraz skargą upłynął w dniu 1 czerwca 2023 r. Tymczasem, organ złożył skargę, odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 14 czerwca 2024 r. Sąd uznał, że jakkolwiek organ przekazał akta sprawy dwa tygodnie po terminie wynikającym z art. 54 § 2 P.p.s.a., a skargę we właściwej formie jeszcze później, to jednak Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia wnioskowanej przez skarżącego grzywny organowi za nieprzekazanie skargi do sądu. Sąd miał w tym względzie na uwadze ogrom spraw inicjowanych przez skarżącego zarówno przed organami administracji publicznej, jak i przed tut. Sądem i intensywne starania organów w celu sprostania wymogom stawianym im przez przepisy ustawy - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. Grzywna przewidziana w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter fakultatywny, wobec tego nawet w przypadku spełnienia wskazanych tamże przesłanek, sąd nie jest zobligowany do orzeczenia grzywny. Obowiązkiem sądu jest uwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 lipca 2022 r. sygn. akt III SO/Gl 10/22). Mając zatem na uwadze specyfikę działania skarżącego oraz wypełnienie przez organ obowiązków przewidzianych w art. 54 § 2 P.p.s.a. z nieznacznym opóźnieniem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji postanowienia.