III SA/Wa 1120/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-20
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Anna Sękowska, Jolanta Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej jest prawidłowe, jeśli doręczenie tej decyzji było wadliwe?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że organ odwoławczy nie miał podstaw do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ponieważ dowód doręczenia decyzji organu pierwszej instancji był wadliwy. Wadliwe doręczenie nie wywołuje skutków prawnych, co oznacza, że termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu, a organ odwoławczy powinien stwierdzić niedopuszczalność odwołania z powodu braku skutecznego doręczenia decyzji.Stan faktyczny
Skarżący J.A. wniósł odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta P. ustalającej wymiar podatku od nieruchomości za 2013 rok, jednocześnie wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Twierdził, że decyzję znalazł w skrzynce pocztowej 19 lipca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) odmówiło przywrócenia terminu, uznając, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu, a decyzja została skutecznie doręczona jego domownikowi 28 czerwca 2013 r. Skarżący zaskarżył postanowienie SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2014 r., stwierdził, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz J. A. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska (sprawozdawca), sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant specjalista Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. sprawy ze skargi J.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz J. A. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (zwane dalej: "SKO" lub "organem odwoławczym") po rozpoznaniu wniosku wniesionego przez J. A. (zwanego dalej: "Skarżącym") o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta P. (zwanego dalej również: "organem pierwszej instancji") z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2013 rok oraz po przeprowadzeniu wstępnego badania odwołania Skarżącego od ww. decyzji organu pierwszej instancji, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...]: 1) odmówiło Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta P. nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2013 rok, 2) stwierdziło uchybienie przez Skarżącego terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta P. nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r.. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] stycznia 2014 r. SKO przedstawiło opisany poniżej przebieg postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie wskazanego postanowienia tego organu.
Decyzją nr [...], z dnia [...] czerwca 2013 r., Burmistrz Miasta P. ustalił Skarżącemu wymiar podatku od nieruchomości za 2013 rok, dla nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] na kwotę 352 zł. Wskazana decyzja została doręczona Skarżącemu w trybie zastępczym w dniu 28 czerwca 2013 r.
W dniu 19 lipca 2013 r. (data prezentaty organu) Skarżący wniósł pismo, które organ pierwszej instancji potraktował jako odwołanie od decyzji tego organu nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. Następnie w dniu 25 lipca 2013 r. (data stempla pocztowego), Skarżący wniósł kolejne odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., wnosząc jednocześnie o przywrócenie uchybionemu terminowi. Skarżący wskazał, że decyzję podatkową znalazł w swojej skrzynce pocztowej w dniu 19 lipca 2013 r. rano i tego dnia pierwszy raz zapoznał się z jej treścią. Skarżący oświadczył również, że nie odbierał tego pisma osobiście, ani nic nie wiedział o nim przed dniem 19 lipca 2013 r.. Natomiast ustosunkowując się do wymiaru podatku, Skarżący wskazał, że od 1968 r. jest właścicielem nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. o powierzchni 1224 m2, zaś obecnie użytkuje ponad 900 m2 tejże działki. Skarżący oświadczył przy tym, że niedopuszczalne jest naliczanie podatku od nieruchomości od powierzchni mniejszej niż rzeczywiście użytkowana powierzchnia gruntu.
Następnie pismem z dnia 1 sierpnia 2013 r. organ pierwszej instancji przekazał odwołanie Skarżącego do SKO, wskazując, iż odwołanie złożone zostało po upływie ustawowego terminu.
SKO po analizie akt sprawy oraz odwołania Skarżącego, odmawiając Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzając uchybienie terminowi do wniesienia wskazanego odwołania, powołało się na treść przepisów art. 162 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 z późn. zm.) - zwanej dalej: “O.p.", wskazując na przesłanki przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności w postępowaniu podatkowym wymienione w tych przepisach. Organ odwoławczy zauważył następnie, że w świetle poglądów wyrażonych w powołanym przez ten organ orzecznictwie sądów administracyjnych, jedną z przesłanek przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że nie dokonała czynności bez własnej winy. Natomiast o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Kryterium braku winy wiąże się również z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Z tego względu w opinii organu odwoławczego przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Z kolei przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Na stronie, która uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, spoczywa obowiązek przedstawienia dowodu w celu uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, zaś aby uprawdopodobnić brak swojej winy, winna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Organ odwoławczy zwrócił również w tym miejscu uwagę, że uprawdopodobnienie to środek zastępczy dowodu w znaczeniu ścisłym, niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) o jakimś fakcie. Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy SKO wskazało, iż Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu w dniu 25 lipca 2013 r. (data stempla pocztowego), wskazując że przyczyna uchybienia ustała w dniu 19 lipca 2013 r., kiedy to znalazł decyzję podatkową w swojej skrzynce pocztowej. Zdaniem organu odwoławczego, porównanie daty złożenia wniosku o przywrócenie terminu, tj. 25 lipca 2013 r., z datą 19 lipca 2013 r., na którą powołuje się Skarżący jako pierwszą, w której dowiedział się o wydaniu decyzji podatkowej, wskazywałoby na terminowe wniesienie przedmiotowego wniosku. Jednakże Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu, poza własnym oświadczeniem, potwierdzającego, że dowiedział się o istnieniu decyzji podatkowej w dniu 19 lipca 2013 r.. Organ odwoławczy uznał również, że Skarżący nie uprawdopodobnił, iż do uchybienia terminu doszło bez jego winy, oświadczając jedynie, iż znalazł przedmiotową decyzję w swojej skrzynce pocztowej w dniu 19 lipca 2013 r.. Z dowodu doręczenia decyzji stronie, wynika bowiem, że przedmiotowa decyzja została odebrana przez domownika Skarżącego, tj. K. A. w dniu 28 czerwca 2013 r., natomiast Skarżący nie wyjaśnił ani nie uprawdopodobnił w żaden sposób dlaczego zaskarżona decyzja, odebrana uprzednio przez domownika, została następnie wrzucona do skrzynki pocztowej. Organ odwoławczy zwrócił również w tym miejscu uwagę, że niewyjaśnione pozostają okoliczności tego, kto miałby przedmiotową decyzję wrzucić do skrzynki oraz kiedy. Powyższe zdaniem organu odwoławczego, nie wyjaśnia ani nie pozwala uprawdopodobnić, czy rzeczywiście decyzja ta została odnaleziona przez Skarżącego w skrzynce pocztowej w dniu 19 lipca 2013 r.. Ponadto wątpliwość budzi również zdaniem organu odwoławczego fakt, iż Skarżący wiedząc że wspominana decyzja podatkowa znalazła się w jego skrzynce pocztowej już w jego piśmie z dnia 19 lipca 2013 r. nie złożył wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania, zaś uczynił to dopiero w dniu 25 lipca 2013 r.. Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy uznał, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] czerwca 2013 r., zaś wobec odmowy przywrócenia Skarżącemu tego terminu stwierdził jednocześnie stosownie do treści przepisu art. 228 § 1 pkt 2 O.p., iż wskazane odwołanie zostało wniesione w uchybieniem terminu.
Skarżący, w piśmie z dnia 17 marca 2014 r. wniósł skargę do tutejszego Sądu, w której wniósł niej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta P. nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2013 rok. Skarżący opisując w przedmiotowej skardze okoliczności w jakich dowiedział się o powołanej decyzji wskazał, że w dniu 19 lipca 2013 r. w godzinach porannych jego syn P. A. znalazł w skrzynce pocztowej przesyłkę z Urzędu Miasta P., którą przyniósł następnie do domu, po czym przeczytał Skarżącemu znajdującą się wewnątrz przesyłki decyzję organu podatkowego. Skarżący zwrócił w tym miejscu również uwagę, iż jest osoba niedowidzącą i niedosłyszącą w wieku 81 lat i z tego względu nie może samodzielnie zapoznać się z żadnym pismem. Wedle relacji Skarżącego, jedynymi domownikami zamieszkującymi wraz z nim są jego żona J. A. oraz syn P. A.. Skarżący wskazał też, że oburzony treścią decyzji organu podatkowego podyktował natychmiast swojemu synowi treść jego oświadczenia, które polecił mu złożyć w Urzędzie Miasta P.. Wedle Skarżącego, takie pisma zawierające jego oświadczenia były składane przez niego w Urzędzie Miasta P. w pierwszym półroczu 2013 kilkukrotnie i gdyby Skarżący dowiedział się o przedmiotowej decyzji organu pierwszej instancji wcześniej niż w dniu 19 lipca 2013 r., to bez wątpienia już wcześniej złożyłby w siedzibie organu podatkowego takie oświadczenie zawierające jego stanowisko w sprawie.
W piśmie z dnia 31 marca 2014 r. stanowiącym odpowiedź na powyższą skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie zaprezentowane wcześniej stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności do tylko zarzutów i wniosków skargi. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy zaznaczyć, że kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu poddane zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], orzekające o odmowie Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta P. nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2013 rok oraz o stwierdzeniu uchybienia przez Skarżącego terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta P. nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r..
Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
Stosownie do art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
Konsekwencje uchybienia terminowi do wniesienia odwołania są takie, że powodują zamknięcie drogi do dalszego rozpatrywania sprawy. Jeżeli organ drugiej instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu. Uchybienie terminu nie podlega żadnym ocenom ani stopniowaniu skali tego naruszenia.
Podkreślić należy jednak, że pomimo że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, nie zwalnia to organu podatkowego od przeprowadzenia postępowania z przestrzeganiem wszelkich obowiązujących zasad. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego - Komentarz do art.228 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.97.137.926), [w:] C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla, Ustawa Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2003, wyd. III.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że oceniając czy odwołanie zostało złożone w terminie przepisanym do jego złożenia, organ winien w pierwszej kolejności ocenić czy i kiedy decyzja, której dotyczy odwołanie wprowadzona została do obrotu prawnego. Dopiero bowiem od jej doręczenia stronie, można mówić o związaniu organu podatkowego tą decyzją. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem doktryny, w dacie doręczenia akt administracyjny wchodzi do obrotu prawnego, wywołując określone w nim uprawnienia i obowiązki o charakterze procesowym i materialnoprawnym i jakakolwiek jej zmiana może nastąpić tylko w trybie i na zasadach przewidzianych w przepisach postępowania podatkowego (por. R. Dowgier (w]: R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX 2007 wyd. II, wyrok NSA z dnia 19 października 2005 r. sygn. akt I FSK 132/05 niepublik., również A. Kabat (w]: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004 r. str. 578, J. Borkowski (w]: B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. W-wa 2004, str. 518). Zatem z momentem doręczenia powstają skutki prawne dotyczące zarówno organu podatkowego, jak i strony postępowania.
W świetle przepisów rozdziału 5 Działu IV Ordynacji podatkowej, nie budzi wątpliwości, że decyzja, jak każde inne pismo organu podatkowego może być doręczona stronie, będącej osobą fizyczną w trybie zwykłym – art. 148, jak i w trybach zastępczych, wskazanych w art. 149 i 150 Ordynacji podatkowej. Według art. 148 Ordynacji podatkowej zwykłym sposobem doręczenia pisma osobie fizycznej (niezależnie od tego, czy doręczenie następuje przez pocztę, przez pracowników organu czy przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów) jest bezpośrednie wręczenie pisma w mieszkaniu lub miejscu pracy tej osoby, lub w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Jak już wyżej stwierdzono, doręczenie zastępcze reguluje m. in. art. 149 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z jego treścią, w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu, pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, gdy osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi. Prawidłowe doręczenie pisma domownikowi, w warunkach przewidzianych w art. 149 O.p., rozpoczyna zatem bieg terminu, który jest z tym pismem związany, niezależnie od tego czy i kiedy pismo zostanie oddane adresatowi.
Art. 149 O.p. dający możliwość pozostawienia pisma dorosłemu domownikowi stanowi, że w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zatem warunkiem uznania za skutecznie doręczone pismo w trybie art. 149 O.p. jest, by pełnoletni domownik podjął się oddania pisma adresatowi.
W rozpoznawanej sprawie na potwierdzeniu odbioru decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2013 r. z dnia widnieje podpis "K. A.". Jednocześnie listonosz nie zaznaczył, że osoba podpisana na potwierdzeniu podjęła się oddać pismo Skarżącemu. Dodatkowo, wskazać należy, że brak jest jakiegokolwiek dowodu, że osoba ta jest domownikiem Skarżącego, czy też że jest domownikiem pełnoletnim. Podkreślić natomiast należy, że Skarżący wskazał, iż w nie zna osoby o imieniu zaczynającym się na literę "K", jego domownicy to żona J. A. i syn P. A.. Powyższe wskazuje, że dowód doręczenia nie został prawidłowo wypełniony. Nie wskazano nim w szczególności, komu doręczono ten dowód (domownikowi? Czy jest on pełnoletni?) oraz czy osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi.
Dowód doręczenia decyzji podatkowej jest dowodem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 O.p.. Jeżeli nie został prawidłowo wypełniony przez doręczyciela, nie może stanowić dowodu doręczenia decyzji. Wprawdzie braki dowodu doręczenia, wynikające z jego nieprawidłowego wypełnienia, mogą być uzupełniane poprzez inne dowody (np. adnotacje zamieszczone na kopercie lub informacje przekazane przez doręczyciela, czyli w tym wypadku Pocztę Polską), ale w rozpoznanej sprawie organ dowodów takich nie przedstawił.
Powyżej wskazane uchybienia prowadzą do konstatacji, że organ nie wyjaśnił czy decyzja będąca przedmiotem odwołania, została prawidłowo, a tym samym skutecznie, doręczona Skarżącemu.
Skład orzekający w rozpoznanej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z 12 lipca 2012 r. sygn. akt II FSK 20/11 (dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym ze względu na doniosłe skutki procesowe, jakie ustawa wiąże z faktem doręczenia decyzji, jak również z uwagi na okoliczność, że ustanowiony w powyższym przepisie zastępczy tryb doręczenia jest wyjątkiem od zasady doręczenia pisma do rąk adresata (w przypadku osób fizycznych w trybie art. 148 Ordynacji podatkowej), przepis ten powinien być interpretowany ściśle, co oznacza, że nie mogą istnieć jakiekolwiek wątpliwości co do spełnienia określonych w nim wymogów warunkujących możliwość uznania przesyłki za doręczoną w sposób prawidłowy, a co za tym idzie – skutecznie. Analogiczne stanowisko zajęte zostało w wyrokach NSA z 23 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 2635/10 oraz z 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II FSK 1245/11 (dostępne j.w.).
Jedynie doręczenie zgodne z przepisami Ordynacji podatkowej wywołuje skutki prawne przewidziane przez obowiązujące przepisy prawa. Nie może budzić wątpliwości, że w przypadku błędnego doręczenia, czynność ta jest bezskuteczna (por. wyrok NSA z 11 maja 2012 r. sygn. akt I FSK 1134/11; dostępny j.w.).
Uwzględniając zaś okoliczność, że z doręczeniem decyzji wiążą się istotne dla strony postępowania skutki miedzy innymi w zakresie jej uprawnień procesowych, przyjąć należy, że za błędy popełnione przy doręczaniu decyzji odpowiada organ podatkowy niezależnie od tego, czy czynność tę realizował samodzielnie, czy też korzystając z usług Poczty Polskiej.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, Sąd stwierdza, że w aktach sprawy brak jest dowodu, który potwierdzałby, iż przesyłka została doręczona po pierwsze pełnoletniemu domownikowi, po drugie że tenże domownik podjął się przekazania pisma adresatowi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zatem nie miało podstaw do uznania, że w dniu 28 czerwca 2013 r. decyzja organu pierwszej instancji została Skarżącemu skutecznie doręczona w trybie zastępczym, przewidzianym w art. 149 O.p.
Skoro zaś organ nie dysponował dowodami uzasadniającymi przyjęcie, iż decyzję organu pierwszej instancji prawidłowo doręczono 28 czerwca 2013r..
Wskazać należy, że w myśl stanowiska prezentowanego w orzecznictwie, w przypadku uznania, iż nie nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji – tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie – w obrocie prawnym brak jest aktu, którym związany byłby organ podatkowy i od którego strona mogłaby wnieść odwołanie. Doręczenie decyzji osobie niebędącej stroną lub jej prawidłowo ustanowionym pełnomocnikiem nie wywołuje skutku w postaci związania organu podatkowego. W tej sytuacji nie zaczyna też biec termin do wniesienia środka zaskarżenia. A zatem, gdy strona pomimo tego złożyła odwołanie, organ odwoławczy zobowiązany jest stwierdzić jego niedopuszczalność. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2014r., sygn. akt I GSK 1472/12, Lex nr 1484772).
Podzielając w pełni powyżej zaprezentowany pogląd, Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 228 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 149 O.p.. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ winien stwierdzić niedopuszczalność odwołania z powodu braku skutecznego doręczenia decyzji Burmistrza Miasta P. nr [...] z dnia [...] czerwca 2013r. i zobowiązać organ pierwszej instancji do doręczenia decyzji.
W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a..
Zakres, w jakim uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło