III SA/Wa 1473/19

WyrokWSA w Warszawie2020-01-14

Skład orzekający: Marta Waksmundzka - Karasińska, Matylda Arnold – Rogiewicz, Agnieszka Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może naliczać koszty postępowania egzekucyjnego i opłaty manipulacyjne na podstawie przepisów uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją RP, bez uwzględnienia ograniczeń wynikających z tego orzeczenia?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie może naliczać kosztów postępowania egzekucyjnego i opłat manipulacyjnych na podstawie przepisów uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją RP, bez uwzględnienia ograniczeń wynikających z tego orzeczenia. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, a organy egzekucyjne mają obowiązek stosowania tych przepisów z uwzględnieniem wskazań Trybunału.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. S.A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. obciążające spółkę kosztami postępowania egzekucyjnego. Spółka dobrowolnie uregulowała egzekwowaną należność wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi po zajęciu rachunku bankowego. Organy egzekucyjne naliczyły koszty na podstawie przepisów uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją RP, nie uwzględniając ograniczeń wynikających z tego orzeczenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. i zasądził od Dyrektora na rzecz H. S.A. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka - Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold – Rogiewicz, sędzia del. SO Agnieszka Baran (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi H. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia zobowiązanego kosztami postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz H. S.A. z siedzibą w W. kwotę 581 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez H. [...] S.A. z siedzibą w W. (dalej "skarżąca") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] kwietnia 2019 r. w przedmiocie obciążenia zobowiązanego kosztami postępowania egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy: Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącej na podstawie własnego tytułu wykonawczego z 8 listopada 2018 r., obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2018 r. w wysokości 10.719.579,80 zł plus należne odsetki. W celu wyegzekwowania zaległości objętej wyżej wskazanym tytułem wykonawczym, organ egzekucyjny zawiadomieniem z 8 listopada 2018 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...]S.A. W/w zajęcie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone skarżącej 13 listopada 2018 r., natomiast bank otrzymał je za pośrednictwem teleinformatycznego systemu OGNIVO w dniu 8 listopada 2018 roku. Wpłatą własną z 14 listopada 2018 r. skarżąca uregulowała całość dochodzonego zobowiązania wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi. Z uwagi na powyższe, Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W. zawiadomieniem z 14 listopada 2018 r. uchylił zajęcie rachunku bankowego w [...]S.A. Przedmiotowe zawiadomienie bank otrzymał w dniu 14 listopada 2018 roku. Pismem z 10 grudnia 2018 r. skarżąca złożyła wniosek o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych. Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W. pismem z 8 stycznia 2019 r. zawiadomił skarżącą o wysokości oraz sposobie naliczenia kosztów egzekucyjnych powstałych w toku przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego. W/w zawiadomienie zostało doręczone skarżącej 15 stycznia 2019 roku. Następnie, pismem z 29 stycznia 2019 r., skarżąca złożyła w terminie wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z [...] lutego 2019 r. obciążył zobowiązaną spółkę kosztami postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 8 listopada 2018 r. w łącznej kwocie 645.148,40 zł. Postanowienie zostało doręczone skarżącej 13 marca 2019 roku. Nie godząc się z powyższym, skarżąca pismem z 19 marca 2019 r. wniosła zażalenie na w/w postanowienie organu pierwszej instancji. Po rozpoznaniu sprawy, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej jako: "organ odwoławczy", "DIAS") postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego w W. z [...] lutego 2019 r. w przedmiocie obciążenia zobowiązanej kosztami postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu ww. postanowienia organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W. w zaskarżonym postanowieniu wskazując wysokość należnej opłaty manipulacyjnej podał kwotę 107.527,73 zł, podczas gdy prawidłowa wynosi 107.524,73 zł. Powyższe uchybienie nie ma jednak wpływu na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia, ponieważ organ egzekucyjny podając łączną kwotę dochodzonych kosztów egzekucyjnych, tj. za opłatę manipulacyjną oraz opłatę za czynność egzekucyjną, słusznie wskazał 645.148,40 zł. Dalej organ odwoławczy podał, że w obowiązującym brzmieniu ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w art. 64, nakłada na organ egzekucyjny obowiązek pobierania opłat za dokonane czynności egzekucyjne. Treść przepisu art. 64 § 1 nie wskazuje, że organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych "może pobierać opłaty" tylko "pobiera opłaty" za dokonane czynności egzekucyjne, a w dalszej części enumeratywnie wymienia poszczególne czynności egzekucyjne wraz z wysokością opłat. W myśl art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Zgodnie natomiast z art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W ocenie organu odwoławczego administracyjne organy egzekucyjne nie są uprawnione do samodzielnej oceny konstytucyjności przepisów, a obowiązek działania przez organy na podstawie obowiązujących przepisów prawa wyraża się w braku możliwości pominięcia funkcjonujących regulacji prawnych, czy działania wbrew tym przepisom. Takie kompetencje należą się wyłącznie ustawodawcy, który swoim działaniem lub zaniechaniem działania stanowi porządek prawny. Organy władzy publicznej jedynie wykonują zadania wyrażone bezpośrednio w przepisach prawa. Do momentu, gdy taki przepis nie zostanie uchylony lub zmieniony w drodze ustawy, to obowiązkiem organu administracji publicznej jest jego stosowanie. DIAS wyjaśnił również, że opłaty za czynności egzekucyjne stanowią zryczałtowane wynagrodzenie dla organów egzekucyjnych za dokonanie określonych czynności. Wysokość tych opłat jest ustalana kwotowo lub w sposób stosunkowy proporcjonalnie do wysokości egzekwowanej należności. Koszty egzekucyjne mają charakter obiektywny i wynikają wprost z konkretnych przepisów prawa, zarówno co do momentu ich powstania, jak i ich wysokości. Podkreślenia wymaga fakt – wskazano w uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia - że opłata za dokonane czynności egzekucyjne przysługuje organowi egzekucyjnemu w sytuacji, gdy zajęcie okazało się skuteczne. Należy wyraźnie podkreślić, że opłaty za czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjne są należnościami, które nie pozostają w związku z żadnymi nakładami czy też kosztami poniesionymi przez organ egzekucyjny, co wynika wprost z treści art. 64. Pobiera się je w jednej wysokości określonej kwotowo lub procentowo w ustawie - za całość postępowania, bez względu na ilość zastosowanych środków egzekucyjnych. Stanowią one swoiste wynagrodzenie dla organu egzekucyjnego za zastosowanie konkretnych środków egzekucyjnych bądź też za dokonanie czynności egzekucyjnych. W tych okolicznościach, zdaniem organu odwoławczego, brak jest podstaw do stwierdzenia zaistnienia wskazanych w zażaleniu naruszeń przepisów prawa, które uzasadniałyby uwzględnienie zarzutów skarżącej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji w całości, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1) art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 upea poprzez ich błędną wykładnię polegającą na nieuwzględnieniu stanowiska zawartego w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. akt SK 31/14, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy postanowienia organu egzekucyjnego, które nie uwzględnia wielkości, czasochłonności oraz stopnia skomplikowania czynności egzekucyjnych, za podjęcie których opłaty zostały naliczone; 2) art. 2, art 64 oraz art. 84 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji, poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia organu egzekucyjnego, które określa wysokość opłaty za czynności egzekucyjne oraz opłaty manipulacyjnej w rażąco wygórowanych kwotach, co w konsekwencji oznacza obciążenie skarżącej negatywnymi konsekwencjami braku zmiany przez ustawodawcę przepisów uznanych przez TK za sprzeczne z Konstytucją. W przypadku nie podzielenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazanych wyżej zarzutów, naruszenie: 3) art. 7a § 1 w zw. z art. 140, art. 144 kpa oraz art. 18 upea, poprzez niezastosowanie zasady rozstrzygania wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść skarżącego, poprzez nieuwzględnienie stanowiska zawartego w wyroku TK; 4) art. 8 § 1 w zw. z art. 140, art. 144 kpa oraz art. upea poprzez niezastosowanie zasady prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli, poprzez rażące wygórowanie wysokości opłaty za czynności egzekucyjne oraz opłaty manipulacyjnej pomimo tez zawartych w wyroku TK oraz dobrowolnego spełnienia zobowiązania publicznoprawnego przez skarżącą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: "ppsa") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ppsa). Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności postanowienia - w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy. Jednakże, zgodnie art. 134 § 1 ppsa, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 135 ppsa, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przytoczone wyżej przepisy art. 134 i 135 ppsa dopuszczają zatem możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżonego aktu (postanowienia), ale również wszystkich innych aktów lub czynności, które zostały wydane w ramach tego samego stosunku administracyjnoprawnego, ponieważ użyty w obu tych przepisach termin "sprawa" występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Wniosek ten znajduje uzasadnienie w szczególności w treści art. 135 ppsa, który nakazuje sądowi zastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych "we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga". Granice tej bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której stanowi art. 1 ppsa, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Należy również wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ppsa. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarga jest zasadna. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że zaspokojenie egzekwowanego roszczenia nastąpiło w drodze dokonanej wpłaty własnej skarżącej, po dokonaniu zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego skarżącej w Banku [...]SA. Koszty egzekucyjne zostały wyliczone przez organ egzekucyjny w oparciu o przepis art. art. 64 § 1 pkt 4 upea oraz art. 64 § 6 upea. Sposób wyliczenia kosztów został zaakceptowany przez organ odwoławczy. Ten sposób ustalenia kosztów egzekucyjnych w niniejszej sprawie jest błędny i narusza normy egzekucyjne. Poza sporem pozostaje w niniejszej sprawie, że ww. przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji są niezgodne z przepisem art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP. Niezgodność z Konstytucją RP powołanych przepisów została stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. SK 31/14. W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że niezgodne z art. 2, art. art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP są przepisy: art. 64 § 1 pkt 4 upea w zakresie, w jakim nie określają one maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, art. 64 § 6 upea w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej oraz art. 64 § 8 upea w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia wymienionych opłat w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych oraz art. 64 § 1 pkt 1-5, pkt 7, pkt 11, pkt 12 i § 6 upea w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej. W swoich rozważaniach Trybunał wywiódł, że brak określenia górnej granicy opłat egzekucyjnych oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w przypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego, a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy dłużnika stają się jedynie dodatkową sankcją pieniężną. Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, iż z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym są więc zbliżone do podatku. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu ogranicza kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. Jednocześnie Trybunał stwierdził, że dla właściwej realizacji jego wyroku konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 upea oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 upea, ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie deroguje zatem wymienionych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z porządku prawnego, a jedynie wskazuje na ich zakresowo określoną niekonstytucyjność. Przepisy te nadal zatem obowiązują, zaś rzeczą ustawodawcy jest doprowadzenie ich brzmienia do stanu zgodnego z Konstytucją w zakresie wskazanym przez Trybunał. Nie można więc zasadnie twierdzić, że na mocy orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wymienione w tym orzeczeniu przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utraciły domniemanie konstytucyjności ze skutkiem w postaci niemożności ich stosowania i rozstrzygania spraw w oparciu o zawarte w nich normy prawne. Domniemanie ich konstytucyjności zostało bowiem odjęte tylko w takim zakresie, jak orzekł Trybunał i jakkolwiek wytyczenie granic tego zakresu może napotykać na praktyczne trudności, zwłaszcza ad casum, brak podstaw do odmowy stosowania tych przepisów w ogóle. Na taki właśnie skutek omówionego wyroku Trybunału Konstytucyjnego wskazywano już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym – jak choćby w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 marca 2018 r. (sygn. akt II FSK 2206/17), z dnia 20 marca 2018 r. (sygn. akt II FSK 778/16), czy z dnia 10 kwietnia 2018 r. (sygn. akt II FSK 914/16). Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy ma pełną świadomość treści powyższego rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego. Jednakże w ocenie organu odwoławczego w związku z tym, że przedmiotowe orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie wyeliminowało z porządku prawnego zakwestionowanych przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 upea, pozostała podstawa do orzekania przez organ egzekucyjny z zastosowaniem procentowego sposobu obliczenia opłaty za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej w odniesieniu do kwoty egzekwowanej należności. W ocenie sądu takie stanowisko organu odwoławczego jest nieprawidłowe. Zgodnie bowiem z treścią art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, a stosownie do ust. 3, wchodzą w życie z dniem ogłoszenia. W konsekwencji, organy egzekucyjne mają nie tylko prawo, ale obowiązek stosowania tych przepisów – z ograniczeniami wynikającymi z treści powyższego wyroku. Przepis w oczywisty sposób i w określonym zakresie niekonstytucyjny nie może w pełni stanowić podstawy rozstrzygnięcia organów administracji publicznej. W ocenie sądu nie ulega wątpliwości, zwłaszcza biorąc pod uwagę powołaną wyżej powszechnie obowiązującą moc orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, że organ I instancji, a następnie organ odwoławczy nie powinny byli dokonać wyliczenia kosztów egzekucyjnych na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznanych za niezgodne z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny – bez ograniczeń wynikających z treści ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Organy nie zbadały, czy koszty te nie są niewspółmiernie wysokie do czynności podjętych przez organ egzekucyjny oraz związanej z tym aktywności organu egzekucyjnego. Organy obu instancji pominęły istotną – w świetle rozważań Trybunału – okoliczność, że spłata egzekwowanej należności, pomimo że po zajęciu rachunku bankowego skarżącej, jednak została przez nią dokonana dobrowolnie. Organy, w tym również organ odwoławczy powinny mieć na uwadze, że z punktu widzenia fundamentalnej zasady demokratycznego państwa prawnego istotne jest zachowanie racjonalnej zależności pomiędzy wysokością tych kosztów a czynnościami organów, za podjęcie których te koszty zostały naliczone. Wszystko powinno się odbywać w ramach i przy uwzględnieniu okoliczności konkretnego stanu faktycznego danej sprawy. Organy stosując prawo powinny tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby ustrzec się przed zarzutem naruszenia standardów określonych w wyroku Trybunału. Uściślając, nie powinno dojść do pozyskania dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. Tym czasem analiza okoliczności niniejszej sprawy wskazuje, że utrzymane zaskarżonym postanowieniem koszty całkowicie ignorują ww. okoliczności, a ich wysokość została ustalona jedynie w oparciu o znaczną wysokość egzekwowanego roszczenia. Reasumując, sąd uznał, że skarga jest zasadna. Organy administracji ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych nie wzięły pod uwagę skutków jakie przy określeniu kosztów wywołuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie sygn. SK 31/14. Nie uwzględniono faktu, że sposób wyliczenia kosztów określony w art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 upea nie przystaje do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 81 Konstytucji. Nie zostało wyjaśnione, czy koszty określone wobec strony skarżącej pozostają w rozsądnej proporcji do działań podjętych przez organ egzekucyjny. Stanowi to naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. |Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy powinien zatem uwzględnić, że wysokość kosztów egzekucyjnych, nie może pozostawać w oderwaniu| |od stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy | |egzekwowaniu należności publicznoprawnych. Zdaniem Sądu, dokonując oceny, czy koszty egzekucyjne są właściwe w danej sprawie, należy brać | |pod uwagę nie tylko faktycznie poniesione wydatki, ale uwzględnić również fakt, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego wymaga | |stosownego nakładu pracy i czasu (vide wyrok NSA o sygn. I GSK 849/19). | |Dotychczasowe orzecznictwo sądowe wskazuje, że określenie konkretnej wysokości kosztów egzekucyjnych ad casum, po wyroku Trybunału, w | |sytuacji, w której ustawodawca nie wykonał tego wyroku (w porządku prawnym nadal nie obowiązują przepisy, które wskazywałyby kryteria | |miarkowania kosztów według zaleceń Trybunału), może być trudne i podlegać rozbieżnym ocenom (vide np. wyrok NSA o sygn. II FSK 2037/17). | |Nie można jednak nie zauważać, że obecnie w porządku prawnym istnieje cenne źródło informacji o sposobie miarkowania tych kosztów. Chodzi | |mianowicie o ustawę z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy i postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. | |U. z 2019 r., poz. 1553). Ta ustawa nowelizująca co do zasady wejdzie w życie dopiero z dniem 20 lutego 2021 r., ale pozwala ona na ocenę | |już obecnie, jakie - według ustawodawcy – są dopuszczalne, maksymalne koszty egzekucyjne. Ich ewentualne przekroczenie wymagać będzie | |przekonującego uzasadnienia poprzez wskazanie nadzwyczajnych okoliczności niniejszej sprawy, które generowały te wyższe koszty. | |Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, orzekł jak w pkt 1) sentencji| |wyroku. O kosztach orzeczono w punkcie 2) wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w zw. z art. 205 § 4 ppsa. Na łączną kwotę | |zasądzoną na rzecz skarżącej z tego tytułu składają się: 100 zł tytułem uiszczonego wpisowi sądowemu oraz 480 zł tytułem kosztów | |zastępstwa procesowego. |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło