III SA/Wa 1560/18

Dnia 13 września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Radosław Teresiak, po rozpoznaniu w dniu 13 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. T. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi R. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi W dniu 21 maja 2018 r. (data stempla pocztowego, k. 14 akt sądowych) R. T. (dalej: "Skarżący") złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2017r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012 r. Do wniosku dołączył podpisany egzemplarz skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że zaskarżona decyzja nie została doręczona ani jemu, ani jego pełnomocnikowi. O jej wydaniu Skarżący dowiedział się w dniu 17 maja 2018 r., kiedy to Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. dokonał zajęcia jego konta bankowego. Skarżący podniósł, że problemy z doręczeniami i potwierdzeniami odebrania pism występowały już wcześniej. W dniu 21 sierpnia 2017 r. organ podatkowy poprosił pełnomocnika Skarżącego o podanie daty doręczenia decyzji organu I instancji. Mając na uwadze problemy techniczne pełnomocnik Skarżącego wniósł o doręczenie decyzji w formie papierowej zgodnie z art. 144 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej: "O.p."). Pełnomocnik wskazywał także z własnej inicjatywy na problemy z doręczeniem pism doręczanych za pośrednictwem ePUAP. Do wniosku załączono uwierzytelnioną kopię wezwania z dnia 21 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). W pierwszej kolejności Sąd uznał, że pełnomocnik Skarżącego złożył rozpatrywany wniosek o przywrócenie terminu z zachowaniem terminu do jego wniesienia, wynikającego z art. 87 § 1 P.p.s.a. Sąd, za datę ustania przyczyny uchybienia terminu uznał dzień, w którym Skarżący dowiedział się o wydaniu wobec niego decyzji II instancji tj. 17 maja 2018 r. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu wraz ze skargą został nadany w placówce pocztowej w dniu 21 maja 2018 r. Należy zatem przyjąć, że termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu został dochowany. Spełniona została również kolejna przesłanka formalna, tj. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dokonano równocześnie czynności, dla której określony był termin i złożono skargę na przedmiotową decyzję. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku wskazać należy, że w myśl art. 86 P.p.s.a. Sąd może przywrócić termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeśli strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy. Kryterium braku winy jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminowi można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności. W przypadku występowania w procesie za pośrednictwem pełnomocnika, ryzyko negatywnych skutków zachowań pełnomocnika ponosi mocodawca (por. postanowienia NSA z dnia: 29 czerwca 2011 r. sygn. akt II OZ 525/11, 26 listopada 2007 r. sygn. akt I FZ 509/07, 18 października 2007 r. sygn. akt I FZ 421/07, 14 grudnia 2017 sygn. akt I FZ 332/17 - dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy również zauważyć, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (por. postanowienie NSA z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 357/08, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Argumentacja Skarżącego koncentruje się wokół okoliczności niedoręczenia mu decyzji II instancji z powodu problemów technicznych w funkcjonowaniu platformy ePUAP. W tym miejscu wyjaśnić należy, że organy podatkowe z dniem 1 stycznia 2016r. obowiązane są doręczać pisma pełnomocnikom profesjonalnym (adwokatom, radcom prawnym i doradcom podatkowym) oraz organom administracji publicznej za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Na mocy art. 1 pkt 100 ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1649) przepis art. 144 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2016 r., poz. 1579 ze zm. – dalej: "O.p."), otrzymał nowe brzmienie. Stosownie do art. 144 § 5 O.p., doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Podobny obowiązek dotyczy doręczania pism stronie, która złożyła podanie przez ePUAP, wyraziła zgodę lub sama złożyła wniosek o doręczanie pism drogą elektroniczną (art. 144a § 1 O.p). Jedynym wyjątkiem jest sytuacja, w której wystąpią "problemy techniczne" uniemożliwiające organowi podatkowemu doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Wówczas może to nastąpić w sposób tradycyjny, pocztą lub przez uprawnione osoby i organy (art. 144 § 3 O.p). Problemy techniczne uniemożliwiające organowi podatkowemu doręczenie pisma mogą dotyczyć zarówno organu podatkowego, jak i adresata. W przypadku gdy problemy techniczne dotyczą adresata, podmiot ten powinien poinformować organ podatkowy o ich wystąpieniu (por. Komentarz aktualizowany do art. 144 O.p. Autor: Piotr Pietrasz System Informacji Prawnej LEX, stan prawny: 1 stycznia 2018r.). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że pełnomocnik Skarżącej nie uprawdopodobnił, aby do dnia 13 stycznia 2018 r. (data uznania dokumentu za doręczony, UPD, k. 259 akt administracyjnych) miał miejsce problem techniczny systemu ePUAP, który uniemożliwiał odebranie decyzji II instancji. Skarżący podniósł w tym zakresie trzy okoliczności: 1. wcześniejsze problemy z doręczeniami i potwierdzeniami odebrania pism, w konsekwencji skierowanie przez organ podatkowy w dniu 21 sierpnia 2017 r. wezwania o podanie daty doręczenia decyzji organu I instancji; 2. wniesienie przez pełnomocnika Skarżącego o doręczenie decyzji w formie papierowej; 3. zgłaszanie przez pełnomocnika także z własnej inicjatywy na problemy z doręczeniem pism za pośrednictwem ePUAP. Odnosząc się do okoliczności powołanej w punkcie 1, Sąd zauważa, iż prawdą jest, że organy podatkowe miały problem z określeniem daty odbioru decyzji I instancji, o czym świadczy brak UPD w aktach administracyjnych, a także kierowanie wezwań do pełnomocnika Skarżącego o wskazanie daty odbioru decyzji (wezwanie z dnia 21 sierpnia 2017 r. załączone do wniosku, k. 13 akt sądowych, a także wezwanie z dnia 21 listopada 2017 r., k. 142 akt administracyjnych). Jednakże, jak przyznał sam Skarżący w piśmie stanowiącym wniosek o doręczenie decyzji w formie papierowej, decyzję I instancji przesłano mu 28 lipca 2017 r. Ponadto, Skarżący złożył w ustawowym terminie odwołanie, co świadczy o tym, że zapoznał się z jej treścią. Również powołanie się przez Skarżącego na złożenie przywołanego wyżej wniosku o doręczenie decyzji II instancji w formie papierowej nie może odnieść zamierzonego skutku. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy UPD (k. 259 akt administracyjnych) elektroniczna platforma usług administracji publicznej ePUAP wygenerowała w dniu 29 grudnia 2017 r. pierwsze zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w formie dokumentu elektronicznego, a w dniu 6 stycznia 2018 r. – drugie. W związku z tym użytkownik systemu był powiadomiony, że przez system ePUAP została mu przesłana korespondencja i należy ją odebrać. Tymczasem z akt administracyjnych wynika, że po raz pierwszy problemy techniczne zostały zgłoszone przez pełnomocnika Skarżącego w dniu 25 maja 2018 r. (data wpływu do organu wniosku o doręczenie decyzji), a więc ze znacznym opóźnieniem. Nawiązując również do okoliczności podniesionej w punkcie 3 powyżej, Sąd wskazuje, że w sprawie nie uprawdopodobniono, by pełnomocnik zgłaszał problemy z funkcjonowaniem platformy ePUAP wcześniej. Nie znajduje to potwierdzenia w aktach administracyjnych ani we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w którym nie podano żadnych bliższych informacji na temat podjętych przez pełnomocnika Skarżącego działań (np. daty rozmów telefonicznych z pracownikiem organu, prowadzona korespondencja mailowa z organem/pomocą techniczną platformy ePUAP), potwierdzonych stosowną dokumentacją. Sposób działania pełnomocnika i podejmowane przez niego czynności niewątpliwie świadczą o jego zawinieniu w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Nawet zakładając hipotetycznie, że dokument nie został udostępniony w formacie elektronicznym do wglądu pełnomocnikowi, powinno wzbudzić to niepokój pełnomocnika, który w trosce o dobro podmiotu reprezentowanego, udając się do organu administracji publicznej powinien zweryfikować, jakiej treści dokument został wydany i podjąć odpowiednie czynności. Tym samym należy stwierdzić, że pełnomocnik dopuścił się niedbalstwa przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można było wymagać od osoby należycie dbającej o interesy strony, którą reprezentuje w postępowaniu. Z powyższych względów Sąd uznał, że Skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek pozwalających przyjąć brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi i odmówił jego przywrócenia, o czym orzekł, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., jak w sentencji postanowienia.