III SA/Wa 1568/17

WyrokWSA w Warszawie2018-04-10

Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Piotr Dębkowski, Artur Kuś

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji skarbowej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej, gdy strona twierdziła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy z powodu nieprawidłowego doręczenia decyzji i późniejszego pobytu w szpitalu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji skarbowej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ doręczenie decyzji w trybie zastępczym było skuteczne, a podnoszona przeszkoda (pobyt w szpitalu) wystąpiła po upływie terminu do wniesienia odwołania. Ponadto, organ miał prawo wybrać adres do doręczenia spośród kilku znanych adresów strony.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, twierdząc, że decyzja została mu doręczona na nieprawidłowy adres, a o postępowaniu dowiedział się dopiero w trakcie czynności egzekucyjnych. Wskazał na zmianę adresu w CEIDG oraz zły stan zdrowia i pobyt w szpitalu jako przyczyny uchybienia terminu. Organ odmówił przywrócenia terminu, uznając doręczenie za skuteczne w trybie zastępczym i stwierdzając, że pobyt w szpitalu nastąpił po upływie terminu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Artur Kuś (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi A. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę 1. A. N. (dalej jako "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2017 r. (nr: [...]). Zaskarżonym postanowieniem organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2016 r. określającej Skarżącemu kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia za okresy od czerwca do grudnia 2013 r. oraz kwotę do zapłaty zgodnie z art. 108 ustawy o VAT za miesiące od maja do września 2013 r. oraz za grudzień 2013 rok. 2. Skarżący wniósł w dniu 16 stycznia 2017 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, iż dopiero w trakcie czynności egzekucyjnych w dniu 9 stycznia 2017 r. uzyskał informację o toczącym się postępowaniu. W dniu 11 stycznia 2017 r. zapoznał się ze sprawą przez wgląd do akt sprawy. Wedle Skarżącego, decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2016 r. została zaadresowana pod nieprawidłowy adres przy ul. [...] w W.. Wyjaśnił, że w dniu 29 października 2012 r. dokonał zmiany adresu do korespondencji w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (CEiDG), wskazując adres ul. [...], [...] S.. Ponadto w piśmie z dnia 14 września 2015 r. dotyczącym zastrzeżeń do protokołu kontroli podatkowej określił swój adres do doręczeń jako ul. [...], [...] S.. Zgodnie z treścią art. 148 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201, dalej: "O.p.") pismo powinno być doręczone pod adresem ich miejsca zamieszkania lub adresem do korespondencji. Skarżący argumentował, że ze względu na zły stan zdrowia jego miejsce zamieszkania od 2016 r. znajduje się w pod innym adresem. W ocenie Skarżącego, organ nie dopełnił dyspozycji przepisu art. 148 § 2 O.p., gdyż decyzja wymiarowa nie została doręczona ani na jego adres zamieszkania ani na adres korespondencji. Dodatkowo wskazał, że w następstwie doznanego zawału mięśnia sercowego w dniach od 2 do 6 stycznia 2017 r. podlegał hospitalizacji. W załączeniu dołączono wypis potwierdzający pobyt w szpitalu. Powołując przy tym treść art. 162 § 1 O.p. stwierdził, że wobec wskazanych okoliczności nieprawidłowe doręczenie nastąpiło bez jego winy. 3. Zaskarżonym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 162 i art. 163 § 2 O.p., organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2016 roku. W uzasadnieniu skarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. stwierdził, że decyzja, od której Skarżący się odwołał, została mu doręczona w trybie zastępczym uregulowanym w art. 150 O.p. w dniu 21 listopada 2016 r. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 150 § 1 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 ww. ustawy poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczenia pisma przez pocztę. Natomiast zgodnie z § 2 zd. 2 ww. artykułu, w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W związku z powyższym organ stwierdził, że ww. decyzja została skutecznie doręczona na adres zamieszkania - ul. [...] w W., w dniu 21 listopada 2016 r. Termin do wniesienia odwołania określony w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. ekspirował więc dnia 5 grudnia 2016 r. Skarżący natomiast odwołanie wniósł w dniu 16 stycznia 2017 r. Organ zaznaczył, że wraz z odwołaniem Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W., Skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jej winy. Wedle organu, przeszkody powodujące uchybienie terminu muszą mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego i mogą dotyczyć jedynie ostatniego dnia terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej, przy czym istnienie okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu powinno być jedynie uprawdopodobnione, co nie daje pewności istnienia danego faktu, lecz wskazuje na taką możliwość, czyni istnienie tego faktu wiary godnym, właśnie prawdopodobnym. Ponadto o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Taką przeszkodą może być siła wyższa, np. powódź oraz niektóre zdarzenia losowe, np. wypadek, pobyt w szpitalu w ostatnich dniach upływu terminu itp. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego organ zaliczył się również, np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu nie potwierdza jednak, np. zwolnienie lekarskie od pracy, bowiem nie wyklucza ono możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika. Braku winy nie stanowi również nieznajomość prawa oraz wybranie innej drogi obrony interesu prawnego. Organ odwoławczy stwierdził, że wskazanie adresu w CEiDG miało charakter jedynie informacyjno-ewidencyjny dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ujawnienie w CEiDG adresu dla doręczeń przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 5 u.s.d.g. miało istotne znaczenie dla potencjalnych kontrahentów tegoż przedsiębiorcy (podobnie jak podanie informacji o adresie poczty elektronicznej i strony internetowej przedsiębiorcy - art. 25 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy). Wskazanie w CEiDG adresu dla doręczeń przedsiębiorcy ma jedynie charakter informacyjno-ewidencyjny dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Z kolei zawiadomienie organu w trybie art. 291b O.p. skutkowało uznaniem dopełnienia obowiązku informacji organu o zmianie adresu do korespondencji, a nie adresu zamieszania lub innego adresu. Wedle organu odwoławczego, decyzja organu podatkowego pierwszej instancji z dnia [...] października 2016 r. została skutecznie doręczona Skarżącemu na podstawie art. 150 O.p., pod adresem [...] w W.. Odnośnie do okoliczności pobytu Skarżącego w szpitalu, stwierdzono, że decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2016 r. uznano za doręczoną Skarżącemu z dniem 21 listopada 2016 r. Termin czternastodniowy na złożenie środka odwoławczego upłynął z dniem 5 grudnia 2016 r. Zatem przeszkoda w postaci pobytu Skarżącego w szpitalu w dniach od 2 do 6 stycznia 2017 r. nie istniała w ostatnim dniu terminu do złożenia odwołania, lecz w okresie późniejszym. 4. Skarżący w skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2017 r., zarzucił naruszenie: a) art. 162 O.p., przez nieprawidłową wykładnię skutkującą błędnym zastosowaniem ww. przepisów w sprawie skutkującym nieuzasadnioną odmową przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, b) art. 120 O.p., przez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady w nim zawartej, c) art. 121 O.p., przez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady w nim zawartej, d) art. 122 O.p., przez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, skutkującego stwierdzeniem, że w sprawie nic ma okoliczności uprawdopodabniających dochowania należytej staranności przez Skarżącego, e) art. 145 § 2 O.p., przez niezastosowanie przedmiotowego przepisu, pomimo wyznaczenia pełnomocnika na etapie postępowania kontrolnego będącego podstawą do wszczęcia postępowania podatkowego, f) art. 148 O.p., przez jego zastosowanie w sposób nieprawidłowy, g) art. 191 O.p., przez zastosowanie dowolnej oceny dowodów. Zdaniem Skarżącego ponieważ wszelka korespondencja kierowana na adres: W., ul. [...] została zwrócona do nadawcy, organ podatkowy pierwszej instancji powinien podjąć próbę doręczenia pism na adresy miejsca prowadzenia działalności przez adresata. Skarżący podniósł, że we wpisie do Centralnej Informacji o Działalności gospodarczej wskazał adres do doręczeń ustanowiony w S., przy ul. Ł.. Natomiast jako główne miejsce wykonywania działalności wskazano trzy dodatkowe adresy. Podkreślił, że miejsce głównego wykonywania działalności mieści się w W. przy ul. [...]. Wedle Skarżącego, organ podatkowy pierwszej instancji nie podjął żadnych działań mających na celu ustalenie właściwego adresu, mimo że wszelka korespondencja kierowana do Strony była zwracana oraz nie zastosował się do przepisu art. 145 § 2 O.p. Zdaniem Skarżącego uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nie nastąpiło z jej winy. 5. W odpowiedzi na skargę Dyrektora Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że wysłanie postanowienia wszczynającego postępowanie podatkowe w sprawie na adres zamieszkania Skarżącego - [...], W., uznał za dopuszczalne działanie organu podatkowego. Wedle organu odwoławczego adres ten był prawidłowy, aktualny, zgłoszony do ewidencji prowadzonej przez organ i podtrzymywany w oficjalnych pismach kierowanych do organu podatkowego. Natomiast adres do korespondencji, mimo że prawidłowo zgłoszony nie musiał być uwzględniony, gdyż organ podatkowy miał wyłączne kompetencje w wyborze miejsca doręczenia pism stronie. Organ nie stwierdził podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2016 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. 1. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369; dalej Ppsa), stosownie do art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c Ppsa). Takiego naruszenia przepisów w analizowanej sprawie Sąd nie dostrzegł. 2. Istotą sporu jest kwestia zasadności postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu, słuszne są twierdzenia organów podatkowych, że w przedmiotowej sprawie przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie było możliwe. Ze stanu faktycznego niniejszej sprawy wynikają następujące ustalenia: - Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wydał decyzję z dnia [...] października 2016 r. zawierającą prawidłowe pouczenie Strony o prawie złożenia odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej w W. (za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego W.) w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia; - decyzja została doręczona (w trybie doręczenia zastępczego – zgodnie z art. 150 O.p.) na adres zamieszkania Strony (ul. [...], [...]); - bieg czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się w dniu 22 listopada 2016 r. i upłynął dnia 5 grudnia 2016 r.; - Strona przebywała w szpitalu w dniach od 2 do 6 stycznia 2017 r.; - odwołanie od decyzji zostało nadane w polskiej placówce operatora publicznego dnia 16 stycznia 2017 r. (czterdzieści dwa dni po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia); jednocześnie z odwołaniem został złożony wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Zdaniem Sądu, w zaistniałym stanie faktycznym, Strona nie spełniła przesłanki, polegającej na uprawdopodobnieniu braku winy w spowodowaniu przekroczenia terminu do wniesienia odwołania. Wskazać bowiem należy, że przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 3582/14). Zgodnie z art. 162 § 1 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do § 2 ww. przepisu, podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne (art. 162 § 3 O.p. ). Zasadnie do okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu organ zaliczył przerwę w komunikacji, naglą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Z kolei brak winy w niedopełnieniu obowiązku wynika z niemożliwości dopełnienia obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, to jest, że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Lu 1050/17). Przywrócenie terminu wyklucza każdy rodzaj winy. Usprawiedliwiają je okoliczności nagłe, nieprzewidywalne takie, których człowiek dbający należycie o swoje interesy nie mógł przewidzieć i im zapobiec (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 września 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 629/17). Zdaniem Sądu, przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego jako kryterium należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy co oznacza, że Strona przy dokonywaniu czynności procesowych (urzędowych) powinna dołożyć jak największej staranności. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 1 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 838/17). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie Strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy. Nie uwiarygodniła stosowną argumentacją staranności w dochowaniu terminu dla czynności procesowej, a tym samym nie wykazała, iż przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie przez nią czynności procesowej w terminie była od niej niezależna. W uzasadnieniu złożonej skargi pełnomocnik - odnosząc się do przesłanek uprawdopodabniających brak winy Podatnika w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania - wskazał na zły stan zdrowia Podatnika oraz jego pobyt w szpitalu w dniach 2-6 stycznia 2017 r. oraz niewiedzę o wszczęciu postępowania podatkowego i zakończenia go rozstrzygnięciem organu podatkowego. Zdaniem Sądu, słusznie organy podatkowe przyjęły, że taka przeszkoda nie uprawdopodabnia braku winy Podatnika. Decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2016 r. uznano za doręczoną (w trybie doręczenia zastępczego) z dniem 21 listopada 2016 roku. Termin 14 dniowy na złożenie środka odwoławczego upływał z dniem 5 grudnia 2016 roku. Ewentualna przeszkoda w postaci pobytu Strony w szpitalu w dniach od 2 do 6 stycznia 2017 r. nie istniała zatem w ostatnim dniu terminu do złożenia odwołania, lecz w okresie późniejszym, a wtedy już nie miała wpływu na dotrzymanie terminu. 3. Zdaniem Sądu o skuteczności doręczenia pod względem miejsca jego dokonania stanowi treść art. 148 O.p., zgodnie z którym: "§1.Pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. § 2.Pisma osobom fizycznym mogą być także doręczane: 1) w siedzibie organu podatkowego; 2) w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata - adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji; 3) (uchylony). § 3. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie". W opinii Sądu, doręczenie może nastąpić w dowolnym miejscu określonym w wskazanym przepisie O.p., bez konieczności zachowywania kolejności (hierarchii) miejsc doręczeń wynikających z redakcji art. 148 O.p. Organy podatkowe nie mają obowiązku w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego prowadzić poszukiwań właściwego na daną chwilę adresu podatnika, jeżeli ten w sposób nie budzący wątpliwości zadeklarował go w składanych dokumentach. To na podatniku ciąży obowiązek deklarowania w poszczególnych deklaracjach adresu właściwego, pod którym zamieszkuje. Podatnik ponosi zatem wszelki konsekwencje podania adresu nieprawidłowego (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 24 października 2017 r., sygn. akt I SA/Rz 552/17). Z treści art. 148 O.p. wynika, że to do organu podatkowego należy wybór miejsca doręczenia, w przypadku gdy jest on w posiadaniu informacji o więcej niż jednym adresie strony (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 1297/13). Racje ma więc organ podatkowy wywodząc, że wybór jednego ze wskazanych miejsc doręczeń należy do organu oraz, że doręczenie (próba doręczenia) korespondencji na adres zamieszkania wskazany przez stron zwalnia organ z obowiązku doręczania tej korespondencji na inny adres – adres miejsca pracy, czy też adres wskazany przez stronę jako adres korespondencyjny (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 30 marca 2016, sygn. akt I SA/Łd 24/16). W przedmiotowej sprawie przed wszczęciem postępowania organom podatkowym znany był adres: a) zamieszkania Strony (widniał również w ewidencjach podatkowych i niezmiennie wskazywany był m.in. w dokumencie pełnomocnictwa z 18 września 2015 r., jako [...], [...] W.); b) adres do doręczeń (znany z pisma z dnia 14 września 2015 r. - ul. [...], [...] S.); c) adres prowadzenia działalności gospodarczej (ul. [...], [...] W. - wskazany w ewidencjach oraz m.in. w piśmie z dnia 24 września 2015 roku). Zdaniem Sądu, w takiej sytuacji organ podatkowy mógł wybrać adres pod który kieruje pismo do Strony. Zatem wysłanie postanowienia rozpoczynającego postępowanie czy decyzji na adres zamieszkania Strony było dopuszczalnym działaniem organu podatkowego. Adres ten był prawidłowy, aktualny, zgłoszony do ewidencji prowadzonej przez organ i podtrzymywany w oficjalnych pismach kierowanych do organu podatkowego. Podstawowym sposobem doręczenia pism w postępowaniu podatkowym w odniesieniu do osoby fizycznej, jest miejsce zamieszkania. Próba doręczenia skarżącemu decyzji na adres miejsca zamieszkania jest więc zgodna z art. 148 § 1 O.p. (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 425/16). Organ podatkowy nie ma obowiązku dokonywać własnych ustaleń, jakie jest rzeczywiste miejsce zamieszkania strony, skoro ze wszystkich dostępnych źródeł wynika, że mieszka ona w miejscu, na które dokonywano doręczeń (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 811/16). Kierowanie przesyłki na adres podatnika znajdujący się w prowadzonej przez urząd skarbowy ewidencji podatników i płatników nie narusza art. 148 § 1 w związku z art. 150 § 2 O.p. (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Bk 1163/16). W przedmiotowej sprawie wskazany adres do korespondencji czy adres prowadzonej działalności gospodarczej nie musiał być uwzględniony, jako iż organ podatkowy ma wyłączne kompetencje w wyborze miejsca doręczenia pism stronie. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, decyzja z dnia [...] października 2016 r. została doręczona Stronie skutecznie (w trybie doręczenie zastępczego – art. 150 O.p.) pod prawidłowy adres zamieszkania. 4. Zdaniem Sądu, podatnik nie może skutecznie wskazywać na brak wiedzy o toczącym się wobec niego postępowaniu, jeżeli skutecznie nie zawiadomi organów podatkowych o wszelkich zmianach w adresie zamieszkania lub adresie do korespondencji. Zgodnie z art. 146 O.p.: "§1. W toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie adresu, pod którym dokonuje się doręczeń, lub adresu elektronicznego. § 2. W razie niedopełnienia obowiązku przewidzianego w § 1, w przypadku doręczania pisma za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pismo uważa się za doręczone pod dotychczasowym adresem z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 § 1 pkt 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy." Wobec powyższego istotnym dla prawidłowości wszczęcia postępowania jest posiadanie przez organ podatkowy aktualnych danych adresowych strony przyszłego postępowania. 5. Skarżący wskazał także na zarzut naruszenia przez organ podatkowy przepisu art. 145 § 2 O.p., poprzez pominięcie pełnomocnika wyznaczonego w sprawie na podstawie pełnomocnictwa z dnia 18 września 2015 roku. Zgodnie z art. 138a § 2 O.p. Strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Zdaniem Sądu, dla wykazania, że pełnomocnik został dla strony ustanowiony, niezbędne jest złożenie do akt sprawy dokumentu stwierdzającego ustanowienie takiego pełnomocnika. W postępowaniu podatkowym niezbędne jest pisemne potwierdzenie udzielenia pełnomocnictwa, co oznacza, że w aktach sprawy zawsze powinien znaleźć się sporządzony pisemnie dokument zaświadczający o udzieleniu pełnomocnictwa. Z kolei "akta sprawy", to dokumenty zebrane w toku konkretnego postępowania, opisane sygnaturą i kwalifikacją prawną. Dla każdej sprawy zakłada się odrębne akta. Z powyższych wyjaśnień wynika zatem, że dla wykazania, że pełnomocnik został dla strony ustanowiony, niezbędne jest złożenie do akt sprawy oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa. Oznacza to, że organ podatkowy nie ma obowiązku zawiadamiania o wszczęciu postępowania podatkowego pełnomocnika ustanowionego w toku innych czynności. Wszczęcie danego postępowania, zawsze obliguje najpierw do zawiadomienia strony. Po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania strona może ustanowić pełnomocnika, na zasadach ogólnych. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnictwo z dnia 18 września 2015 r. wpłynęło do organu podatkowego w dniu 28 września 2015 r. Natomiast wszczęcie postępowania podatkowego w sprawie rozliczenia podatku VAT za okres od maja do grudnia 2013 r. nastąpiło na podstawie postanowienia z dnia [...] stycznia 2016 roku. Pomimo, że na podstawie ww. pełnomocnictwa Podatnik umocował pełnomocnika do reprezentowania Go w postępowaniu kontrolnym oraz w ewentualnym postępowaniu podatkowym, to stwierdzić należy, iż złożone na etapie kontroli podatkowej pełnomocnictwo zawierające upoważnienie do reprezentowania Podatnika na etapie kontroli podatkowej i postępowania podatkowego wywoływać będzie skutki prawne jedynie w ramach prowadzonej przez organ kontroli podatkowej. Zdaniem Sądu nie ma możliwości wyznaczenia pełnomocnika do reprezentowania podatnika w postępowaniu, które nie zostało jeszcze formalnie wszczęte. 6. Zdaniem Sądu, w toku prowadzonego przez organy podatkowe postępowania, nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego. W art. 122 O.p. ustanowiono zasadę prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Organy podatkowe, kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 O.p., zasadnie oceniły wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych oraz wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. W przedmiotowej sprawie postępowanie przeprowadzone było zgodnie z zasadami prawa podatkowego (w szczególności z zasadą legalizmu wyrażoną w art. 120 O.p) w sposób wnikliwy i szczegółowy, z zachowaniem obowiązujących przepisów co do sposobu oceny materiału dowodowego oraz wszelkich istotnych okoliczności sprawy. Zdaniem Sądu, w związku z faktem, że ustawowy termin do złożenia odwołania nie został zachowany i nie zostało należycie uprawdopodobnione to, że jego uchybienie nie nastąpiło z winy Podatnika, zasadnie wydano postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. 7. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdza, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z przepisami prawa materialnego i procesowego. Nie narusza wskazanych w skardze przepisów O.p. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 Ppsa, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło