III SA/Wa 2022/16
WyrokWSA w Warszawie2017-01-31
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Aneta Lemiesz, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności czy niedopuszczalność egzekucji administracyjnej może być utożsamiana z brakiem wymagalności obowiązku?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co oznacza, że nie bada ponownie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej wiąże się z okolicznościami wykluczającymi możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego wyłącznie ze względów formalnych, a nie merytorycznych, dlatego brak wymagalności obowiązku nie może być utożsamiany z niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej.Stan faktyczny
Spółka O. S.A. wniosła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym podatku od nieruchomości, podnosząc m.in. nieistnienie obowiązku, brak wymagalności, niedopuszczalność egzekucji oraz niespełnienie wymogów formalnych tytułu wykonawczego. Organy egzekucyjne i odwoławcze uznały zarzuty za nieuzasadnione, wskazując m.in. na związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela oraz na formalny charakter niedopuszczalności egzekucji. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących przedwczesnego wydania postanowienia oraz niedopuszczalności egzekucji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (sprawozdawca) Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec O. S.A. ("Skarżąca", "Spółka", "Strona") na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], [...] oraz [...], wystawionych przez Wójta Gminy Z., którymi wierzyciel objął należność z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 rok w łącznej kwocie należności głównej 67.059,00 zł, a także odsetki liczone od dnia upływu terminu płatności. W dniu 15 grudnia 2014 r. wierzyciel dokonał aktualizacji ww. tytułów wykonawczych do kwoty należności głównej 66.907,00 zł w związku ze zmianą decyzji określającej wysokość podatku.
W celu wyegzekwowania przedmiotowych należności organ egzekucyjny, na podstawie zawiadomienia z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku H. S.A. W dniu 12 grudnia 2014 r. przedmiotowe zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności oraz Spółce (wraz z odpisem ww. tytułów wykonawczych). W dniu 17 grudnia 2014 r. dłużnik zajętej wierzytelności zrealizował w całości dokonane zajęcie.
2. Pismem z dnia 19 grudnia 2014 r. Spółka wniosła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, podnosząc w nich:
- podjęcie egzekucji w zakresie nieistniejącego obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm., dalej "u.p.e.a."),
- podjęcie egzekucji w zakresie niewymagalnego obowiązku (art. 33 § 1 pkt. 2 u.p.e.a.),
- niedopuszczalność egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt. 6 u.p.e.a.),
- podjęcie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymagań określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt. 10 u.p.e.a.),
wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych.
W uzasadnieniu wskazano, że powyższe zarzuty uzasadnione są tym, iż przed podjęciem czynności egzekucyjnych nie została doręczona zobowiązanej spółce decyzja pierwszoinstancyjna stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, jak również nie zostało doręczone postanowienie o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności.
3. Wójt Gminy Z., po rozpatrzeniu zarzutów Spółki przekazanych przez Naczelnika [...]. Urzędu Skarbowego w W, przy piśmie z dnia 2 lutego 2015 r. zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., Nr [...], uznał wniesione zarzuty Spółki za nieuzasadnione i nie poparte żadnym dowodem wskazując, że nieostateczna decyzja z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r., stanowiąca podstawę wystawienia tytułów wykonawczych, została doręczona Stronie w dniu 13 października 2014 r. w trybie art. 144 w zw. z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, zaś postanowienie o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności z dnia [...] października 2014 r., zostało doręczone w tym samym trybie w dniu [...] października 2014 r. Z tego powodu, w opinii wierzyciela, obowiązek określony przedmiotową decyzją był wymagalny, decyzja ta była wykonalna, zaś egzekucja dopuszczalna. Dodatkowo podniesiono, że zarówno od decyzji podatkowej, jak i od postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności Spółka składała stosowne środki zaskarżenia, w których podnosiła zarzuty braku skutecznego doręczenia tych aktów, a organ odwoławczy w obydwu przypadkach uznał te zarzuty za nieuzasadnione.
4. Na powyższe postanowienie Spółka wniosła w terminie zażalenie podtrzymując swoją argumentację zawartą w piśmie zawierającym zarzuty. W szczególności doprecyzowano, że organy przy doręczeniu decyzji oraz postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności pominęły jedyny dopuszczalny w tej sprawie tryb doręczenia, tj. za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
5. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., po rozpatrzeniu zażalenia Spółki, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
6. Naczelnik [...]. Urzędu Skarbowego w W. (nazywany dalej: "Naczelnik Urzędu") postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r., Nr [...] uznał zarzuty złożone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6 i 10 u.p.e.a. za nieuzasadnione.
W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, że w orzecznictwie sądowym wskazuje się na ograniczony zakres kognicji organu egzekucyjnego przy rozpatrywaniu zarzutów opartych w szczególności na podstawie art. 33 pkt 1 i 2 u.p.e.a., wskazując na to, że organ nie będąc jednocześnie wierzycielem co do zasady poprzestaje na ocenie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów. W związku z powyższym organ stwierdził, że skoro w rozpoznawanej sprawie wierzyciel uznał zarzuty Spółki zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 ustawy egzekucyjnej za niedopuszczalne, to postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie tych zarzutów nie mogło być inne.
Wobec powyższego, Naczelnik Urzędu postanowił uznać zarzuty Spółki wniesione na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. dotyczące nieistnienia obowiązku i braku wymagalności należności objętych tytułami wykonawczym z dnia 15 grudnia 2015 r. za niedopuszczalne.
Odnośnie zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 ustawy egzekucyjnej, Naczelnik Urzędu stwierdził, że wnosząc zarzut w ww. trybie podstawą jego zgłoszenia może być niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych, a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. W przedmiotowej zaś sprawie obowiązek objęty ww. tytułami wykonawczymi podlega egzekucji. Wskazał, iż zarzut oparty na ww. podstawie mógłby być uzasadniony, gdyby np.: właściwa była egzekucja sądowa, a nie administracyjna, bądź dłużnik korzystał z immunitetu. O tym czy egzekucja jest dopuszczalna - w przedstawionym wyżej znaczeniu - przesądza przepis prawa materialnego, a nie art. 33 § 1 pkt 6 określający jedynie jedną z podstaw zarzutów. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku NSA z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1473/09.
Podkreślił również, że badanie dopuszczalności egzekucji, jak i ocena, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i § 2 u.p.e.a. przez organ egzekucyjny następuje w pierwszym stadium postępowania egzekucyjnego - stadium poprzedzającym wszczęcie egzekucji administracyjnej. W przypadku stwierdzenia przez organ egzekucyjny, że obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy nie podlega egzekucji lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i § 2 ww. ustawy organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wykonawczy. W sytuacji gdy organ egzekucyjny stwierdzi, że egzekucja jest dopuszczalna i tytuł wykonawczy spełnia wszystkie wymogi, nadaje mu klauzulę i doręcza jego odpis zobowiązanemu.
Wobec powyższego zarzut dotyczący niedopuszczalności egzekucji administracyjnej nie zasługiwał na uwzględnienie.
Z kolei odnośnie zarzutu zgłoszonego w trybie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. organ pierwszej instancji wyjaśnił, że tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym, niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej. Powinien on zawierać treść określoną w art. 27 ww. ustawy, a przy wniesieniu zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. mogą być kwestionowane jedynie wymogi formalne, jakim musi odpowiadać tytuł wykonawczy. Zdaniem Naczelnika Urzędu tytuły wykonawcze w tej sprawie spełniały wszystkie wymogi zawarte w art. 27 u.p.e.a. W związku z tym zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. uznał za bezzasadny.
7. Pismem z dnia 22 marca sierpnia 2015 r. Spółka wniosła zażalenie na ww. postanowienie Naczelnika Urzędu, wnosząc o jego uchylenie w całości i uwzględnienie zarzutów przez nią wniesionych.
Uzasadniając zarzut podniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 u.p.e.a. Spółka podała, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...], zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zatem rozpatrzenie przez organ egzekucyjny zgłoszonych zarzutów było przedwczesne.
Niezależnie od powyższego, w ocenie Strony, zasadne były podniesione w piśmie z dnia 19 grudnia 2014 r. zarzuty, których podstawę stanowiły art. 33 § 1 pkt 1 i 2 ustawy egzekucyjnej. Zarzut egzekwowania nieistniejącego obowiązku oraz braku wymagalności nie mogły zostać uznane za nieuzasadnione, skoro do dnia podjęcia egzekucji nie doręczono ani decyzji określającej ani nie nadano jej rygoru natychmiastowej wykonalności.
Zdaniem Spółki, odnośnie zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 ustawy egzekucyjnej, Naczelnik Urzędu nie uwzględnił, że niedopuszczalne jest egzekwowanie obowiązku określonego w niedoręczonej decyzji oraz decyzji nieostatecznej, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, a taka sytuacja miała miejsce w sprawie.
W związku z tym zasadny był zarzut zgłoszony w ww. trybie. Spółka stwierdziła, że zarzut podniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. nie został w istocie rozpatrzony. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, oprócz ogólnych uwag o elementach formalnych tytułu wykonawczego, nie zostało wyjaśnione dlaczego konkretny tytuł wykonawczy w przedmiotowej sprawie spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.
8. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "DIS") postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r., Nr [...], po rozpatrzeniu zarzutów zażalenia utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu z dnia [...] lutego 2016 r.
DIS podkreślił, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być tylko okoliczności enumeratywnie wymienione w punktach art. 33 u.p.e.a. Oznacza to, że żadna inna przyczyna niż wymieniona w ww. artykule nie może stanowić podstawy do uruchomienia postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutu i wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie.
DIS zauważył, że w myśl art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których jest mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Związanie organu egzekucyjnego w ww. zakresie oznacza, że organ egzekucyjny nie bada ponownie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. Również właściwy w sprawie dyrektor izby skarbowej nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela. Stanowisko to jest bowiem wiążące także dla organu odwoławczego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną.
Na podstawie art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Na gruncie niniejszej sprawy Wójt Gminy Z. postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., Nr [...], uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., jako organ II instancji, postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r., Nr [...], utrzymało w mocy ww. postanowienie Wójta Gminy Z..
Zatem stwierdzić należało, że Naczelnik Urzędu prawidłowo uznał zarzuty zgłoszone w trybie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 ustawy egzekucyjnej za nieuzasadnione. Organ egzekucyjny nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela.
DIS wskazał, że przez wymagalność obowiązku należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Zatem jest to stan, w którym zobowiązany winien już wykonać ciążącą na nim skonkretyzowaną powinność, a mimo to uchyla się od niej.
W świetle podnoszonych przez pełnomocnika Spółki zarzutów odnośnie nieistnienia i braku wymagalności obowiązku z uwagi na brak doręczenia decyzji, DIS powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2010 r. sygn. akt. II FSK 1378/08, gdzie Sąd stwierdził, że analizowanie prawidłowości doręczenia decyzji podatkowej, stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, oznacza w konsekwencji badanie tego czy weszła ona skutecznie do obrotu prawnego, a tym samym czy zobowiązanie w kwocie nią określonej stało się wymagalne. Badanie zatem tej okoliczności w ramach zarzutu opartego na twierdzeniu o "nieistnieniu obowiązku" stanowiłoby w istocie kontrolę "wymagalności obowiązku" objętego tytułem wykonawczym, czego zabrania art. 29 § 1 u.p.e.a.
DIS nie podzielił zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej w związku z brakiem wymagalności egzekwowanego obowiązku. Podkreślił, że podstawy wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne, określone w art. 33 ustawy egzekucyjnej, są w stosunku do siebie niekonkurencyjne, tzn. nie mogą być stosowane zamiennie, ponieważ każdy z nich ma na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości toczącego się postępowania egzekucyjnego.
W związku z tym - zdaniem DIS - nie można kwestionować skutków prawnych wywieranych przez decyzję będącą podstawą prowadzenia egzekucji w drodze zarzutu niedopuszczalności egzekucji (art. 33 § 1 pkt 6 ustawy egzekucyjnej). Brak wymagalności obowiązku nie może więc być utożsamiany z niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej, bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej wiąże się z okolicznościami wykluczającymi możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego wyłącznie ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych, a nie merytorycznych.
W ocenie DIS, Spółka nie wskazała jakichkolwiek okoliczności uzasadniających stwierdzenie niedopuszczalności toczącej się egzekucji, kwestionując wyłącznie prawidłowość doręczenia decyzji stanowiącej podstawę prowadzonej egzekucji oraz postanowienia o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności, co stanowiło podstawę zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 ustawy egzekucyjnej, uznanego przez wierzyciela za niedopuszczalny.
Na gruncie sprawy postępowanie egzekucyjne prowadzone było w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia 17 listopada 2014 r. (zaktualizowane w dniu 15 grudnia 2014 r.), wystawione przez właściwy organ i obejmujący zaległości w podatku od nieruchomości za 2009 r. Obowiązek ten podlegał więc egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej. Wobec powyższego przedmiotową egzekucję administracyjną należało uznać za dopuszczalną.
Ustosunkowując się do zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 10 ustawy egzekucyjnej, tj. niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, DIS wskazał, że w zarzucie tym mogą być kwestionowane jedynie wymogi formalne, jakim musi odpowiadać tytuł wykonawczy W ww. tytułach wykonawczych, w części E wskazano wszystkie elementy wymienione w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej. Zatem Naczelnik Urzędu prawidłowo uznał zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. za bezzasadny.
DIS za niezasadny uznał także zarzut przedwczesnego wydania przez organ egzekucyjny postanowienia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Stosownie do art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela. Przywołany przepis wskazuje zatem na wymóg ostateczności, nie zaś prawomocności tego postanowienia. Przymiot ostateczności, w myśl art. 16 k.p.a., mają te rozstrzygnięcia, od których nie służy odwołanie (zażalenie) w administracyjnym toku instancji. DIS uznał, że wydanie przez Naczelnika Pierwszego M. Urzędu Skarbowego w W. postanowienia, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., bez oczekiwania na uprawomocnienie się go, było zgodne z prawem.
9. Pismem z dnia 10 czerwca 2016 r. Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie DIS z dnia [...] kwietnia 2016 r., wnosząc o jego uchylenie wraz z postanowieniem je poprzedzającym.
Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła naruszenie art. 34 § 4 w związku z art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a.
Uzasadniając powyższy zarzut Spółka podała, że w sprawie organ egzekucyjny wydał postanowienie w sprawie zarzutów, mimo że stanowisko wierzyciela nie miało przymiotu prawomocności. Nie uwzględniono bowiem, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...], zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który mógł je uchylić. Uchylenie postanowienia mogło zaś skutkować zmianą ostatecznego stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów. W tej sytuacji rozpatrzenie zarzutów przez Naczelnika Urzędu i utrzymanie w mocy jego postanowienia przez DIS było przedwczesne.
W skardze podniesiono także naruszenie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., uznając za niedopuszczalną egzekucję obowiązku określonego w decyzji niedoręczonej, jak również decyzji nieostatecznej, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności.
10. W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a)-c) p.p.s.a.).
2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
4. Zdaniem Sądu zarzut dotyczący przedwczesnego wydania przez organ egzekucyjny postanowienia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne uznać należało za niezasadny.
Z art. 34 § 4 u.p.e.a. wynika jednoznacznie, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów po uzyskaniu ostatecznego - a nie, jak sugeruje Spółka, prawomocnego - stanowiska wierzyciela. Przymiot ostateczności Sąd definiuje z uwzględnieniem treści obowiązującego prawa, tj. art. 16 k.p.a., zatem nie może uwzględnić w niniejszym postępowaniu odmiennego stanowiska Spółki w tym względzie.
Nie może być także uwzględniony przez Sąd zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej w związku z brakiem wymagalności egzekwowanego obowiązku. W tej sprawie należy przyjąć utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, zgodnie z którym niedopuszczalność egzekucji administracyjnej wiąże się z okolicznościami wykluczającymi możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego wyłącznie ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych, a nie "merytorycznych".
Niedopuszczalne zatem jest kwestionowanie skutków prawnych wywieranych przez decyzję będącą podstawą prowadzenia egzekucji w drodze zarzutu niedopuszczalności egzekucji (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). Brak wymagalności obowiązku nie może więc być utożsamiany z niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej. W szczególności, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2615/10 oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 348/13, z 2 lutego 2016 r., opublikowane na stronie www.nsa.gov.pl, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwaną dalej: CBOSA).
5. Sąd zauważa, że z treści skargi, ani nawet z treści akt administracyjnych, nie wynikają okoliczności uzasadniające stwierdzenie niedopuszczalności toczącej się egzekucji. Spółka ograniczyła się do kwestionowania wyłącznie prawidłowości doręczenia decyzji będącej podstawą prowadzonej egzekucji oraz postanowienia o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności, co przecież stanowiło już podstawę zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i uznanego przez wierzyciela za bezzasadny. Ów pogląd wierzyciela dotyczący prawidłowości doręczenia decyzji będącej podstawą egzekucji, niezakwestionowany skutecznie, determinuje dalsze losy postępowania.
Należy zaakcentować, że postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], [...] oraz [...] wystawionych przez Wójta Gminy Z., którymi wierzyciel objął należność z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 rok w łącznej kwocie należności głównej 67.059,00 zł.
Obowiązek ten podlegał egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a., co jednoznacznie określił ustawodawca. W orzecznictwie NSA dotyczącym niedopuszczalności egzekucji administracyjnej przyjmuje się, że zachodzi ona wtedy, gdy w sprawie wystąpiła okoliczność wykluczająca możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2012 r., II FSK 2615/10, CBOSA).
Jak już wskazywano w wyrokach sądów administracyjnych np. WSA Warszawa wyroku z 6 kwietnia 2015 r., III SA/Wa 1341/15 (CBOSA), skoro "(...) egzekwowany obowiązek dotyczył podatku od nieruchomości, a więc podlegał egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne było prowadzone przez właściwy organ administracji publicznej, a zobowiązany nie wskazał na jakiekolwiek okoliczności wykluczające możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na jego osobę. Dlatego też zdaniem Sądu w zaistniałym stanie faktycznym organy nie naruszyły art. 33 pkt 6 u.p.e.a.". Ocenę tą Sąd podziela w niniejszym postępowaniu.
6. Z woli ustawodawcy, w myśl art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone m.in. na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a., organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca, niezależnie od skutków faktycznych dla Strony. W niniejszej sprawie nastąpiło związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu zażalenia O. S.A. w W., utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Z. z dnia [...] lutego 2015 r., Nr [...], w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Organ egzekucyjny nie bada ponownie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2012 r., II GSK. 1490/10).
Dlatego należy uznać w sprawie, że zarzut braku wymagalności obowiązku jest bezzasadny, ponieważ stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutu na postępowanie egzekucyjne zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
7. Sąd stwierdza, że Strona została już pouczona, w wielu postępowaniach sądowych, w których występowała, o przedstawionym powyżej sposobie procedowania. W szczególności, w wyroku z 18 lutego 2016 r., III SA/Wa 1170/15 (CBOSA) Sąd wskazał, że "Organ egzekucyjny był związany wypowiedzią wierzyciela. Tym samym nie mógł uznać zgłoszonego zarzutu za uzasadniony. Podkreślenia wymaga, że organ egzekucyjny nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 856/12).
Właściwy w sprawie DIS nie był uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela. Stanowisko to jest bowiem wiążące także dla organu odwoławczego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 stycznia 2012r., sygn. akt II GSK 1490/10, CBOSA). Wobec tego Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie posiadał kompetencji do kwestionowania stanowiska wyrażonego przez wierzyciela.
Co więcej, prawidłowość wyrażonego w tej sprawie przez wierzyciela stanowiska co do zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym została potwierdzona w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który w dniu 20 października 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1091/15, oddalił skargę O. S.A. z siedzibą w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 31 marca 2015 r., Nr [...].
8. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło