III SA/Wa 2060/12
WyrokWSA w Warszawie2013-02-14
Skład orzekający: Maciej Kurasz, Katarzyna Golat, Jolanta Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca wspólnikiem spółki z o.o., może skutecznie złożyć wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczących podatku dochodowego od osób prawnych (CIT), jeśli przepisy te odnoszą się do sytuacji prawnopodatkowej spółki, a nie osoby fizycznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczących CIT, ponieważ wniosek został złożony przez osobę fizyczną, która nie jest podmiotem uprawnionym do uzyskania takiej interpretacji w zakresie dotyczącym spółki z o.o. "Zainteresowany" w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej to podmiot, który zwraca się o interpretację we własnej sprawie, mającej bezpośredni wpływ na jego prawa i obowiązki podatkowe. Przepisy CIT dotyczą podatników tego podatku, a nie ich wspólników jako osób fizycznych.Stan faktyczny
Skarżący, będący wspólnikiem spółki z o.o., rozważał przekształcenie tej spółki w spółkę osobową. W związku z planowanymi operacjami gospodarczymi spółki (umorzenie udziałów, zbycie środków trwałych) oraz kwestią podziału zysków, skarżący złożył wniosek o interpretację przepisów prawa podatkowego, w tym przepisów ustawy o CIT. Minister Finansów odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący jako osoba fizyczna nie jest "zainteresowanym" w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie dotyczącym podatku dochodowego od osób prawnych. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Golat (sprawozdawca), Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej oddala skargę
Minister Finansów zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2012 r.
nr [...] utrzymał w mocy skierowane do P. K. (zwanego dalej Skarżącym lub Wnioskodawcą) postanowienie z [...] lutego 2011 r. nr
[...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie o
udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie
faktycznym.
Skarżący jest osobą fizyczną, polskim rezydentem podatkowym i wspólnikiem
spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Wspólnicy tej spółki rozważają jej
przekształcenie w spółkę osobową niebędącą osobą prawną (spółkę komandytową
lub spółkę komandytowo-akcyjną). Spółka przekształcana będzie posiadała środki
finansowe zgromadzone na kapitale zapasowym stanowiące jej zyski z lat ubiegłych,
które uchwałą wspólników podjętą na mocy umowy spółki, zostały podzielone w ten
sposób, że pozostawiono je w spółce z uwagi na potrzeby inwestycyjne. Spółka
będzie posiadała także zyski bieżące, tj. wypracowane od początku roku obrotowego
do dnia przekształcenia. W zakresie zysków bieżących nie będzie możliwe - przed
przekształceniem - podjęcie uchwały o ich podziale między wspólników lub podziale
przez przeznaczenie na kapitał zapasowy, gdyż zgodnie z ustawą o rachunkowości
księgi rachunkowe zamyka się na dzień poprzedzający zmianę formy prawnej, zatem
przed dokonaniem takiej zmiany nie jest faktycznie możliwe podjęcie uchwały o
podziale zysku wypracowanego od początku roku obrotowego do dnia zmiany formy
prawnej.
Dalej wskazano, że spółka przekształcana jest właścicielem otrzymanych
aportami wniesionymi m.in. przez Skarżącego: udziałów innej spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością (dalej "Spółka A"), akcji spółki akcyjnej (dalej "Spółka B") oraz
jeszcze przed planowanym przekształceniem będzie właścicielem otrzymanych
aportem wniesionych przez Skarżącego i innych wspólników środków trwałych. W
wyniku wniesienia aportami do spółki przekształcanej udziałów w Spółce A oraz akcji
w Spółce B, spółka uzyskała bezwzględną większość praw głosu w Spółce A oraz
bezwzględną większość głosów w Spółce B. W zamian za otrzymane aporty, Spółka
wydała wspólnikom (w tym Skarżącemu) udziały własne o określonej wartości
nominalnej.
W okresie przed przekształceniem Spółka umorzy w tzw. trybie umorzenia
dobrowolnego posiadane udziały Spółki A oraz akcje Spółki B oraz dokona
odpłatnego zbycia (m.in. sprzedaży) środków trwałych. W zamian za otrzymane
aporty, Spółka wydała (w przypadku środków trwałych - wyda) wspólnikom (w tym
Skarżącemu) udziały własne o określonej wartości nominalnej. Umarzane odpłatnie
przez spółkę udziały w Spółce A oraz akcje w Spółce B byłyby umorzone za
wynagrodzeniem równym bądź wyższym od wartości nominalnej udziałów własnych
Spółki wydanych wspólnikom w zamian za aporty.
Spółka, jako koszt podatkowy i bilansowy przy transakcji ww. umorzenia
przyjmie wartość udziałów własnych wydanych Skarżącemu i innym wspólnikom w
zamian za otrzymane wcześniej udziały Spółki A oraz akcje Spółki B. Taki sposób
obliczania kosztów przewiduje wprost art. 16 ust. 1 pkt 8e ustawy z dnia 15 lutego
1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654
ze zm.; dalej "u.p.d.o.p.").
Ponadto we wniosku o udzielenie interpretacji podano, że również zgodnie z
ustawą o rachunkowości, kosztem zbycia udziałów Spółki A oraz akcji Spółki B jest
dla spółki wartość udziałów własnych wydanych jej wspólnikom w zamian za
wniesione wcześniej przez wspólników aportem udziały Spółki A oraz akcji Spółki B.
Zysk bilansowy, a zatem także zysk wykazywany w sprawozdaniu finansowym,
pojawia się dopiero wtedy gdyby spółka zbyła odpłatnie udziały Spółki A oraz akcji
Spółki B za wartość wyższą niż wartość nominalna udziałów własnych spółki
wydanych jej wspólnikom. Innymi słowy, te udziały własne stanowią dla spółki koszt
nabycia w drodze aportu składników majątkowych wnoszonych przez wspólników w
celu pokrycia kapitału zakładowego spółki.
Ustalony w powyższy sposób zysk pochodzący z transakcji zbycia przez
Spółkę udziałów w Spółce A w celu umorzenia oraz zbycia przez spółkę akcji w
Spółce B w celu ich umorzenia będzie w części wypłacony wspólnikom przed
przekształceniem (w tym Skarżącemu), a w pozostałej części pozostanie
niepodzielony.
Z kolei rozliczenie podatkowe i bilansowe odpłatnego zbycia środków trwałych
przez Spółkę nastąpi analogicznie jak umorzenie udziałów w Spółce A oraz akcji w
Spółce B, tj. dochodem do opodatkowania podatkiem dochodowym oraz
jednocześnie zyskiem bilansowym (zyskiem) będzie nadwyżka ceny zbycia środków
trwałych nad wartością nominalną udziałów własnych wydanych wspólnikom (w tym:
Wnioskodawcy) w zamian za otrzymane aportem środki trwałe. Zysk pochodzący z
transakcji zbycia środków trwałych będzie w części wypłacony wspólnikom (w tym
Skarżącemu) przed przekształceniem, a w pozostałej części pozostanie
niepodzielony.
Wnioskodawca stwierdził ponadto, że spółka przyjmuje, jako koszt podatkowy
odpłatnego zbycia środków trwałych wartość nominalną udziałów własnych, bowiem
udziały własne wydane wspólnikom wnoszącym aport uznawane są, jako wydatek
Spółki na nabycie przez nią wnoszonych składników majątkowych. Również ustawa
o rachunkowości, na podstawie której ustalany jest zysk (tj. ustawa z dnia 26 lipca
1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307
ze zm.; dalej "u.p.d.o.f." kwalifikuje na dzień przekształcenia jako - w zależności od
wcześniejszych uchwał wspólników w sprawie podziału zysku - podzielony lub jako
niepodzielony), kwalifikuje także udziały własne wydane wspólnikom wnoszącym
aport jako wydatek Spółki na nabycie wnoszonych składników majątkowych.
Wydatek ten powinien być kosztem bilansowym i podatkowym rozliczanym w dacie
odpłatnego zbycia przez spółkę otrzymanych aportem środków trwałych.
W związku z powyższym Skarżący zadał następujące pytania:
1. Czy w okolicznościach wskazanego zdarzenia przyszłego, tj.
przekształcenia, w związku z zyskami ujętymi na kapitale zapasowym wartość tych
zysków będzie stanowić na dzień przekształcenia "niepodzielone zyski", o których
mowa w art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f.?
2. Czy w okolicznościach wskazanego zdarzenia przyszłego, tj.
przekształcenia, następującego po odpłatnym zbyciu w celu umorzenia przez spółkę
udziałów w Spółce A oraz akcji w Spółce B, za "niepodzielone zyski" w Spółce
przekształcanej należy uznać nadwyżkę wynagrodzenia otrzymanego z operacji
zbycia przez Spółkę udziałów w Spółce A oraz akcji w Spółce B w celu umorzenia
ponad wartością nominalną udziałów własnych wydanych przez spółkę
przekształcaną w zamian za otrzymane aporty w części, w której ta nadwyżka, tj.
zysk, nie została podzielona przed dniem przekształcenia?
3. Innymi słowy, czy zyskiem, który można kwalifikować, w zależności od
podjętych uchwał w Spółce przekształcanej, jako podzielony bądź niepodzielony jest
nadwyżka ceny zbycia udziałów w Spółce A oraz akcji w Spółce B w celu ich
umorzenia odpowiednio przez: przez Spółkę A oraz Spółkę B nad wartością
nominalną udziałów własnych wydanych przez spółkę Skarżącego oraz pozostałym
wspólnikom w zamian za otrzymane aporty?
4. Czy w okolicznościach wskazanego zdarzenia przyszłego, tj.
przekształcenia, następującego po odpłatnym zbyciu środków trwałych posiadanych
przez Spółkę, za "niepodzielone zyski" w spółce przekształcanej należy uznać
nadwyżkę wynagrodzenia otrzymanego z operacji zbycia środków trwałych ponad
wartością nominalną udziałów własnych wydanych przez spółkę przekształcaną w
zamian za otrzymane Aportem środki trwałe w części, w której ta nadwyżka, tj. zysk,
nie została podzielona przed dniem przekształcenia?
5. Innymi słowy, czy zyskiem, który można kwalifikować, w zależności od
podjętych uchwał w spółce przekształcanej dotyczących podziału zysku, jako
podzielony bądź niepodzielony, jest nadwyżka ceny zbycia środków trwałych nad
wartością nominalną udziałów własnych wydanych przez spółkę Skarżącemu oraz
pozostałym wspólnikom w zamian za otrzymany aport?
W przedmiotowej sprawie organ podatkowy, w zakresie pytań nr 2, nr 3, nr 4
oraz nr 5 wydał w dniu [...] lutego 2012 r. postanowienie nr [...]
o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzając, że w świetle tak
sformułowanego wniosku przeszkodą do merytorycznego rozpatrzenia wyżej
wskazanego pytania są kwestie natury proceduralnej odnoszące się do statusu
"zainteresowanego" w postępowaniu interpretacyjnym. W ocenie organu wniosek
Skarżącego w zakresie opisanego zagadnienia dotyczącego podatku dochodowego
od osób prawnych został wniesiony przez podmiot nieuprawniony do uzyskania
interpretacji indywidualnej w sprawie.
Organ przytoczył odnośne przepisy Ordynacji podatkowej i stwierdził, że skoro
wniosek nie dotyczy Wnioskodawcy, lecz zasad opodatkowania podatkiem
dochodowym od osób prawnych podatnika tego podatku, to Minister Finansów nie
jest uprawniony do wydania interpretacji w tym zakresie.
Na powyższe postanowienie Pan P. K., działając przez
pełnomocnika, 12 marca 2012 r. złożył zażalenie, wnosząc o uchylenie tego
postanowienia w całości oraz merytoryczne rozpatrzenie złożonego wniosku poprzez
wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego.
Skarżący zarzucił przedmiotowemu postanowieniu naruszenie następujących
przepisów prawa:
1. przepisu art. 165a § 1, w zw. art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez odmowę
wszczęcia postępowania w sytuacji spełnienia przez wniosek o wydanie wiążącej
interpretacji wszystkich wymogów wskazanych w przepisie art. 14b Ordynacji
podatkowej,
2. przepisu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewydanie pisemnej
interpretacji przepisów prawa podatkowego (interpretacji indywidualnej) pomimo
spełnienia wszystkich wymogów określonych w przepisie art. 14b, tj. poprzez uznanie
organu, iż wskazany wniosek o wydanie wiążącej interpretacji nie dotyczy
Wnioskodawcy jako zainteresowanego w przedmiotowej sprawie, a dotyczy innego
podmiotu,
3. przepisu art. 14d Ordynacji podatkowej poprzez niewydanie interpretacji
indywidualnej w ustawowym terminie 3 miesięcy, mimo spełnienia przez
Wnioskodawcę wszystkich przesłanek niezbędnych do jej wydania,
4. przepisu art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie art. 14b Ordynacji
podatkowej i uznanie, że na podstawie przepisów prawa podatkowego, w
przedmiotowej sprawie nie może zostać wydana wiążąca interpretacja przepisów
prawa podatkowego.
Podkreślono w szczególności, iż przepis art. 165a Ordynacji podatkowej, na
który powołuje się organ ma charakter wyjątku od zasady rozpatrywania żądań stron
postępowania. Co więcej, w orzecznictwie wyraźnie wskazuje się, iż nawet jeżeli
organ ma wątpliwości w zakresie interpretacji przepisu, powinien działać in dubio pro
tributario.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2012 r. nr [...]
utrzymał w mocy postanowienie z [...] lutego 2011 r. nr [...] o
odmowie wszczęcia postępowania w sprawie o udzielenie pisemnej interpretacji
przepisów prawa podatkowego.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w
Warszawie działający przez pełnomocnika Skarżący podniósł, że doszło do
naruszenia art. 165a § 1, w zw. art. 14h, 14b § 1, 14d, art. 120, art. 121, w związku z
art. 14h, art. 125, w związku z art. 14h, art. art. 226, w związku z art. 239 Ordynacji
podatkowej.
Argumentował, że zakres pojęcia "zainteresowany" nie został wprost
zdefiniowany w przepisach prawa, jednakże można go ustalić w drodze wykładni
przepisów dotyczących interpretacji indywidualnych, a w szczególności dotyczących
skutków wydania interpretacji. Istotą interpretacji indywidualnej jest bowiem jej
wiążący charakter, określony w art. 14k § 1 Ordynacji podatkowej. W myśl tego
przepisu zastosowanie się do interpretacji indywidualnej przed jej zmianą lub przed
doręczeniem organowi podatkowemu odpisu prawomocnego orzeczenia sądu
administracyjnego uchylającego interpretację indywidualną nie może szkodzić
wnioskodawcy, jak również w przypadku nieuwzględnienia jej w rozstrzygnięciu
sprawy podatkowej. W ocenie Skarżącego organ nie dokonał takiej wykładni, w
związku z czym nieprawidłowo wskazał, że wniosek w niniejszej sprawie nie został
złożony przez podmiot zainteresowany.
Dalej wskazywał, że aby uznać, iż Wnioskodawca jest "zainteresowanym" w
analizowanej sprawie, pomiędzy Wnioskodawcą a sprawą, której dotyczy Wniosek,
musi zachodzić ścisły związek przekładający się na prawa i obowiązki
Wnioskodawcy (por. J. Brolik "Urzędowe interpretacje prawa podatkowego",
LexisNexis, str. 6-88).
W skardze wywodzono, że w przypadku Wnioskodawcy, zostały spełnione
przesłanki do wydania wiążącej interpretacji prawa podatkowego (jest on podmiotem
zainteresowanym w sprawie, a złożony wniosek dotyczy jego indywidualnej sprawy).
Pełnomocnik podkreślił, że nie ulega wątpliwości, że pomiędzy Wnioskodawcą a
sprawą, której dotyczy ww. wniosek zachodzi ścisły i bezpośredni związek
przekładający się na prawa i obowiązki Wnioskodawcy.
Ponadto w skardze zaakcentowano, że ustalenie, jakie skutki
prawnopodatkowe dla Wnioskodawcy ma na dzień przekształcenia Spółki w spółkę
osobową brzmienie przepisu art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f. w kontekście planowanych
w Spółce operacji (odpłatne zbycie udziałów Spółki A i B oraz środków trwałych) jest
związane z regulacjami u.p.d.o.p. oraz przepisami ustawy o rachunkowości.
Podkreślono, że o ile przepisy u.p.d.o.p. definiują pojęcie dochodu, o tyle przepisy
ustawy o rachunkowości odnoszą się do pojęcia zysku bilansowego. W ten
szczególny sposób kategorie wskazane w ustawie o rachunkowości oraz u.p.d.o.p.
są bezpośrednio skorelowane z obowiązkami podatkowymi Wnioskodawcy na
gruncie u.p.d.o.f. Nie jest możliwe właściwe określenie przychodów Wnioskodawcy w
momencie przekształcenia spółki kapitałowej w spółkę osobową bez wskazania, co
jest zyskiem, a następnie co jest niepodzielonym zyskiem. W skardze
argumentowano, że kwestia ta nie stanowi przedmiotu zainteresowania dla spółki
kapitałowej, mimo że to u niej powstaje zysk, a wyłącznie dla Wnioskodawcy jako
wspólnika przyszłej spółki osobowej. To on może być ewentualnie zobowiązany do
rozpoznania przychodu z tego tytułu. Dalej podniesiono, że gdyby opinia organu,
dotycząca uznania Wnioskodawcy za nieuprawnionego do występowania z
Wnioskiem, miała się okazać uzasadniona, oznaczałoby to, iż nikt (ani
Wnioskodawca ani Spółka) nie jest zainteresowanym w sprawie ustalenia, czy
nadwyżka ceny zbycia udziałów w Spółce A i B oraz środków trwałych nad wartością
nominalną udziałów własnych wydanych przez Spółkę, w zamian za otrzymane
aporty jest zyskiem, który można kwalifikować, w zależności od podjętych uchwał
przez wspólników w Spółce, jako podzielony bądź niepodzielony. Bez wątpienia
bowiem, fakt istnienia niepodzielonego zysku nie wpływa na sytuację
prawnopodatkową Spółki. Jednym zainteresowanym mogą być wspólnicy przyszłej
spółki osobowej.
W skardze akcentowano naruszenie zasady zaufania do działań organów
państwa, naruszenie zasady szybkości postępowania oraz wskazywano na wydanie
milczącej interpretacji, jako skutku wadliwości zaskarżonego postanowienia i
poprzedzającego go postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie organ wydając zaskarżone
postanowienie, nie naruszył art. 165a § 1 w zw. z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej,
a skarga okazała się nieuzasadniona.
Stosownie do art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, w zw. z art. 14h Ordynacji
podatkowej, stanowiących prawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia organ
interpretacyjny wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie
interpretacji indywidualnej gdy wniosek o jej wydanie został wniesiony przez osobę
niebędącą zainteresowaną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie tej
sprawie nie może być wszczęte.
Zgodnie zaś z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej minister właściwy do spraw
finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego
indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego
(interpretację indywidualną). Legitymację do złożenia wniosku uprawniającą do
uzyskania statusu strony w postępowaniu interpretacyjnym ma "zainteresowany",
który w swojej indywidualnej sprawie rozpoznawanej w granicach przedłożonego
stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego zwraca się do organu
interpretacyjnego o rozstrzygnięcie wątpliwości w zakresie stosowania przepisów
prawa podatkowego. Pojęcie "zainteresowanego" należy zatem rozpatrywać przez
pryzmat kwestii prawnej poddanej do rozważenia organom podatkowym, która
przesądza o możliwości skorzystania z udzielonej interpretacji. W konsekwencji
podmiotami legitymowanymi do złożenia wniosku są podatnicy, płatnicy, inkasenci,
osoby trzecie w rozumieniu art. 110-117a ustawy Ordynacja podatkowa, następcy
prawni posiadający już ów status, a także inne podmioty zamierzające dopiero
podjąć działania skutkujące uzyskaniem wyżej wskazanego statusu w nieokreślonej
przyszłości.
Przepis art. 14 b § 1 Ordynacji podatkowej wymaga, aby pomiędzy sprawą
przedstawioną we wniosku a wnioskodawcą, istniał - indywidualnie określony -
związek, łączący wnioskodawcę ze sprawą jako "zainteresowanego", a więc
mającego własny interes, potrzebę uzyskania interpretacji w dotyczącej go sprawie.
Ocena złożonego wniosku, tak w warstwie formalnej jak i merytorycznej, należy do
organu udzielającego interpretacji. W ocenie Sądu zainteresowanym w przedmiocie
interpretacji indywidualnej jest podmiot, który zwraca się o wydanie interpretacji
indywidualnej w celu prawidłowej, tj. zgodnej z obowiązującymi przepisami, realizacji
swoich praw i obowiązków w sferze prawa podatkowego, wyjaśnienia lub ułożenia
swoich interesów w sferze prawa podatkowego. Do uzyskania interpretacji
indywidualnej legitymowany jest podmiot, dla którego określony stan faktyczny lub
zdarzenie przyszłe może rodzić konsekwencje w sferze stosunków
prawnopodatkowych.
Udzielający interpretacji indywidualnej Minister Finansów powinien czuwać,
czy z wnioskiem wystąpił uprawniony podmiot, tj. czy wnioskodawca wystąpił we
własnej sprawie i czy ma stosowne umocowanie (por. postanowienie NSA z 14
października 2010 r., sygn. akt II FSK 923/09, LEX nr 607812). Badając wniosek
organ obowiązany jest działać na podstawie przepisów prawa (art. 120 Ordynacji
podatkowej), w tym stosowanego odpowiednio przepisu art. 165 a Ordynacji
podatkowej, który w sprawie interpretacji należy odczytywać w ten sposób, że w
przypadku, gdy żądanie (wydania interpretacji), zostało wniesione przez osobę
niebędącą zainteresowanym organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie
wszczęcia postępowania. Tym samym wydanie interpretacji jest niedopuszczalne,
gdy domaga się tego inny podmiot niż "zainteresowany" w rozumieniu art. 14 b § 1
Ordynacji podatkowej.
Przewidziany przez ustawodawcę zakres i sposób realizacji ochrony prawnej
związanej z zastosowaniem się do interpretacji indywidualnej, odnosi się wyłącznie
do interpretacji przepisów materialnego prawa podatkowego mających związek z
kształtowaniem obowiązku czy zobowiązania podatkowego. W konsekwencji,
przedmiotem interpretacji indywidualnej wydawanej w trybie art. 14b § 1 Ordynacji
podatkowej nie mogą być przepisy prawa podatkowego, które nie kształtują tych
obowiązków. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie zarówno w literaturze (J.
Brolik, Urzędowe interpretacje prawa podatkowego, LexisNexis, Warszawa 2010, s.
57), jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok WSA w Szczecinie z 7
kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 38/11; wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2011 r. sygn.
akt II FSK 1681/09; wyrok WSA w Łodzi z 23 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Łd
1067/10; wyrok WSA w Łodzi z 26 października 2010 r. sygn. akt I SA/Łd 766/10;
wyrok WSA w Kielcach z 25 września 2008 r. sygn. akt I SA/Ke 299/09).
Tylko wówczas jeżeli wniosek dotyczy kwestii odnoszących się do sfery
odpowiedzialności podatkowej wnioskodawcy (obowiązku podatkowego,
zobowiązania podatkowego), to mamy do czynienia z jego indywidualną sprawą w
rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
W niniejszej sprawie jako wnioskodawca występuje osoba fizyczna, wspólnik
spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. We wniosku powołuje on jednak nie tylko
przepisy dotyczące opodatkowania osób fizycznych, ale również przepisy ustawy z
dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. 2011 r.
Nr 74, poz. 397, ze zm.). Wśród przepisów, o których interpretację Wnioskodawca
wystąpił (poz. 61 części E.3 wniosku ORD-IN oraz poz. 70 części H wniosku ORD-
IN) wskazane są przepisy zawarte w art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 1 oraz art. 16 ust.
1 pkt 8e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Przepisy te dotyczą
opodatkowania podmiotów, o których mowa w art. 1 ustawy o podatku dochodowym
od osób prawnych. Zasadnie organ interpretacyjny zwrócił uwagę, że wśród tych
podmiotów nie ma wymienionych osób fizycznych, których zasady opodatkowania
reguluje odrębny akt prawny. W związku z faktem, iż uprawnionym do wystąpienia o
wydanie interpretacji indywidualnej jest "zainteresowany" (w rozumieniu art. 14b § 1
Ordynacji podatkowej) słusznie organ przyjął, że uprawniona do wystąpienia z
wnioskiem o wydanie interpretacji podatkowej w zakresie wyżej wymienionych
przepisów jest spółka kapitałowa, która powinna do tych przepisów odpowiednio się
stosować.
W skierowanej do tutejszego Sądu skardze Skarżący, upatrując legitymacji do
skutecznego wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem o udzielenie interpretacji
stwierdza, że choć kalkulacja niepodzielonych zysków będzie odbywać się na
poziomie spółek, zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych, to
jednak ostatecznie, na bazie ustawy o rachunkowości oraz ustawy u.p.d.o.f.
podatnikiem zostanie Wnioskodawca osiągając dochód z zysków osób prawnych. W
skardze podnoszono, że aby prawidłowo ocenić sytuację prawnopodatkową
Wnioskodawcy na gruncie ustawy u.p.d.o.f. (art. 24 ust. 5 pkt 8 tego aktu) konieczne
jest rozważenie, jakie skutki mogą wywołać określone operacje w Spółce. Z tego też
względu Wnioskodawca pomocniczo odwołał się do przepisów u.p.d.o.p. i ustawy o
rachunkowości. W ocenie Skarżącego nie powinno budzić wątpliwość organu, że
przedmiotowy wniosek musi w swej treści odwoływać się do skutków podatkowych
operacji gospodarczych po stronie Spółki w okresie jeszcze przed przekształceniem,
w celu określenia, czy niepodzielnie zyski zakumulowane w Spółce podlegają
opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Należy jednak zwrócić uwagę, że brzmienie art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej
przesądza, iż składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany
jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego i w trybie
zażalenia nie jest uprawniony do konstruowania nowej treści wniosku, bądź
rozszerzania opisanego wcześniej zagadnienia. W tym kontekście istotne jest, że z
analizy złożonego wniosku nie wynika, że przepisy te powołane zostały tylko
pomocniczo, gdyż zamieszczone zostały w części E.3 wniosku, gdzie wskazuje się
przepisy będące przedmiotem interpretacji indywidualnej, które nie dotyczą
opodatkowania osób fizycznych.
Na aprobatę zasługuje pogląd organu, że zasady ustalania kosztów uzyskania
przychodu, wynikające z przepisów wskazanych przez Wnioskodawcę (art. 15 ust. 1,
art. 16 ust. 1 pkt 1 oraz art. 16 ust. 1 pkt 8e u.p.d.o.p.), dotyczą podatników podatku
dochodowego od osób prawnych i na rzecz tych podmiotów wydawane mogą być
interpretacje indywidualne przesądzające o prawidłowości sposobu ustalania
wysokości kosztów. Powyższe przesądza o tym, że uprawnioną do uzyskania
interpretacji indywidualnej w zakresie u.p.d.o.p. jest właśnie spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością uprawniona do rozpoznawania kosztów podatkowych, o których
mowa we wniosku. Słusznie organ wywodził, że w rozpatrywanej sprawie wydanie
indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku
dochodowego od osób prawnych nie jest możliwe, gdyż ta część wniosku odnosi się
do sytuacji prawnopodatkowej podmiotu, który nie jest Wnioskodawcą. Trudno też
uznać, aby te przepisy u.p.d.o.p. wskazane zostały jedynie pomocniczo, skoro
zostały ujęte jako przedmiot interpretacji i sposób ich rozumienia w kontekście
obowiązków podatkowych spółki, a nie Wnioskodawcy został przytoczony w
uzasadnieniu wniosku o udzielenie interpretacji. Opisane natomiast we wniosku
zdarzenie przyszłe (w części dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych)
nie może być z uwagi na adresata tych przepisów kwalifikowane jako odnoszące się
do sytuacji prawnopodatkowej Wnioskodawcy.
W świetle powyższego, mając na uwadze sposób zredagowania wniosku.
Organ podatkowy nie mógł wydać interpretacji indywidualnej na rzecz Pana P.
K. w zakresie przepisów dotyczących podatku dochodowego od osób
prawnych, gdyż rozpatrzenie złożonego wniosku (w zakresie pytań od nr 2 do nr 5)
wymagałoby oceny prawidłowości postępowania innego podmiotu - spółki z
ograniczoną odpowiedzialnością.
W ocenie Sądu zagadnienie zawarte we wniosku strony nie daje możliwości
wydania interpretacji indywidualnej, zawierającej elementy wymagane dla tego
rodzaju rozstrzygnięcia i spełniającej funkcje przewidziane dla tego rodzaju
rozstrzygnięcia przez ustawodawcę.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Wojewódzkiego
Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zaprezentowane w wyroku z dnia 27 lipca
2012 r., Sygn. akt I SA/Wr 576/12, w którym wskazano, że nie jest możliwe
występowanie o interpretację w sprawie innego podmiotu, choćby nawet
wnioskodawca był z nim związany jakimikolwiek relacjami obligacyjnymi lub
kapitałowymi.
Ponadto wydanie takiej interpretacji byłoby bezcelowe, gdyż interpretacja taka
nie spełniałaby w istocie założonych przez ustawodawcę funkcji i zadań w zakresu
funkcji ochronnej.
Nie bez znaczenia dla oceny zaskarżonego postanowienia jako prawidłowego
jest również ta okoliczność, że wnioskując o wydanie interpretacji indywidualnej w
zakresie dotyczącym zdarzeń podatkowych jakie zachodzą po stronie odrębnego
podmiotu (spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) nie mógł skutecznie złożyć
oświadczenia, o którym mowa w art. 14b § 4 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym
przepisem "Wnioskujący o wydanie interpretacji indywidualnej składa oświadczenie
pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, że elementy stanu
faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są
przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej,
postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa
nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu
podatkowego lub organu kontroli skarbowej. W razie złożenia fałszywego
oświadczenia wydana interpretacja indywidualna nie wywołuje skutków prawnych."
Nie wydaje się interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu
faktycznego, które w dniu złożenia wniosku o interpretację są przedmiotem
toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania
kontrolnego organu kontroli skarbowej albo gdy w tym zakresie sprawa została
rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub
organu kontroli skarbowej (art. 14b § 5 Ordynacji podatkowej). Wypełnienie
dyspozycji przepisu art. 14b § 4 wymaga złożenia oświadczenia (w zakresie zdarzeń
podatkowych dotyczących bezpośrednio spółki) przez osobę/osoby upoważnione do
reprezentacji spółki. Wnioskodawca wystąpił w niniejszej sprawie z wnioskiem jako
osoba fizyczna, tak więc nie mógł dopełnić powyższego wymogu, pomimo to, że jest
wspólnikiem tej spółki.
Zarzuty skargi są nieuzasadnione, także w odniesieniu do 14d oraz art. 14o
Ordynacji podatkowej. Nie jest bowiem słuszny zarzut dopuszczenia przez Ministra
Finansów do obrotu prawnego interpretacji milczącej wobec niewydania interpretacji
w terminie 3 miesięcy od otrzymana wniosku o interpretację. Przepis art. 14d O.p.
wskazuje, że interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego wydaje się
bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania
wniosku. Natomiast art. 14 o O.p. przewiduje, że w razie niewydania interpretacji
indywidualnej w terminie określonym w art. 14d O.p. uznaje się, że w dniu
następującym po dniu, w którym upłynął termin wydania interpretacji, została wydana
interpretacja stwierdzająca prawidłowość stanowiska wnioskodawcy w pełnym
zakresie. Sądząc po literalnym brzmieniu przepisu art. 14 d O.p., ma on
zastosowanie do przypadku, w którym zostaje wydana interpretacja indywidualna, a
nie w przypadku odmowy wydania interpretacji indywidualnej. Kontynuuje tę zasadę
art. 14 o O.p. Jeżeli jednak pomiędzy datą wpłynięcia wniosku o interpretację, a
upływem 3 miesięcy od tej daty organ interpretacyjny wyda postanowienie o
odmowie wszczęcia postępowania, nie dochodzi do zastosowania art. 14 o O.p. Ubocznie należy zatem zauważyć, że wniosek o interpretację wpłynął w dniu 30 listopada 2011 r., a postanowienie wydano 29 lutego 2012 r., a więc przed 3- miesięcznym terminem, o którym mowa w art. 14 o O.p. Zwłoka w wydaniu postanowienia mogła mieć wpływ na wniesienie skargi o której mowa w art. 3 § 2 pkt
8 p.p.s.a.
Wobec powyższego, w braku podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło