III SA/Wa 2190/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. S.A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2010 r. postanawia: odrzucić skargę Skarżąca – P. S.A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2010 r. W skardze zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 16 września 2015 r. oraz 22 lutego 2016 r. referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy. W wyniku rozpoznania sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 2190/15 odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2015 r., sygn. akt I FZ 179/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na powyższe postanowienie Sądu z dnia 10 maja 2016 r. Na podstawie zarządzenia z dnia 15 lipca 2016 r. Skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z dnia 20 listopada 2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżąca wniosła kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Do 2 sierpnia 2016r. Skarżąca nie uiściła należnego wpisu od skargi, o czym świadczy znajdująca się w aktach sprawy notatka służbowa Oddziału Finansowo Budżetowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy ma pogląd, wyrażany wcześniej tak w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. postanowienie SN z dnia 21 kwietnia 1999 r., sygn. akt I CKN 1461/98, opubl. w: OSNC 1999, nr 11, poz. 196; postanowienie SN z dnia 23 lutego 1999 r., sygn. akt I CKN 1064/97, publ. OSNC 1999, nr 9, poz. 153), jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA z dnia 8 maja 2007 r. sygn. akt II FSK 649/06, LEX nr 927112; z dnia 3 lutego 2009 r. sygn. akt I OZ 53/09, LEX nr 544984; z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 252/09, LEX nr 552218 i z dnia 7 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 2274/10, LEX nr 742349), który Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela, zgodnie z którym ponowne złożenie wniosku, nawet w terminie przewidzianym dla uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności pierwotnego rozstrzygnięcia w kwestii prawa pomocy. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że złożony przez Skarżącą wniosek o zwolnienie od kosztów jest kolejnym takim wnioskiem w sprawie. Pierwszy wniosek Skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych został już merytorycznie i prawomocnie rozstrzygnięty. Tym samym, rozstrzygnięcie kwestii wpadkowej uzyskało już moc wiążącą, zatem obowiązkiem Skarżącej było uiszczenie wymaganego wpisu. Złożenie zaś kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego w art. 220 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienie SN z dnia 9 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 144/02). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo w związku z art. 165 p.p.s.a. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie (por. postanowienie NSA z 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10, postanowienie NSA z 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 761/13, postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 536/13). Ponadto, ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony w sytuacji gdy sąd prawomocnym postanowieniem ocenił, że Skarżąca nie spełnia przesłanek zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez Sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez Sąd terminie. Dopiero bowiem wydanie przez Sąd prawomocnego postanowienia odmiennej treści w przedmiocie udzielenia stronie prawa pomocy, skutkuje utratą mocy pierwszego postanowienia (porównaj wyżej cytowane postanowienie SN z dnia 21 kwietnia 1999 r. sygn. akt I CKN 1461/98, opubl. w: OSNC 1999 Nr 11, poz. 196). Odmienne postępowanie sądu może prowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy i skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum. Należy także mieć na uwadze zasadę wyrażoną w art. 220 § 1 p.p.s.a., stosownie do której Sąd nie podejmuje żadnej czynności w stosunku do pisma, od którego strona nie uiściła należnej opłaty. Zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. konsekwencją nieuiszczenia należnego wpisu od skargi jest odrzucenie tego środka zaskarżenia. Zatem, prawomocne postanowienie Sądu o odmowie zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia kosztów oraz ponowne wezwanie do uiszczenia należnej opłaty, nie zwalnia strony od skutków niezastosowania się do tego wezwania, pomimo wystąpienia z kolejnym wnioskiem w tym przedmiocie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.