III SA/Wa 2312/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Protokolant Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2010 r. sprawy ze skargi G. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] sierpnia 2009r. nr [...] 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz G. z siedzibą w P. kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Wnioskiem złożonym 19 listopada 2008 roku, Spółka G. S.A. z siedzibą w P. (dalej jako "Skarżąca") wystąpiła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. o zwrot podatku VAT za 2008 r. Do wniosku załączone zostały oryginały faktur wystawionych przez polskich kontrahentów Skarżącej oraz zaświadczenie o statusie podatnika sporządzone w języku francuskim i angielskim. Pismem z 21 kwietnia 2009 roku organ pierwszej instancji wezwał Skarżącą - w trybie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm., zwanej dalej o.p.), do uzupełnienia wniosku o oryginał tłumaczenia przysięgłego treści załączonego do wniosku zaświadczenia o statusie podatnika, ze szczególnym uwzględnieniem rodzaju prowadzonej działalności. Wezwanie zawierało pouczenie, że nieuzupełnienie braków formalnych wniosku w terminie siedmiu dni spowoduje pozostawienie go bez rozpatrzenia. Odbiór wezwania nastąpił 27 kwietnia 2009 roku, 6 maja 2009 roku do organu wpłynęło pismo sporządzone przez Skarżącą w języku francuskim, do którego załączona była kopia zaświadczenia o statusie podatnika wraz z tłumaczeniem przysięgłym. 2. Postanowieniem z [...] sierpnia 2009 roku, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. pozostawił wniosek Skarżącej bez rozpatrzenia. 3. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca zarzuciła, że korespondencja doręczana jest Skarżącej w sposób niewłaściwy – z pominięciem wyznaczonego pełnomocnika w osobie Pani J. S., która wskazana została w piśmie przewodnim dołączonym do wniosku z 19 listopada 2008 roku jako osoba, z którą należy kontaktować się w sprawach wniosku. Skarżąca podniosła również, że zaświadczenie złożone przez Skarżącą wraz z wnioskiem zostało sporządzone stosownie do wymogów załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z 23 kwietnia 2004 roku w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podatnikom (Dz. U. nr 89, poz. 851). Wskazała, że Minister Finansów posługuje się dwoma językami w treści załącznika : polskim i angielski, zaświadczenie, zgodne z załącznikiem zostało wystawione w języku francuskim i angielskim, w konsekwencji porównując treść zaświadczenia z treścią załącznika organ pierwszej instancji mógł bez wątpliwości stwierdzić, czy spółka była podatnikiem podatku od wartości dodatniej, i nie potrzebował tłumaczenia na język polski. W istocie bowiem informacje zawarte w zaświadczeniu nie podlegają w zasadzie tłumaczeniu np. nazwa podatnika, adres jego siedziby a w zakresie informacji co do rodzaju działalności organ mógł uzyskać wiedzę w tym zakresie z przesłanego uprzednio prze spółkę wniosku o zwrot podatku VAT. 4.. Postanowieniem z [...] października 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Wskazał, że zasadnym było pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku Skarżącej, gdyż nie dopełniła ona formalności określonych w § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 23 kwietnia 2004 r. Złożone przez nią zaświadczenie nie odpowiadało treści wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia z 23 kwietnia 2004 roku, a nadto nie było sporządzone w języku polskim, co oznacza, że winno zostać przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego. Organ nie podzielił również argumentów strony co do nieprawidłowego doręczenia wezwania do uzupełnienia braków. 5.. W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca zarzuciła naruszenie - art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60, ze zm., dalej: "o.p.") w zw. § 5 ust. 1 oraz ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz.U. z 2004r., Nr 89, poz. 851, ze zm., dalej: "rozporządzenie MF") poprzez uznanie, iż złożony przez Skarżącą wniosek o zwrot podatku od towarów i usług nie spełniał wymogów określonych przepisami prawa, co spowodowało niezasadne pozostawienie tego wniosku bez rozpatrzenia; - art. 180 § 1 o.p. poprzez niedopuszczenie jako dowodu w sprawie wniosku o zwrot podatku od towarów i usług oryginału zaświadczenia wskazującego, że Skarżąca jest podatnikiem podatku od towarów i usług zarejestrowanym w kraju swojej siedziby, oraz wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji i rozstrzygnięcie o kosztach postępowanie według norm przepisanych. 6. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. W uzupełnieniu dotychczasowego stanowiska podzielił prezentowaną przez Skarżącą argumentację, iż zawarty w § 5 ust. 4 Rozporządzenia MF katalog dokumentów, które winny być złożone wraz z wnioskiem o zwrot podatku od towarów i usług jest zamknięty oraz, że wśród wymaganych dokumentów, które podmiot uprawniony jest zobowiązany dołączyć do składanego wniosku nie zostało wymienione tłumaczenie przysięgłe treści zaświadczenia. Podniósł jednak, że zgodnie z treścią wymienionego § 5 ust. 4 rozporządzenia do wniosku o zwrot podatku dołącza się: - oryginały faktur oraz dokumentów celnych, z których wynikają wnioskowane kwoty zwrotu podatku, - oryginał zaświadczenia, według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do Rozporządzenia MF wskazującego, że podmiot uprawniony jest podatnikiem podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze zarejestrowanym w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo stałego miejsca prowadzenia działalności, - dokument potwierdzający identyfikację na potrzeby podatku od wartości dodanej na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, jeżeli zwrot podatku dotyczy przypadku, o którym mowa w § 2 ust. 3, i podmiot zagraniczny jest zidentyfikowany dla świadczenia usług elektronicznych poza terytorium kraju. Uwzględniając powyższe, Skarżąca zobowiązana była do złożenia wraz z wnioskiem o zwrot podatku od towarów i usług oryginał zaświadczenia, według wzoru stanowiącego załącznik nr 2. Jednakże z uwagi na to, że Spółka do wniosku o zwrot podatku od towarów i usług nie dołączyła oryginału zaświadczenia wystawionego wg wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia zobowiązana została do dostarczenia tłumaczenia przysięgłego treści obcojęzycznego zaświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 7. Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 § 1 i 2 ustawy 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 256 poz. 1269). Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a., podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd ich niezgodności z prawem. Skarga analizowana według powyższych kryteriów zasługiwała na uwzględnienie. 7. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy zasadne było wystosowanie do Skarżącej wezwania - w trybie art. 169 § 1 o.p.- do uzupełnienia wniosku o zwrot podatku VAT o tłumaczenie przysięgłe zaświadczenia o statusie podatnika. Sporne jest także to, czy niezłożenie w wyznaczonym terminie wspomnianych dokumentów uprawniało organ podatkowy do pozostawienia wniosku Skarżącej bez rozpatrzenia. 8. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii zasadności żądania od Skarżącej tłumaczenia przysięgłego treści zaświadczenia (w posiadaniu którego był organ podatkowy) należy przypomnieć, że zagadnienie to było już omawiane w orzecznictwie zarówno wojewódzkich sądów administracyjnych, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. W orzecznictwie tym przeważa (zwłaszcza w ostatnim czasie) stanowisko, w myśl którego brak tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia pochodzącego od zagranicznego organu podatkowego, wskazującego, że podmiot ubiegający się o zwrot podatku VAT jest podatnikiem tego podatku, nie uprawnia do zastosowania trybu określonego w art. 169 o.p., tj. do wezwania wnioskodawcy do usunięcia braków formalnych wniosku w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia go bez rozpatrzenia. Wypowiedzi takie znaleźć można w wyrokach: WSA w Warszawie z 25 maja 2007 r., III SA/Wa 3331/06; NSA z 9 października 2008 r., I FSK 1166/07; WSA w Warszawie z 21 stycznia 2009 r., III SA/Wa 2748/08; WSA w Warszawie z 15 maja 2009 r., III SA/Wa 73/09; WSA w Warszawie z 28 maja 2009 r., III SA/Wa 230/09; WSA w Warszawie z 14 września 2009 r., III SA/Wa 574/09; NSA z 6 października 2009 r., I FSK 785/08; WSA w Warszawie z 30 października 2009 r., III SA/Wa 891/09. WSA w Warszawie z 19 listopada 2009 roku, sygn. akt III S.A./Wa 1091/09). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę powyższy pogląd w pełni podziela. 9. Warunki zwrotu podatku od towarów i usług podmiotom zagranicznym określa Rozporządzenie MF z 23 kwietnia 2004 r. W myśl § 5 Rozporządzenia MF zwrot ten następuje na wniosek podmiotu uprawnionego, do którego podmiot ten zobowiązany jest dołączyć oryginały faktur oraz dokumentów celnych, z których wynikają wnioskowane kwoty zwrotu podatku, a także oryginał zaświadczenia, pochodzącego od zagranicznego, właściwego urzędu podatkowego, wskazującego, że podmiot uprawniony jest podatnikiem podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze zarejestrowanym w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo stałego miejsca prowadzenia działalności. Cytowany przepis wyraźnie zatem - wśród wymaganych załączników - wymienia oryginał zaświadczenia o statusie podatnika. Jednocześnie przepis ten nie nakłada na podmiot uprawniony obowiązku złożenia - równocześnie z zaświadczeniem - jego tłumaczenia przysięgłego. Co więcej w § 5 ust. 6 Rozporządzenia MF wskazano, że zaświadczenie powyższe wydaje "organ podatkowy w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo stałego miejsca prowadzenia działalności podmiotu uprawnionego". Jak podkreślił WSA w Warszawie w wyroku z 30 października 2009 r. (III SA/Wa 891/09) w tej sytuacji - skoro zaświadczenie wystawia organ podatkowy innego państwa niż Polska, a jednocześnie język polski nie jest językiem urzędowym tego innego państwa, to tym samym oczywiste jest, że będzie ono wystawione w obcym języku. Wymóg zatem złożenia oryginału zaświadczenia oznacza ni mniej ni więcej, że zaświadczenie to będzie miało postać dokumentu obcojęzycznego. Taki właśnie dokument powinien być więc dołączony do wniosku o zwrot podatku VAT. 10. Jednocześnie należy zgodzić się z organami podatkowymi, że zgodnie z art. 27 Konstytucji językiem urzędowym w Rzeczypospolitej Polskiej jest język polski. Oświadczenia woli, podania i inne pisma składane organom państwa powinny też być - ze względu na treść art. 5 ustawy o języku polskim - składane w języku polskim. Z powyższego nie wynika jednak - jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 9 października 2008 r. (I FSK 1166/07) i 6 października 2009 r. (I FSK 785/08), że w każdym przypadku brak tłumaczenia fragmentu dokumentu uniemożliwia rozpoznanie wniosku o zwrot podatku. 11. Z określonego w załączniku nr 2 do Rozporządzenia MF wzoru zaświadczenia o rejestracji podatnika podatku VAT wynika, że wypełnienie go polega na wpisaniu nazwy i adresu organu wystawiającego zaświadczenie, nazwy podmiotu uprawnionego, adresu jego siedziby, rodzaju prowadzonej działalności, numeru identyfikacyjnego. Pod zaświadczeniem powinna być umieszczona data, pieczęć urzędowa oraz podpis z podaniem nazwiska i stanowiska. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w powołanych wyżej wyrokach, jedynym elementem zaświadczenia wymagającym tłumaczenia jest rodzaj prowadzonej działalności. Element ten nie ma jednak znaczenia dla uprawnienia strony, a zatem dla rozpoznania wniosku. Wprawdzie rozporządzenie przewiduje (na zasadzie wyjątku) możliwość korzystania z prawa do zwrotu podatku także przez te podmioty, które wykonują na terytorium kraju czynności opodatkowane wymienione w § 2 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia MF (w stanie prawnym na tle którego orzekał NSA odpowiednikiem tego przepisu był § 2 pkt 3), jednak decydujące znaczenie - w kontekście tego uprawnienia - ma faktyczna działalność na terytorium kraju, a nie widniejąca w zaświadczeniu. Kryterium to może być natomiast weryfikowane np. poprzez treść faktury, czy inne środki dowodowe. Poza tym wzmianka o rodzaju prowadzonej działalności znajduje się w samym wniosku o zwrot, który - jak wynika z objaśnień - wypełnia się w języku polskim. 12. Wobec powyższych rozważań stwierdzić należy, że brak tłumaczenia przysięgłego obcojęzycznej części zaświadczenia, nie daje podstaw do wezwania strony do dostarczenia tego tłumaczenia w trybie art. 169 § 1 o.p. pod rygorem wynikającym z § 4 tego artykułu. Instytucja wezwania do usunięcia braków w trybie art. 169 § 1 o.p. ma bowiem służyć usunięciu braków formalnych podania wynikających ze ściśle określonych przepisów prawa i niweczących możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy. Trudno - w tym kontekście - uznać, by brak tłumaczenia na język polski tej części zaświadczenia, która odnosi się do rodzaju prowadzonej działalności uniemożliwiał merytoryczną ocenę wniosku o zwrot podatku. 13. Z akt sprawy wynika, że wraz z wnioskiem o zwrot podatku VAT Skarżąca złożyła zaświadczenie o statusie podatnika, wystawione przez właściwy organ podatkowy w języku francuskim na druku sporządzonym w dwu językach, tj. francuskim i angielskim. W zaświadczeniu tym wskazano także rodzaj prowadzonej przez Skarżącą działalności. Organ drugiej instancji w zaskarżonym postanowieniu oraz w odpowiedzi na skargę wskazywał, że dołączone przez Skarżącą zaświadczenie nie było wystawione zgodnie z wymogami załącznika nr 2 do Rozporządzenia MF, nie precyzując jednak, na czym polegać miała owa niezgodność. Sąd wskazuje, że w razie niezgodności zaświadczenia z wymogami określonym w załączniku nr 2 organ zobowiązany byłby wezwać nie do złożenia tłumaczenia przysięgłego, ale do złożenia zaświadczenia wystawionego w odpowiedniej formie, chyba że zwrot dotyczyłby przypadku, o którym mowa w § 2 ust. 3 Rozporządzenia MF, i podmiot zagraniczny byłby zidentyfikowany dla świadczenia usług elektronicznych poza terytorium kraju (sytuacja ta nie zachodzi w niniejszej sprawie). Organ pierwszej instancji nie uczynił tego, co oznacza, że przyjął, iż zaświadczenie wystawione było zgodnie z wymogami określonymi w załączniku nr 2 do Rozporządzenia MF. Sąd rozpoznający sprawę podziela to stanowisko – porównanie treści zaświadczenia załączonego do akt sprawy z treścią załącznika nr 2 do Rozporządzenia wskazuje, że zaświadczenie dołączone do akt sprawy było zaświadczeniem o którym mowa w § 5 ust. 4 pkt 3 Rozporządzenia MF. 14. Rację ma zatem Skarżąca, iż nie było podstaw do żądania złożenia tłumaczenia zaświadczenia o statusie podatnika, w ramach instytucji usuwania braków formalnych podania, przewidzianej w art. 169 §1 o.p. jak również rację ma Skarżąca, że organ drugiej instancji niesłusznie odmówił dołączonemu przez nią zaświadczeniu waloru dowodu. Z tego względu zgłoszone w tym zakresie zarzuty uznać należy za trafne. 15. Przy ponownym rozstrzyganiu sprawy organ pierwszej instancji oceni wniosek Skarżącej z uwzględnieniem poczynionych wyżej spostrzeżeń. 16. Uznając, że nie wystąpiły przesłanki do pozostawienia wniosku Skarżącej bez rozpatrzenia Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135 oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.