III SA/Wa 2320/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-09-22
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej z powodu zaległości podatkowych i której rachunki bankowe zostały zajęte przez komornika, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Spółka nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ nie wykazała, że wyczerpała wszystkie dostępne możliwości finansowania zewnętrznego ani nie podjęła działań w celu zwolnienia środków zajętych w postępowaniu egzekucyjnym. Samo prowadzenie postępowania egzekucyjnego nie jest wystarczającą okolicznością do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka S. sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Spółka argumentowała swoją niewypłacalność decyzjami podatkowymi, brakiem środków finansowych, wypowiedzeniem umów przez banki, zajęciem rachunków przez komornika oraz zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej. Do wniosku dołączyła szereg dokumentów finansowych i sprawozdań.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania Skarżącej prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie.Pełny tekst orzeczenia
22/9/2017 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 22/9/2017 r po rozpoznaniu wniosku S. sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...]4/2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2013r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania Skarżącej prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie
Skarżąca – S. sp. z o.o. – w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie niespełna 17 tys zł złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (formularz PPPr z 11/8/2017 r.) wraz z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, bilansem jednostki na 1/12/2016 r., rzis za okres 1-XI 2016 r., wykazem majątku dłużnika na 1/12/2016 r., spisem wierzycieli na 1/12/2016 r. informacja o postępowaniach dot ustanowienia na majątku dłużnika obciążeń, wykazem tytułów egzekucyjnych, sprawozdaniem nadzorcy sadowego, wezwaniem do wykupienia weksla, sprawozdaniem finansowym za okres 1/1/2016 – 31/12/2016 (załączonym do pisma z 16/8/2017 r.) i in.
W uzasadnieniu wskazała, że:
- jej niewypłacalność jest następstwem decyzji podatkowych;
- zdaniem nadzorcy sadowego Spółka nie posiada, ani nie ma żadnych perspektyw osiągnięcia środków finansowych;
- banki i instytucje finansowe wypowiedziały umowy;
- strona nie prowadzi działalności gosp., zaś wszystkie je rachunki zostały zajęte przez komornika;
- wartość środków trwałych to 352400,- zł, strata – 2.000.561,04 zł, wysokość kapitału zakładowego – [...] zł, łączna wysokość zobowiązań – 4711826,43 zł.
Skarżąca, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 22/8/2017 r., w piśmie z 12/9/2017 r. poinformowała – m.in. - o tym, że spółka zaprzestała prowadzenia aktywnej działalności gospodarczej oraz zminimalizowała swoje koszty. Czynności księgowe wykonuje samodzielnie prezes, usługi prawne wykonuje kancelaria na podstawie umowy zakładającej wypłatę wynagrodzenia w przyszłości. Spółka nie posiada aktywnych numerów telefonów, ani Internetu. Drobne wydatki pokrywa Prezes Zarządu. Zadeklarowała brak środków, w których mogłaby uczestniczyć w kosztach postępowania. Nie podejmowała czynności wobec postępowań egzekucyjnych. Strona wskazała też, że nie korzystała ze środków finansowych pozyskiwanych z zinstytucjonalizowanych źródeł finansowania z uwagi na brak zdolności finansowej. Skarżąca wskazała, że przychód Spółki za lata 2014-2016 został rozdysponowany na bieżąca działalność. Przy czym 2016 r. zakończył się "ujemnym wynikiem finansowym". Postępowanie likwidacyjne spółki jest w toku, zaś spółka nie posiada planu zaspokojenia zobowiązań. Skarżąca poinformowała, że zakończyła działalność z uwagi na powstanie "niezaspokajalnych zaległości podatkowych". Dlatego podjęła czynności, "które zapewnią jej możliwość toczenia postępowania podatkowego bez konieczności angażowania środków finansowych". Wystąpiła też z powództwem o zapłatę 44469 od kontrahenta.
Skarżąca zadeklarowała złożenie – m.in. – zestawienia faktur VAT, odpisów z wyciągów z rachunków bankowych, oświadczeń o zasadach finansowania jej działalności i o rozdysponowaniu przychodów i in..
Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej: "u.p.p.s.a.". Jednakże, niezbywalnym warunkiem udzielenia pomocy stronie jest uprawdopodobnienie zarówno jej (złej) sytuacji finansowej, jak też niemożności zabezpieczenia, w czasie prowadzonej przez nią działalności, środków na poczet sporów z prowadzoną działalnością. Na konieczność tego rodzaju działań przedsiębiorcy wskazuje nieodmiennie zarówno Europejski Trybunał Praw Człowieka, jak też NSA (postanowienie z 28 marca 2014 r I OZ 232/14, 17 grudnia 2014 I FZ 459/14, CBOSA).
Zdaniem urzędnika sądowego, w sytuacji, kiedy przychód za 2016 r. wyniósł ponad 13468864 (por rachunek zysków i strat), zaś postępowanie kontrolne zakończone wobec Spółki decyzją z [...]/01/2017 r. dotyczyło wystawienia faktur niedokumentujących rzeczywistego obrotu i uczestnictwa w oszustwie podatkowym, ze wszech miar uzasadnione było oczekiwanie od Spółki zabezpieczenia środków finansowych na poczet sporów administracyjnych i sądowych. Z uwagi na realizację zasady domniemania rzetelności działań podatnika referendarz sądowy nie podziela – na potrzeby postępowania o prawo pomocy – poglądów organów podatkowych o swoistej "fikcyjności" obrotu gospodarczego. Konsekwencja jest jednak przyjęcie proporcjonalnej do wartości sporu określonej przez organ podatkowy, tj. 1646273,- zł – wysokości obrotu i przychodu w okresie, którego dotyczył spór. Uznaje też na potrzeby postępowania o prawo pomocy – za rzeczywiście dokonany – obrót dokumentowany fakturami VAT wymienionymi w zaskarżonej decyzji - i to pomimo tego, że zdaniem organów podatkowych, kontrahenci nie prowadzili rzeczywistej działalności gospodarczej.
Należy też zauważyć, że Skarżąca nie wykazała, by wykorzystała instytucję finansowania zewnętrznego (np. (ale nie tylko) dopłat, która może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę (por. postanowienie NSA z dnia 11/4/2012 r., sygn. akt II GZ 123/12, z dnia 14/4/2015 r., sygn. akt II FZ 228/05, z dnia 10/3/2015 r. sygn. akt II FZ 84/15, postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 4/3/2015 r. sygn. akt I SA/Po 1072/14, postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 16/12/2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1062/14, CBOSA). Nie wykazała także podjęcia działań w celu zwolnienia środków zajętych w czasie egzekucji. Niemożliwość wykorzystania tych źródeł jest warunkiem rozważania o przyznaniu prawa pomocy.
Zdaniem urzędnika sądowego, wbrew poglądowi Skarżącej, prowadzenie postępowania egzekucyjnego nie jest wystarczającą okolicznością dla uznania, iż strona spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, co precyzyjnie (acu rem tetigisti) wyjaśniły Sądy Administracyjne w wielu orzeczeniach (por. postanowienie NSA z dnia 09.04.2009r., sygn. I FZ 66/09, postanowienie NSA z dnia 7.01.2014r., sygn. II FZ 1236/13, postanowienie NSA z dnia 5.03.2014r., sygn. II FZ 260/14, CBOSA). Zbyteczne zatem – wobec dysponowania przez stronę profesjonalną pomocą prawną – jest rozwijanie tej myśli..
Dlatego brak jest powodów, by przyznać Stronie prawo pomocy.
Z tych powodów, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło