IV SA/Wa 1240/12

WyrokWSA w Warszawie2012-10-24

Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Grzegorz Czerwiński, Jakub Linkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania powinno zostać zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego dotyczącego unieważnienia umowy darowizny nieruchomości, która stanowi podstawę wniosku o wymeldowanie?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uznał, że toczące się postępowanie sądowe dotyczące unieważnienia umowy darowizny nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które uniemożliwiałoby merytoryczne rozpatrzenie sprawy administracyjnej o wymeldowanie. Ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego, a organ administracji jest zobowiązany do wydania decyzji w oparciu o stan faktyczny istniejący w dacie orzekania. W związku z tym, odmowa zawieszenia postępowania była zasadna.
Stan faktyczny
Skarżąca A. T. wniosła o zawieszenie postępowania administracyjnego dotyczącego jej wymeldowania, powołując się na toczące się przed sądem powszechnym postępowanie o unieważnienie umowy darowizny nieruchomości, z której miała być wymeldowana. Organ pierwszej instancji (Prezydent Miasta W.) odmówił zawieszenia, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że sprawa sądowa nie stanowi zagadnienia wstępnego. Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko, wskazując na potencjalne nieodwracalne skutki prawne.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant ref. staż. Renata Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi A. T. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania - oddala skargę - IV SA/WA 1240/12 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. Prezydent Miasta W. odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego dotyczącego wymeldowania A. T. z pobytu stałego z nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w W. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lutego 2012 r. o odmowie zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie o wymeldowanie A. T. z pobytu stałego z budynku nr [...] przy ul. [...] w W. zostało wszczęte na wniosek M. M. Wojewoda [...] powołał się na przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W ocenie organu zagadnienie wstępne zachodzi w sytuacji, w której merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego jest uzależnione od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego. Organ podkreślił, że przyczyną zawieszenia postępowania administracyjnego nie może być okoliczność, którą organ prowadzący postępowanie administracyjne może oceniać we własnym zakresie, nawet gdy okoliczność ta może być przedmiotem oceny dokonanej także przez inny organ lub sądy. A. T. żądała zawieszenia postępowania ze względu na toczącą się sprawę przed Sądem Rejonowym [...] o unieważnienie darowizny nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w W. Z informacji nadesłanej przez Sąd Rejonowy [...] wynika, że przedmiotem żądania jest uznanie umowy darowizny za bezskuteczną, a stronami postępowania są J. M. i M. M. Zdaniem Wojewody [...] wynik postępowania sądowego nie wpływa na sposób rozpatrzenia przez Prezydenta W. wniosku o wymeldowanie A. T. i nie stanowi zagadnienia wstępnego w niniejszej sprawie. Ewidencja ludności służy bowiem rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób - więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Wojewoda [...] podkreślił, że organ administracji obowiązany jest do wydania decyzji w oparciu o stan faktyczny istniejący w dacie orzekania. W ocenie organu uzależnienie wydania decyzji w przedmiocie wymeldowania A. T. od toczącej się sprawy o unieważnienie darowizny nie jest zasadne. Organ obowiązany jest bowiem wyłącznie do zbadania, czy A. T. opuściła miejsce pobytu stałego i w zależności od poczynionych ustaleń wydać merytoryczne rozstrzygnięcie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniosła A. T. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem powszechnym. Skarżąca podniosła, iż sprawa o unieważnienie umowy darowizny dokonanej przez K. M. na rzecz M. M. ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem M. M. nie będzie już wówczas posiadać tytułu prawnego do występowania z wnioskiem o wymeldowanie A. T. z nieruchomości przy ul. [...] w W. Nadto skarżąca podała, że opuściła nieruchomość przy ul. [...] w W. na krótki okres podczas mrozów, co wykorzystała M. M. i zamknęła dom oraz bramę. Skarżąca podkreśliła, ze nie zawieszenie postępowania może spowodować nieodwracalne skutki prawne np. sprzedaż czy darowiznę na rzecz innej osoby przez M. M. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał, iż zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012r. nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co czyni skargę niezasadną. Wojewoda [...] wydając zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowienie przyjął, iż toczące się przed sądem powszechnym postępowanie dotyczącej ustalenia, że umowa darowizny nieruchomości położenie w W. przy ul. [...] dokonana przez K. M. na rzecz M. M. jest bezskuteczna nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Powołany powyżej przepis stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zasadnie Wojewoda [...] przyjął, iż sprawa o ustalenie bezskuteczności umowy darowizny nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego niezbędnego dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej o wymeldowanie. Pamiętać bowiem należy, że z zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.pa. mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy brak jego rozstrzygnięcia wyklucza zarówno pozytywne jak i negatywne dla strony merytoryczne zakończenie postępowania administracyjnego. Stwierdzenie więc, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy sprawy administracyjnej nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji ( por., wyrok NSA z dnia 18 lutego 2011 r. II OSK 363/10, LEX 992559, wyrok WSA w Krakowie z 26 marca 2012 r., II SA/Kr 111/12, LEX nr 1138519). Zadaniem więc organu administracji w takiej sytuacji jest ustalenie związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. Chodzi tu więc o bezwzględne uzależnienie rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej od uprzedniego rozpatrzenia zagadnienia wstępnego ( por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2010 r., II GSK 1028/09, LEX 766031, wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 stycznia 2012 r., II SA/Lu 851/11, LEX 1121423). Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej dotyczącej wymeldowania skarżącej nie jest w żadnej mierze uzależnione od rozpoznania przez Sąd Rejonowy [...] sprawy o ustalenie bezskuteczności umowy darowizny nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Kwestia ta nie stanowi przesłanki uniemożliwiającej w chwili obecnej organowi administracji rozpoznanie sprawy. Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. nr 139, poz. 993 z 2006 r. ze zam.) stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przepis ten daje więc także możliwości wszczęcia z urzędu sprawy o wymeldowanie. Nie kwestionowanym jest, że obecnie osobą uprawnioną do zgłoszenia wniosku jest właścicielka nieruchomości M. M. Tocząca się więc sprawa o ustalenie bezskuteczności umowy darowizny nie jest zagadnieniem wstępnym uniemożliwiającym organowi administracji wydanie decyzji w przedmiocie wymeldowania. Zwrócić należy uwagę, że kwestią istotną dla rozstrzygnięcia sprawy o wymeldowanie jest ustalenie stanu faktycznego umożliwiającego dokonanie oceny, czy zostały spełnione warunki, o których mowa w art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy o ewidencji ludności. Kwestie dotyczące własności lokalu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 24 stycznia 2012 r., II SA/Ol 935/11, LEX 1135763). Skoro M. M. jest obecnie osobą uprawnioną do wystąpienia z wnioskiem o wymeldowanie A. T. i nie zachodzą okoliczności uniemożliwiające merytoryczne rozpatrzenie sprawy, to zasadnie organ uznał, że sprawa tocząca się przed sądem powszechnym nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela zapatrywanie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 4 kwietnia 2005 r., II GSK 27/05, LEX nr 180423 że "Przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego zostały wyczerpująco określone w art. 97 § 1 k.p.a. Nie można przy interpretacji tego przepisu stosować wykładni rozszerzającej. Zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą bieg postępowania i opóźniającą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, dlatego winno mieć zastosowanie tylko w przypadkach określonych przez ustawodawcę." Fakt toczącego się przed sądem powszechnym postępowania dotyczącego ustalenia bezskuteczności umowy darowizny nieruchomości nie stanowił też przesłanki do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając na względzie powyższe skarga została oddalona w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło