IV SA/Wa 1245/18

WyrokWSA w Warszawie2019-09-11

Skład orzekający: Joanna Borkowska, Aleksandra Westra, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z 1979 r. w części dotyczącej działek nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a jeśli tak, to czy istnieją nieodwracalne skutki prawne uniemożliwiające stwierdzenie nieważności?
Ratio decidendi
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 153 p.p.s.a., poprzez brak uwzględnienia wiążącej oceny prawnej i wskazań zawartych w poprzednich orzeczeniach sądów administracyjnych i NSA. Organ nieprawidłowo ocenił kwestię nieodwracalnych skutków prawnych w odniesieniu do działek nr [...], błędnie uznając, że ich stwierdzenie nieważności jest możliwe, podczas gdy poprzednie orzeczenia wskazywały na ich istnienie w stosunku do działek zbytych na rzecz osób trzecich. Ponadto, organ nieprawidłowo ocenił kwestię ekwiwalentności gruntów i nie rozważył konsekwencji prawnych stwierdzenia nieważności decyzji w kontekście dalszego postępowania wymiennego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta L. z 1979 r. w części dotyczącej działek nr [...]. Skarżąca spółdzielnia wniosła o uchylenie tej decyzji, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym brak uwzględnienia nieodwracalnych skutków prawnych oraz naruszenie zasady trwałości decyzji. Spółdzielnia kwestionowała stwierdzenie, że działki nr [...] zostały jej wydzielone z naruszeniem prawa, podczas gdy jej zdaniem zostały one włączone do obrotu prawnego i zbywane na rzecz osób trzecich.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2018 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2017 r. w części dotyczącej punktu 5 decyzji. Zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska, Sędziowie sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2019 r. sprawy ze skargi Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]" z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w części dotyczącej punku 5 decyzji; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]" z siedzibą w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z [...] lutego 2018 r. (dalej "zaskarżona decyzja") Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej "Minister") utrzymał w mocy własną decyzje z [...] września 2017 r. w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z [...] września 1979 r. zatwierdzającej projekt wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi [...] i [...], gm. Z., w części dotyczącej gruntów oznaczonych po wymianie jako działki nr [...] (aktualnie nr [...]). Stan sprawy przedstawia się następująco: J. B. i I. B. umową sprzedaży nabyli od J. Z. i F. Z. nieruchomość zabudowaną, stanowiącą gospodarstwo rolne o pow. 9,45 ha, położoną we wsi [...], gm. Z.. Z protokołu Komisji Szacunkowej Wkładów z [...] listopada 1977 r. wynika, że J. B. wniósł jako grunt wkładowy do Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]" część nabytych wraz z I. B. gruntów oznaczonych jako działki nr [...] o łącznej pow. 8,96 ha. W poczet członków Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]", J. B. i I.B. zostali przyjęci na podstawie uchwały Walnego Zgromadzenia Spółdzielni z [...] grudnia 1977 r. Następnie umową dzierżawy z [...] marca 1978 r. J. B. wniesione do Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]" grunty wkładowe o pow. 8,96 ha, wydzierżawił tej spółdzielni, za co otrzymał czynsz dzierżawny za okres 10 lat w postaci tzw. renty skumulowanej. Prezydent Miasta L. decyzją z [...] marca 1978 r. podjął z urzędu postępowanie wymienne niezabudowanych gruntów położonych we wsi [...], gm. Z., o obszarze 7,07 ha. Wymianą zostały objęte grunty wykazane w rejestrze szacunku porównawczego gruntów pod pozycją: - Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]", oznaczone jako działki nr [...], o łącznej pow. 3,81 ha i wartości 318,40 jednostek szacunkowych, w tym działka nr [...] o pow. 1,32 ha i wartości 104,90 j.sz., stanowiąca własność I. B. i J. B.; - S. S. i Z. S., oznaczone jako działka nr [...] o pow. 0,72 ha i wartości 60,20 j. sz.; - B. B., oznaczone jako działka nr [...] o pow. 1,12 ha i wartości 91,90 j. sz.; - F. B. (s. F.), oznaczone jako działka nr [...] o pow. 0,73 ha i wartości 61,20 j. sz.; - F. B. (s. F.), oznaczone jako działka nr [...] o pow. 0,69 ha i wartości 56,30 j. szacunkowych. Projekt wymiany gruntów został zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta L. z [...] czerwca 1978 r. Prezydent Miasta L. decyzjami z [...] czerwca 1979 r. oraz z [...] lipca 1979 r. podjął z urzędu postępowanie wymienne niezabudowanych gruntów położonych we wsi [...] i [...], gm. Z. Wymianą zostały objęte grunty wykazane w rejestrze szacunku porównawczego gruntów [...] pod pozycją: - Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]" (wkłady członkowskie), oznaczone jako działki nr [...], o łącznej pow. 18,61 ha i wartości 1383,40 j.sz. (w tym działki nr [...] o pow. 0,52 ha i wartości 31,20 j.sz., nr [...] o pow. 0,97 ha i wartości 67,50 j.sz. i nr [...] o pow. 1,05 ha i wartości 80,30 j.sz., stanowiące własność I. B. i J. B.); - Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]" (grunty przekazane z PFZ), oznaczone jako działka [...] o pow. 2,36 ha i wartości 168,90 j. sz.; - H. O. i J. O., oznaczone jako działka nr [...] o pow. 3,08 ha i wartości 233,70 j. sz.; - B. P. i B. P., oznaczone jako działka nr [...] o pow. 1,14 ha i wartości 90,80 j. sz.; - T. C i J. C., oznaczone jako działka nr [...] o pow. 1,08 ha i wartości 86,00 j. sz.; - J. P. i M. P., oznaczone .jako działka nr [...] o pow. 0,77 ha i wartości 61,60 j. sz.; - I. P. i E. P., oznaczone jako działka nr [...] o pow. 1,06 ha i wartości 84,30 j. sz.; - A. O., oznaczone jako działka nr [...] o pow. 1,04 ha i wartości 82,30 j. sz.; - B. R. i H. R., oznaczone jako działka nr [...] o pow. 0,54 ha i wartości 42,50 j. sz.; - S. S. i Z. S., oznaczone jako działki nr [...] i [...], o łącznej pow. 3,16 ha i wartości 225,00 j. sz.; - A. C., oznaczone jako działki nr [...] i [...], o łącznej pow. 2,62 ha i wartości 205,10 j. sz.; - J. B., oznaczone jako działka nr [...] o pow. 3,14 ha i wartości 242,00 j. szacunkowych. Wymianą zostały objęte grunty Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]" oznaczone jako działka nr [...] o pow. 5,07 ha, położone w [...]. W trakcie postępowania wymiennego: - działki nr [...] o pow. 2,36 ha, nr [...] o pow. 2,57 ha i nr [...] o pow. 0,86 ha uległy połączeniu, a w ich miejsce powstały działki nr [...] o pow. 1,47 ha, nr [...] o pow. 0,96 ha, nr [...] o pow. 1,28 ha, nr [...] o pow. 1,21 ha, nr [...] o pow. 0,40 ha, nr [...] o pow. 0,31 ha i nr 784 o pow. 0,16 ha; - działka nr [...] o pow. 6,17 ha została podzielona na działki nr [...] o pow. 3,02 ha i nr [...] o pow. 3,15 ha; - działka nr [...] o pow. 0,98 ha została podzielona na działki nr [...] o pow. 0,15 ha, nr [...] o pow. 0,54 ha i nr [...]o pow. 0,29 ha. Projekt wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi [...] i [...], gm. Z., o obszarze 44,02 ha, został zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta L. z [...] września 1979 r. Działki nr [...] i [...] o łącznej pow. 0,82 ha, będące własnością Z. i S. S., zgodnie z projektem wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi [...], gm. Z., zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta L. z [...] czerwca 1978 r. stanowiły ekwiwalent zamienny za grunt wniesiony do wymiany jako działka nr [...] o pow. 0,72 ha. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. [...] z dnia [...] stycznia 1997 r., spadek po Z. S. nabyli S. S., J. M. i K. S., wszyscy w udziale po 1/3. Na podstawie umowy z [...] października 2000 r., S. S., J. M. i K. S. zbyli prawo własności do działki nr [...] na rzecz T. i M. S.. Działka nr [...] o pow. 0,72 ha, w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po wymianie, została wykazana w pozycji rejestrowej Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]". W 1979 r. zgodnie z operatem technicznym sporządzonym przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w L. dokonano połączenia działek nr [...] o pow. 0,72 ha, [...] o pow. 0,63 ha i [...] o pow. 0,37 ha, w wyniku czego powstała działka nr [...] o pow. 1,72 ha. Następnie w 1996 r. na podstawie mapy sytuacyjnej do celów prawnych nastąpił podział części działki nr [...] o pow. 0,7351 ha na działki nr [...] o pow. 0,0330 ha, [...] o pow. 0,2833ha, [...] o pow. 0,2928 ha i [...] o pow. 0,1260 ha. Na podstawie umowy z [...] października 1996 r. Rolnicza Spółdzielnia Wytwórcza "[...] " zbyła na rzecz Z. S. prawo własności m.in. do działek nr [...] i [...]. Następnie w 1998 r. na podstawie mapy sytuacyjnej do celów prawnych nastąpił podział działki nr [...] o pow. 0,2833 ha na działki nr [...] o pow. 0,1019 ha i [...] o pow. 0,1814 ha. Na podstawie umowy z [...] sierpnia 1998 r. Rolnicza Spółdzielnia Wytwórcza "[...]" zbyła na rzecz K. i Z. P. w udziale 1/3, P. i J.K. w udziale 1/3 oraz J. i J. M. w udziale 1/3, prawo własności m.in. do działki nr [...]. Na podstawie umowy z [...] stycznia 1999 r. Rolnicza Spółdzielnia Wytwórcza "[...] zbyła na rzecz I. K. prawo własności m.in. do działek nr [...] i [...], położonych w obrębie [...], gmina Z. Zgodnie z decyzją Wójta Gminy Z. z [...] maja 2000 r. połączone zostały działki nr [...], w wyniku czego powstała działka nr [...]. W 2000 r. na podstawie decyzji Wójta Gminy Z. z [...] września 2000 r. oraz mapy sytuacyjnej z projektu podziału nastąpił podział działki nr [...] o pow. 2,1991 ha, na działki nr [...] o pow. 0,4142 ha, [...] o pow. 0,4524 ha, [...] o pow. 0,7331 ha i [...] o pow. 0,5994 ha. Na podstawie umowy z [...] września 2000 r. K[...] i Z. P., P. i J. K. oraz J. i J. M., dokonali zniesienia współwłasności w taki sposób, że P. i J. K. nabyli na własność działkę nr [...], K. i Z. P. nabyli na własność działkę nr [...], J. i J. M. nabyli na własność działkę nr [...] oraz K. i Z. P. i P. i J. K. nabyli po 1/2 na własność działkę nr [...]. Na podstawie umowy z [...] stycznia 2005 r., J. i J. M. zbyli na rzecz P. i E. W., prawo własności do działki nr [...], położonej w obrębie [...], gm. Z. Na podstawie umowy z [...] marca 2005 r. K. i Z. P. zbyli na rzecz spółki cywilnej "[...]", prawo własności do działki nr [...], położonej w obrębie [...], gm. Z.. Na podstawie umowy z [...] stycznia 2007 r. P. K. darował działkę na [...] na rzecz J. K.. Na podstawie umowy z [...] marca 2009 r. I. K. zbyła na rzecz T. K. działającego w imieniu Spółki "[...]", prawo własności m.in. do działek nr [...] i [...], położonych w obrębie [...], gm. Z.. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] grudnia 2009 r. sygn. akt [...], przysądzone zostało prawo własności działki ewidencyjnej nr [...] na rzecz "[...]" spółki z o.o. z siedzibą w L. Na podstawie umowy z [...] lutego 2010 r. T. K. działający w imieniu Spółki "[...]" zbył na rzecz L. Z. prawo własności m.in. do działek nr [...] i [...], położonych w obrębie [...], gm. Z. Na podstawie umowy z [...] października 2010 r., K. i Z. P. zbyli swój udział wynoszący 1/2 w prawie własności działki nr [...] na rzecz spółki z o.o. "[...]". Działka nr [...] o pow. 1,03 ha, będąca własnością B. B., zgodnie z projektem wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi [...], gm. Z., zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta L. z [...] czerwca 1978 r. stanowiła ekwiwalent zamienny za grunt wniesiony do wymiany jako działka nr [...] o pow. 1,12 ha. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] listopada 1986 r. sygn. [...] spadek po B. B. nabyła Z. S.. Na podstawie umowy z [...] października 1988 r., Z. S. zbyła prawo własności m.in. do działki [...] na rzecz J. i I. S.. Działka nr [...] o pow. 1,12 ha, w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po wymianie, została wykazana w pozycji rejestrowej Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]". Następnie został dokonany podział działki nr [...] o pow. 1,12 ha na działki nr [...] o pow. 0,63 ha, [...] o pow. 0,16 ha i [...] o pow. 0,33 ha. Działka nr [...] przypisana została do własności Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]", działka nr [...] wpisana została jako własność Skarbu Państwa we władaniu Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]", działka nr [...] znalazła się we władaniu Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]". W 1979 r. zgodnie z operatem technicznym sporządzonym przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w L. dokonano połączenia działek nr [...] o pow. 0,55 ha, [...] o pow. 0,63 ha i [...] o pow. 1,66 ha, w wyniku czego powstała działka nr [...] o pow. 2,84 ha. Następnie w 1996 r. na podstawie mapy sytuacyjnej do celów prawnych nastąpił podział działki nr [...] o pow. 2,9292 ha na działki nr [...] o pow. 0,6192 ha i [...] o pow. 2,3100 ha. Na podstawie umowy z [...] marca 2000 r. Rolnicza Spółdzielnia Wytwórcza "[...]" zbyła na rzecz Przedsiębiorstwa Produkcji Handlu i Usług "[...]" prawo własności m.in. do działek nr [...]. Działka nr [...] o pow. 0,79 ha, będąca własnością F. B. (s. F.), zgodnie z projektem wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi [...], gm. Z., zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta L. z [...] czerwca 1978 r. stanowiła ekwiwalent zamienny za grunt wniesiony do wymiany jako działka nr [...] o pow. 0,73 ha. Na podstawie decyzji Wojewody [...] z [...] października 1998 r. działka nr [...] przeszła na własność Skarbu Państwa i użytkowanie Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad w W. W 2002 r., zgodnie z ustawą z dnia 1 marca 2002 r. o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych oraz zmianie niektórych ustaw, użytkowanie do działki nr [...] przeszło na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Następnie zgodnie z decyzją Wójta Gminy Z. z [...] sierpnia 2006 r. połączone zostały działki nr [...], w wyniku czego powstała działka nr [...]. Decyzją Wojewody [...] z [...] lipca 2007 r. ustanowione zostało na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad prawo trwałego zarządu na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa oznaczonej nr [...]. Działka nr [...] o pow. 0,73 ha, w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po wymianie, została wykazana w pozycji rejestrowej Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]". W 1979 r. zgodnie z operatem technicznym sporządzonym przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w L. dokonano połączenia działek nr [...] o pow. 0,73 ha, nr [...] o pow. 0,69 ha i [...] o pow. 1,99 ha, w wyniku czego powstała działka nr [...] o pow. 3,41 ha. Następnie w 1996 r. na podstawie mapy sytuacyjnej do celów prawnych nastąpił podział części działki nr [...] o pow. 0,7203 ha na działki nr [...] o pow. 0,0409 ha, [...] o pow. 0,2785 ha, [...] o pow. 0,2757 ha i [...] o pow. 0,1252 ha. Na podstawie umowy z [...] października 1996 r. Rolnicza Spółdzielnia Wytwórcza "[...]" zbyła na rzecz Z. S. prawo własności m.in. do działek nr [...] i [...], położonych w obrębie [...], gm. Z. Następnie w 1998 r. na podstawie mapy sytuacyjnej do celów prawnych nastąpił podział działki nr [...] o pow. 0,2785 ha na działki nr [...] o pow. 0,1014 ha i [...] o pow. 0,1771 ha. Na podstawie umowy z [...] stycznia 1999 r. Rolnicza Spółdzielnia Wytwórcza "[...]" zbyła na rzecz I. K. prawo własności m.in. do działek nr [...] i [...], położonych w obrębie [...], gm. Z. Następnie zgodnie z decyzją Wójta Gminy Z. z [...] maja 2000 r. połączone zostały działki nr [...], w wyniku czego powstała działka nr [...]. Na podstawie umowy z [...] marca 2009 r., I. K. zbyła na rzecz T. K., działającego w imieniu spółki "[...]", prawo własności m.in. do działki nr [...], położonej w obrębie [...], gm Z. Na podstawie umowy z [...] lutego 2010 r., T. K. działający w imieniu spółki "[...]" zbył na rzecz L. Z. prawo własności m.in. do działki nr [...], położonej w obrębie [...], gm. Z.. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] marca 2016 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po L. Z., spadek nabyli P. K. i T. K., po 1/2 części spadku każdy z nich. Działka nr [...] o pow. 0,74 ha, będąca własnością F. B. (s. F.), zgodnie z projektem wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi [...], gm. Z., zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta L. z [...] czerwca 1978 r. stanowiła ekwiwalent zamienny za grunt wniesiony do wymiany jako działka nr [...] o pow. 0,69 ha. Następnie na podstawie umowy przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego z [...] kwietnia 1979 r. F. i H. B. przenieśli prawo własności m.in. do działki nr [...] na rzecz F. i B. B.. Na podstawie decyzji Wojewody [...] z [...] października 1998 r. działka nr [...] przeszła na własność Skarbu Państwa i użytkowanie Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad w W. W 2002 r., zgodnie z ustawą z dnia 1 marca 2002 r. o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych oraz zmianie niektórych ustaw, użytkowanie do działki nr [...] przeszło na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Następnie zgodnie z decyzją Wójta Gminy Z. z [...] sierpnia 2006 r. połączone zostały działki nr [...], w wyniku czego powstała działka nr [...]. Decyzją Wojewody [...] z [...] lipca 2007 r. ustanowione zostało na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad prawo trwałego zarządu na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, oznaczonej jako działka nr [...]. Działka nr [...] o pow. 0,69 ha, w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po wymianie, została wykazana w pozycji rejestrowej Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]". W 1979 r. zgodnie z operatem technicznym sporządzonym przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w L. dokonano połączenia działek nr [...] o pow. 0,73 ha, nr [...] o pow. 0,69 ha i [...] o pow. 1,99 ha, w wyniku czego powstała działka nr [...] o pow. 3,41 ha. W 1996 r. na podstawie mapy sytuacyjnej do celów prawnych nastąpił podział części działki nr [...] o pow. 0,6834 ha na działki nr [...] o pow. 0,0407 ha, [...] o pow. 0,2633 ha, [...] o pow. 0,2595 ha i [...] o pow. 0,1199 ha. Na podstawie umowy z [...] października 1996 r. Rolnicza Spółdzielnia Wytwórcza "[...]" zbyła na rzecz Z. S. prawo własności m.in. do działek nr [...] i [...], położonych w obrębie [...], gmina Z. W 1998 r. na podstawie mapy sytuacyjnej do celów prawnych nastąpił podział działki nr [...] o pow. 0,2633 ha na działki nr [...] o pow. 0,0959 ha i [...] o pow. 0,1674 ha. Na podstawie umowy z [...] stycznia 1999 r., Rolnicza Spółdzielnia Wytwórcza "[...]" zbyła na rzecz I. K. prawo własności m.in. do działki nr [...] położonej w obrębie [...], gmina Z. Zgodnie z decyzją Wójta Gminy Z. z [...] maja 2000 r. połączone zostały działki nr [...], w wyniku czego powstała działka nr [...]. Na podstawie umowy z [...] marca 2009 r. I. K. zbyła na rzecz T. K., działającego w imieniu Spółki "[...]", prawo własności m.in. do działek nr [...] i [...], położonych w obrębie [...], gm. Z.. Na podstawie umowy z [...] lutego 2010 r. T. K. działający w imieniu Spółki "[...]" zbył na rzecz L. Z. prawo własności m.in. do działek nr [...] i [...], położonych w obrębie [...], gm. Z.. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] marca 2016 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku, spadek po L. Z. nabyli P. K. i T. K., po 1/2 części spadku każdy z nich. Działka nr [...] o pow. 0,43 ha, w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po wymianie, została wykazana w pozycji rejestrowej Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]". Na podstawie decyzji Wojewody [...] z [...] października 1998 r. działka nr [...] przeszła na własność Skarbu Państwa i użytkowanie Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad w W. W 2002 r. zgodnie z ustawą z dnia 1 marca 2002 r. o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych oraz zmianie niektórych ustaw, użytkowanie do działki nr [...] przeszło na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Następnie działka nr [...] wywłaszczona została na rzecz Skarbu Państwa i weszła w skład działki nr [...]. Decyzją Wojewody [...] z [...] lipca 2007 r. na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], ustanowione zostało na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad prawo trwałego zarządu. Działka nr [...] o pow. 1,28 ha, będąca własnością B. i B. P., zgodnie z projektem wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi [...] i [...], gm. Z., zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta L. z [...] września 1979 r. stanowiła ekwiwalent zamienny za grunt wniesiony do wymiany jako działka nr [...] o pow. 1,14 ha. Na podstawie umowy z [...] lutego 1988 r., B. i B. P. zbyli na rzecz R. i P. P. prawo własności do działki nr [...]. Na podstawie umowy z [...] stycznia 1997 r., P. i R. P. zbyli na rzecz B. D. prawo własności do działki nr [...]. Na podstawie decyzji Wójta Gminy Z. z [...] września 2007 r. zatwierdzającej mapę sytuacyjną do celów prawnych z projektu podziału nastąpił podział działki nr [...] o pow. 1,2884 ha na działki nr [...] o pow. 0,1000 ha i [...] o pow. 1,1884 ha. Na podstawie decyzji Starosty Z. z [...] maja 2011 r. wywłaszczona została na rzecz Gminy Z. nieruchomość będącą własnością B. D., oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Działka nr [...] o pow. 1,14 ha, w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po wymianie, została wykazana w pozycji rejestrowej Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]". W 1979 r. w wyniku połączenia działek nr [...] o pow. 0,77 ha i [...] o pow. 1,06 ha, [...] o pow. 1,08 ha i [...] o pow. 1,14 ha, powstała działka nr [...] o pow. 4,05 ha. W 2001 r. na podstawie mapy sytuacyjnej do celów prawnych nastąpił podział działki nr [...] o pow. 4,2330 ha na działki nr [...] o pow. 0,0053 ha, [...] o pow. 1,1499 ha, [...] o pow. 1,1379 ha, [...] o pow. 0,8199 ha i [...] o pow. 1,1200 ha. Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z [...] sierpnia 2017 r. stan nieruchomości, nie uległ zmianie. Rolnicza Spółdzielnia Wytwórcza "[...]" wykazana jest jako władający działkami [...]. Działka nr [...] o pow. 1,47 ha, będąca własnością J. i T. C., zgodnie z projektem wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi [...] i [...], gm. Z., zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta L. z [...] września 1979 r. stanowiła ekwiwalent zamienny za grunt wniesiony do wymiany jako działka nr [...] o pow. 1,08 ha. Na podstawie umowy z [...] sierpnia 1983 r., J. i T. C. zbyli na rzecz G. i G. K. prawo własności do działki nr [...]. Na podstawie umowy z [...] grudnia 2006 r., G. i G. K. zbyli na rzecz A. i P. S. prawo własności do działki nr [...] na rzecz Gminy Z.. W 2010 r. na podstawie decyzji Wójta Gminy Z. z [...] października 2010 r. zatwierdzającej mapę sytuacyjną do celów prawnych z projektu podziału nastąpił podział działki nr [...] o pow. 1,2763 ha na działki nr [...] o pow. 0,4763 ha, [...] o pow. 0,7194 ha i [...] o pow. 0,0806 ha. Zgodnie z decyzją Wójta Gminy Z. z dnia [...] października 2010 r., działka nr [...], wydzielona pod drogę publiczną (drogę wojewódzką), przeszła na własność Skarbu Państwa. Działka nr [...] o pow. 1,08 ha, w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po wymianie, została wykazana w pozycji rejestrowej Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]". W 1979 r. w wyniku połączenia działek nr [...] o pow. 0,77 ha, [...] o pow. 1,06 ha, [...] o pow. 1,08 ha i [...] o pow. 1,14 ha, powstała działka nr [...] o pow. 4,05 ha. W 2001 r. na podstawie mapy sytuacyjnej do celów prawnych nastąpił podział działki nr [...] o pow. 4,2330 ha, na działki nr [...] o pow. 0,0053 ha, [...] o pow. 1,1499 ha, [...] o pow. 1,1379 ha, [...] o pow. 0,8199 ha i [...] o pow. 1,1200 ha. Stan nieruchomości nie uległ zmianie. Rolnicza Spółdzielnia Wytwórcza "[...]", wykazana jest jako władający działkami [...]. Działka nr [...] o pow. 0,96 ha, będąca własnością M. i J. P., zgodnie z projektem wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi [...] i [...], gm. Z., zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta L. z [...] września 1979 r. stanowiła ekwiwalent zamienny za grunt wniesiony do wymiany jako działka nr [...] o pow. 0,77 ha. Na podstawie umowy z [...] września 2006 r., M. i J. P. zbyli na rzecz M. i J. P. prawo własności do działki nr [...]. W 2007 r. na podstawie decyzji Wójta Gminy Z. z [...] lipca 2007 r. zatwierdzającej mapę sytuacyjną do celów prawnych z projektu podziału nastąpił podział działki nr [...] o pow. 0,9353 ha na działki nr [...] o pow. 0,8783 ha i [...] o pow. 0,0570 ha. Na podstawie umowy z [...] lipca 2010 r. M. i J. P. zbyli prawo własności do działki nr [...] na rzecz Gminy Z. Działka nr [...] o pow. 0,77 ha, w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po wymianie, została wykazana w pozycji rejestrowej Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]". W 1979 r. w wyniku połączenia działek nr [...] o pow. 0,77 ha, [...] o pow. 1,06 ha, [...] o pow. 1,08 ha i [...] o pow. 1,14 ha, powstała działka nr [...] o pow. 4,05 ha. W 2001 r. na podstawie mapy sytuacyjnej do celów prawnych nastąpił podział działki nr [...] o pow. 4,2330 ha, na działki nr [...] o pow. 0,0053 ha, [...] o pow. 1,1499 ha, [...] o pow. 1,1379 ha i [...] o pow. 0,8199 ha, [...] o pow. 1,1200 ha. Stan nieruchomości nie uległ zmianie. Rolnicza Spółdzielnia Wytwórcza "[...]" wykazana jest jako władający działkami [...]. Działka nr [...] o pow. 1,21 ha, będąca własnością E. i I. P., zgodnie z projektem wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi [...] i [...], gm. Z., zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta L. z [...] września 1979 r. stanowiła ekwiwalent zamienny za grunt wniesiony do wymiany jako działka nr [...] o pow. 1,06 ha. W 1992 r. na podstawie mapy do celów prawnych nastąpił podział działki nr [...] o pow. 1,2405 ha na działki nr [...] o pow. 0,2663 ha, [...] o pow. 0,2272 ha, [...] o pow. 0,2202 ha, [...] o pow. 0,2130 ha, [...] o pow. 0,2486 ha i [...] o pow. 0,0652 ha. Na podstawie umowy z [...] lipca 1992 r., E. i I. P. zbyli na rzecz M. P. prawo własności do działki nr [...] oraz udział wynoszący 1/5 w działce nr [...], M. D. działkę nr [...] oraz udział wynoszący 1/5 w działce nr [...], A.M. działkę nr [...] oraz udział wynoszący 1/5 w działce nr [...]. W 2007 r. na podstawie decyzji Wójta Gminy Z. z [...] lipca 2007 r., zatwierdzającej mapę sytuacyjną do celów prawnych z projektu podziału, nastąpił podział działki nr [...] o pow. 0,2663 ha na działki nr [...] o pow. 0,0647 ha i [...] o pow. 0,2016 ha oraz działki nr [...] o pow.0,2273 ha na działki nr [...] o pow. 0,0196 ha i [...] o pow. 0,2273ha. Na podstawie operatu podziałowego oraz decyzji Wójta Gminy Z. z [...] sierpnia 2007 r. nastąpił podział działki nr [...] o pow. 0,2202 ha na działki nr [...] o pow. 0,0196 ha i [...] o pow. 0,2006 ha. Na podstawie operatu podziałowego oraz decyzji Wójta Gminy Z. z [...] września 2007 r. nastąpił podział działki nr [...] o pow. 0,2130 ha na działki nr [...] o pow. 0,0308 ha i [...] o pow. 0,1822 ha. Na podstawie operatu podziałowego oraz decyzji Wójta Gminy Z. z [...] września 2007 r. nastąpił podział działki nr [...] o pow. 0,0652 ha na działki nr [...] o pow. 0,0119 ha i [...] o pow. 0,0533 ha. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] marca 2008 r. sygn. akt [...], spadek po E. P. nabyła w całości A. M.. Na podstawie umowy z [...] sierpnia 2008 r. I. P. zbyła na rzecz A.M. udział wynoszący 1/2 w prawie własności do działek nr [...]. Na podstawie umowy z [...] grudnia 2007 r. A. M. zbył prawo własności do działki nr [...] na rzecz Gminy Z.. Na podstawie umowy z [...] maja 2008 r. M. D. zbył prawo własności do działki nr [...] na rzecz Gminy Z. Na podstawie umowy z [...] czerwca 2008 r. A. M. zbył na rzecz A. M. prawo własności do działki nr [...]. Na podstawie umowy z [...] lipca 2008 r. A. M., I. P., M. P.i, A. M., M. D. i zbyli prawo własności do działki nr [...] na rzecz Gminy Z. Na podstawie umowy z dnia [...] lipca 2008 r., A. M., I. P. zbyły prawo własności do działki nr [...] na rzecz Gminy Z.. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] maja 2014 r. sygn. akt [...] spadek po M. P. nabyli H. P., K. P., P. P. i P. P. po 1/4 części spadku każde z nich. Działka nr [...] o pow. 1,06 ha, w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po wymianie, została wykazana w pozycji rejestrowej Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]". W 1979 r. w wyniku połączenia działek nr [...] o pow. 0,77 ha i [...] o pow. 1,06 ha, [...] o pow. 1,08 ha i [...] o pow. 1,14 ha, powstała działka nr [...] o pow. 4,05 ha. W 2001 r. na podstawie mapy sytuacyjnej do celów prawnych nastąpił podział działki nr [...] o pow. 4,2330 ha, na działki nr [...] o pow. 0,0053 ha, [...] o pow. 1,1499 ha, [...] o pow. 1,1379 ha i [...] o pow. 0,8199 ha [...] o pow. 1,1200 ha. Stan nieruchomości nie uległ zmianie. Rolnicza Spółdzielnia Wytwórcza "[...]" wykazana jest jako władający działkami [...]. Działki nr [...] o łącznej pow. 1,16 ha, będące własnością A.O., zgodnie z projektem wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi [...] i [...], gm. Z., zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta L. z [...] września 1979 r. stanowiły ekwiwalent zamienny za grunt wniesiony do wymiany jako działka nr [...] o pow. 1,04 ha. Na podstawie umowy z [...] marca 1988 r. A. i Z. O. zbyli prawo własności m.in. do działki [...] na rzecz T. i J. O.. Na podstawie umowy sprzedaży z [...] lipca 1995 r. T. i J. O. zbyli prawo własności m.in. do działki [...] na rzecz M. L.. W 2008 r. na podstawie mapy sytuacyjnej do celów prawnych z podziału nieruchomości nastąpił podział działki nr [...] o pow. 1,0014 ha na działki nr [...] o pow. 0,4004 ha, [...] o pow. 0,3005 ha i [...] o pow. 0,3005 ha. Na podstawie umowy sprzedaży z [...] stycznia 2011 r. M. L. zbył prawo własności do działki [...] na rzecz spółki [...] sp. z o.o. W 2014 r. na podstawie decyzji Wójta Gminy Z. z [...] stycznia 2014 r., zatwierdzającej mapę projektu podziału nieruchomości nastąpił podział działki nr [...] o pow. 3005 ha na działki nr [...] o pow. 0,1000 ha, [...] o pow. 0,1542 ha, [...] o pow. 0,0135 ha i [...] o pow. 0,0328 ha. Zgodnie z decyzją Wójta Gminy Z. działka nr [...] z mocy prawa przeszła na własność Gminy Z., natomiast działka nr [...] z mocy prawa przeszła na własność Powiatu Z. Na podstawie umowy z [...] lipca 2014 r. M. L. zbył prawo własności do działki [...] na rzecz W. G. Na podstawie umowy z [...] marca 1988 r. A. i Z. O. zbyli prawo własności do działki [...] na rzecz T. i J.O. Na podstawie umowy sprzedaży z [...] lipca 1995 r. T. i J. O. zbyli prawo własności do działki [...] na rzecz M. L. Na podstawie umowy sprzedaży z [...] sierpnia 2007 r. R. M. jako pełnomocnik M. L. zbył prawo własności do działki [...] na rzecz . i B. M. Działka nr [...] o pow. 1,04 ha, w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po wymianie, została wykazana w pozycji rejestrowej Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...] Na podstawie umowy z [...] lipca 2001 r. dokonana została zamiana w taki sposób, że Rolnicza Spółdzielnia Wytwórcza "[...]" nabył działkę nr [...], a W. A. nabył na własność działkę nr [...]. Działka nr [...] o pow. 0,54 ha, będąca własnością H. i B. R., zgodnie z projektem wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi [...] i [...], gm. Z., zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta L. z [...] września 1979 r. stanowiła ekwiwalent zamienny za grunt wniesiony do wymiany jako działka nr [...] o pow. 0,54 ha. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] marca 1997 r. sygn. akt [...], spadek po H. R. nabyli B. R., J. B., H. R. i T.R. po 1/4 każde z nich. Spadek po T. R. nabyły M. K. i A. P. po 1/2 każda z nich. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] marca 2004 r. sygn. akt [...], spadek po B. R. nabyła H. R. Na umowy z [...] października 2011 r. udział należący do J. B. wynoszący 2/16 we własności działki nr [...], przeniesiony został na rzecz J. B. W. 2012 r. na podstawie decyzji Wójta Gminy Z. z [...] lutego 2012 r., zatwierdzającej mapę sytuacyjną do celów prawnych z projektu podziału nieruchomości, nastąpił podział działki nr [...] o pow. 0,5261 ha na działki nr [...] o pow. 0,1470 ha, [...] o pow. 0,1101 ha, [...] o pow.0,1098 ha, [...] o pow. 0,1095 ha i [...] o pow. 0,0497 ha. Zgodnie z decyzją Wójta Gminy Z., działka nr [...] z mocy prawa przeszła na własność Powiatu Z. Na podstawie umowy z [...] września 2012 r. H.R. cały swój udział wynoszący 12/16 w działkach nr [...] i [...] zbyła na rzecz A. L.. Na podstawie umowy z [...] października 2012 r. J. B. cały swój udział wynoszący 2/16, w działkach nr [...] zbyła na rzecz A. L.. Na podstawie umowy z [...] marca 2013 r. H. R. cały swój udział wynoszący 12/16, w działce nr [...] zbyła na rzecz A. i J. L. Działka nr [...] o pow. 0,54 ha, w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po wymianie, została wykazana w pozycji rejestrowej Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]". Na podstawie umowy z [...] grudnia 2010 r. Rolnicza Spółdzielnia Wytwórcza "[...]" w wyniku zobowiązania ciążącego na spółdzielni, polegającego na obowiązku zwrotu wniesionych wkładów członkowskich, przeniósł prawo własności niezabudowanych działek nr [...] na rzecz następców prawnych W. K. w udziałach po 1/3 części S.K., G. C. oraz M.C.. Na podstawie umowy z [...] sierpnia 2011 r. G. C. i S. K. zbyli na rzecz M. C. swoje udziały w prawie własności m.in. do działki nr [...]. Działka nr [...] o pow. 3,02 ha, będąca własnością Z. i S. S., zgodnie z projektem wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi [...] i [...], gm. Z., zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta L. z [...] września 1979 r. stanowiła ekwiwalent zamienny za grunt wniesiony do wymiany jako działki nr [...] o łącznej pow. 3,16 ha. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] stycznia 1997 r. sygn. akt [...] spadek po Z. S. nabyli S. S., J. M. i K. S. po 1/3 części spadku każde z nich. Na podstawie umowy z [...] listopada 2000 r. S. S., J. M. i K.S. zbyli prawo własności do działki nr [...] na rzecz J. i D. P.. Działki nr [...] i [...] o łącznej pow. 3,16 ha, w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po wymianie, zostały wykazane w pozycji rejestrowej Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]". Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] sierpnia 2012 r. sygn. akt [...] Rolnicza Spółdzielnia Wytwórcza "[...]" nabyła z mocy prawa przez zasiedzenie z dniem [...] czerwca 2009 r. prawo własności m.in. do działek nr [...]. Działki nr [...] o łącznej pow. 2,83 ha, będące własnością A. C. (J. i W. C.), zgodnie z projektem wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi [...] i [...], gm. Z., zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta L. z [...] września 1979 r. stanowiły ekwiwalent zamienny za grunt wniesiony do wymiany jako działki nr [...] i [...] o łącznej pow. 2,62 ha. Na podstawie umowy z [...] maja 1994 r. J. i W.C. zbyli prawo własności do działek nr [...] na rzecz J. i B. C. Działki nr [...] o łącznej pow. 2,62 ha, w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po wymianie, zostały wykazane w pozycji rejestrowej Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]". Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] listopada 2016 r. sygn. akt [...] Rolnicza Spółdzielnia Wytwórcza "[...]" nabyła z mocy prawa przez zasiedzenie z dniem [...] października 2009 r. prawo własności do działek nr [...]. Działka nr [...] o pow. 3,15 ha, będąca własnością J. B., zgodnie z projektem wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi [...] i [...], gm. Z., zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta L. z [...] września 1979 r. stanowiła ekwiwalent zamienny za grunt wniesiony do wymiany jako działka nr [...] o pow. 3,14 ha. Na podstawie umowy przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego z [...] listopada 1982 r. K. i J. B. przenieśli po połowie prawo własności m.in. do działki nr [...] na rzecz A. i T. B. oraz S. i J. B.. Na podstawie umowy z [...] września 2004 r. S. i J. B. darowali swój udział wynoszący 1/2 w działce nr [...] na rzecz A. B.. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z [...] listopada 2012 r. sygn. akt [...] A. B. na wyłączną własność przyznana została m.in. działka nr [...]. Działka nr [...] o pow. 3,14 ha, w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po wymianie, została wykazana w pozycji rejestrowej Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]". Na podstawie umowy z [...] sierpnia 1989 r. K. S. i E. M. zbyły prawo własności m.in. do działki [...] na rzecz W. i A.C. Przy czynności notarialnej okazane zostało zaświadczenie wydane przez Rolniczą Spółdzielnię Wytwórczą "[...]" z dnia [...] kwietnia 1989 r. nr [...] stwierdzające, że m.in. działka [...] nie stanowi już wkładu członkowskiego spółdzielni. Na podstawie umowy z dnia [...] marca 1993 r. W. i A. C. zbyli prawo własności do działki [...] na rzecz K. i A. Z. Następnie na podstawie umowy z [...] października 2007 r. K. i A. Z. zbyli prawo własności do działki [...] na rzecz J.Z. Działka nr [...] o pow. 0,40 ha, w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po wymianie, została wykazana w pozycji rejestrowej Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...] Działka nr [...] o pow. 0,40 ha, powstała w trakcie postępowania wymiennego, zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta L. z [...] września 1979 r., w ten sposób, że działki [...] o pow. 2,36 ha, [...] o pow. 2,57 ha i [...] o pow. 0,86 ha uległy połączeniu, a w ich miejsce powstały działki nr [...]. Działka nr [...] po wymianie została przypisana we władanie A. B.. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] września 2007 r. sygn. akt [...] spadek po A. B. nabyli W. S., D. Z. i K. B. po 1/3 części spadku każde z nich. Działka nr [...] o pow. 2,52 ha, w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po wymianie, została wykazana w pozycji rejestrowej Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]". Działka nr [...] o pow. 2,52 ha, powstała w trakcie postępowania wymiennego, zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta L. z [...] września 1979 r., w ten sposób, że działki nr [...]o pow. 1,02 ha, [...] o pow. 1,04 ha i [...] o pow. 0,46 ha uległy połączeniu, w wyniku czego powstała działka nr [...] o pow. 2,52 ha. Działka nr [...] po wymianie stała się własnością S. M.. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] kwietnia 1994 r. sygn. akt [...] spadek po S. M. nabyli S. M., J. M., J. M. i Z. M. po 1/4 każde z nich. Natomiast spadek po J. M. nabyli S. M. w udziale 6/16, J. M. i Z. M. w udziałach po 5/16. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] stycznia 2000 r. sygn. akt [...] spadek po S. M. nabyli Z. M. i E. M. po 1/2 każde z nich. W 2005 r. na podstawie mapy sytuacyjnej do celów prawnych z podziału nieruchomości rolnej nastąpił podział działki nr [...] o pow. 2,5868 ha, na działki nr [...] o pow. 0,4685 ha, [...] o pow. 1,0778 ha i [...] o pow. 1,0405 ha. Na podstawie tego opracowania do działki nr [...] jako właścicieli ujawniono spadkobierców po S. i S. M.. Na podstawie umowy z [...] września 2005 r. Z. M., J. M. i E. M. zbyli prawo własności do działki [...] na rzecz D. i J. P.. Działka nr [...] o pow. 1,96 ha, w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po wymianie, została wykazana w pozycji rejestrowej Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]". Działka nr [...] o pow. 1,96 ha, powstała w trakcie postępowania wymiennego, zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta L. z [...] września 1979 r., w ten sposób, że działki nr [...] o pow.0,60 ha i [...] o pow. 1,36 ha uległy połączeniu, w wyniku czego powstała działka nr [...] o pow. 1,96 ha. W 1981 r. zgodnie z operatem technicznym sporządzonym przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w L., zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta L. z [...] listopada 1980 r. działki nr [...] o pow. 0,60 ha i [...] o pow. 1,59 ha, będące we władaniu Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]", stanowiły ekwiwalent zamienny za grunt wniesiony do wymiany, będący własnością M. i J. P., oznaczony jak działki nr [...]o pow. 1,07 ha i [...] o pow. 0,11 ha. W tym postępowaniu wymiennym dokonany został podział działki nr [...] polegający na odtworzeniu dawnych działek nr [...] w taki sposób, że działka nr [...] stanowiła dawną działkę nr [...], natomiast działka nr [...] stanowiła dawną działkę nr [...]. Walne Zgromadzenie Delegatów [...] sierpnia 1979 r. jednogłośnie uchwaliło zwrot działki nr [...] J. K. - zmiana została ujawniona w 1987 r. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] września 1979 r. sygn. akt [...] wchodzące w skład spadku po J. K. gospodarstwo rolne nabyli J. K. i W. K. po 1/2 każde z nich. Na podstawie umowy z [...] grudnia 1979 r. J. i W. K. zbyli prawo własności do działki nr [...] na rzecz E. i Z. G.. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] marca 1995 r. sygn. akt [...] spadek po J. G. nabyli E. G., J. L. i E. M. po 1/3 każda z nich. Na podstawie umowy z [...] maja 1995 r. E.G., J. L., E. M. zbyli prawowłasności m.in. do działki [...] na rzecz T. J. i A. J.. Działka nr [...] o pow. 3,08 ha, w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po wymianie, została wykazana w pozycji rejestrowej Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...] Na podstawie umowy z [...] lutego 2001 r. Rolnicza Spółdzielnia Wytwórcza "[...]" zbyła prawo własności m.in. do działki nr [...] na rzecz J. i J. K. Na podstawie umowy częściowego podziału majątku wspólnego z [...] września 2006 r. J. K. nabyła na własność m.in. działkę [...]. Na podstawie umowy z [...] stycznia 2011 r. J. K. zbyła prawo własności m.in. do działki [...] na rzecz P. K. Działka nr [...] o pow. 0,31 ha, w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po wymianie, została wykazana w pozycji rejestrowej Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]". Działka nr [...] o pow. 0,31 ha, powstała w trakcie postępowania wymiennego, zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta L. z [...] września 1979 r., w ten sposób, że działki [...] o pow. 2,36 ha, [...] o pow. 2,57 ha i [...] o pow. 0,86 ha uległy połączeniu, a w ich miejsce powstały działki nr [...]. Działka nr [...] po wymianie została przypisana we władanie Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]". Na podstawie umowy z [...] października 1987 r. Rolnicza Spółdzielnia Wytwórcza "[...]" zbyła prawo własności do działki nr [...] na rzecz B. i P. K.. Na podstawie umowy z [...] grudnia 2005 r. B. i P. K. zbyli prawo własności do działki nr [...] na rzecz M. S.. Działka nr [...] o pow. 0,16 ha, w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po wymianie, została wykazana w pozycji rejestrowej Urzędu Gminy w Z. jako droga powszechnego użytkowania. Działka nr [...] o pow. 0,16 ha, powstała w trakcie postępowania wymiennego, zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta L. z [...] września 1979 r., w ten sposób, że działki [...] o pow. 2,36 ha, [...] o pow. 2,57 ha i [...] o pow. 0,86 ha uległy połączeniu, a w ich miejsce powstały działki nr [...]. Działka nr [...] po wymianie została wykazana jako droga powszechnego użytkowania we władaniu Urzędu Gminy w Z. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] kwietnia 2013 r. sygn. akt [...] Skarb Państwa nabył z mocy prawa przez zasiedzenie z [...] stycznia 1987 r. nieruchomość stanowiącą drogę wewnętrzną o numerze ewidencyjnym [...], położoną w obrębie [...], gm. Z. Następnie zgodnie z decyzją Wojewody [...] z [...] czerwca 2014 r. Gmina Z. nabyła z mocy prawa z [...] maja 1990 r. prawo własności nieruchomości Skarbu Państwa oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obrębie [...], gm. Z.. W 2014 r. na podstawie decyzji Wójta Gminy Z. z [...] sierpnia 2014 r. oraz mapy sytuacyjnej do celów prawnych dokonany został podział działki nr [...] na działki nr [....]. I. B. i J. B. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z [...] czerwca 1978 r. i decyzji Prezydenta Miasta L. z [...] września 1979 r. W uzasadnieniu wniosku skarżący podnieśli, że działki nr [...], stanowiące ich własność na podstawie umowy sprzedaży z [...] listopada 1974 r., a wniesione do Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]" jako wkłady gruntowe, zostały objęte bez ich wiedzy i zgody postępowaniami wymiennymi i potraktowane jako grunty należące do tej spółdzielni. W wyniku przeprowadzonych wymian, grunty będące ich własnością, wydzielone zostały jako grunty zamienne innym uczestnikom tych postępowań. Decyzja Prezydenta Miasta L. z [...] czerwca 1978 r. i decyzja Prezydenta Miasta L. z [...] września 1979 r., zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ w zamian za grunty stanowiące ich własność przed wymianą, nie otrzymali należnego ekwiwalentu. Po zakończeniu postępowań wymiennych Zarząd Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...] wielokrotnie proponował I. B. i J. B. wydzielenie gruntu zamiennego równoważnego gruntom wniesionym do spółdzielni, na co jednak nie wyrażali oni zgody. Wycofanie wkładu gruntowego po ustaniu członkostwa w Spółdzielni nie nastąpiło do chwili obecnej. Decyzją z [...] lutego 2013 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta L. z [...] czerwca 1978 r. zatwierdzająca projekt wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi [...], gm. Z., w części dotyczącej gruntów oznaczonych po wymianie jako działki nr [...] oraz decyzja Prezydenta Miasta L. z [...] września 1979 r., zatwierdzająca projekt wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi [...] i [...], gm. Z., w części dotyczącej gruntów oznaczonych po wymianie jako działki nr [...], położonych we wsi [...], zostały wydane z naruszeniem prawa, lecz nie stwierdził ich nieważności z uwagi na nieodwracalne skutki prawne, jakie wywołały. Decyzją z [...] sierpnia 2013 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie badając legalność decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] sierpnia 2013 r., wyrokiem z 30 stycznia 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 2312/13, oddalił skargę I. B. i J.B.. Decyzją z [...] września 2017 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z [...] czerwca 1978 r. zatwierdzającej projekt wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi [...], gm. Z., w części dotyczącej gruntów oznaczonych po wymianie jako działki nr [...] (pkt 1 decyzji); odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 1979 r. nr [...], zatwierdzającej projekt wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi [...] i [...], gm. Z., w części dotyczącej gruntów oznaczonych po wymianie jako działki nr [...] (pkt 2 decyzji); stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta L. z [...] czerwca 1978 r. zatwierdzająca projekt wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi [...], gm. Z., w części dotyczącej gruntów oznaczonych po wymianie jako działki nr [...], została wydana z naruszeniem prawa, lecz nie stwierdził jej nieważności z uwagi na nieodwracalne skutki prawne, jakie wywołała (pkt 3 decyzji); stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta L. z [...] września 1979 r. zatwierdzająca projekt wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi [...] i [...], gm. Z., w części dotyczącej gruntów oznaczonych po wymianie jako działki nr [...], została wydana z naruszeniem prawa, lecz nie stwierdził jej nieważności z uwagi na nieodwracalne skutki prawne, jakie wywołała (pkt 4 decyzji); stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta L. z [...] września 1979 r. zatwierdzającej projekt wymiany niezabudowanych gruntów, położonych we wsi [...] i [...], gm. Z., w części dotyczącej gruntów oznaczonych po wymianie jako działki nr [...] (aktualnie nr [...]) - pkt 5 decyzji. Minister wskazał, że grunty poprzednio oznaczone jako działki nr [...], wniesione przez J. B. do Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej jako grunt wkładowy, w wyniku wymiany gruntów zostały wydzielone na rzecz osób trzecich. Na skutek takich zapisów w rejestrach szacunku porównawczego gruntów, J. i I. B. zostali pominięci w postępowaniach wymiennych jako ich uczestnicy, w efekcie nie otrzymali w zamian za własne grunty wniesione do wymiany, gruntów zamiennych. Taka sytuacja spowodowała rażące naruszenie przepisów ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Zdaniem organu w odniesieniu do gruntów oznaczonych po wymianie jako działki nr [...] (aktualnie nr [...]), objętych projektem wymiany, zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta L. z [...] września 1979 r. nie zachodzą nieodwracalne skutki prawne. Działki nr [...] (aktualnie nr [...]) o łącznej pow. 4,05 ha (aktualnie o pow. 4,2330 ha), w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po wymianie, zostały wykazane w pozycji rejestrowej Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]". Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów nieruchomość oznaczona jako działki nr [...] o łącznej pow. 4,2330 ha, znajduje się we władaniu Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]". Nie wystąpiły zatem nieodwracalne skutki prawne, gdyż przedmiot, którego prawo dotyczyło podmiot któremu prawo przysługiwało, nie utracił zdolności do zachowania prawa. Pismem z [...] września 2017 r. Rolnicza Spółdzielnia Wytwórcza "[...]" w [...] wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2017 r. w części, tj. pkt 5 decyzji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] lutego 2018 r. utrzymał w mocy pkt 5 własnej decyzji z [...] września 2017 r. Minister wskazał, że grunty oznaczone jako działki nr [...], o łącznej powierzchni 3,86 ha, stanowiące własność I. i J. B. na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] listopada 1974 r. zostały objęte, bez ich wiedzy i zgody, postępowaniami wymiennymi, wszczętymi z urzędu decyzjami Prezydenta Miasta L. z [...] marca 1978 r. (działka nr [...]) oraz z [...] czerwca 1979 r. (działki nr [...]). W rejestrze szacunku porównawczego gruntów wsi [...] przed wymianą, zarówno w pierwszym jak i w drugim postępowaniu, działki nr [...] (stanowiące własność I. i J.B., wniesione przez J. B. do Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]" jako wkład gruntowy, a następnie wydzierżawione tej Spółdzielni), zostały wykazane w pozycji rejestrowej jako grunty Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]" (wkłady członkowskie). W wyniku wymiany zatwierdzonej decyzją z [...] czerwca 1978 r., w pozycji Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]" (wkłady członkowskie), jako ekwiwalent zamienny za grunty objęte wymianą oznaczone jako działki nr [...], o łącznej pow. 3,81 ha i wartości 318,40 j. sz. (w tym działka nr [...] o pow. 1,32 ha i wartości 104,90 j.sz.) zostały wydzielone grunty oznaczone jako działki nr [...], o łącznej pow. 3,69 ha i wartości 303,40 j.sz., (w tym ekwiwalent należny I. i J. B. za działkę nr [...] o pow. 1,32 ha i wartości 104,90 j.sz.). Natomiast grunty oznaczone jako działka nr [...] o pow. 0,79 ha i wartości 63,10 j. sz., zostały wydzielone F. B. s. F.. Z kolei w wyniku wymiany zatwierdzonej decyzją z [...] września 1979 r., w pozycji Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]" (wkłady członkowskie), jako ekwiwalent zamienny za grunty objęte wymianą oznaczone jako działki nr [...], o łącznej pow. 18,61 ha i wartości 1383,40 j.sz. (w tym działki nr [...] o pow. 0,52 ha i wartości 31,20 j.sz., nr [...] o pow. 0,97 ha i wartości 67,50 j.sz. i nr [...] o pow. 1,05 ha i wartości 80,30 j.sz., stanowiące własność I. i J. B.), zostały wydzielone grunty oznaczone jako działki nr [...], o łącznej pow. 17,85 ha i wartości 1358,00 j.sz, (w tym ekwiwalent należny I. i J. B. za działki nr [...], o łącznej pow. 2,54 ha i wartości 179,00 j.sz.). Natomiast grunty oznaczone jako działki nr [...] o łącznej pow. 2,54 ha i wartości 179,00 j. sz., zostały wydzielone A. C.. W wyniku takich zapisów w rejestrach szacunku porównawczego gruntów, I. i J. B. zostali pominięci w przedmiotowych postępowaniach wymiennych jako ich uczestnicy, w efekcie nie otrzymali w zamian za własne grunty wniesione do wymiany, gruntów zamiennych. Natomiast ekwiwalent należny I. i J.B. za grunty stanowiące ich własność otrzymała niewłaściwie Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna "[...]". Zaistniała sytuacja wskazuje na oczywiste i bezsporne naruszenie art. 10 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów poprzez błędne wykazanie gruntów uwidocznionych w ewidencji gruntów jako własność I. i J. B. pod pozycją rejestrową Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]" w rejestrze szacunku porównawczego gruntów przed wymianą. Rażąco naruszony także przepis art. 3 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów w odniesieniu do gruntów wydzielonych w wyniku postępowań wymiennych Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]". Cywilnoprawne czynności rozporządzające lub trwała zmiana przedmiotu, którego prawo dotyczyło, w stosunku do gruntów Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]" oznaczonych jako działki nr [...], doprowadziły do tego, że skutki prawne, jakie wywołały decyzje z [...] czerwca 1978 r. (w stosunku do działek nr [...]) oraz z [...] września 1979 r. (w stosunku do działek nr [...]) stały się nieodwracalne. Natomiast w odniesieniu do pozostałych gruntów wydzielonych w wyniku wymiany Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]" oznaczonych jako działki nr [...], o łącznej pow. 4,05 ha (aktualnie nr [...], o łącznej pow. 4,2330 ha) nie zachodzą nieodwracalne skutki prawne gdyż przedmiot, którego prawo dotyczyło i podmiot, któremu prawo przysługiwało, nie utracił zdolności do zachowania tego prawa. Działki o nr [...], o łącznej pow. 4,2330 ha, znajdują się we władaniu Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]". Organ uznał, że działki nr [...] zostały niewłaściwie wydzielone Spółdzielni jako ekwiwalent zamienny za działki stanowiące własność I. i J. B.. Organ wskazał, że wyeliminowanie decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...].09.1979 r. w części dotyczącej działek nr [...] z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc oznacza wyłącznie, że Spółdzielnia włada nimi bez tytułu prawnego, i że grunty te stanowią ekwiwalent zamienny za działki objęte wymianą stanowiące własność I. i J. B. Powołano, że takie rozstrzygnięcie otworzy przez Starostą Z. nowe postępowanie administracyjne, co pozwoli na wydzielenie I. i J. B. należnego ekwiwalentu za grunty wniesione do wymiany zgodnie ze stanem prawnym sprzed wymiany. Rolnicza Spółdzielnia Wytwórcza "[...]" w [...] wniosła skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lutego 2018 r. zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art 3 ust. 1 i art. 10 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że decyzja Prezydenta Miasta L. z [...] września 1979 r. zatwierdzająca projekt wymiany niezabudowanych gruntów położonych we wsi [...] i [...], gmina Z., w części dotyczącej gruntów oznaczonych po wymianie jako działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] (aktualnie działki nr [...]), została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co powoduje jej nieważność oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art 158 § 2 k.p.a. w związku z art 156 § 2 k.p.a. poprzez brak uznania, iż w sprawie zachodzą nieodwracalne skutki prawne; naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 153 p.p.s.a. poprzez brak zastosowania się do wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które wiążą organ w niniejszej sprawie; naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 16 k.p.a. - zasady trwałości decyzji, poprzez wydanie przez organ administracji publicznej decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lutego 2013 r.; naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., 77 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli, polegające na niewszechstronnym i niepełnym rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, poprzez nieustosunkowanie się przez organ do zarzutów i twierdzeń skarżącego; naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż wydzielenie ekwiwalentu na rzecz J. i I. B. jest sprawą administracyjną; naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 40 § 2 k.p.a. poprzez brak doręczenia decyzji pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Strona skarżąca wniosła o wnoszę o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2017 r. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd badając zasadność decyzji doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja Ministra narusza przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie dwukrotnie wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 17.03.2000 r., sygn. akt II SA 2108/99 oraz z dnia 5.11.2002 r., sygn. akt II SA 3899/01. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu NSA wydanym przed dniem 1.01.2004 r. wiąże w sprawie tak Sąd jak i organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. - art. 99 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Ponadto w wyroku z dnia 22.09.2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt IV SA/Wa 381/05), uchylając decyzję Ministra, zawarł wskazania dla organu nakazując mu ponownie rozpoznać sprawę. Na mocy art. 153 p.p.s.a. tak ocena prawna, jak i wskazania co do dalszego postępowania wiążą zarówno ten Sąd jak i organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. W powołanych powyżej rozstrzygnięciach, Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że nieprzydzielenie działek zamiennych małżonkom B., za ich włączone do postępowania wymiennego działki, stanowiło rażące naruszenie prawa oraz, że w przypadku działek, które uzyskały osoby trzecie na podstawie czynności cywilnoprawnych, nastąpiły nieodwracalne skutki prawne. W wyroku z dnia [...].09.2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny nakazał organowi uwzględnienie wskazań wynikających z zapadłych dotychczas wyroków, jak również dokonanie oceny, czy wobec wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych w zakresie niektórych nieruchomości objętych wymianą, możliwe jest przyjęcie, że decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych w całości, uwzględniając faktyczne związki, jakie musiały występować przy rozdziale ekwiwalentnych gruntów w 1978 i 1979 r. Powyższe wytyczne zostały w całości również powtórzone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22.10.2009 r. (IV SA/WA 1011/09). Ponadto w uzasadnieniu wyroku z 22.09.2005 r. WSA, uchylając decyzje w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z [...].06.1978 r. i [...].09.1979 r. w części dotyczącej gruntów wydzielonych dla Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]" wskazał, że z uzasadnienia decyzji organu wynika, że wydając decyzję organ miał na względzie przydzielenie małżonkom B. działek ekwiwalentnych w zamian za działki należące do nich przed wymianą, a co do których, w wyniku wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych, było niemożliwe stwierdzenie nieważności decyzji. WSA uznał wtedy, że organ nie uzasadnił dlaczego obie decyzje o zatwierdzeniu projektów wymiany gruntu dotknięte są wadą nieważności akurat w odniesieniu do wskazanych w jego decyzji działek. Jedynym uzasadnieniem były względy słusznościowe - przyznanie ekwiwalentu za działki, co do których stwierdzenie nieważności decyzji nie było możliwe. W ocenie WSA zaskarżone rozstrzygniecie zostało wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., który stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, w takiej części, w jakiej jest ona wadliwa, nie zaś w takiej części jaka jest uzasadniona zdaniem organu potrzebą zrekompensowania szkód wynikających z wadliwości decyzji. WSA powołał, że decyzja w przedmiocie nieważności nie jest środkiem prawnym służącym zaspokojeniu roszczeń wynikających z wydania wadliwej decyzji, której stwierdzenie nieważności jest niemożliwe na skutek okoliczności wskazanych w art. 156 § 2 K.p.a. Ponadto w powyższym rozstrzygnięciu wskazano, że możliwość orzekania o nieważności decyzji w zakresie gruntów, które po wymianie przydzielono RSW "[...]", powołując się na uzasadnienie wyroku sygn. akt II SA 3899/01, dotyczy wyłącznie działek, które zostały objęte wymianą z rażącym naruszeniem prawa (wskazuje na to zawarty w wyroku obowiązek szczegółowego określenia powodów stwierdzenia nieważności decyzji w stosunku do konkretnej działki), nie zaś w zakresie działek dowolnych, które stanowić miałyby ekwiwalent za działki nie przydzielone po wymianie mał. B. WSA wskazał również, że w powyższym wyroku NSA, dopuszczając możliwość stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej gruntów Spółdzielni, posłużył się trybem warunkowym wskazując, iż w konkretnej sprawie mogą w ogóle nie zachodzić przesłanki orzekania o nieważności decyzji. W ocenie Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie Minister naruszył art. 153 p.p.s.a. albowiem z uzasadnienia decyzji wynika, że organ w ogóle nie przeprowadził oceny sprawy z uwzględnieniem wydanych wytycznych, a w szczególności z uwzględnieniem faktycznych związków wynikających z rozdziału gruntów w 1978 i 1979 r. Organ co prawda przeanalizował stan prawny poszczególnych działek objętych decyzjami, w szczególności w zakresie zmian ich właścicieli – w aspekcie nieodwracalnych skutków prawnych wynikających z nabycia poszczególnych działek przez osoby trzecie w obrocie cywilnoprawnym - i ustalił, że działki wymienione w pkt. 5 decyzji z [...].09.2017 r. stanowiły po dniu wydania decyzji z [...].09.1979 r. i nadal stanowią własność Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej "[...]". Organ uznał wobec tego, że co do tych nieruchomości nie doszło do zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych i możliwe jest stwierdzenie nieważności decyzji z 1979 r. w odniesieniu co do tych działek. W ocenie Sądu organ całkowicie pominął charakter i specyfikę prowadzonych postępowań w zakresie wymiany gruntów zakończonych wydaniem decyzji z 1978 i 1979 r., nie uwzględnił uwarunkowań związanych z jednoczesną wymianą dziewięciu i kolejno dwudziestu czterech działek oraz specyfiki postępowania wynikającego z tego faktu. Organ nie rozważył prawidłowo również skutków wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z [...].09.1979 r. w aspekcie konieczności prowadzenia dalszego postępowania wymiennego co do tych nieruchomości. Analiza zakwestionowanej decyzji prowadzi do wniosku, że organ poprzez wydanie orzeczenia o stwierdzeniu nieważności chciał niejako zrekompensować "krzywdę" małżonków B. i stworzyć sytuację, w której możliwe będzie dalsze prowadzenie przez organ administracyjny postępowania wymiennego już z udziałem wcześniej pominiętych małżonków B. i przyznanie im ekwiwalentu zamiennego w postaci wskazanych w pkt. 5 decyzji z [...].09.2017 r. działek. Powyższe jednoznacznie przesądza o tym, że organ nie zastosował się do obowiązujących do wskazań wynikających w wcześniej wydanych w sprawie wyroków NSA i WSA. Zauważyć należy, że decyzje z [...].06.1978 r. i z [...].09.1979 r. dotyczyły większej ilości działek. W wyniku przeprowadzonych postępowań wymiennych nastąpiła wymiana gruntów na działki należące do indywidualnych osób z działkami należącymi do Spółdzielni. Spółdzielnia na skutek wymiany otrzymała cała pulę różnych działek od różnych osób. Kwestionowane decyzje z lat 70-tych kształtowały więc nową sytuację faktyczną i prawną w ramach wielostronnego stosunku podmiotowego (kilkudziesięciu właścicieli) i przedmiotowego (kilkadziesiąt działek). Ponadto organ wydając zaskarżoną decyzję nie wziął również pod uwagę uwarunkowań prawnych wynikających z ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. 270,1968). Mianowicie zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, każdy uczestnik scalania lub wymiany otrzymywał w zamian za grunty posiadane przed scalaniem lub wymianą, grunty o równej wartości szacunkowej. W toku postępowania wymiennego ustalono powierzchnię poszczególnych działek, jak również dokonano szacunku ich wartości. Właściciele gruntów – działek nr [...] – co do których organ stwierdził nieważność, wnieśli przedmiotowe działki do postępowania wymiennego i w wyniku przeprowadzonego postępowania otrzymali należny im ekwiwalent w postaci innych działek tj. [...] pozostających wcześniej we władaniu Rolniczej Spółdzielni jako wkłady członkowskie (powstałych z podziału połączonych działek o nr [...]). Za swoje grunty tj. działkę o nr [...] J. i M. P. otrzymali działkę nr [...], za działkę nr [...] I. i E. P. otrzymali działkę nr [...], za działkę nr [...] T. i J. C. otrzymali działkę nr [...], za działkę nr [...] B. i B. P. otrzymali działkę nr [...]. Żadna z działek przeznaczona na wymianę od Spółdzielni dla Państw P. i C. nie stanowiła własności małżonków B.. Brak jest więc podstaw do stwierdzenia, że właśnie działki przydzielone Spółdzielni na skutek wymiany z ww. osobami winny być przydzielone małżonkom B.. Wskazać należy, że z analizy akt sprawy wynika, że działki należące do małżonków B. podlegały wymianie w ten sposób, że działkę [...] wydzielono F. B., który otrzymał również działkę [...] w zamian za jego grunty objęte wymianą (tj. działki [...]), działkę [...] wykazano jako grunty Spółdzielni po wymianie, a działki [...] zostały wydzielone A. C. w zamian za jej grunty objęte wymianą (nr [...]). Powołać należy, że NSA w wyroku z 17.03.2000 r. przesądził, że dokonanie wymiany przez Spółdzielnię gruntów, nie stanowiących jej własność (lecz własność J. i I. mał. B.) nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, albowiem małżonkowie B. nie byli uczestnikami postepowania wymiennego, nie wyrazili zgody na wymianę i nie otrzymali za własne grunty innych gruntów, co naruszało art. 3 ust. 1 i 10 ustawy z 24.01.1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów. NSA przesądził również, że w sprawie zaistniały nieodwracalne skutki prawne z uwagi na zbycie nieruchomości (należących przed wymianą do małżonków B.) na rzecz osób trzecich, chronionych rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, już po dacie wydania kwestionowanych decyzji. Na gruncie wydanego przez NSA rozstrzygnięcia, wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30.01.2014 r. w sprawie IV SA/Wa 2312/13, Sąd oddalił skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...].08.2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa tj. decyzji Prezydenta Miasta L. z [...].06.1978 r. w części gruntów oznaczonych jako działki nr [...] oraz Prezydenta Miasta L. z dnia [...].09.1979 r. w części gruntów oznaczonych jako działki [...], położonych we wsi [...]. Sąd rozstrzygając sprawę wskazał, że nieprzydzielenie działek zamiennych małżonkom B., za ich włączone do postępowania wymiennego działki, stanowiło rażące naruszenie prawa, a za ich 4 działki otrzymane przez A. C. i F. B. ekwiwalent otrzymała Rolnicza Spółdzielnia Wytwórcza "[...]". Sąd wskazał również, że decyzje z [...].09.1979 r. i [...].06.1978 r. wywołały nieodwracalne skutki prawne w odniesieniu do działek należących przed wymianą do małżonków B., powołując okoliczności związane z nabyciem tych działek przez osoby trzecie na podstawie czynności cywilno-prawnych po dniu wydania kwestionowanych decyzji z [...].06.1978 i [...].09.1979 r. Sąd w powoływanym wyroku zauważył również, w odniesieniu do wniosku małżonków B. o zwrot zabranych im bezprawnie działek, że wbrew oczekiwaniom skarżących nawet stwierdzenie nieważności określonego aktu prawnego nie jest jednoznaczne z tym, że strona odzyska utracone nieruchomości. W tym miejscu wskazać należy, że w przypadku stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, stronom przysługują odpowiednie roszczenia cywilnoprawne. Natomiast sam fakt "pokrzywdzenia" małżonków B. nie może automatycznie prowadzić do uznania, że należy im w toku kontynuowanego postępowania wymiennego przyznać cztery działki należące obecnie do Spółdzielni. Podkreślenia ponownie wymaga fakt, że celem postępowania wymiennego była – zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów – wymiana gruntów dla racjonalnego ukształtowania gruntów należących do jednostek gospodarki uspołecznionej. Natomiast, zgodnie z zasadą wynikającą z art. 3 ust. 1 ustawy, każdy uczestnik wymiany otrzymywał w zamian grunty w zasadzie o równej wartości szacunkowej. W tym celu ustalano powierzchnię poszczególnych działek i dokonywano oszacowania ich wartości. Nie ma w sprawie żadnych podstaw pozwalających na stwierdzenie, że działki wskazane w pkt. 5 decyzji Ministra z [...].09.2017 r. mogłyby być ekwiwalentem zamiennym za działki należące przed wymianą do małżonków B. Organ w ogóle nie analizował powyższej kwestii. Ponadto, z uwagi na kompleksowość decyzji z 1978 i 1979 r. w zakresie całej puli gruntów przyznanych Spółdzielni za poszczególne działki należące do osób prywatnych, wątpliwym wydaje się aktualnie możliwość dokonywania ustaleń faktycznych w zakresie ekwiwalentności poszczególnych działek. Niewątpliwym jest jednak fakt, że Rolnicza Spółdzielnia Wytwórcza "[...]" otrzymała w puli działek również ekwiwalent zamienny w postaci gruntu, za 4 działki nie stanowiące jej własności, a wobec powyższego, w zakresie decyzji dotyczącej działek przydzielonych Spółdzielni, doszło do naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy o scaleniu i wymianie gruntów. Doszło również do naruszenia art. 10 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów co działek [...], które w ewidencji gruntów figurowały jako własność małżonków B., a w toku postępowania wymiennego błędnie wykazano je w rejestrze szacunku porównawczego gruntów pod pozycją rejestrową Spółdzielni, o powyższym wypowiedział się właśnie prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie w sprawie IV SA/Wa 2312/13. Kolejną kwestią, której organ nie przeanalizował właściwie, są skutki wydania zakwestionowanej decyzji. Rację ma skarżąca wskazując, że w momencie stwierdzenia nieważności decyzji z 1979 r., dochodzi do przywrócenia stanu prawnego nieruchomości stanowiących działki nr [...] w dacie sprzed [...].09.1979 r. Działki te stają się ponownie własnością osób fizycznych sprzed wymiany (a więc J. i M. P., I. i E. P., T. i J. C., B. i B. P. – bądź ich następców prawnych). Jak słusznie zauważono w skardze, osoby te otrzymały już ekwiwalenty zamienne za te grunty w postaci innych działek, co do których organ odmówił stwierdzenia nieważności. W tej sytuacji, w toku dalej prowadzonego postępowania wymiennego, przedmiotem postępowania wymiennego pozostaną działki o nr [...], których nie można wymienić z innymi działkami, ponieważ nie istnieją inne grunty podlegające wymianie. Dodatkowo powołać należy, że małżonkowie B. nie mogą wnieść do wymiany żadnych swoich działek, a obecni właściciele działek [...], już otrzymali wcześniej za nie ekwiwalent. Organ wydając zaskarżoną decyzję w ogóle pominął ten aspekt sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, brak było w ocenie Sądu możliwości stwierdzenia nieważności decyzji z [...].09.1979 r., co do działek nr [...]. Natomiast z uwagi na niewątpliwe naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 24.01.1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów przy wydawaniu decyzji z [...].09.1979 r. i przydzieleniu Spółdzielni działek [...] m.in. za działki, których Spółdzielnia nie była właścicielem, organ winien rozważyć możliwość stwierdzenia wydania decyzji z [...].09.1979 r. z naruszeniem prawa również co do ww. działek. Z uwagi na powyższe uznać należy, że Minister utrzymując w mocy decyzję z [...].09.2017 r. dopuścił się naruszenia prawa procesowego (art. 156 § 1 pkt 2 , § 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 2 k.p.a., 153 p.p.s.a., 7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a.) co miało wpływ na wynik sprawy i skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 16 k.p.a. to wskazać należy, że Minister, będąc związany oceną prawną wynikającą z wcześniejszych wydanych w sprawie wyroków NSA i WSA, miał obowiązek rozstrzygnąć sprawę w zakresie wszystkich działek objętych decyzjami z 1978 i 1979 r. Kwestionowana decyzja oraz ją poprzedzająca nie dotyczyła natomiast działek [...], co do których wydano ostateczną i prawomocną decyzję w dniu [...].02.2013 r. Z tych względów nieuzasadniony jest zarzut naruszenia ww. art., albowiem w sentencji decyzji z [...].09.2017 r. wymieniono wszystkie pozostałe działki objęte postępowaniami wymiennymi, a nie działki należące przed wymianą do małżonków B. W zakresie zarzutu naruszenia 1 k.p.a. to wskazać należy, że w zaskarżonej decyzji z [...] lutego 2018 r. organ nie wypowiadał się w przedmiocie zwrotu wkładu gruntowego wniesionego do Rolniczej Spółdzielni Wytwórczej. Nie budzi wątpliwości Sądu, że kwestia zwrotu wniesionego wkładu gruntowego przez członka spółdzielni nie jest przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Odpowiednie przepisy prawa spółdzielczego regulują powyższe kwestie. Istnieje również droga postępowania sądowego w celu dochodzenia roszczeń w powyższym zakresie. Zgodzić się natomiast należy z zarzutami skargi, że analiza uzasadnienia decyzji z dnia [...] września 2017 r. (str. 29) prowadzi do wniosku, iż organ rozpatrywał sprawę w aspekcie możliwości zwrotu wkładu członkowskiego uznając, że wydanie decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest właśnie uzasadnione m.in. brakiem zwrotu wkładu gruntowego. Jak już wcześniej wskazano w uzasadnieniu, brak jest podstaw uzasadniających stwierdzenie, że właśnie działki o nr [...] winne zostać aktualnie przyznane małżonkom B. na wymianę, jak również organ nie miał podstaw do uznania, że podlegać będą one zwrotowi w ramach wycofania wkładu członkowskiego. Zauważyć należy, że skoro Spółdzielnia jest właścicielem również innych nieruchomości, to od woli stron zależy, czy dojdzie do porozumienia i ustalenia, jakie nieruchomości zaspokajać będą roszczenia małżonków B. w związku z wolą wycofania wkładu członkowskiego. Fakt braku porozumienia w tym zakresie nie może stanowić przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 40 § 2 k.p.a, to uznać należy, że zaistniałe uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy, albowiem strona skutecznie zaskarżyła decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Minister winien zastosować się do wskazań co do dalszego toku postępowania wyrażonych w dotychczasowych orzeczeniach WSA (w szczególności w sprawie IV SA/Wa 381/05, IV SA/WA 2068/06 i IV SA/WA 1011/09) oraz będzie związany oceną prawną wyrażoną przez skład orzekający w tej sprawie. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., na które to koszty składa się opłata od skargi, opłata od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w stawce wynikającej z § 14 ust. 1 pkt. 1 lic c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U.2018.256 tj.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło