IV SA/Wa 1399/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Aneta Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. K. i E. G. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2011 r. o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie ze skarg H. K. i E. G. oraz R. P. s. F., R. P. s. J. i K. P. na uchwałę Rady W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 10 marca 2011 r. - po rozpoznaniu wniosku H. K. i E. G. - odmówił podjęcia zawieszonego postępowania sądowego w sprawie ze skarg H. K. i E. G. oraz R. P. s. F., R. P. s. J. i K. P. wniesionych na uchwałę Rady W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odpis postanowienia z 10 marca 2011 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi wnioskodawczyń w dniu 15 marca 2011 r. Ustawowy siedmiodniowy termin do złożenia zażalenia upłynął zatem w dniu 22 marca 2011 r. Pismem z 24 marca 2011 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) skarżące H. K. i E. G. - reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika - wniosły zażalenie na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżących podniósł, iż w dniach od 16 marca 2011 r. do dnia 23 marca 2011 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim nie mogąc sporządzić i wnieść w przewidzianym terminie zażalenia na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. W trakcie całego okresu zwolnienia lekarskiego, tj. 8 dni pełnomocnik niezdolny był do pracy. Na dowód powyższego adwokat załączył zaświadczenie lekarskie z 16 marca 2011 r. Biorąc powyższe pod uwagę pełnomocnik wskazał, iż oczywistym jest, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Sąd zważył co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a.], jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Oznacza to, iż strona uchybiająca terminowi musi uprawdopodobnić, że pomimo swej należytej staranności nie mogła, z uwagi na niezależną od niej przeszkodę, dokonać w terminie danej czynności w postępowaniu. Wynika stąd, iż konieczną przesłanką przywrócenia terminu jest kryterium braku winy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, z powodu której uchybiła terminowi, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Natomiast w razie, gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia świadczą o zachowaniu się strony, noszącym znamiona winy – w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także polegającej na niedbalstwie - sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu, zaś czynność procesowa podjęta przez stronę po jego upływie pozostaje bezskuteczna (post. SN z 29.10.1999r., sygn. akt I CKN 556/98, publ. Lex nr 50702). W orzecznictwie do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza m. in. nagłą czy długotrwałą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą. Jednak brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. . W rozpatrywanej sprawie strona korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika i to ów pełnomocnik nie wniósł zażalenia w terminie, dlatego też to jego działanie bądź zaniechanie podlega ocenie przy ustalaniu braku winy, który jest niezbędny dla przywrócenia terminu do dokonania czynności. Sąd - mając na względzie powyższe wywody – stanął na stanowisku, iż wniosek pełnomocnika skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie zawiera danych wskazujących na brak zawinienia w uchybieniu terminu. Według twierdzeń pełnomocnika skarżących niezawinioną przyczyną, z powodu której uchybił terminowi do wniesienia zażalenia była choroba, która - jak wynika z przedłożonego zwolnienia lekarskiego - dotknęła pełnomocnika w okresie od 16 do 23 marca 2011r. i spowodowała niezdolność do pracy. Wskazana okoliczność – w ocenie Sądu - nie jest przeszkodą, której zaistnienie pomimo zachowania należytej staranności ze strony pełnomocnika skarżących, uniemożliwiło mu złożenie zażalenia w ustawowym terminie, tym samym nie potwierdza braku jego zawinienia w niedopełnieniu omawianej czynności. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma bowiem obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz (postanowienie NSA z 23.06.2010r., sygn. akt I OZ 465/10, publ. Lex nr 643409). Tak rozumiany miernik staranności obligował pełnomocnika skarżących do właściwego zorganizowania swojej pracy. W pojęciu tym niewątpliwie mieści się także odpowiednia organizacja zastępstwa, na czas braku możliwości wypełniania swoich obowiązków zawodowych (pod. postanowienie NSA z 5.12.2008r., sygn. akt II FZ 305/08, publ. Lex nr 550320). Choroba pełnomocnika byłaby wtedy przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, jeżeli pełnomocnik ten - ze względu na nią - nie miałby możliwości skutecznego ustanowienia swojego substytuta procesowego (pod. wyrok SN z 6.10.1995r., sygn. akt I CRN 150/95, publ. Lex nr 50551; wyrok WSA z 29.09.2005r., sygn. akt VII SA/Wa 129/05, publ. Lex nr 195003). W sprawie umocowanie pełnomocnika obejmuje uprawnienie do ustanowienia substytuta i z możliwości tej pełnomocnik już korzystał na wcześniejszym etapie postępowania sądowego. Zauważyć należy, iż pełnomocnik we wniosku o przywrócenie terminu, poza wskazaniem, że podczas biegu terminu do wniesienia zażalenia przebywał na zwolnieniu lekarskim, nie zaprezentował żadnej przekonywującej argumentacji, którą uprawdopodobniłby brak swojej winy, mając świadomość, iż od profesjonalnego pełnomocnika wymaga się w tym względzie większej staranności niż od strony działającej osobiście. Na przykład nie twierdził, iż nie miał możności ustanowienia substytuta. Innymi słowy, że choroba była przeszkodą, która przy dochowaniu należytej staranności uniemożliwiła mu dokonanie czynności procesowej w terminie. Tymczasem to na pełnomocniku, będącym radcą prawnym, spoczywał obowiązek wykazania, iż okoliczność na którą się powołuje była taką przeszkodą, której faktycznie nie mógł przezwycięży nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (pod. postanowienie NSA z 2.10.2002r., sygn. akt V SA 793/02, publ. M. Pr. z 2002, nr 23, s. 1059). W świetle powyższego choroba, z którą zazwyczaj wiąże się uzyskanie zwolnienia lekarskiego od pracy, nie jest okolicznością faktyczną, której zaistnienie zawsze uzasadnia przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu z powodu zaistnienia tego rodzaju przeszkody powinien być oceniany – jak już wyżej podkreślono - z wykorzystaniem wszystkich okoliczności wynikających z danej sytuacji faktycznej sprawy. Samo zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminu, niekoniecznie wyklucza bowiem możliwość dokonania czynności procesowej przez stronę osobiście (pełnomocnika strony), bądź przy pomocy innej osoby (np. domownika, pełnomocnika substytucyjnego) zwłaszcza, gdy z treści zwolnienia lekarskiego wynika możliwość chodzenia (pod. postanowienie NSA z 24.03.2010 r., sygn. akt I FZ 41/10; postanowienie NSA z 26.06.2008 r., sygn. akt I OZ 428/08, publ. Lex nr 493809). Konieczne wtedy jest wykazanie, uwaga ta zwłaszcza dotyczy strony działającej przez profesjonalnego pełnomocnika, iż pomimo zachowania należytej staranności była to przeszkoda tego rodzaju, że nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, a tym bardziej jej rodzaj czy objawy uniemożliwiały osobiste działanie. Podsumowują wskazać należy, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 86 § 1 powołanej ustawy, umożliwiająca uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a. powołanej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.