IV SA/Wa 1452/16
WyrokWSA w Warszawie2016-11-04
Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Anna Szymańska, Wanda Zielińska – Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, wydane z uwagi na toczące się postępowanie nadzwyczajne dotyczące postanowienia uzgodnieniowego, które bezpośrednio wpływa na treść decyzji środowiskowej, jest zgodne z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o zawieszeniu postępowania było zasadne. Stwierdził, że zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., może obejmować sytuacje, gdy rozstrzygnięcie innego organu (tutaj GDOŚ) ma bezpośredni wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie głównej (tutaj stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej). W szczególności, gdy dotyczy to relacji dwóch postępowań nadzwyczajnych, a stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności innego aktu administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o zawieszeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej dla budowy elektrowni wiatrowych. Zawieszenie nastąpiło z uwagi na toczące się postępowanie przed Generalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska (GDOŚ) dotyczące nieważności postanowienia prostującego oczywistą omyłkę w postanowieniu uzgodnieniowym RDOŚ, które miało wpływ na treść decyzji środowiskowej. Inwestor zaskarżył postanowienie SKO, twierdząc, że postępowanie GDOŚ nie stanowi zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 listopada 2016 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 roku numer [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej również "Kolegium" lub "organ") z [...] kwietnia 2016 r., znak: [...] (dalej również: "zaskarżone postanowienie"). Postanowieniem tym Kolegium, po rozpoznaniu wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej również: "inwestor" lub "skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy postanowienie tego samego organu z [...] marca 2016 r., znak [...], na mocy którego zawieszono z urzędu postępowanie o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez Kolegium w dniu [...] listopada 2015 r. decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z [...] lipca 2013 r., znak [...], ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą [...] polegającego na budowie zespołu 34 elektrowni wiatrowych wraz towarzyszącą infrastrukturą drogową, elektroenergetyczną i techniczną na terenie gmin [...], [...], [...] ze strefą oddziaływania na terenie gminy [...] (dalej również "inwestycja").
II. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
II.1. Wójt Gminy [...], w porozumieniu z Wójtem Gminy [...] i Wójtem Gminy [...], decyzją Nr [...] z [...] lipca 2013 r. (dalej również: "decyzja środowiskowa") ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn. [...] polegającego na budowie zespołu 34 elektrowni wiatrowych (turbiny o łącznej mocy zespołu do 153 MW, pojedyncza turbina maksymalna moc do 4,5 MW) wraz z towarzyszącą infrastrukturą drogową, elektroenergetyczną i techniczną, zlokalizowanego na terenie gmin [...], [...], [...] ze strefą oddziaływania na terenie gminy [...].
II.2. W dniu 27 marca 2015 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynął wniosek B. W., P. W., E. S., M. W. oraz K. Z. (dalej również "wnioskodawcy") o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji Wójta Gminy [...] z [...] lipca 2013 r. W uzasadnieniu wniosku powołano się na wydanie decyzji środowiskowej w okolicznościach wskazanych w art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. Oprócz kwestii dotyczącej reprezentacji inwestora, wnioskodawcy wskazali m. in. na nieuprawnione ich zdaniem sprostowanie postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej również: "RDOŚ") z [...] marca 2013 r. uzgadniającego warunki realizacji inwestycji objętej decyzją środowiskową, co stanowiło zdaniem wnioskodawców naruszenie art. 7 oraz art. 113 § 1 k.p.a i powoduje nieważność decyzji organu I instancji.
II.3. Decyzją z [...] listopada 2015 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej.
II.4. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od wskazanej wyżej decyzji Kolegium z [...] listopada 2015 r. złożyli wnioskodawcy. W uzasadnieniu tego środka prawnego wnioskodawcy powołali się na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej również: "GDOŚ") z [...] listopada 2015 r., znak [...], którym GDOŚ stwierdził w części (w zakresie punktu 1 i 3) nieważność postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] kwietnia 2013 r., znak: [...], prostującego oczywiste omyłki w swoim postanowieniu z [...] marca 2013 r., znak: [...], uzgadniającym warunki realizacji przedsięwzięcia objętego decyzją środowiskową. Stwierdzenie nieważności postanowienia prostującego postanowienie uzgodnieniowe związane było z odmiennym (mniej restrykcyjnym i tym samym korzystniejszym dla inwestora) odkreśleniem w tym postanowieniu zakresu prac, jakie mogą być prowadzone w okresie lęgowym ptaków.
II.5. Pismem z 23 lutego 2016 r. GDOŚ poinformował Kolegium, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z [...] listopada 2015 r., o którym mowa powyżej, nie został jeszcze rozpatrzony.
II.6. Postanowieniem z [...] marca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zawiesiło na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z urzędu postępowanie przed Kolegium o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez Kolegium w dniu [...] listopada 2015 r. decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z [...] lipca 2013 r.
II.7. W dniu 21 marca 2016 r. do Kolegium wpłynął wniosek [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazanego wyżej postanowienia z [...] marca 2016 r. Zdaniem inwestora, rozstrzygnięcie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] nie jest zagadnieniem wstępnym, a tym samym nie zachodzi podstawa do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 4 k.p.a.
II.8. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uzasadniając zaskarżone postanowienie z [...] kwietnia 2016 r. wskazało w szczególności, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z wystąpieniem zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Z przepisu tego wynika, że przerwanie postępowania i odłożenie decyzji w czasie może odnosić się tylko do takich sytuacji, w których organ rozpatrujący sprawę nie może jej rozstrzygnąć ze względu na pojawienie się zagadnienia wstępnego wymagającego uprzedniego odrębnego rozstrzygnięcia. Zdaniem Kolegium, pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumieć należy kwestię prawną, która nie była jeszcze prawomocnie przesądzona na właściwej drodze, wyłaniającą się w toku postępowania administracyjnego, gdy jej uprzednie rozstrzygnięcie, a więc poprzedzające rozpatrzenie sprawy, leży w kompetencji innego organu lub sądu. Konieczne jest przy tym istnienie zależności pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Stąd, przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wymaga istnienia między rozstrzygnięciem sprawy, a zagadnieniem wstępnym związku bezpośredniego, rozumianego jako uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zdaniem Kolegium, wbrew stanowisku inwestora, z tego rodzaju zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, a jest nim konieczność rozpatrzenia przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej postanowienia GDOŚ z [...] listopada 2015 r., którym stwierdził w części (w zakresie punktu 1 i 3) nieważność postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] kwietnia 2013 r. prostującego oczywiste omyłki w swoim postanowieniu z [...] marca 2013 r., uzgadniającym warunki realizacji ww. przedsięwzięcia. Zdaniem Kolegium, kształt i ostateczna treść postanowienia RDOŚ w sposób bezpośredni wpływały na decyzję środowiskową, której stwierdzenia nieważności domagają się wnioskodawcy. Kolegium, definiując zagadnienie wstępne, powołało się w szczególności na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2014 r. (I OSK 1789/12).
III.1. Skargę na wskazane wyżej postanowienie Kolegium z [...] kwietnia 2016 r. złożył inwestor wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia Kolegium z [...] marca 2016 r. Zaskarżonemu postanowieniu inwestor zarzucił naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niewłaściwą wykładnię i w efekcie niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi inwestor wskazał w szczególności, że nie sposób zgodzić się z przyjętą przez Kolegium wykładnią art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., iż rozstrzygnięcie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności powyższego postanowienia RDOŚ jest zagadnieniem wstępnym w postępowaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji, a tym samym zachodzi podstawa do zawieszenia tegoż postępowania. Orzecznictwo przywołane przez organ na potwierdzenie powyższej wykładni należy uznać za nietrafne z tego względu, iż odnosi się ono ogólnie do kwestii pojęcia zagadnienia wstępnego, jednakże nie dotyczy przedmiotowego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Sądy administracyjne wielokrotnie wypowiadały się w kwestii tego, czy wynik rozstrzygnięcia postępowania o stwierdzenie nieważności może stanowić zagadnienie wstępne i jednoznacznie wskazywały, iż rozstrzygnięcie takie nie może być w ten sposób oceniane. Skarżący powołał się m.in. na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 maja 2009 r. (I OSK 441/09) oraz wyroki Naczelnego Sąd Administracyjny w Warszawie z 9 maja 2014 r. (I OSK 2455/12) oraz z 13 stycznia 2016 r. (I OSK 1699/14). Skarżący wskazał również na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lutego 2011 r. (II OSK 363/10) podnosząc, że brak możliwości zawieszenia postępowania w takim przypadku "nie wyłącza jednak możliwości późniejszego wzruszenia we właściwym trybie decyzji rozstrzygającej co do istoty, gdy w odpowiednim trybie zostanie zmienione rozstrzygnięcie uznawane za zagadnienie wstępne".
III.2. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
III.3. W piśmie z dnia 7 lipca 2016 r. wnioskodawcy wnieśli o oddalenie skargi.
III.4. W piśmie z dnia 15 lipca 2016 r. Kolegium poinformowało, że w związku z utrzymaniem w mocy przez GDOŚ postanowieniem z [...] czerwca 2016 r. własnego postanowienia z [...] listopada 2015 r., w dniu [...] lipca 2016 r. zostało wydane postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania. Równocześnie Kolegium wniosło o umorzenie postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego. Skarżący w piśmie z 2 sierpnia 2016 r. wniósł o merytoryczne rozpoznanie skargi.
IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
IV.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).
IV.2. W pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosku Kolegium o umorzenie niniejszego postępowania. W ocenie Sądu, wniosek ten jest bezzasadny. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Podjęcie przez Kolegium zawieszonego postępowania nie jest równoznaczne w wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia, a zwłaszcza z wyeliminowaniem go ze skutkiem ex tunc. Z chwilą podjęcia postępowania orzeczenie to przestaje tylko wywierać z tym dniem skutki prawne w postępowaniu administracyjnym, co nie jest równoznaczne z brakiem przedmiotu zaskarżenia w sprawie sądowoadministracyjnej. Trafnie wywiódł skarżący, że cechą orzekania przez sąd administracyjny jest podejmowanie rozstrzygnięcia uwzględniającego stan faktyczny i stan prawny z daty dokonania konkretyzacji norm prawa administracyjnego przez organ, który wydał zaskarżony akt (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 kwietnia 2014 r., II OSK 852/14). Tym samym podjęcie zawieszonego postępowania nie czyni bezprzedmiotowym kontroli sądowoadministracyjnej postanowienia o zawieszeniu postępowania. Przyjęta w niniejszym wyroku wykładnia art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma również wsparcie w konstytucyjnym prawie do poddania działań administracji publicznej kontroli sądowej (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 184 Konstytucji RP).
IV.3. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Problem rozumienia "zagadnienia wstępnego", o którym mowa w powołanym przepisie k.p.a., należy do jednego z najbardziej spornych w doktrynie i praktyce orzeczniczej (zob. np. liczne przykłady z orzecznictwa zebrane przez K. Wojciechowską. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego oraz A. Wiktorowskiej, 19 wyd., Legalis 2016, Nb 51 – 52 do art. 97). Problem ten dotyczy zresztą nie tylko wzajemnych relacji dwóch postępowań administracyjnych, ale również wpływu postępowania cywilnego na postępowanie administracyjne (zob. np. końcowy fragment uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2015 r., I OSK 493/14, CBOSA). Zdaniem Sądu, można przyjąć, że przez zagadnienie wstępne rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (tzn. w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Jest to poza tym zagadnienie otwarte, tzn. nie było przedtem (element stosunku czasowego) prawomocnie przesądzone na właściwej drodze. Jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne (por. B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 14 wyd., Legalis 2016, Nb 8 do art. 97). Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie ogranicza się jedynie do sytuacji, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ czy sąd, wydanie decyzji nie jest w ogóle możliwe. Niezależnie bowiem od tego przypadku, akcentującego bezpośredni i warunkujący związek pomiędzy decyzjami, należy przyjąć, że zawieszenie postępowania jest dopuszczalne także wtedy, gdy możemy mówić o bezpośrednim wpływie (zależności merytorycznej) rozstrzygnięcia prejudycjalnego na treść (kierunek) rozstrzygnięcia w sprawie głównej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2010 r. sygn. I OSK 239/10, CBOSA). Przyjąć należy, że ocena zasadności zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. winna być zawsze dokonywana z uwzględnieniem indywidulanych okoliczności sprawy. Wszelkie uogólnienia w tej kwestii mogą być bowiem zawodne i prowadzić do wydania rozstrzygnięcia sprzecznego z funkcją instytucji zawieszenia postępowania. W szczególności trafny co do zasady pogląd prezentowany przez skarżącego, że toczenie się postępowania nadzwyczajnego nie stanowi podstawy do zawieszenia innego postępowania administracyjnego, nie oznacza jeszcze, że ewentualne stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego nigdy (w żadnych okolicznościach faktycznych i prawnych) nie może stanowić zagadnienia wstępnego w innej sprawie administracyjnej. Warto zauważyć, że pogląd prezentowany przez skarżącego został poparty orzeczeniami Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanymi w sprawach, w których domagano się zawieszenia postępowania zwyczajnego z uwagi na wszczęcie postępowania nadzwyczajnego (aczkolwiek w orzecznictwie nie brak jest również wypowiedzi odmiennych – zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z 21 maja 2002 r., III RN 77/01, OSNP 2003, Nr 7, poz. 163; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 3224/01, Legalis; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lutego 2011 r., II OSK 640/10, CBOSA). Istotnie, w takim przypadku w orzecznictwie zdaje się przeważać pogląd, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania. W szczególności Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 stycznia 2016 r. (I OSK 1699/14, CBOSA) wskazał na ryzyko wszczynania kolejnych postępowań nadzwyczajnych celem uniemożliwienia załatwienia innej sprawy administracyjnej. Sąd w niniejszym składzie dostrzega wagę tych argumentów. Jednakże okoliczności niniejszej sprawy są szczególne. Po pierwsze, chodzi o relację dwóch postępowań nadzwyczajnych, a nie postępowanie nadzwyczajne – postępowanie zwyczajne. W trybie nieważnościowym organ nie załatwia ponownie sprawy administracyjnej zakończonej kontrolowaną decyzją, ale orzeka, czy taki akt administracyjny jest obarczony jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Inaczej rzecz ujmując, w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji przedmiotem postępowania jest sprawa procesowa, a nie sprawa administracyjna w ujęciu materialnym (por. np. B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, "Państwo i Prawo" 2001, z. 8, s. 31; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 kwietnia 2009 r., I GSK 279/09 oraz z 10 czerwca 2016 r., I OSK 1979/14 - CBOSA). W realiach niniejszej sprawy należy mieć zatem na uwadze, że sprawa administracyjna (w znaczeniu materialnym) dotycząca wydania decyzji środowiskowej została zakończona i nie ma ryzyka jej blokowania niezasadnymi wnioskami o wszczęcie postępowań nadzwyczajnych. Możliwość zawieszenia jednego z postępowań nadzwyczajnych z powodu toczenia się innego postępowania nadzwyczajnego Naczelny Sąd Administracyjny dopuścił przykładowo w wyroku z 17 maja 2011 r. (I OSK 27/10, CBOSA) oraz w wyroku z 21 listopada 2012 r. (II OSK 1318/11, CBOSA). W uzasadnieniu drugiego ze wskazanych orzeczeń wskazano, że zastosowanie trybu stwierdzenia nieważności decyzji powoduje następstwa prawne dalej idące niż zastosowanie trybu wznowienia postępowania, należy dać priorytet pierwszemu z nich. Z tego względu wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w trakcie toczącego się już postępowania w sprawie wznowienia, jak w niniejszej sprawie, powoduje w zasadzie konieczność zawieszenia wznawianego postępowania. Po drugie, powodem zawieszenia postępowania było (nieostateczne jeszcze wówczas) stwierdzenie przez GDOŚ nieważności postanowienia RDOŚ prostującego oczywistą omyłkę w postanowieniu uzgodnieniowym wydanym na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach odziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 353 ze zm., dalej: "ustawa ocenowa"). Należy mieć na uwadze, że rzeczone postanowienie uzgodnieniowe wiąże organ wydający decyzję w zakresie kwestii środowiskowych i praktycznie tę decyzję kształtuje (zob. art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy ocenowej; por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2012 r., II OSK 2544/11, CBOSA). Tym samym zachodzi tu bezpośredni związek między treścią jednego aktu administracyjnego (postanowienia uzgodnieniowego), a treścią innego aktu (decyzji środowiskowej). Postanowienie uzgodnieniowe GDOŚ w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stanowi wręcz kwestię prejudycjalną dla organu wydającego taką decyzję (bez uzyskania tego postanowienia nie jest bowiem możliwe wydanie pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach). Sądowi z urzędu jest przy tym wiadome, że w przypadku pozytywnych decyzji środowiskowych organy orzekające z reguły przenoszą do osnowy decyzji w sposób literalny warunki określone przez RDOŚ w postanowieniu uzgodnieniowym. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia ma jednak okoliczność, że tak właśnie stało się w niniejszej sprawie. Dotyczy to również postanowienia uzgodnieniowego w części, w której stwierdzono nieważność postanowienia RDOŚ prostującego oczywistą omyłkę. Otóż w punkcie I.2.10 sentencji decyzji środowiskowej postanowiono: "prace budowalne polegające na zdjęciu oraz spryzmowaniu darni i gleby, prowadzić w okresie poza lęgowym ptaków tj. od 1 września do 28 lutego, inne prace budowalne mogą być prowadzone w ciągu całego roku" (s. 7 decyzji środowiskowej, tom 5/6 akt administracyjnych). Taka treść decyzji środowiskowej powstała na skutek przetransponowania przez Wójta Gminy [...] punktu I.8 sentencji postanowienia uzgodnieniowego RDOŚ z [...] marca 2013 r. w brzmieniu nadanym w wyniku sprostowania tego orzeczenia postanowieniem RDOŚ z [...] kwietnia 2013 r. Rzeczone orzeczenie uzgodnieniowe RDOŚ w stanie sprzed sprostowania miało następujące brzmienie: "prace budowalne polegające na zdjęciu i spryzmowaniu darni i gleby, budowie fundamentów pod maszty elektrowni oraz wykopy pod kable energetyczne, prowadzić w okresie poza lęgowym ptaków, tj. od 1 września do 28 lutego, inne prace budowalne mogą być prowadzone w ciągu całego roku" (tom 5/6 akt administracyjnych). W uzasadnieniu postanowienia GDOŚ z [...] listopada 2015 r. stwierdzającego nieważność postanowienia uzgodnieniowego w części dotyczącej punktu I.8 wskazano w szczególności, że przedmiotowe sprostowanie w sposób oczywisty narusza art. 113 § 1 k.p.a., albowiem prowadzi do merytorycznej zmiany orzeczenia poprzez określenie nowego, mniej restrykcyjnego warunku realizacji przedsięwzięcia (s. 4 postanowienia GDOŚ, tom 1/6 akt administracyjnych). Po trzecie, oceniając wpływ stwierdzenie nieważności postanowienia uzgodnieniowego RDOŚ (scil. postanowienia prostującego oczywistą omyłkę w takim orzeczeniu) na decyzję środowiskową należy mieć również na uwadze, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. (zob. uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2012 r., I OPS 2/12, ONSAiWSA 2013/1/1). W orzeczeniu tym zwrócono w szczególności uwagę na skutek ex tunc stwierdzenia nieważności oraz znaczenie tej instytucji procesowej jako gwarancji praworządnego działania administracji publicznej. Powołany pogląd NSA wspiera tezę o bezpośrednim związku między stwierdzeniem nieważności postanowienia prostującego oczywistą omyłkę w postanowieniu uzgodnieniowym RDOŚ, a rozstrzygnięciem o ewentualnym stwierdzeniu nieważności decyzji środowiskowej wydanej w oparciu o wspomniane postanowienie uzgodnieniowe (w brzmieniu nadanym postanowieniem o sprostowaniu). Reasumując, w realiach niniejszej sprawy Kolegium nie naruszyło prawa wydając postanowienie o zawieszeniu postępowania na skutek uznania, że dla oceny zarzuty nieważności decyzji środowiskowej stanowi zagadnienie wstępne wynik postępowania nadzwyczajnego prowadzonego przez GDOŚ w odniesieniu do postanowienia prostującego oczywistą omyłkę w postanowieniu uzgodnieniowym GDOŚ rzutującym bezpośrednio na treść decyzji środowiskowej.
IV.4. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło