IV SA/Wa 1470/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2018r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. S. S. (dalej jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na przetwarzanie odpadów. W skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji uzasadniając go niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody. Podniósł, że wysokość kary – 10 000 zł. jest znaczna, i ewentualne jej uiszczenie będzie miało negatywny wpływ na dalsze prowadzenie przez niego rekultywacji dawnego wyrobiska "[...]" i "[...]", a także na jego sytuację finansową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a." po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zarówno aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jak też aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten przyznaje zatem stronie prawo do wystąpienia z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Skorzystanie z tej możliwości wiąże się jednak z obowiązkiem takiego sformułowania wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie przynajmniej jednej z dwóch przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie i literaturze podkreśla się, że ww. przepisie chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało zasadniczo miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 38/12; z 26 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 53/09; zob. też B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wolters Kluwer, 2011, s. 228). Za trudne do odwrócenia skutki uznaje się natomiast takie skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10). W niniejszej sprawie skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji wymierzającej administracyjną karę pieniężną zarówno II jak i I instancji. Wykonanie zaskarżonej decyzji może mieć zatem wpływ na kondycję finansową skarżącego. Jednakże wpływ ten nie jest równoznaczny z powstaniem trudnych do odwrócenia skutków, czy też wyrządzeniem znacznej szkody. Przez szkodę, o jakiej mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. należy rozumieć szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest należność pieniężna, a więc z natury rzeczy świadczenie odwracalne, którego zwrot (wraz z odsetkami) może być skutkiem ewentualnego uwzględnienia skargi. Obowiązek zapłaty administracyjnej kary pieniężnej nie jest okolicznością nadzwyczajną w prowadzeniu działalności gospodarnej i może być skutkiem również działań oraz decyzji samego przedsiębiorcy. Natomiast każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach podmiotu zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest, to, więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11. Złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego nie oznacza automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków z niego wynikających. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania aktu istotnie trudne do odwrócenia. Stwierdzić należy, że okoliczności wskazane przez skarżącego w postaci braku możliwości dalszego rekultywowania wyrobisk i swoją sytuację finansową nie uzasadniają wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Podnieść należy, że samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie uprawnia do oceny, iż wykonanie kwestionowanej decyzji lub postanowienia skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla strony skarżącej. Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji lub postanowieniu obowiązku wiąże się z poniesieniem straty, która będzie dla strony znacząca w kontekście jej ogólnej sytuacji majątkowej (por. postanowienia NSA z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OZ 664/12 i z dnia 12 lutego 2013r., sygn. akt II OZ 71/13 - orzeczenia dostępne w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie co prawda skarżący przedstawił dokumenty, tj. decyzję o ustaleniu wysokość miesięcznej składki zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych i deklarację dla podatku od towarów i usług za IV kwartał 2017r. VAT-7K jednak w ocenie Sądu dowody te są niewystarczające bowiem w żaden sposób nie obrazują sytuacji materialnej i możliwości finansowych skarżącego. Podkreślić należy, że w zaskarżonej decyzji ustalono dla skarżącego wysokość kary w wysokości 10 000 zł. Skarżący nie wykazał, że znajduje się w takiej sytuacji materialnej, że konieczność uiszczenia wskazanej kwoty wiązać się będzie z zaistnieniem znacznej szkody majątkowej. Skarżący nie wykazał ponadto, czy prowadzona przez niego działalność przynosi straty, czy zyski, nie wykazał przede wszystkim swojej sytuacji majątkowej ani możliwości płatniczych. S. S. nie podał również, czy i ilu pracowników zatrudnia i ilu z nich musiałaby zwolnić w związku z koniecznością wykonania zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, by wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowało dla niego trudne do odwrócenia skutki, czy groźbę wystąpienia znacznej szkody. Wskazać także należy, iż egzekwowanie administracyjnej kary pieniężnej powoduje dolegliwość w postaci uszczerbku finansowego, który nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżący może otrzymać zwrot uiszczonych kwot (por. postanowienia NSA: z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11, z dnia 14 października 2014r. I GSK 1731/14, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 19 września 2016r, sygn. akt IV SA/Wa 2036/16). W świetle powyższego Sąd uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie może zostać uwzględniony. Należy również wyjaśnić, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi. Dlatego też Sąd, przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, nie mógł brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania skarżącego o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów prawa (zob. postanowienie NSA z 2 września 2016r. sygn. akt I OZ 894/16). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.