IV SA/Wa 2142/16

WyrokWSA w Warszawie2017-01-30

Skład orzekający: Alina Balicka, Kaja Angerman, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, która nie nabyła praw przez żadną ze stron, w trybie art. 154 § 1 K.p.a., jeśli decyzja ta ma charakter związany (nie uznaniowy)?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, nawet jeśli ma ona charakter związany, w trybie art. 154 § 1 K.p.a., jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, a decyzja jest wadliwa prawnie, ale wady te nie uzasadniają wznowienia postępowania ani stwierdzenia nieważności. W niniejszej sprawie organ błędnie uznał, że decyzja związana nie może być uchylona w tym trybie, co stanowiło naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Skarżąca K. K., cudzoziemka, wniosła o uchylenie ostatecznej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 2013 r. odmawiającej jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, argumentując, że od tego czasu jej małżeństwo z obywatelem polskim stało się faktyczne i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Szef Urzędu odmówił uchylenia decyzji, uznając ją za decyzję związaną, która nie podlega zmianie w trybie art. 154 § 1 K.p.a. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2015 r. i zasądził od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant ref. staż. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącej K. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2016 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, działając na podstawie art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 154 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a."), utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lutego 2015 r. w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji z [...] października 2013 r. Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w sprawie odmowy udzielenia K. K. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. K. K. (nazwisko rodowe G., dalej również "skarżąca", "cudzoziemka"), wnioskiem z 7 września 2012 r. wystąpiła o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej z uwagi na zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polski L. K. Wojewoda [...] decyzją z [...] lutego 2013 r., w oparciu o art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694 ze zm.), odmówił cudzoziemce zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Organ uznał, że związek małżeński cudzoziemki z obywatelem polski został zawarty w celu obejścia przepisów prawa. Po rozpatrzeniu odwołania cudzoziemki od powyższej decyzji, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] października 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. Wnioskami z 14 kwietnia 2014 r. oraz 15 września 2015 r K. K. ponownie występowała o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, uzasadniając je faktem, że pozostaje w związku małżeńskim z obywatelem polski L. K. Postępowania z tych wniosków kończyły się umorzeniem postępowania administracyjnego, odpowiednio (1) decyzją Wojewody [...] z [...] maja 2014 r. oraz (2) decyzją Wojewody [...] z [...] października 2015 r., utrzymaną w mocy decyzją Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] listopada 2015 r. Organy w decyzjach tych wskazywały, że kwestia udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy uzasadniona pozostawaniem w związku małżeńskim z L. K. była już rozstrzygnięta, albowiem w obrocie prawnym pozostaje decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] października 2013 r. K. K. pismem z 10 grudnia 2015 r. wystąpiła do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z wnioskiem o uchylenie, w trybie art. 154 § 1 k.p.a., decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] października 2013 r. We wniosku cudzoziemka podniosła, że od czasu wydania ostatecznej decyzji, w której stwierdzono, że jej małżeństwo z obywatelem polski było fikcyjne, upłynęły trzy lata. W tym czasie małżonkowie mieszkali razem i prowadzili wspólne gospodarstwo domowe. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, decyzją z [...] lutego 2016 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z [...] października 2013 r. Cudzoziemka pismem z 17 marca 2016 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku podniosła, że organ rozpoznając sprawę powinien dokonać oceny, czy w aktualnym stanie faktycznym zmiana decyzji z [...] października 2013 r. jest zgodna ze słusznym interesem strony oraz interesem społecznym. Co więcej, w ocenie cudzoziemki, organ winien również uwzględnić art. 18 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, albowiem wraz z małżonkiem tworzy rodzinę pod względem prawnym i faktycznym. Po rozpoznaniu wniosku cudzoziemki o ponowne rozpatrzenie sprawy, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] czerwca 2016 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] lutego 2016 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie pozwala stwierdzić, że zarówno Wojewoda [...], jak i Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydając decyzje w sprawie (tj. odpowiednio decyzje z [...] lutego 2013 r. i decyzję z [...] października 2013 r. – przyp. Sądu), nie naruszyli przepisów postępowania i prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie organu, w sprawie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe w stopniu wystarczającym do uznania, że zainteresowana nie spełnia przesłanek określonych w art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Uprawnione zatem było wydanie decyzji orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemce wnioskowanego zezwolenia. Zdaniem Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydanie innego rozstrzygnięcia w istniejącym wówczas stanie faktycznym stanowiłoby rażące naruszenie przepisów prawa materialnego. Dalej organ wywiódł, że ostateczna decyzja z [...] października 2013 r. jest tzw. decyzją związaną, co oznacza, że organ administracji publicznej jest ściśle związany przepisami prawa do takiego, a nie innego rozstrzygnięcia sprawy. Kierując się linią orzeczniczą, organ stwierdził, że nie jest prawnie dopuszczalne uchylenie ww. decyzji w trybie art. 154 § 1 k.p.a. Organ dodał, że w niniejszej sprawie interes społeczny lub słuszny interes strony nie może przemawiać za uchyleniem ostatecznej decyzji, gdyż przy jej wydaniu organy były ściśle związany przepisami prawa. Nieuzasadnione w ocenie organu były również argumenty strony zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skargę na decyzję z [...] czerwca 2016 r. Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wywiodła K. K. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. przepisów postępowania, tj.: a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka (K. O., córki męża skarżącej oraz L. K., męża skarżącej) czy strony (cudzoziemki), mimo faktu, że skarżąca pozostaje w związku małżeńskim 4 lata, i w dalszym ciągu prowadzi wspólne gospodarstwo domowe w G., b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, że związek małżeński skarżącej z obywatelem polski został zawarty w celu obejścia prawa, podczas gdy już 4 lata małżonkowie prowadzą nieustannie wspólne gospodarstwo domowe, c) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, dla których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. 2. prawa materialnego, tj. art. 53 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 55 ust. 1 w zw. z art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 154 § 1 k.p.a., poprzez błędną ich wykładnię poprzez uznanie, że skoro decyzja z [...] października 2013 r. jest decyzją związaną to nie jest możliwe jej uchylenie w trybie art. 154 § 1 k.p.a., w sytuacji gdy wydanie zaskarżonej decyzji następuje na podstawie spełnienia okoliczności wskazanych z art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, zaś ocena czy została spełniona którakolwiek przesłanka z ww. przepisu, z całą pewnością jest subiektywna i uznaniowa, a tym samym decyzja z [...] października 2013 r. ma tożsamy charakter. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżącą wniosła o: a) zmianę zaskarżonej decyzji, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji poprzedzającej, b) zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej od organu. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) dalej "p.p.s.a.", uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powyższe kryteria, Sąd uznał, że podlega ona uchyleniu, ponieważ narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obiegu prawnego. Wskazać należy, iż podstawą prawną uchylonych przez Sąd rozstrzygnięć jest art. 154 k.p.a, zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego zakończonego decyzją ostateczną - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz zweryfikowanie decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Rozstrzygnięcie, jakie wydaje organ orzekając na podstawie art. 154 k.p.a. oparte jest na uznaniu administracyjnym. Trzeba jednak podkreślić, że - jak w każdym przypadku uznania administracyjnego - muszą tu być brane pod uwagę względy celowości, które wydatnie ograniczają, a czasem nawet eliminują swobodę w wyborze rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu trafny jest zarzut strony skarżącej, że błąd w ustaleniu stanu faktycznego lub błąd w ocenie prawnej stanu faktycznego, stanowi podstawę rozważenia możliwości zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Należy podzielić pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 listopada 2008 r. w sprawie II OSK 1439/07 w świetle którego w sytuacji, gdy wadliwości rozstrzygnięcia nie uzasadniają ani stwierdzenia nieważności decyzji, ani wznowienia postępowania, ocena tych wadliwości może być przedmiotem postępowania o uchylenie lub zmianę decyzji w trybie art. 154 lub 155 k.p.a. Powołując się na stanowisko przyjmowane w doktrynie w odniesieniu do treści art. 135 i 136 k.p.a. w pierwotnym brzmieniu tych przepisów, od wejścia w życie Kodeksu postępowania administracyjnego z dniem 1 stycznia 1961 r. (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego; Komentarz, Wyd. Prawnicze Warszawa 1970 r., str. 256 - 267), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie sposób zakładać, że interes społeczny i słuszny interes strony nie przemawia za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej, która jest prawnie wadliwa, jeżeli wadliwość ta nie stanowi uzasadnionej podstawy do stwierdzenia jej nieważności albo do wznowienia postępowania zakończonego taką decyzją. Według przedstawicieli doktryny, w sytuacjach takich, jak błąd w ustaleniu stanu faktycznego lub błąd w ocenie prawnej stanu faktycznego, ale także zmiana wykładni przepisów prawa, możliwe jest uchylenie lub zmiana decyzji przy zastosowaniu trybu określonego w art. 135 lub 136 k.p.a. Zmiany art. 135 i 136 k.p.a., które w obowiązującym tekście Kodeksu postępowania administracyjnego oznaczone są jako art. 154 i 155, dotyczyły głównie tego, że stosowanie tych przepisów ograniczono do decyzji ostatecznych oraz dodano przesłanki w postaci "interesu społecznego" lub "słusznego interesu strony", od których zależy możliwość uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, a które to przesłanki, na gruncie art. 135 i 136 k.p.a. w poprzednim brzmieniu były przyjmowane w drodze wykładni. W powołanym wyroku wskazano dalej, że na gruncie art. 154 i 155 k.p.a., w aktualnie obowiązującym brzmieniu, również przyjmuje się, że postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej ma za przedmiot ustalenie przesłanek wzruszenia także obowiązującej decyzji, która może być dotknięta wadami niekwalifikowanymi, a więc nie dającymi podstaw do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006 r., str. 696). Za niewzruszalnością takiej decyzji nie może przemawiać zasada trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 §1 k.p.a.), ponieważ nie ma wystarczających racji, aby przedkładać dalsze formalne obowiązywanie decyzji ostatecznej nad rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z prawem. Oznacza to, że jeżeli strona wystąpi z wnioskiem o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 k.p.a., twierdząc, iż decyzja ta jest wadliwa (narusza prawo), organ powinien rozważyć, czy decyzja jest rzeczywiście wadliwa prawnie, a w razie istnienia takiej wadliwości powinien ocenić, czy są to wady kwalifikowane wymienione w art. 145 1 lub art. 156 1 k.p.a., co uzasadnia wszczęcie postępowania wznowieniowego albo o stwierdzenie nieważności decyzji, a jeżeli nie są to wady tego rodzaju, powinien rozstrzygnąć, czy z uwagi na stwierdzone wadliwości (naruszenia prawa) interes społeczny i słuszny interes strony przemawia za tym, że decyzja ostateczna podlega uchyleniu lub zmianie. Innymi słowy, interes społeczny lub słuszny interes strony, o którym mowa w art. 154 k.p.a. może przemawiać za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej, jeżeli decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa, a brak jest podstaw do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji, z powodu tego naruszenia. Artykuły 154 i 155 k.p.a. pozwalają na uchylenie lub zmianę decyzji prawidłowych oraz dotkniętych wadami niekwalifikowanymi (tak NSA w wyroku z 2 lutego 2002 r., I OSK 780/11, Lex nr 1125351). W założeniu w grę wchodzą nawet decyzje całkiem prawidłowe, ich wzruszenie nie popada w kolizję z powagą rzeczy osądzonej prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Uchyleniu lub zmianie może zatem podlegać także taka decyzja, co do której sąd skargę oddalił (por. wyrok NSA z 15 sierpnia 1985 r., III SA 80/85, ONSA 1985, nr 2, poz. 16). W licznych orzeczeniach sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, który reprezentuje również organ w zaskarżonej decyzji, że tryby fakultatywne mają zastosowanie wyłącznie do decyzji uznaniowych, natomiast w założeniu nie mogą być w nich uchylane ani zmieniane decyzje związane. Na poparcie argumentuje się, że decyzji prawidłowej, której treść jest w pełni zdeterminowana przepisami prawa, nie da się zastąpić inną decyzją, również prawidłową. Wyraźnie odmienne stanowisko od wyżej przedstawionego zajął NSA w wyroku z 27 lutego 2013 r., II GSK 2127/11, Lex nr 1354897, w którym stwierdził: "Ustalenie, zgodnie z którym decyzja związana nie podlega zmianie lub uchyleniu na podstawie art. 154 k.p.a. ponieważ naruszać to będzie prawo, nie może jednak przybierać charakteru abstrakcyjnego. Poprawność tego ustalenia zależy bowiem od konkretnego przypadku w ocenie którego rozważenia wymaga to, czy zmiana lub uchylenie decyzji związanej doprowadzi faktycznie do stanu sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym". Wcześniej podobnie wypowiedział się WSA w Warszawie w wyroku z 10 grudnia 2012 r., I SA/Wa 908/12, Lex nr 1331746 stwierdzając: "Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 K.p.a. musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 k.p.a. nie może bowiem prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Jeśli więc przy uwzględnieniu interesu społecznego lub słusznego interesu strony możliwa jest taka zmiana decyzji, która nie prowadzi do sprzeczności z powszechnie obowiązującą normą prawną (której np. rozumienie, wykładnia, od wydania decyzji "pierwotnej" uległa zmianie), to co do zasady nie ma przeszkód, na gruncie art. 154 K.p.a., do zmiany decyzji także o charakterze związanym. Warunkiem jest to, aby całość systemu prawnego nie stała temu na przeszkodzie" (por. też wyrok NSA z 19 października 2012 r., II OSK 1153/11, Lex nr 1234106; wyrok WSA w Warszawie z 7 października 2009 r., VIII SA/Wa 494/09, Lex nr 574398; wyrok WSA w Gliwicach z 22 marca 2012 r., II SA/Gl 45/12, Lex nr 1138422). Tadeusz Kiełkowski w Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, 6. Wydanie, stan prawny na dzień 1 lipca 2015 r., komentarz do art. 154 stwierdza, że rozbieżność poglądów w przedmiotowej materii widoczna jest także w doktrynie, aczkolwiek większość jej przedstawicieli zdaje się opowiadać za stosowaniem trybów fakultatywnych wyłącznie w odniesieniu do decyzji uznaniowych. Ale - z drugiej jednak strony - nie ma podstaw do kategorycznego wyłączenia takiej możliwości w odniesieniu do decyzji związanych. Zanegowanie dopuszczalności zastosowania art. 154 i 155 k.p.a. w odniesieniu do decyzji związanych a priori przekreśla też możliwość ich wykorzystania do sanacji wad decyzji o charakterze niekwalifikowanym, a taka możliwość – w świetle niektórych poglądów doktryny i judykatury – powinna wchodzić w rachubę. W Komentarzu do Kodeksu Postępowania Administracyjnego Andrzej Wróbel, Małgorzata Jaśkowska (wydanie 6, Warszawa 2016, str. 849) stwierdza się, że bez znaczenia dla zastosowania przepisu art. 154 k.p.a. jest okoliczność, czy decyzja ostateczna, na mocy której strona nie nabyła prawa, ma charakter decyzji związanej czy uznaniowej. Nietrafne jest odmienne stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że w trybie art. 154 k.p.a nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane, przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie. NSA w wyroku z 9 listopada 2007 r., I OSK 1531/06 (Lex nr 418289) stwierdził, że postępowanie w trybie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem mającym nowy przedmiot w stosunku do tego, którego dotyczyło postępowanie prowadzone wcześniej w trybie zwykłym. Omawiany przepis nie może być przy tym traktowany jedynie jako stwarzający możliwość uznaniowego działania organów administracji i to tylko w interesie publicznym reprezentowanym przez organy administracji albowiem pozwala on na zajęcie się ponownie sprawą również w interesie strony. Bez tego przepisu prawidłowo wydana odmowna decyzja administracyjna pozbawiałaby stronę możliwości ubiegania się o określone prawa "po wsze czasy", co dalekie byłoby od racjonalnego pojmowania administracji publicznej. Zmiany polityki administracyjnej, wykładni prawa, oceny stanów faktycznych, następujące po wydaniu w sprawie odmownej decyzji ostatecznej nie prowadzą do jej wadliwości lub bezprzedmiotowości, a wobec tego bez dopuszczenia odwołalności decyzji lub jej wzruszenia w trybie nadzoru, strona byłaby pozbawiona możliwości uzyskania dla siebie nowego rozstrzygnięcia jej sprawy (zob. J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, 3. wydanie, Warszawa 2000, str. 621-622). Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy, w ocenie Sądu nieprawidłowe jest stanowisko organu, zgodnie z którym nie jest prawnie dopuszczalne uchylenie w trybie art. 154 § 1 k.p.a. ostatecznej decyzji z [...] października 2013 r. będącej tzw. decyzją związaną. Jak wyżej wykazano, zarówno doktryna, jak i orzecznictwo, dopuszczają możliwość zmiany lub uchylenia decyzji o charakterze związanym w trybie art. 154 k.p.a. Sąd nie podziela również stanowiska organu, że analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie pozwala stwierdzić, że zarówno Wojewoda [...] wydając decyzję z [...] lutego 2013 r., jak i Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydając decyzję z [...] października 2013 r., nie naruszyli przepisów postępowania i prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku organu, w sprawie nie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe w stopniu wystarczającym do uznania, że skarżąca nie spełniała przesłanek określonych w art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach i że uprawnione było wydanie decyzji orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemce wnioskowanego zezwolenia. Prawidłowa ocena materiału dowodowego nie wskazuje, że związek małżeński skarżącej i L. K. został zawarty w celu obejścia przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP. Brak jest podstaw do uznania, że skarżąca i L. K. zawierając związek małżeński składali przysięgę małżeńską dla pozoru. Fakt, że zawarcie związku małżeńskiego miał umożliwić skarżącej legalizację pobytu na terytorium RP, nie świadczy jednocześnie w okolicznościach przedmiotowej sprawy, że małżonkowie zawierając związek małżeński nie mieli woli pozostawania w faktycznym i funkcjonującym związku małżeńskim. Organy, tj. Wojewoda [...] wydając decyzję z [...] lutego 2013 r., jak i Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydając decyzję z [...] października 2013 r., nie dokonały prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego. W konsekwencji powyższego uzasadniony jest wniosek skarżącej o uchylenie w trybie art. 154 § 1 k.p.a. decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] października 2013 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2013 r. orzekającej o odmowie udzielenia skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP. Przemawia za tym interes skarżącej, gdyż nie ulega bowiem wątpliwości, iż decyzja której zmiany w trybie art. 154 k.p.a domaga się skarżąca, dotknięta jest wadą niekwalifikowaną w postaci naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji wbrew stanowisku prezentowanemu przez organ ewentualna zmiana przedmiotowej decyzji nie skutkowałaby podjęciem rozstrzygnięcia, które w sposób rażący naruszałoby prawo. Przeciwnie rozstrzygnięcie to należałoby ocenić jako prawidłowe. Konkludując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] lutego 2015 r. odmawiająca zmiany w trybie art. 154 k.p.a ostatecznej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] października 2013 r. wydane zostały z naruszeniem prawa i należało wyeliminować je z obrotu prawnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło