IV SA/Wa 2205/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-10
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Joanna Borkowska, Anita Wielopolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji zezwalającej na założenie i przeprowadzenie kolektora ścieków przez nieruchomości, złożony na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (wznowienie postępowania z powodu niebrania udziału w postępowaniu bez własnej winy), powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nabyła prawa do nieruchomości w drodze dziedziczenia po osobie zmarłej przed wydaniem ostatecznej decyzji, a nie dochowała należytej staranności w ujawnieniu swojego prawa własności w księdze wieczystej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie wykazała, iż nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy. Strona nabyła prawa do nieruchomości w drodze dziedziczenia po osobie zmarłej przed wydaniem ostatecznej decyzji, jednakże nie dochowała należytej staranności w ujawnieniu swojego prawa własności w księdze wieczystej, co skutkowało brakiem jej zawiadomienia o toczącym się postępowaniu. W związku z tym, organy prawidłowo odmówiły uchylenia ostatecznej decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca E. P. wniosła o uchylenie decyzji Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji z 2006 r. zezwalającej na założenie kolektora ścieków przez jej nieruchomości. Skarżąca twierdziła, że nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu bez własnej winy, ponieważ nabyła prawa do nieruchomości w drodze dziedziczenia po zmarłej matce, a organy nie ustaliły jej kręgu spadkobierców prawidłowo. Organy obu instancji uznały, że skarżąca nie wykazała braku winy w nieuczestniczeniu w postępowaniu, wskazując na jej zaniedbania w ujawnieniu prawa własności w księdze wieczystej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.) sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę.
Uzasadnienie.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2017r. nr [...] Wojewoda [...] (dalej organ) po rozpatrzeniu .odwołania Pani E.P. (dalej skarżąca) od decyzji Prezydenta m. W. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r; odmawiającej, zgodnie z art. 151 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. Prezydenta m. W. orzekającej o udzieleniu zezwolenia Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w m. W. Spółka Akcyjna na założenie i przeprowadzenie przez nieruchomości położone w W. i stanowiące:
działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. 3149 m2, położoną przy ul. [...], dla której prowadzona była księga wieczysta "[...]",
działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. 1007 m2, położoną przy ul. [...] , dla której prowadzone były księgi wieczyste "[...]" oraz "[...]",
kolektora zrzutowego ścieków oczyszczonych z oczyszczalni ścieków "[...] " do rzeki W., której przebieg został ustalony decyzją Prezydenta m. W. Nr [...] z dnia [...] września 2005 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowej inwestycji oraz o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na interes społeczny oraz konieczność zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Stan sprawy był następujący:
Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. Prezydent m. W. orzekł o udzieleniu zezwolenia Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w m. W. Spółka Akcyjna na założenie i przeprowadzenie przez nieruchomości położone w Warszawie i stanowiące:
działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. 3149 m2, położoną przy ul. [...] , dla której prowadzona była księga wieczysta "[...]",
działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. 1007 m2, położoną przy ul. [...] , dla której prowadzone były księgi wieczyste "[...]" oraz "[...]",
kolektora zrzutowego ścieków oczyszczonych z oczyszczalni ścieków "[...] " do rzeki W., której przebieg został ustalony decyzją Prezydenta m. W. Nr [...] z dnia [...] września 2005 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowej inwestycji oraz o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na interes społeczny oraz konieczność zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda [...] , decyzją Nr [...] z dnia [...].09.2007 r. uchylił w całości powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Wyrokiem z dnia 13 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1844/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego, wskazując w uzasadnieniu, że decyzja Wojewody [...] ego uchylająca w całości decyzję Prezydenta m. W. i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji nie jest prawidłowa, gdyż została wydana po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez osobę nie będącą stroną tego postępowania.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].02.2009 r. umorzył postępowanie odwoławcze.
W dniu 29.04.2008 r. Pani E.P. złożyła odwołanie od decyzji Prezydenta m. W. Nr [...] z dnia [...].10.2006 r. oraz Nr [...] z dnia [...].08.2006 r., wnosząc jednocześnie o ponowne wszczęcie sprawy dotyczącej decyzji nr [...] i [...].
Pismem z dnia 19.06.2008 r. Pani E.P. wskazała, iż powyższe wystąpienie należy traktować jako wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...].07.2009 r. Wojewoda [...] przekazał powyższy wniosek Prezydentowi m. W. do rozpatrzenia zgodnie z właściwością, wskazując w uzasadnieniu, że postępowanie odwoławcze wszczęte w przedmiotowej sprawie na wniosek Pani B.B. zostało przez Wojewodę [...] ego umorzone jako bezprzedmiotowe, co oznacza, że Prezydent m. W. będzie również organem właściwym do przeprowadzenia postępowania w trybie art. 149 § 2 kpa.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...].09.2015 r. Prezydent m. W. wznowił postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i kanalizacji w m. W. Spółka Akcyjna na założenie i przeprowadzenie przez nieruchomości położone w W. i stanowiące:
działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. 3149 m2, położoną przy ul. [...] , dla której prowadzona była księga wieczysta "[...]",
działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. 1007 m2, położoną przy ul. [...] , dla której prowadzone były księgi wieczyste "[...]" oraz "[...]",
kolektora zrzutowego ścieków oczyszczonych z oczyszczalni ścieków "[...] " do rzeki W., której przebieg został ustalony decyzją Prezydenta m. W. Nr [...] z dnia [...] września 2005 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowej inwestycji oraz o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na interes społeczny oraz konieczność zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. Prezydent m. W. odmówił, zgodnie z art. 151 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. Prezydenta m. W. orzekającej o udzieleniu zezwolenia Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w m. W. Spółka Akcyjna na założenie i przeprowadzenie przez nieruchomości położone w Warszawie i stanowiące:
działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. 3149 m2, położoną przy ul. [...] , dla której prowadzona była księga wieczysta "[...] ",
działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. 1007 m2, położoną przy ul. [...] , dla której prowadzone były księgi wieczyste "[...]" oraz "[...]",
kolektora zrzutowego ścieków oczyszczonych z oczyszczalni ścieków "[...] " do rzeki W., której przebieg został ustalony decyzją Prezydenta m. W. Nr [...] z dnia [...] września 2005 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowej inwestycji oraz o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na interes społeczny oraz konieczność zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami. W uzasadnieniu wskazał, iż brak jest przesłanek do uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Pani E.P., wnosząc o uchylenie jej w całości i orzeczenie zgodnie z wnioskiem MPWiK, ewentualnie uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt4 kpa poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy z dokumentacji zgromadzonej przez organ jednoznacznie wynika, iż strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy; art. 7 w zw. z art. 77 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz naruszenie art. 10 kpa poprzez zaniechanie przesłuchania strony postępowania w osobie skarżącej.
Po rozpatrzeniu odwołania zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2017r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ stwierdził, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Z akt sprawy wynika, że Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m. W. S.A. dołożyło należytej staranności w ustaleniu stanu prawnego nieruchomości, przedkładając wypisy z ewidencji gruntów i zaświadczenia z ksiąg hipotecznych aktualne w dacie złożenia wniosku i przeprowadzając stosowną kwerendę w Centralnym Biurze Adresowym MSWiA. Ponadto w dniu 03.08.2006 r. przedstawiciele Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w m. W. przeprowadzili wizję lokalną nieruchomości położonych w W. oznaczonych jako działki ewidencyjne: nr [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...] oraz prowadzili działania w celu ustalenia obecnych właścicieli wraz z ich aktualnymi adresami przedmiotowych nieruchomości, które nie przyniosły efektów. Natomiast organ I instancji w wyniku prowadzonego postępowania ustalił adres zamieszkania Państwa K. i J.K., Państwa J. i J.C., Pana T.C.
Pismem z dnia 11.08.2006 r. organ prowadzący postępowanie poinformował strony o wszczęciu postępowania, stosując do osób o nieustalonym adresie procedurę zawiadamiania stron postępowania w sposób przewidziany w art. 49 kpa, poprzez wywieszenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz o wydaniu decyzji na tablicy ogłoszeń w siedzibie Biura Gospodarki Nieruchomościami przy ul. [...] oraz na tablicy ogłoszeń Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] przy ul. [...]. Zgodnie z art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2017 r., poz. 1007 z późn. zm.) właściciel nieruchomości jest obowiązany do niezwłocznego złożenia wniosku o ujawnienie swego prawa w księdze wieczystej. Jeżeli osoba trzecia doznała szkody na skutek nieujawnienia prawa własności w księdze wieczystej, właściciel ponosi odpowiedzialność za szkodę powstałą na skutek niewykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 1, bądź na skutek opieszałości w jego wykonaniu. Z akt sprawy wynika, iż Pani E.P. nie dochowała powyższego obowiązku. Ponadto należy zauważyć, iż dopiero w dniu 22.12.2006 r. (po wydaniu przez Prezydenta m. W. decyzji Nr [...]) na wniosek Pani E.P. Biuro Geodezji i Katastru Urzędu m. W. w Dzielnicy [...] dokonało zmiany w danych ewidencji gruntów i budynków. Wobec czego nie można uznać, że Pani E.P. - strona postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta m. W. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., nie brała udziału w niniejszym postępowaniu bez własnej winy. Strona bowiem nie dochowała należytej staranności w ujawnieniu swojego prawa własności do przedmiotowej nieruchomości, które nabyła w drodze dziedziczenia po I.Z. (z d. K.) zmarłej w dniu [...] lutego 2000 r., co spowodowało, że nie została zawiadomiona o toczącym się postępowaniu. Odnosząc się do odwołania organ zauważył, iż pisma Pani E.P. kierowane były do innych komórek organizacyjnych Urzędu i nie dotyczyły przedmiotowego postępowania, a dostarczenie do organu prowadzącego postępowanie aktu zgonu I.Z. oraz zgłoszenie zmian danych w ewidencji nastąpiło już po wydaniu decyzji przez Prezydenta m. W. W takich okolicznościach organ uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do uchylenia decyzji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., bowiem wprawdzie Pani E.P. przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym powyższą decyzją, to jednak nie można uznać, że nie brała w nim udziału bez własnej winy. Organ wskazał również na treść art. 146 § 1 i 2 kpa, zgodnie z którym uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Z takim stanowiskiem nie zgodziła się skarżąca , wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zarzucając decyzji:
a) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 138 §1 pkt 1 kpa poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy z dokumentacji zgromadzonej przez organ wynika, iz strona skarżąca ma interes prawny i powinna mieć przymiot strony w niniejszy™ postępowaniu,
b) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145§1 pkt 4 kpa poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy z dokumentacji zgromadzonej przez organ jednoznacznie wynika, iż strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy, co potwierdza chociażby fakt kierowania korespondencji w 2006 roku do- zmarłej w roku 2000 matki skarżącej,
c) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 w związku z art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieprawidłowe ustalenie, iż skarżąca ze swojej winy nie brała udziału w postępowaniu, w sytuacji gdy z materiał
dowodowego wynika, i skarżąca informowała organa państwowe o fakcie śmierci jej matki i ujawniła swoje prawa,
d) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 w związku z art. 77 kodeksu] postępowania administracyjnego poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego,
e) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 w związku z art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieprawidłowe ustalenie, iż skarżąca nie; dostarczyła dokumentów pozwalających na uznanie jej praw do nieruchomości oraz ustalenie, iż skarżąca złożyła nieuwierzytelnione kopie dokumentacji spadkowej po zmarłej I.Z.,
d) naruszenia przepisów postępowania tj. art. 10 kodeksu postępowania poprze- zaniechanie przesłuchania strony postępowania w osobie skarżącej.
Z uwagi na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:
a) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,
b) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż organ I instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7 w związku z aft. 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do ustalenia dokładnego stanu faktycznego. Zgodnie z art. 145§1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W ocenie skarżącej z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Pomimo faktu, iż skarżąca już w latach 2000-2003 prowadziła korespondencję z Biurem Zarządu m.W. Wydział Gospodarki Gruntami, przedstawiła dokumentacje spadkową i dokumentację potwierdzającą prawa do nieruchomości, organ nie poinformował Skarżącej o toczącym się postępowaniu wywłaszczeniowym. Okoliczności te wskazuje również organ w uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta W. , dokładnie wskazując jakie dokumenty i w jakim okresie skarżąca przedstawiała. Pomimo tego organ oraz wnioskodawca MPWiK nie informowały skarżącej o trwającym postępowaniu i z tych względów skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Skarżąca wskazała również, iż skoro Prezydent Miasta W. w swojej decyzji wskazuje, że udało się w niektórych przypadkach ustalić potencjalnych spadkobierców lub niektóre osoby nie figurują w zbiorze PESEL lub podane personalia posiada w całym kraju kilkaset osób, co w praktyce uniemożliwia odnalezienie właściwej osoby, to uznać należy, iż krąg osób został ustalony nieprawidłowo. Ponadto odnosząc się do ustaleń organu II instancji skarżąca wskazała, iż w wielu kwestiach są one nieprawidłowe. Przede wszystkim nie jest prawdą jakoby skarżąca nie dostarczyła dokumentów pozwalających na uznanie jej praw do nieruchomości oraz ustalenie, iż skarżąca złożyła do Dyrektora Biura Zarządu m.W., Wydział Gospodarki Gruntami, z treści którego wynika, iż przedkłada w załączeniu odpis postanowienia Sądu Rejonowego w K. o nabycie praw spadkowych po I.Z. z domu K. zmarłej w dniu [...] lutego 2000 roku. Nadto w aktach znajduje się pismo złożone na biurze podawczym w dniu 25 września 2006 roku datowane na 22 września 2006 roku z którego wynika, iż skarżąca oraz jej siostry składają oryginał aktu zgonu matki I.Z. Ponadto skarżąca złożyła również pismo datowane na 12 marca 2001 roku w Kancelarii Burmistrza Gminy [...] skierowane również do wiadomości Wydziału Geodezji o Gospodarki Gruntami Gminy [...] , do którego dołączyła skrócony akt małżeństwa I.K. oraz wniosek o przekazywanie korespondencji na nowy adres, gdyż adres na który wysyłana jest korespondencja jest adresem nieaktualnym od roku 1945. Powyższe wywody, w kontekście stwierdzenia organu, iż pisma Pani E.P. kierowane były do innych jednostek organizacyjnych Urzędu i nie dotyczyły przedmiotowego postępowania, uznać należy za uzasadniające w pełni stanowisko skarżącej. Wewnętrzne jednostki organizacyjne Urzędu winny wymienić się informacjami uzyskanymi od skarżącej i prawidłowo ustalić krąg osób będących stronami w postępowaniu. Skoro zatem organ prowadzący postępowanie administracyjne i wydający decyzję zobligowany jest do ustalenia prawidłowego kręgu osób, które powinny brać udział w postępowaniu nie był w stanie tego uczynić pomimo tego, iż Urząd i inne jednostki organizacyjne tego organu były w posiadaniu tych informacji, to nie można obarczyć za to winą skarżącą. Skarżąca dopełniła swoim zdaniem wszelkich obowiązków na niej spoczywających i poinformowała odpowiednie organy o śmierci swojej matki i zgłosił swoje prawa. Z oczywistych względów zrobiła to do jednostek organizacyjnych co do których posiadała wiedzę, iż toczą się w nich postępowania administracyjne związane z jej prawami. W ocenie skarżącej to organy administracji publicznej nie dopełniły swoich obowiązków i nie poinformowały swoich wewnętrznych jednostek o kluczowych informacjach jakimi jest ustalenie kręgu spadkobierców strony postępowania. Skarżąca za niesprawiedliwe uznaje obarczanie jej winą za niekompetencje i nierzetelność organów administracji publicznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Badając zaskarżoną decyzję w tak zakreślonych ramach, Sąd doszedł do przekonania że odpowiada ono prawu i brak jest podstaw do uwzględnia skargi.
Uwzględniając specyfikę postępowania, w jakim został złożony wniosek skarżącej, wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych. Stwarza ono prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym doszło do jej wydania, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych, wyliczonych wyczerpująco w przepisach art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b kpa. Wyliczenie to ma charakter enumeratywny, tzn. bezskuteczne jest powoływanie się na jakiekolwiek inne podstawy.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Artykuł 145 § 1 pkt 4 stanowi gwarancję zawartej w art. 10 § 1 zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Przez udział strony w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć udział w całym ciągu czynności procesowych. Strona nie będzie brać udziału w postępowaniu zarówno wówczas, gdy nie brała udziału w postępowaniu jako takim, jak i wówczas, gdy nie brała udziału w czynnościach istotnych dla postępowania (zob. tezę pierwszą wyroku NSA z 1 lipca 1999 r., IV SA 595/99, LEX nr 47888).
Niepowiadomienie strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin (art. 79 § 1) jest naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania (wyrok NSA z 18 listopada 1999 r., II SA 1210/99, LEX nr 46806; odmienny pogląd prawny przedstawiono w tezie pierwszej wyroku NSA z 26 maja 1999 r., I SA/Gd 1063/97, LEX nr 38704). Również niepowiadomienie strony o terminie rozprawy administracyjnej może stanowić podstawę wniosku o wznowienie postępowania – jako zarzut, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (wyrok NSA z 16 stycznia 1998 r., IV SA 533/96, LEX nr 45664). Brak należytego powiadomienia strony o posiedzeniu organu administracji lub uniemożliwienie stronie czynnego w nim udziału oznacza, że rozstrzygnięcie, które na posiedzeniu zapadło i dotyczy sytuacji prawnej tego podmiotu, jest wadliwe. Przyczyny odstąpienia od powiadomienia strony powinny być utrwalone w aktach sprawy (tezy druga i trzecia wyroku NSA z 12 września 2000 r., III SA 1082/00, LEX nr 47981). W starszym orzecznictwie stwierdzano, że sam fakt niebrania udziału przez stronę bez jej winy w postępowaniu stanowi podstawę do wznowienia postępowania – jest bez znaczenia, czy nieuczestnictwo strony miało wpływ na treść decyzji oraz czy brak udziału spowodował szkodę dla strony (teza trzecia wyroku NSA z 25 marca 1998 r., IV SA 1053/96, LEX nr 45676; wyrok NSA z 13 maja 1998 r., I SA 2189/97, LEX nr 45705; teza druga wyroku NSA z 1 lipca 1999 r., IV SA 595/99, LEX nr 47888; teza pierwsza wyroku NSA z 23 lipca 1999 r., IV SA 1149/97, LEX nr 47807; wyrok WSA w Warszawie z 12 lutego 2007 r., VI SA/Wa 2173/06, LEX nr 318041). W nowszym orzecznictwie sądów administracyjnych twierdzi się natomiast, przywołując zasadę rozporządzalności prawami procesowymi przez stronę, że jeżeli w decyzji rozstrzygnięto sprawę zgodnie z żądaniem strony, to nie ma podstawy do postawienia zarzutu naruszenia prawa tej strony do czynnego udziału w postępowaniu, naruszenie to bowiem nie miało wpływu na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 5 czerwca 2006 r., I OSK 911/05, LEX nr 266267; wyrok NSA z 3 lipca 2008 r., II OSK 754/07, LEX nr 477404).
Zarzut pozbawienia strony możliwości udziału w postępowaniu może być postawiony wówczas, gdy danemu podmiotowi przysługiwał status strony. Jeżeli zatem dopiero w trakcie postępowania administracyjnego pojawiły się okoliczności nadające danemu podmiotowi status strony postępowania, np. dana osoba kupiła nieruchomość, której dotyczy prowadzone postępowanie administracyjne, to zarzut pozbawienia tej osoby możliwości uczestniczenia w postępowaniu przed kupnem nieruchomości jest bezpodstawny (zob. wyrok NSA z 23 października 1998 r., IV SA 1711/96, LEX nr 43738). Prawo żądania wznowienia postępowania przysługuje także następcom prawnym majątkowych praw dziedzicznych, których postępowanie dotyczyło – w sytuacji, gdy pominięta w postępowaniu strona zmarła po zakończeniu sprawy decyzją ostateczną. Złożenie takiego wniosku rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, jakkolwiek w ramach sukcesji prawa, tożsamości przedmiotu sprawy oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia (wyrok NSA z 15 września 1992 r., IV SA 594/92, ONSA 1993, nr 3, poz. 64). Nie jest prawnie dopuszczalne usunięcie braku udziału strony w postępowaniu przez przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym (teza trzecia wyroku NSA z 1 lipca 1999 r., IV SA 595/99, LEX nr 47888).
Przesłanka braku winy strony oznacza sytuację, gdy nie została ona zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych albo nie mogła w nich brać udziału z powodów przez nią niezawinionych.
Przechodząc do niniejszej sprawy należy zaznaczyć, iż ostateczna decyzja Prezydenta m. W. stanowiąca przedmiot postępowania wznowieniowego została wydana na podstawie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Postępowanie zakończone ostateczną decyzją Prezydenta m. W. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. zostało wszczęte na wniosek Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w m. W. S.A.
Sąd podziela ocenę organu – opartą na analizie akt sprawy - że MPWiK dołożyło należytej staranności w ustaleniu stanu prawnego nieruchomości, przedkładając wypisy z ewidencji gruntów i zaświadczenia z ksiąg hipotecznych aktualne w dacie złożenia wniosku i przeprowadzając stosowną kwerendę w Centralnym Biurze Adresowym MSWiA. Ocenę tą dodatkowo uzasadnia okoliczność, że w dniu 03 sierpnia 2006 r. przedstawiciele Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w m. W. przeprowadzili wizję lokalną nieruchomości położonych w W. oznaczonych jako działki ewidencyjne: nr [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...] oraz prowadzili działania w celu ustalenia obecnych właścicieli wraz z ich aktualnymi adresami przedmiotowych nieruchomości, które nie przyniosły efektów. W wyniku tak prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił adres zamieszkania Państwa K. i J. K., Państwa J. i J.C., Pana T.C.
Sąd również uznał za prawidłowy sposób w jaki organ prowadzący postępowanie poinformował strony o wszczęciu postępowania, mianowicie stosując do osób o nieustalonym adresie procedurę zawiadamiania stron postępowania w sposób przewidziany w art. 49 kpa, wywiesił zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz o wydaniu decyzji na tablicy ogłoszeń w siedzibie Biura Gospodarki Nieruchomościami przy ul. [...] oraz na tablicy ogłoszeń Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] przy ul. [...].
Sąd podziela także stanowisko organu, że podstawowym źródłem informacji o stanie prawnym nieruchomości jest księga wieczysta. Zgodnie z art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2017 r., poz. 1007 z późn. zm.) właściciel nieruchomości jest obowiązany do niezwłocznego złożenia wniosku o ujawnienie swego prawa w księdze wieczystej, którego to obowiązku skarżąca nie dochowała. Biuro Geodezji i Katastru Urzędu m. W. w Dzielnicy [...] dokonało - na wniosek Pani E.P. - zmiany w danych ewidencji gruntów i budynków dopiero w dniu 22 grudnia 2006 r., tj. po wydaniu przez Prezydenta m. W. decyzji Nr [...]
W takich okolicznościach Sąd podziela ocenę organu, że nie można uznać, że Pani E.P. - strona postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta m. W. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., nie brała udziału w niniejszym postępowaniu bez własnej winy. Skarżąca nie dochowała należytej staranności w ujawnieniu swojego prawa własności do przedmiotowej nieruchomości, które nabyła w drodze dziedziczenia po I.Z. zmarłej w dniu [...] lutego 2000 r., co spowodowało, że nie została zawiadomiona o toczącym się postępowaniu.
W ocenie Sądu, organ prawidłowo uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do uchylenia decyzji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., bowiem wprawdzie Pani E.P. przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym powyższą decyzją, to nie można było uznać, że nie brała w nim udziału bez własnej winy.
Słusznie też organ zaznaczył, iż stosownie do art. 146 § 1 i 2 kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Zgodnie z art. 151 § 1 kpa organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydaje decyzję, w której:
1. odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo
2. uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Z powołanego przepisu wynika, że organ administracji może zakończyć wznowione postępowanie w jeden z dwóch sposobów: bądź, stwierdzając brak podstaw wskazanych w art. 145 § 1, art. 145a lub 145b – odmówić uchylenia dotychczasowej decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, bądź, stwierdzając istnienie którejkolwiek z tych podstaw – uchylić dotychczasową decyzję i wydać nową, rozstrzygającą o istocie sprawy (zob. np. tezę drugą wyroku NSA z 9 marca 1987 r., II SA 1389/86, OSP 1989, nr 5, poz. 109; wyrok NSA z 31 maja 1995 r., III SA 430/94, M. Pod. 1996, nr 1, poz. 26; tezę drugą wyroku NSA z 28 sierpnia 1996 r., SA/Ka 2966/95, LEX nr 27283; wyrok NSA z 23 stycznia 1998 r., II SA 1302/97, LEX nr 41272; wyrok NSA z 5 marca 1998 r., I SA 1307/97, LEX nr 45645; tezę pierwszą wyroku NSA z 16 marca 1998 r., I SA/Ka 1414/96, LEX nr 33534; wyrok NSA z 8 czerwca 1998 r., II SA 512/98, LEX nr 41337).
Mając na uwadze powyższe, z uwagi na brak podstaw do uchylenia decyzji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., Prezydent m. W., a za nim Wojewoda [...] prawidłowo odmówił jej uchylenia.
W działaniach organu Sąd nie dopatrzył się zarzucanych w skardze naruszeń art. 7, 10, 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a do czego organ był zobligowany przepisami prawa. Postępowanie było prowadzone w sposób wymagany od organów administracji publicznej, a z uzasadnienia sporządzonego zgodnie z wymogami określonymi przez art. 107 § 3 kpa i wynika dostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, a także wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania o słuszności stanowiska organów w niniejszej sprawie, co doprowadziło do oddalenia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło