IV SA/Wa 2205/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu w dniu 7 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Lasów Państwowych Nadleśnictwo P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Lasów Państwowych Nadleśnictwo P. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód poziemnych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Lasy Państwowe Nadleśnictwo P. (dalej zwany "skarżącym") wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w D. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód poziemnych z ujęcia [...] gm. [...] na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Jednocześnie skarżący wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na nieodwracalne skutki. Zdaniem skarżącego skoro Lasy Państwowe Nadleśnictwo P. zarządza mieniem Skarbu Państwa, podobnie jak organ w niniejszej sprawie, to z uwagi na publicznoprawne obwiązki związane z ochroną majątku publicznego przedwczesne byłoby wykonanie zaskarżonej decyzji poprzez zapłatę naliczonej opłaty przed skontrolowaniem zaskarżonej decyzji przez sąd, w sytuacji istniejącej możliwości jej uchylenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r., poz. 1302) - zwanej dalej "p.p.s.a." po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zarówno aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jak też aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten przyznaje zatem stronie prawo do wystąpienia z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Skorzystanie z tej możliwości wiąże się jednak z obowiązkiem takiego sformułowania wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie przynajmniej jednej z dwóch przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie i literaturze podkreśla się, że ww. przepisie chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało zasadniczo miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 38/12; z 26 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 53/09; zob. też B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wolters Kluwer, 2011, s. 228). Za trudne do odwrócenia skutki uznaje się natomiast takie skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10). W niniejszej sprawie skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Wykonanie zaskarżonej decyzji może mieć zatem wpływ na kondycję finansową skarżącego. Jednakże wpływ ten nie jest równoznaczny z powstaniem trudnych do odwrócenia skutków, czy też wyrządzeniem znacznej szkody. Przez szkodę, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy rozumieć szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest należność pieniężna, a więc z natury rzeczy świadczenie odwracalne, którego zwrot (wraz z odsetkami) może być skutkiem ewentualnego uwzględnienia skargi. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach podmiotu zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest, to, więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11. Złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego nie oznacza automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków z niego wynikających. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł ocenić, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania aktu istotnie trudne do odwrócenia. Ocena ta w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku lub uzasadnienie go w sposób lakoniczny, sprowadzający się w gruncie rzeczy do przytoczenia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, uniemożliwia sądowi stwierdzenie czy przesłanki te w sprawie zachodzą. Skarżący we wniosku przywołał ustawowe przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu powołując się jednocześnie na zasadność skargi i gospodarowaniem mieniem Skarbu Państwa. Sąd dokonując oceny złożonego wniosku stwierdza, że okoliczności wskazane przez skarżącego nie uzasadniają wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie przedstawił dokumentów obrazujących jego sytuację finansową, a tym samym uniemożliwił Sądowi ocenę czy zapłata ustalonej opłaty może rzeczywiście spowodować nieodwracalne skutki czy groźbę wyrządzenia znacznej szkody. Dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla strony skarżącej. Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji lub postanowieniu obowiązku wiąże się z poniesieniem straty, która będzie dla strony znacząca w kontekście jej ogólnej sytuacji majątkowej (por. postanowienia NSA z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OZ 664/12 i z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt II OZ 71/13 - orzeczenia dostępne w CBOSA). Bez dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy nie jest możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody, bądź trudne do odwrócenia skutki. Podkreślenia również wymaga, że stronę skarżącą jako organ reprezentujący Skarb Państwa obowiązują określone zasady gospodarowania środkami publicznymi wskazane w rozdziale 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm.), jednakże zgodnie z art. 164 ust. 1 ww. ustawy wydatki nieprzewidziane, których obowiązek płatności wynika z tytułów egzekucyjnych lub wyroków sądowych, mogą być wykonywane bez względu na poziom środków finansowych zaplanowanych na ten cel (w trybie przeniesień lub uzyskania rezerw celowych). Z uwagi na powyższe ewentualny zwrot spełnionego świadczenia będzie tym bardziej możliwy, że zapłata opłaty określonej zaskarżoną decyzją następuje na rzecz podmiotu działającego na rzecz Skarbu Państwa. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, by wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowało dla niego trudne do odwrócenia skutki, czy groźbę wystąpienia znacznej szkody. Sąd uznał zatem, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie może zostać uwzględniony. Należy również wyjaśnić, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi. Dlatego też Sąd, przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, nie mógł brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania skarżącego o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów prawa (zob. postanowienie NSA z 2 września 2016 r. sygn. akt I OZ 894/16). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.