IV SA/Wa 2332/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi H. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę Pismem z dnia 28 października 2011r. Prokuratura Rejonowa [...] w W. zwróciła się do Urzędu Miasta W. Biura Administracji i Spraw Obywatelskich o wszczęcie postępowania administracyjnego o wymeldowanie R. D. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. wskazując, iż R. D. nie przebywa w lokalu, którym jest zameldowany na pobyt stały, a podjęte przez organy ścigania czynności nie doprowadziły do ustalenia jego aktualnego miejsca pobytu. W dniu 4 listopada 2011 r. Prezydent W. wszczął z urzędu postępowanie o wymeldowanie R. D. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W toku postępowania Prezydent W. po zasięgnięciu informacji z Krajowego Rejestru Karnego (k-42), wystąpił do Sądu Rejonowego [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z wnioskiem o wyznaczenie kuratora dla nieobecnej strony postępowania. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., sygn. akt [...] Sąd ustanowił dla nieobecnego R. D. kuratora w osobie M.S. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] orzekł o wymeldowaniu R.D. z miejsca pobytu stałego, podnosząc iż zostały spełnione przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz.993 ze zm.). Od tej decyzji odwołanie złożyła H. H., właścicielka przedmiotowego mieszkania, która podniosła m. in., że na skutek wyroku Sądu Rejonowego [...] Wydział Cywilny z dnia [...] października 2011 r., sygn. akt [...] uznającego za bezskuteczną w stosunku do małoletniej E. T. czynność prawną, tj. umowę sprzedaży z dnia [...] maja 2006 r., mocą której nabyła od R. D. lokal nr [...] przy ul. [...] w W., utraciła prawa własnościowe do przedmiotowego lokalu. Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych po rozpatrzeniu odwołania H. H. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] orzekającej o wymeldowaniu R. D. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Wojewoda [...] w pierwszej kolejności podjął działania mające na celu wyjaśnienie stanu prawnego lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. oraz legitymacji H.H. do złożenia odwołania. W tym celu organ II instancji wystąpił z prośbą o udzielenie informacji do Sądu Rejonowego [...] Wydział Cywilny oraz do Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Cywilny Odwoławczy. W odpowiedzi ww. Sądy wskazały, że wyrok z dnia [...] października 2011 r., sygn. akt[...] jest orzeczeniem prawomocnym. Natomiast w wyniku dodatkowo podjętych działań ustalono, że w księdze wieczystej nr [...] H. H. figuruje nadal jako właścicielka lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Prowadzone przed sądami powszechnymi postępowania me miały na celu unieważnienie zawartej pomiędzy H.H. a jej synem umowy sprzedaży, a jedynie uznanie tej umowy za nieskuteczną wobec małoletniej E. T. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził iż twierdzenia odwołującej się dotyczące utraty prawa własności do ww. mieszkania nie są słuszne. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż Prokuratura Rejonowa [...] w W. do wniosku o wymeldowanie R. D. z miejsca pobytu stałego dołączyła pisma Komendy Rejonowej Policji W. z których wynikało, że przeprowadzone wywiady środowiskowe nie doprowadziły do ustalenia miejsca pobytu R. D. Pomimo wielokrotnych kontroli nie zastano go ani pod adresem ul. [...] m. [...] w W. (aktualne miejsce zameldowania), ani w lokalu nr [...] przy al. [...] w W., w którym zamieszkują jego rodzice L. i H. małżonkowie D. (poprzednie miejsce zameldowania). L. D. oświadczył, że syn od listopada 2007 r. nie mieszka pod tym adresem (k-9), powyższe potwierdziła także sąsiadka. W toku prowadzonych czynności na podstawie rozmów z byłą żoną R. D., A. T. oraz jego rodzicami organy ścigania ustaliły, że R. D. nie mieszka w omawianym mieszkaniu, ponieważ przebywa za granicą, a z byłą żoną utrzymuje jedynie kontakt telefoniczny. Również z informacji Centralnego Zarządu Służby Więziennej nie wynika, aby R. D. przebywał w areszcie śledczym bądź w zakładzie karnym na terenie Polski. Załączone przez prokuraturę pisma świadczą o poszukiwaniu R. D. co najmniej od czerwca 2008 r. W toku przedmiotowego postępowania administracyjnego H. H. złożyła oświadczenie, w którym wskazała, że syn R. D. wyjeżdżając za granicę nie zamierzał na stałe opuścić lokal nr [...] przy ul. [...] w W. Pozostawił w nim swoje rzeczy i chce do niego powrócić. Oznajmiła przy tym, że nie zna aktualnego miejsca pobytu syna. Dodatkowo pismem z dnia 16 lipca 2012 r., sygn. akt [...] Prokuratura Rejonowa [...] poinformowała organ II instancji, że R.D. jest nadal poszukiwany. Wywiady środowiskowe, zapytania o udostępnienie danych ze zbiorów osobowych ZUS i NF2 nie przyniosły rezultatu w postaci ustalenia miejsca pobytu poszukiwanego. Pewna jest natomiast okoliczność, że opuścił on lokal, w którym jest zameldowany na pobyt stały i nie dopełnił przy tym obowiązku wymeldowania. Zdaniem organu odwoławczego fakt opuszczenia przez R. D. lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. pozostaje poza sporem. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że miejsce jego pobytu nie jest znane zainteresowanym organom co najmniej od czerwca 2008 r., kiedy prokuratura rozpoczęła poszukiwania. Pomimo wielokrotnych kontroli ww. adresu przeprowadzanych przez funkcjonariuszy policji nie udało się zastać pod nim Wymienionego. Powyższe prowadzi do wniosku, że R. D. nie mieszka w miejscu stałego zameldowania i ukrywa się przed organami ścigania. Wykładnia przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności w takiej sytuacji nakazuje przyjąć, że dochodzi do spełnienia ustawowych przesłanek wymeldowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych opuszczenie miejsca pobytu stałego na skutek ukrywania się przed organami ścigania traktowane jest na równi z dobrowolnym opuszczeniem miejsca pobytu stałego (np. wyrok WSA w Białymstoku z 15 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 270/11). W ocenie organu odwoławczego twierdzenia H. H., że syn R. D. zamierza powrócić do mieszkania, w którym posiada stałe zameldowanie, nie znajdują uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym, albowiem zamiar ponownego zamieszkania w miejscu stałego zameldowania nie może być przyjmowany bezkrytycznie i musi być poparty faktycznymi działaniami zainteresowanego, z których jednoznacznie wynikałaby wola powrotu do lokalu. Natomiast R. D. od wielu lat nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Wa., ponadto brak jest jakichkolwiek informacji o miejscu jego aktualnego pobytu i terminie powrotu, dlatego należy uznać, że opuścił on przedmiotowy lokal trwale. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Wojewoda [...] wskazał, iż rozpatrując przedmiotową sprawę nie wziął pod uwagę zeznań przesłuchanej w charakterze świadka A. T. ze względu na nieprawidłowe zawiadomienie stron postępowania. Organ I instancji poinformował o przeprowadzeniu powyższego dowodu jedynie H. H. pomijając inne strony. Prezydent W. uchybił także art. 10 k.p.a. uniemożliwiając H. H. zapoznanie się z aktami postępowania przed podjęciem decyzji. Uchybienie to zdaniem organu odwoławczego nie miało jednak wpływu na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia, bowiem ww. nie zgłosiła żadnych wniosków dowodowych na etapie postępowania odwoławczego, które mogłyby skutkować zmianą decyzji. Pismem z dnia 28 sierpnia 2012 r. H. H. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie przepisów postępowania tj. od art.6 do art. 11 k.p.a. oraz nieprawidłowe ustalenie, iż stroną postępowania jest H. H. jako dysponującej tytułem prawnym do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Zdaniem skarżącej orzekające w sprawie organy nieprawidłowo ustaliły, iż R.D. opuścił przedmiotowy lokal na stałe z zamieram skoncentrowania swojego życia w innym miejscu. Powodem opuszczenia mieszkania były nieporozumienia z byłą żoną i chęć uniknięcia kolejnych konfliktów. Został zatem zmuszony do opuszczenia lokalu. Ma natomiast zamiar powrotu do wskazanego mieszkania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. którą orzeczono o wymeldowaniu R. D. z miejsca pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz.993 ze zm.). Wskazany akt prawny przewiduje ewidencjonowanie przez właściwe organy miejsca pobytu osób, nakładając na nie obowiązek meldunkowy. Obowiązek ten polega, zgodnie z art.4 tej ustawy, m.in. na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego, jak i na wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego. Regulacja ta wyraża funkcję, jaką spełnia ewidencja ludności, będąca instytucją służącą do odzwierciedlenia stanu faktycznego i jednocześnie źródłem informacji co do rzeczywistego i aktualnego miejsca pobytu konkretnej osoby, jak również charakteru tego pobytu. O zameldowaniu przesądza zatem stan faktyczny, polegający na rzeczywistym zamieszkaniu danej osoby pod określonym adresem. Z kolei zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Stosownie do tego, uznanie pobytu za stały uzależnione jest od łącznego spełnienia określonych przez ustawodawcę przesłanek tj.: faktycznego przebywania pod określonym adresem oraz jednoczesnego zamiaru stałego pobytu w tym miejscu połączonego z wolą koncentracji w nim swoich spraw życiowych. Sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości pod oznaczonym adresem nie przesądza zatem o stałym jego charakterze. Musi on wystąpić łącznie z fizycznym przebywaniem w oznaczonym miejscu. Przez "zamiar" należy przy tym rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale również wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych możliwych do stwierdzenia okoliczności. Bez znaczenia przy tym w świetle ww. art. 6 pozostaje fakt, iż przebywanie w oznaczonym miejscu przerywane jest okresami czasowej nieobecności, skoro dana osoba wyraża zamiar stałego w nim przebywania. W przypadku osoby opuszczającej miejsce pobytu stałego lub czasowego, obowiązek meldunkowy polega na dokonaniu wymeldowania (art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności). Jeżeli strona takiego obowiązku nie dopełni, wówczas zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 2 tej ustawy organ gminy, wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Podkreślić należy, iż przesłanką wydania decyzji o wymeldowaniu jest opuszczenie przez osobę miejsca stałego zameldowania. Jest to zatem jedyna przesłanka ustawowa, gdyż przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności nie określa dodatkowych uwarunkowań dotyczących sposobu opuszczenia lokalu, a w szczególności nie określa przyczyn jego opuszczenia. Na tle omawianego przepisu w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wypracowany został pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2009 r., w sprawie II OSK 1256/08, wyrok z dnia 7 grudnia 2005 r., w sprawie II OSK 302/05, LEX nr 190969, wyrok z dnia 23 kwietnia 2000 r., w sprawie V SA 3169/ 00 LEX 51023). Innymi słowy, chodzi tu o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Przejawem takiej dobrowolności jest niewymuszona wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z innym miejscem poprzez urządzenie w nim swego trwałego centrum życiowego. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie ma natomiast to, czy okoliczności faktyczne istniejące w dacie opuszczenia lokalu potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00 opubl. System Informacji Prawnej LEX nr 50123 oraz z dnia 10 lutego 1989r., sygn. akt SA/Wr 789/88 ONSA 1989 nr 2, poz. 72). Dodać także należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wypowiadał się, że opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolnego wyprowadzenia się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa przebywania w lokalu może nastąpić również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia tego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2006r. II OSK 1069/05 LEX 360269, podobnie wyrok tego Sądu z 1 kwietnia 2008r. II OSK 330/07). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawie stwierdzić należy, iż przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne wykazało, iż R. D. opuścił lokal nr [...] przy ul. [...] w W. w 2008 r. temu, a opuszczenie to miało charakter dobrowolny i trwały. Za bezpodstawne w ocenie Sądu uznać należy zarzuty skargi, iż jej syn R. D. nie opuścił przedmiotowego lokalu dobrowolnie i zamierza powrócić do mieszkania, w którym posiada stałe zameldowanie. Twierdzenia te nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący podejmował jakiekolwiek działania mające na celu przywrócenie naruszonego posiadania i zamieszkania w przedmiotowym lokalu. Jak ustalono w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego miejsce pobytu R. D. nie jest znane zainteresowanym organom co najmniej od czerwca 2008 r., kiedy prokuratura rozpoczęła poszukiwania. Pomimo wielokrotnych kontroli ww. adresu przeprowadzanych przez funkcjonariuszy policji nie udało się zastać pod nim R. D., co prowadzi do wniosku, że nie mieszka on w miejscu stałego zameldowania i ukrywa się przed organami ścigania. W orzecznictwie sądów administracyjnych opuszczenie miejsca pobytu stałego na skutek ukrywania się przed organami ścigania traktowane jest na równi z dobrowolnym opuszczeniem miejsca pobytu stałego (np. Wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2008r. sygn. akt II OSK 27/07; wyrok WSA w Białymstoku z 15 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 270/11). Skoro zatem organy obu instancji w sposób niewątpliwy ustaliły, że R.D. opuścił lokal, w którym zameldowany jest na pobyt stały, decyzja o jego wymeldowaniu jest słuszna i zgodna z przepisami prawa. W ocenie Sądu za bezpodstawne uznać należy również zarzuty skargi, iż H. H. nie jest stroną niniejszego, albowiem prowadzone przed sądami powszechnymi postępowania nie miały na celu unieważnienie zawartej pomiędzy H. H. a jej synem umowy sprzedaży, a jedynie uznanie tej umowy za nieskuteczną wobec małoletniej E.T. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.