IV SA/Wa 2340/20
WyrokWSA w Warszawie2021-05-20
Skład orzekający: Marzena Milewska-Karczewska, Kaja Angerman, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja odzysku opakowań, której zostały przekazane dokumenty DPR i DPO, które następnie zostały unieważnione decyzją Marszałka Województwa, ma interes prawny w postępowaniu administracyjnym dotyczącym unieważnienia tych dokumentów, a w konsekwencji status strony w tym postępowaniu?Ratio decidendi
Organizacja odzysku opakowań, której przekazano dokumenty DPR i DPO, które następnie zostały unieważnione, posiada interes prawny w postępowaniu dotyczącym unieważnienia tych dokumentów. Unieważnienie dokumentów może bezpośrednio wpływać na obowiązek złożenia skorygowanego sprawozdania oraz potencjalnie na konieczność uiszczenia opłaty produktowej, co uzasadnia przyznanie statusu strony w postępowaniu administracyjnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie unieważnienia dokumentów DPR i DPO wystawionych dla E. Spółka Akcyjna. Marszałek Województwa unieważnił te dokumenty, a E. S.A. wniosła odwołanie, twierdząc, że nie miała możliwości udziału w postępowaniu. GIOŚ umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że spółka nie ma statusu strony, ponieważ unieważnienie dokumentów nie nakłada na nią bezpośredniego obowiązku zapłaty opłaty produktowej. E. S.A. zaskarżyła decyzję GIOŚ do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i u.g.o.o.o. poprzez bezpodstawne pozbawienie jej statusu strony.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska i zasądził od GIOŚ na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Kaja Angerman Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2021 r. sprawy ze skargi E. Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej E. Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, na skutek skargi E. . S.A. z siedzibą w B. (dalej skarżąca, spółka), była decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] sierpnia 2020r., nr [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 53 ust. 4a i art. 55 ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 1114, dalej również "u.g.o.o.o.") w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.
Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną.
Marszałek Województwa [...] (dalej: organ I instancji, Marszałek) decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., znak: [...], orzekł o unieważnieniu dokumentów potwierdzających recykling odpadów opakowaniowych (DPR) i dokumentów potwierdzających inny niż recykling proces odzysku odpadów opakowaniowych (DPO) wystawionych za 2014 r. przez C. sp. j. z siedzibą w miejscowości P., o następujących numerach ewidencyjnych: DPR [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...],[...], [...],[...], [...],[...], [...], [...], [...], [...],[...], [...] oraz DPO: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].
Pismem z [...] lutego 2019r. spółka wniosła odwołanie od ww. decyzji Marszałka w zakresie unieważnienia dokumentu DPR o nr: [...] i [...] oraz DPO [...] I [...], wystawionych dla E. S. A. W przedmiotowym odwołaniu Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości dotyczącej E. S.A., tj. dokumentów DPR [...] i [...] oraz DPO [...] i [...] i o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że spółka nie wiedziała o prowadzonym postępowaniu a tym samym nie miała możliwości zajęcia stanowiska w sprawie co pozbawia ją uprawnień przysługujących jej jako stronie postępowania i w dalszej perspektywie będzie narażało na konsekwencje finansowe, poprzez obowiązek uiszczenia opłaty produktowej.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej również "organ II instancji" lub "GIOŚ") kontrolowaną obecnie decyzją uznał, że spółka nie ma statusu strony w postępowaniu o unieważnienie ww. dokumentów DPR i DPO w rozumieniu art. 28 k.p.a. gdyż nie ma interesu prawnego a także w postępowaniu tym nie został na spółkę nałożony żaden obowiązek a w szczególności obowiązek zapłaty opłaty produktowej. Z tego też względu organ odwoławczy umorzył postępowanie odwoławcze.
Organ wskazał, że postępowanie prowadzone było na podstawie art. 54 ust. 4a u.g.o.o.o. i odnosiło się do stwierdzonych rażących nieprawidłowości w C. sp.j. Postępowanie to dotyczyło tylko wystawcy dokumentów DPR i DPO, a nie każdego podmiotu, który może się posługiwać dokumentem DPR i DPO wystawionym przez C. sp.j., w tym organizacji odzysku opakowań.
GIOŚ wywiódł, że organizacja odzysku opakowań, której zostały przekazane dokumenty DPO lub DPR, a które zostały unieważnione decyzją, jest obowiązana do złożenia skorygowanego sprawozdania, o którym mowa w art. 73 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tzn. rocznego sprawozdania o produktach, opakowaniach o gospodarowaniu odpadami m.in. w zakresie określenia wysokości należnej opłaty produktowej), w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia, w którym decyzja, stała się ostateczna (art. 54 ust. 4b u.g.o.o.o.). GIOŚ podkreślił również, że art. 53 ust. 4b u.g.o.o.o. nakłada na organ administracji jedynie obowiązek poinformowania organizacji odzysku opakowań o unieważnieniu dokumentu DPR oraz DPO. W ocenie GIOŚ nie można uznać, że na organizacji ciąży obowiązek zapłaty opłaty produktowej, o której mowa w art. 34 ust. 2 u.g.o.o.o. Utrzymanie bowiem w mocy zaskarżonej decyzji nie jest tożsame z powstaniem dla spółki obowiązku zapłaty opłaty produktowej, gdyż ten obowiązek zgodnie z art. 34 ust. 2 u.g.o.o.o. wiąże się z faktycznym nieosiągnięciem poziomu odzysku, a dokument DPO i DPR ma wyłącznie znaczenie dowodowe. Pozbawienie go więc mocy dowodowej nie wpływa na możliwość wykazania przez spółkę, iż faktycznie osiągnęła ona poziom odzysku. W ocenie GIOŚ unieważnienie wskazanych dokumentów w żaden sposób nie dotyczy więc interesu prawnego spółki, gdyż nie dotyczy ono obowiązku jej w zakresie zapłaty opłaty produktowej, a tylko w takim przypadku można byłoby mówić o interesie prawnym spółki w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. W niniejszym postępowaniu Spółka ma więc tylko interes faktyczny, taki sam jaki mają na przykład wprowadzający produkty w opakowaniach, za których organizacja realizuje obowiązek odzysku, a nie interes prawny.
Interes faktyczny w postępowaniu o unieważnienie ww. dokumentów DPR, oznacza, że nie może ona zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu na prawach strony. Brak bowiem bezpośredniego przełożenia pomiędzy faktem unieważnienia przedmiotowych dokumentów, a koniecznością zapłaty opłaty produktowej przez spółkę, ponieważ po pierwsze może ona za pomocą innych środków dowodowych niż unieważniony dokument DPR i DPO wykazać, iż C. sp. j. wykonała dla niej wymagane poziomy odzysku na podstawie umowy. Po drugie spółka może te poziomy zbilansować ilościami odpadów wykazanymi w dokumentach DPR i DPO, które przekazali jej inni przedsiębiorcy prowadzący recykling odpadów opakowaniowych obecni na rynku.
A zatem, w ocenie organu, postępowanie prowadzone na podstawie art. 54 ust. 4a u.g.o.o.o. dotyczy więc tylko wystawcy tych dokumentów oraz odnosi się do stwierdzonych rażących nieprawidłowości w działalności C. sp. j., a nie każdego podmiotu, który może się posługiwać dokumentem DPR i DPO wystawionym przez C. sp.j. Natomiast E. S.A. nie jest przedsiębiorcą prowadzącym recykling lub inny niż recykling proces odzysku odpadów opakowaniowych, ani eksportującym odpady opakowaniowe oraz dokonującym wewnątrzwspólnotowej dostawy odpadów opakowaniowych.
Organ II instancji nie odniósł się do pozostałych argumentów Spółki uważając je za niezasadne przede wszystkim dlatego, że E. S.A. nie jest stroną niniejszego postępowania prowadzonego na podstawie art. 53 ust. 4a u.g.o.o.o.
Pismem z [...] września 2020 r. spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższą decyzję, zarzucając GIOŚ naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodek postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.- dalej: k.p.a.) polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że skarżąca nie powinna być uznana za stronę postępowania prowadzonego przez organ I instancji, skutkujące umorzeniem postępowania odwoławczego przez GIOŚ;
2) art. 53 ust. 4a w zw. z art. 37 ust. 1 u.g.o.o.o., poprzez bezpodstawne uznanie, że skarżąca jako organizacja odzysku opakowań nie ma interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny, w rozstrzygnięciu postępowania prowadzonego w przedmiocie unieważnienia dokumentów DPR i DPO pozyskanych przez skarżącą od przedsiębiorcy prowadzącego recykling lub inny niż recykling proces odzysku odpadów opakowaniowych;
3) art. 8 § 1, 11 i 107 § 3 k.p.a., poprzez zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zbyt ogólnych twierdzeń uniemożliwiających skarżącej dokonanie kontroli tejże decyzji, a także brak odniesienia się przez GIOŚ do twierdzeń i zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji z jednoczesnym lakonicznym uznaniem ich przez GIOŚ za niezasadne, bez przytoczenia argumentów na poparcie takiego stanowiska organu.
W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w całości oraz zasądzenie od GIOŚ na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że posiada interes prawny, a nie tylko faktyczny w udziale w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie unieważnienia ww. dokumentów DPR i DPO. Na poparcie tego stanowiska powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 16 maja 2017 r. w sprawie oznaczonej sygn. I OSK 2117/15, wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2015 r. w sprawie oznaczonej sygn. II OSK 2569/14). Skarżąca podniosła, że w przedmiotowej sprawie została pozbawiona możliwości brania udziału w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji, a więc naruszone zostały prawa dające jej uprawnienie do zajęcia stanowiska w sprawie, w tym wykazywania się inicjatywą dowodową mająca prowadzić do ustalenia okoliczności faktycznych sprawy, a następnie prawidłowego jej rozstrzygnięcia.
W ocenie Skarżącej na gruncie niniejszej sprawy ewidentnie występuje związek przyczynowy pomiędzy decyzją o unieważnieniu dokumentów DPR i DPO a postępowaniem w sprawie nałożenia opłaty produktowej, ponieważ wynik postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie w sposób bezpośredni wpływa na sytuację prawną skarżącej - unieważnienie dokumentów DPR, których dotyczy decyzja organu I instancji, będzie w sposób oczywisty pogarszało sytuację spółki w trakcie ewentualnego postępowania w przedmiocie ustalenia zaległości z tytułu opłaty produktowej. Uznanie, że spółka nie posiada przymiotu strony w niniejszej sprawie oznaczać będzie pozbawienie skarżącej możliwości powoływania się na istotny dowód potwierdzający osiągnięcie w danym okresie wymaganego poziomu recyklingu. Okoliczność ta została również przyznana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. GIOŚ zamierza decydować o sytuacji prawnej spółki odbierając jej możliwość obrony praw - takie stanowisko jako niesłuszne i naruszające zasadę demokratycznego państwa prawa wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie powinno być akceptowalne.
Ponadto zarzucono organowi brak odniesienia się przez GIOŚ do zarzutów i argumentów przywołanych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zamiast tego GIOŚ ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że są one niezasadne. W ocenie skarżącej postępowanie GIOŚ w niniejszej sprawie stanowi jaskrawy przykład prowadzenia postpowania w sposób, który w najmniejszym nawet stopniu nie budzi zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, albowiem uniemożliwia poznanie i zrozumienie motywów, którym kierował się GIOŚ, a także dokonanie przez uczestników kontroli tych przesłanek.
W odpowiedzi na skargę Organ II instancji podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądowa kontrola dokonana według kryterium zgodności z prawem, dała podstawę do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Spór w niniejszej sprawie, sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy GIOŚ zasadnie odmówił uznania skarżącej za stronę w postępowaniu prowadzonego z urzędu na podstawie art. 53 ust. 4a ustawy z 13 czerwca 2013r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz.U. z 2020, poz. 1114- dalej: u.g.o.o.o., ustawa), w których decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] stycznia 2019r. unieważniono m. in. dokumenty potwierdzające recykling odpadów opakowaniowych (DPR) o nr [...], nr [...] oraz dokumenty DPO o nr [...] i [...] wystawione skarżącej spółce przez C. sp. j.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić zatem, że interes prawny stanowi podstawę przyznania legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. Jego źródło wynika z przepisów prawa, które wprost przyznają konkretne uprawnienia dla strony lub nakładają obowiązki (por. np. uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów NSA z 22 września 2014 r. II GPS 1/14, ONSAiWSA 2015 r. nr 1 poz. 4). Stwierdzenie posiadania interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. – bowiem u.g.o.o.o. nie reguluje w sposób odrębny kwestii przymiotu strony - wymaga zatem ustalenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków danego podmiotu, a obowiązującym systemem prawa. Mieć zatem interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy tyle, co ustalić przepis prawa materialnego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Cechami tak rozumianego interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 lipca 2010 r. sygn. akt II OSK 1899/09, z dnia 10 sierpnia 2011 r. sygn. akt II OSK 724/11, z dnia 9 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1791/10, z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2035/10, z dnia 19 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 1759/16, CBOSA).
Jak wskazano zatem powyżej, stwierdzenie posiadania interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. wymaga ustalenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków danego podmiotu, a obowiązującym systemem prawa.
W tym miejscu należy również wskazać, że marszałek województwa co najmniej raz na 3 lata przeprowadza kontrolę przedsiębiorców prowadzących recykling lub inny niż recykling proces odzysku odpadów opakowaniowych (art. 53 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy). W przypadku stwierdzenia rażących nieprawidłowości w wyniku tej kontroli, marszałek województwa unieważnia, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, m.in. dokumenty DPO, DPR wobec których wykazano niezgodność informacji dotyczących zagospodarowania odpadów opakowaniowych zawartych w tych dokumentach ze stanem faktycznym (art. 53 ust. 4a u.g.o.o.o.). Natomiast organizacja odzysku opakowań, której zostały przekazane dokumenty DPO, DPR, które zostały unieważnione, jest obowiązana do złożenia skorygowanego sprawozdania, o którym mowa w art. 73 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach, w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia, w którym powyższa decyzja stała się ostateczna (art. 53 ust. 4b u.g.o.o.o.). Wyjaśnić również należy, że przez dokument DPR rozumie się dokument potwierdzający recykling odpadów opakowaniowych, w tym określający masę tych odpadów i sposób ich recyklingu (art. 8 pkt 1 a) u.g.o.o.o.). Dokumenty te wystawiane są według ustalonego wzoru (por. rozporządzenie Ministra Środowiska z 11 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów DPO i DPR, -Dz. U. poz. 1809 oraz rozporządzenie Ministra Środowiska z 15 grudnia 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów DPO i DPR (Dz. U. poz. 1966) i stanowią podstawę do ustalenia masy odpadów opakowaniowych poddanych recyklingowi lub innemu niż recykling procesowi odzysku oraz zastosowanego procesu odzysku i recyklingu (art. 23 ust. 3 u.g.o.o.o.).
Jednocześnie ustawa określa, że uprawnionym do wystawienia dokumentów DPR jest przedsiębiorca prowadzący recykling lub inny niż recykling proces odzysku odpadów opakowaniowych (art. 8 pkt 12 c) u.g.o.o.o.). Dokumenty te są wystawiane na wniosek złożony w postaci papierowej albo elektronicznej m.in. przez organizację odzysku opakowań, w terminie 7 dni od dnia wpływu wniosku o ich wystawienie (art. 23 ust. 4 i 7 u.g.o.o.o.). Wystawia się je w trzech egzemplarzach, stosownie do treści art. 23 ust. 9 u.g.o.o.o., z czego jeden egzemplarz jest przeznaczony dla wystawiającego dokument przedsiębiorcy, drugi dla m.in. organizacji odzysku opakowań. Natomiast trzeci egzemplarz dokumentu DPR wystawiany jest dla marszałka województwa i przekazywany w terminie 30 dni od upływu kwartału, w którym dokumenty zostały wystawione (art. 23 ust. 10 u.g.o.o.o.). Organizacja odzysku opakowań jest obowiązana przechowywać dokumenty DPR przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, którego dokumenty dotyczą (art. 23 ust. 12 u.g.o.o.o.).
Z kolei organizacja odzysku opakowań, to podmiot który na podstawie umowy z wprowadzającym produkty w opakowaniach, realizuje za niego obowiązek zapewnienia odzysku, w tym recykling odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak odpady opakowaniowe powstałe z tego samego rodzaju opakowań jak opakowania, w których wprowadził produkty (art. 17 ust. 1 i 2 u.g.o.o.o.). Organizacja odzysku opakowań powinna również dokonać rozliczenia powyższego obowiązku na koniec roku kalendarzowego (art. 34 ust. 1 i 2 u.g.o.o.o.), w oparciu o roczne sprawozdanie o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami z nich powstającym (art. 74 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach). Sprawozdanie to zawiera m.in. informacje o: masie poddanych odzyskowi i recyklingowi odpadów opakowaniowych, w tym odpadów opakowaniowych powstałych z opakowań środków niebezpiecznych, z podziałem na poszczególne ich rodzaje oraz z uwzględnieniem podziału na odpady pochodzące z gospodarstw domowych i z innych źródeł niż gospodarstwa domowe, a także według sposobu ich odzysku i recyklingu; osiągniętych poziomach odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych, w tym odpadów opakowaniowych powstałych z opakowań środków niebezpiecznych, z podziałem na poszczególne ich rodzaje; wysokości należnej opłaty produktowej, obliczonej oddzielnie, z podziałem na poszczególne rodzaje opakowań, w tym opakowań środków niebezpiecznych - w przypadku nieosiągnięcia wymaganego poziomu odzysku lub recyklingu (art. 73 ust. 2 pkt 2d-f ustawy o odpadach). Rozliczenie obowiązku o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.g.o.o.o. może polegać na wniesieniu opłaty produktowej, obliczonej na koniec roku kalendarzowego i uiszczonej do 15 marca roku następującego po roku kalendarzowym, którego opłata dotyczy (art. 36 ust. 1 i 2 u.g.o.o.o.). Niewniesienie opłaty produktowej albo wniesienie opłaty niższej niż należna skutkuje wydaniem decyzji ustalającej wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej wydanej przez marszałka województwa, któremu przysługują uprawnienia organów podatkowych (art. 37 ust. 1 i art. 40 u.g.o.o.o.).
Z przedłożonych przez organ akt administracyjnych sprawy (uzupełnionych na wezwanie sądu) wynikało, że skarżąca jako organizacja odzysku opakowań była podmiotem dla którego wydane zostały dokumenty potwierdzające recykling (sposób oraz masę) odpadów opakowaniowych (DPR, DPO) wymienionych w decyzji Marszałka z [...] stycznia 2019r., w szczególności o numerach [...] i [...] (DPR) oraz [...] i [...] (DPO). Pozwala to na uznanie, że skarżąca w chwili składania odwołania od decyzji marszałka posiadała egzemplarze ww. dokumentów. Dokumenty te służyły jej - co najmniej - do ustalenia masy odpadów opakowaniowych poddanych recyklingowi lub innemu niż recykling procesowi odzysku oraz zastosowanego procesu odzysku i recyklingu, sporządzenia rocznego sprawozdania o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi, oraz rozliczenia obowiązku zapewnienia odzysku i recyklingu, względnie uiszczenia opłaty produktowej. Natomiast z dniem, w którym powyższa decyzja marszałka stanie się ostateczna, na skarżącej ciążyć będzie obowiązek złożenia skorygowanego rocznego sprawozdania o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi- co w prostu przyznaje w zaskarżonej decyzji również GIOŚ. Nie można zatem wykluczyć, że będzie to również rodziło obowiązek uiszczenia opłaty produktowej po stronie skarżącej. Okoliczności te - zdaniem składu orzekającego - przesądzały o tym, że skarżąca ma interes prawny w sprawie i jest uprawniona do kwestionowania powyższej decyzji organu I instancji. Podkreślić bowiem jeszcze raz należy, że skoro postępowanie przed Marszałkiem może prowadzić do unieważnienia dokumentu DPR, bądź DPO (czyli pozbawienia tego dokumentu mocy prawnej), którego imiennym beneficjentem jest skarżąca, to w ocenie Sądu nie sposób twierdzić, że postępowanie to nie dotyczy praw i obowiązków tej spółki w rozumieniu art. 28 k.p.a.
W świetle powyższego błędna jest ocena GIOŚ, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony postępowania a co za tym idzie rozstrzygniecie organu o umorzeniu postępowania odwoławczego jest nieprawidłowe i zostało wydane z naruszeniem art. 138 art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 53 ust. 4b u.g.o.o.o. Należy też wskazać, że podobne stanowisko zostało wyrażone już przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w analogicznych sprawach (wyrok: z 21 października 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 707/20; z 2 lutego 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 2317/20; z 11 lutego 2021r. o sygn. akt IV SA/Wa 2098/20 oraz IV SA/Wa 2097/20; z 26 lutego 2021, sygn. akt IV SA/Wa 2169/20, IV SA/Wa 2168/20 oraz IV SA/Wa 2167/20; z 16 marca 2021r. sygn. akt IV SA/Wa 2300/20), a Sąd w niniejszym składzie podziela je w całości.
Na zakończenie Sąd wskazuje, iż nie podziela stanowiska GIOŚ zawartego w zaskarżonej decyzji, iż skarżąca będzie mogła wykazywać, że spółka C. sp. z o.o. w danym okresie rozliczeniowym wykonała rzetelnie proces recyklingu na zlecenie spółki. GIOŚ zdaje się nie dostrzegać, że w ten sposób organ podważa w istocie związanie ewentualną ostateczną decyzją Marszałka unieważniającą dokumenty wystawione dla skarżącej w tym okresie (wydaną bez udziału spółki). Innymi słowy, GIOŚ zdaje się sugerować, że Marszałek w postępowaniu dotyczącym nałożenia na spółkę obowiązku zapłaty opłaty produktowej nie będzie związany wcześniejszą decyzją tego organu unieważniającą dokumenty wystawione na rzecz tej spółki oraz poczynionym wcześniej ustaleniem o nierzetelności tych dokumentów. Taki pogląd GIOŚ pozostaje w sprzeczności z zasadą zaufania (art. 2 Konstytucji RP oraz art. 8 § 1 k.p.a.) oraz zasadą legalizmu (art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a.).
Sąd nie podziela również drugiego z argumentów organu dotyczącego obowiązku nałożenia opłaty produktowej, a dotyczącego możliwości zrównoważenia przez skarżącą wymaganego poziomu recyklingu poprzez okazanie innych dokumentów za dany okres. Twierdzenie o takiej możliwości, jakkolwiek teoretycznie prawdziwe, to jest jednak oparte na założeniu, że organizacja odzysku opakowań winna dysponować swoistym "zapasem" dokumentów za dany okres, niejako z góry zakładając nieuczciwość recyklerów, z którymi współpracuje. Oczywiście ma rację GIOŚ, że to organizacja odzysku opakowań winna ponosić negatywne konsekwencje majątkowe (w tym na gruncie prawa administracyjnego oraz prawa cywilnego) nawiązania współpracy z nierzetelnym recyklerem. Zaskarżona decyzja GIOŚ nie dotyczy jednak tej kwestii, a wyłącznie prawa spółki do obrony w postępowaniu zmierzającym do unieważnienia dokumentów wystawionych na rzecz tej spółki, czego normalnym następstwem będzie również nałożenie na spółkę opłaty produktowej.
Mając zatem powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 z późn. zm. – dalej: p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji uwzględni powyższe uwagi, a przede wszystkim przyjmie, że skarżącej przysługuje przymiot strony w sprawie i rozpozna merytorycznie - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności - odwołanie spółki od decyzji Marszałka z [...] stycznia 2019 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło