IV SA/Wa 2577/18

WyrokWSA w Warszawie2019-06-04

Skład orzekający: Marzena Milewska-Karczewska, Anna Sękowska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy inwestycja polegająca na budowie czterech kurników o dużej pojemności, wraz z towarzyszącymi urządzeniami, może zostać uznana za "zabudowę zagrodową" w rozumieniu art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co pozwala na odstąpienie od zasady "dobrego sąsiedztwa"?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że planowana inwestycja polegająca na budowie czterech kurników o dużej pojemności i towarzyszących urządzeń, realizowana na działce stanowiącej siedlisko inwestorów prowadzących działalność rolniczą, może być uznana za "zabudowę zagrodową" w rozumieniu art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Spełnienie tego warunku pozwala na odstąpienie od badania zasady "dobrego sąsiedztwa". Sąd podkreślił, że przepisy nie ograniczają pojęcia "zabudowy zagrodowej" do inwestycji o mniejszych rozmiarach i że współczesne gospodarstwa rolne mogą składać się z wielu działek i obejmować rozbudowane instalacje produkcyjne.
Stan faktyczny
J. K. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech kurników o dużej pojemności wraz z urządzeniami towarzyszącymi. Skarżący zarzucił organom błędne uznanie inwestycji za "zabudowę zagrodową" i zignorowanie zasady "dobrego sąsiedztwa" oraz negatywnego wpływu inwestycji na jego posesję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że inwestycja spełnia definicję zabudowy zagrodowej, a powierzchnia gospodarstwa rolnego inwestora przekracza średnią w gminie, co pozwala na odstąpienie od badania "dobrego sąsiedztwa".
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. ref. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2019 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę 14 czerwca 2017 roku G. L., złożył wniosek w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji p.n.: budowa czterech kurników do chowu kurcząt brojlerów o liczbie stanowisk 33 264 szt. każdy wraz z urządzeniami towarzyszącymi: po cztery zbiorniki naziemne na gaz płynny o pojemności 64001 każdy dla każdego z kurników, po dwa silosy paszowe o pojemności 30m3 dla każdego z kurników, cztery zbiorniki bezodpływowe na ścieki technologiczne o pojemności 4m3 dla każdego z kurników i jeden na ścieki bytowe o pojemności 4m3 dla każdego z kurników w zabudowie zagrodowej, przewidzianej do realizacji na działce o numerze ewidencyjnym gruntów [...] w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...]. Decyzją z [...] sierpnia 2017 r., nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla wyżej wymienionej inwestycji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że po dokonaniu analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych oraz analizie stanu faktycznego i prawnego a także po uzgodnieniu decyzji z właściwymi organami uznano, iż wniosek inwestora spełnia wymogi dla wydania decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Odwołanie od powyższej decyzji, w ustawowo przewidzianym terminie, wniósł J. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w wyniku rozpoznania odwołania decyzją z [...] listopada 2017 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując że postępowanie dowodowe wymagało uzupełnienia w zakresie części graficznej wniosku, poprzez przedłożenie kopii mapy zasadniczej lub, w przypadku jej braku, kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy, i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1000, a w stosunku do inwestycji liniowych również w skali 1:2000. Jako przyczynę kasatoryjnego rozstrzygnięcia wskazano jednocześnie brak dowodów potwierdzających uzbrojenie terenu zamierzenia inwestycyjnego, jak również rozbieżność pomiędzy częścią tekstową a graficzną wniosku inwestora w zakresie pojemników na odpady. Na skutek wniesienia sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 9 maja 2018 r. uwzględnił sprzeciw J. K. i uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż podnoszone przez Kolegium uchybienia nie mogły stanowić podstawy do wydania decyzji uchylającej rozstrzygnięcie organu I instancji. Sąd przypomniał również o możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego przed organem II instancji. Wobec zaś charakteru wywiedzionego środka zaskarżenia, Sąd nie rozstrzygnął decyzji merytorycznie pozostawiając powyższe organowi II instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] lipca 2018 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Jak wskazano w uzasadnieniu w niniejszej sprawie po przeanalizowaniu akt postępowania administracyjnego nie budzi wątpliwości organu odwoławczego, iż zamierzona inwestycja wypełnia definicje pojęcia "zabudowy zagrodowej". Rację przyznano organowi I instancji, iż wraz ze zmianami w procesach gospodarczych zachodzącymi na terenach wiejskich "zabudowa zagrodowa" nie może być utożsamiana tylko z inwestycjami na niewielką skalę. Rozmiar przedsięwzięcia nie ma decydującego znaczenia. Istotne jest bowiem przesądzenie, iż dane przedsięwzięcie stanowi wraz z domem mieszkalnym oraz pozostałymi budynkami oraz terenami należącymi do inwestora funkcjonalną całość, pozwalającą uznać, iż dane gospodarstwo oraz planowana w jego ramach inwestycja stanowią jedno gospodarstwo. W ocenie Kolegium, projektowana inwestycja polegająca na budowie czterech kurników do chowu kurcząt brojlerów o liczbie stanowisk 33264 szt. każdy wraz z urządzeniami towarzyszącymi: po cztery zbiorniki naziemne na gaz płynny o pojemności 64001 każdy dla każdego z kurników, po dwa silosy paszowe o pojemności 30 m dla każdego z kurników, cztery zbiorniki bezodpływowe na ścieki technologiczne dla każdego z kurników i jeden na ścieki bytowe dla każdego z kurników, stanowi zorganizowaną całość gospodarczą, albowiem znajdować się będzie na nieruchomości, na której zlokalizowane są zabudowania mieszkalne oraz inne budynki gospodarskie oraz inwentarskie. Również, w ocenie Kolegium, rozmiar gospodarstwa rolnego, pozwala na uznanie, iż przesłanka z art. 61 ust. 4 ustawy została spełniona. Jak zauważyło Kolegium co prawda w przepisie tym jest o mowa o średniej wielkości gospodarstwa rolnego w danej gminie, to jednak powyższe nie oznacza, że powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z zabudową w rozumieniu art. 61 ust. 4 ustawy musi być położona w tej samej gminie, na terenie której planowana jest zabudowa. W konsekwencji biorąc pod uwagę, iż grunty inwestora stanowią spójny system gospodarczy wraz z planowaną inwestycją należy przyjąć, iż wskazywany areał w wysokości 94,906 ha położony w dwóch sąsiadujących ze sobą gminach, z czego 76,818 ha znajduje się w gminie [...], zaś 18,0907 ha znajduje się w gminie [...], jest większy od średniej wielkości gospodarstwa rolnego w gminie, które zgodnie z zarządzeniem nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] marca 2017 r. wynosi 12 ha. Wobec powyższego warunki z art. 61 ust. 4 ustawy pozwalające na odstąpienie od badania zasady dobrego sąsiedztwa wyrażonej w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy zostały spełnione, przy czym odstąpienie od możliwości badania w zakresie analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu nie wyłącza konieczności zbadania pozostałych warunków zakreślonych w art. 61 ust. 1 ustawy. W ocenie Kolegium te pozostałe warunki również zostały w sprawie spełnione. Wykazany został bowiem dostęp do drogi publicznej (od dwóch dróg gminnych nr [...] i [...], będących w zarządzie Burmistrza Miasta i Gminy [...]). Jednocześnie w decyzji ustalone zostały nieprzekraczalne linie zabudowy w odległości 15m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi gminnej nr [...] i [...]. Usytuowanie działki w sąsiedztwie dwóch dróg gminnych może powodować konieczność wyznaczenia dwóch linii zabudowy. Odnosząc się zaś do zarzutu ustalenia warunków zabudowy w bezpośrednim (bliskim) sąsiedztwie działką należącą, a przede wszystkim ustalenia możliwości zabudowy niezgodnie z przepisami (przy czym sam w odwołaniu tychże przepisów nie wskazuje) Kolegium wskazało, że w zaskarżonej decyzji określono w sposób prawidłowy odległość projektowanej inwestycji od wyznaczonej linii zabudowy. Zgodnie bowiem z art. 43 ust. 1 ustawy 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2222) obiekty budowlane przy drogach oraz niebędące obiektami budowlanymi reklamy umieszczone przy drogach poza obszarami zabudowanymi, powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi gminnej co najmniej 6m w terenie zabudowy oraz 15m poza terenem zabudowy. W konsekwencji wyznaczenie odległości wskazanej w zaskarżonej decyzji należy uznać za prawidłowe i zgodne z powszechnie obowiązującymi przepisami. Kolegium podniosło również, iż wobec uzupełnienia wniosku w zakresie dokumentacji potwierdzającej projektowane uzbrojenie terenu również warunek zakreślony w art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy został w sprawie spełniony. W ocenie Kolegium również warunki zakreślone w art. 61 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy zostały spełnione. Organ I instancji w sposób szczegółowy wyjaśnił bowiem zgodność zamierzenia inwestycyjnego z przepisami odrębnymi i w powyższym zakresie w toku postępowania odwoławczego nie dopatrzono się uchybień mogących wpływać negatywnie na rozstrzygnięcie organu I instancji. Odnosząc się zaś bezpośrednio do pozostałych zarzutów Odwołującego Kolegium wskazało, iż koncentrują się one wokół wskazania uciążliwości projektowanej inwestycji dla zamierzenia budowlanego objętego uzyskanym przez Odwołującego się pozwoleniem na budowę. Również za niewpływające na zgodność z prawem wydanej przez organ I instancji decyzji jest powoływana przez Odwołującego się okoliczność zaskarżenia decyzji środowiskowej. Kolegium stoi bowiem na akceptowanym przez orzecznictwo sądów administracyjnych stanowisku, iż kwestie wpływu inwestycji na środowisko, nie mogą być rozstrzygane w toku postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. K., dalej "skarżący". Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji Nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] sierpnia 2017r. i przekazanie niniejszej sprawy organowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, mające wpływ na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, a mianowicie art. 7, 77, 107 i in. kpa oraz art. 4, 50, 61 i in. ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017r. poz.1073), rozp Min. Infrastruktury z 12 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania, rozp. Min. Infrastruktury z 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003r. Nr 164, poz.1588), ustawy o drogach publicznych polegające na czysto formalistycznym (a nie merytorycznym) odniesieniu się przez organ II instancji do wniesionego przez skarżącego odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] oraz bezprawnym zaakceptowaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznania planowanej inwestycji polegającej na budowie rozległego i wielkiego "kombinatu hodowlanego" składającego się z czterech kurników do chowu kurcząt brojlerów o liczbie stanowisk 33264 sztuk każdy (łącznie - 134 056 sztuk) za mieszczącą się w ramach tzw. "zabudowy zagrodowej", przy całkowitym zignorowaniu zasady "dobrego sąsiedztwa" z podjętą przez skarżącego budową m.in. domu jednorodzinnego. Skarżący wskazał, że przedmiotowa inwestycja wywiera ewidentnie negatywny wpływ na bezpośrednie otoczenie, którym jest zajmowana przez rodzinę skarżącego posesja a nadto, że odległość planowanej inwestycji od posesji skarżącego jest niższa aniżeli dopuszczalna prawem i nie gwarantuje uniknięcia negatywnych immisji (odorów) z terenu zabudowanego kurnikami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o obowiązujące przepisy i w granicach sprawy uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istotą skargi jest zarzut dotyczący nieprawidłowego zastosowania 61 ust. 4 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (jedn. tekst Dz. U z 2018 r., poz. 1945 ze zm., dalej "u.p.z.p.") oraz uciążliwość planowanej inwestycji dla działek sąsiadujących i planowanie jej posadowienia w odległości zbyt bliskiej od tychże działek. Przypomnieć zatem należy, że art. 61 ust. 4 u.p.z.p. stanowi wyjątek od stosowania generalnej reguły tzw. "dobrego sąsiedztwa", przy ustalaniu warunków zabudowy w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie natomiast z tą regułą (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.), warunki zabudowy mogą być ustalone gdy: "co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu". Z dyspozycji zaś art. 61 ust. 4 u.p.z.p. wynika, że zasady dobrego sąsiedztwa, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w sytuacji gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Wówczas przeprowadzenie inwestycji budowlanej związanej z gospodarstwem rolnym nie wymaga sąsiedztwa działki zabudowanej ani ewentualnego dostosowania do istniejącej zabudowy. Warunkiem zastosowania ust. 4 art. 61 u.p.z.p. jest ustalenie, że: po pierwsze – inwestor planuje zabudowę zagrodową, po drugie – prowadzi on gospodarstwo rolne i po trzecie – gospodarstwo to ma określoną powierzchnię (jest większe niż średnia powierzchnia gospodarstwa w gminie). W toku postępowania nie było kwestionowane, że wnioskodawca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie. Chociaż z uzasadnienia decyzji wynika, że gospodarstwo rolne wnioskodawcy położone jest w dwóch gminach. Jednak – jak zasadnie przyjął organ – na terenie gminy, na której inwestycja będzie prowadzona, warunek areału przekraczającego średnią został spełniony. Kwestią sporną w rozpoznanej sprawie jest zaś to, czy planowane zamierzenie stanowi zabudowę zagrodową. Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawierają legalnej definicji zabudowy zagrodowej, natomiast w orzecznictwie ugruntował się pogląd, zgodnie z którym przez zabudowę zagrodową należy rozumieć zespół budynków, z których przynajmniej jeden musi mieć charakter mieszkalny w obrębie jednego podwórza. Wypada w tym miejscu jedynie zasygnalizować, że kwestia czy zespół budynków musi istnieć w obrębie jednego podwórza, jako co najmniej archaiczny, jest przez skład orzekający w niniejszej sprawie kontestowany, jednak szerzej zostanie ten problem omówiony poniżej. Zabudowa zagrodowa to w szczególności budynki mieszkalne, gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych bądź w gospodarstwach leśnych. Związanie gospodarstwa rolnego z zabudową zagrodową należy przy tym rozumieć funkcjonalnie, przyjmując cywilistyczne rozumienie gospodarstwa, jako pewnej całości produkcyjnej, obejmującej grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego - art. 55³ kodeksu cywilnego (por. wyroki NSA: z 21 listopada 2018 r. II OSK 276/18; z 19 września 2017 r. II OSK 2267/16). A zatem w każdej sprawie, w której zachodzi możliwość zastosowania art. 61 ust. 4 u.p.z.p. rozważenia wymaga, czy planowana inwestycja może być uznana za zabudowę zagrodową w rozumieniu wskazanych przepisów oraz czy i z jaką powierzchnią gospodarstwa rolnego jest ona funkcjonalnie związana, czy ta powierzchnia nawet położona w innej gminie jest większa od średniej powierzchni gospodarstwa rolnego w gminie realizacji inwestycji (por. wyrok NSA z 21 grudnia 2007r., sygn. akt II OSK 1723/06, wyrok NSA z 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 398/17). W rozpoznanej sprawie wszystkie z wyżej wymienionych warunków zostały spełnione, stąd organy prawidłowo uznały że planowana inwestycja polegająca na budowie czterech kurników do chowu kurcząt brojlerów o liczbie stanowisk 33 264 szt. każdy wraz z urządzeniami towarzyszącymi: po cztery zbiorniki naziemne na gaz płynny dla każdego z kurników, po dwa silosy paszowe dla każdego z kurników, cztery zbiorniki bezodpływowe na ścieki technologiczne dla każdego z kurników i jeden na ścieki bytowe dla każdego z kurników, przewidzianej do realizacji na działce o numerze ewidencyjnym gruntów [...] w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...], stanowi zabudowę zagrodową i w związku z tym warunki zabudowy winny zostać ustalone na zasadzie art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Tym bardziej, że działka na której ma zostać zrealizowana inwestycja stanowi jednocześnie siedlisko w ujęciu tradycyjnym, tj. miejsce zamieszkania inwestorów, którzy prowadzą działalność rolniczą w ramach tego samego podwórza i tzw. obejścia. W tym miejscu Sąd wskazuje, że nie podziela poglądu wyrażonego m.. in. w wyroku z 22 marca 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 495/17, że użyty przez ustawodawcę termin "zabudowa zagrodowa" dotyczyć powinien wyłącznie niewielkich budynków mieszkalnych z przyległymi budynkami gospodarczymi, występującymi w dużym skupieniu, zaś mianem zagrody nie należy określać całego zespołu zabudowy mieszkalnej i gospodarczej w dużych gospodarstwach, w szczególności gdy przedmiotem inwestycji jest realizacją fermy hodowlanej drobiu, umożliwiającej hodowlę na skalę przemysłową. Po pierwsze bowiem przepisy u.p.z.p. nie ograniczają pojęcia "zabudowa zagrodowa" wyłącznie do sytuacji gdy planowane przedsięwzięcie stanowi inwestycję mniejszych rozmiarów. Innymi słowy przepisy u.p.z.p. nie wyłączają możliwości ustalenia warunków zabudowy w trybie art. 61 ust. 4 dla inwestycji służących prowadzeniu działalności rolniczej na ogromną skalę przemysłową. Badanie kwestii skali przedsięwzięcia ma ewentualnie (jak w rozpoznanej sprawie) znaczenie na etapie postępowania poprzedzającego decyzję o warunkach zabudowy, tj. na etapie prowadzonego w oparciu o przepisy ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, postępowania o środowiskowych uwarunkowaniach zgody, które co warto odnotować w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone. Nadto – jak z kolei wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 28 września 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 340/10, a stanowisko to znalazło aprobatę Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 22 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 22/11 – nie ma żadnych podstaw do przyjmowania, że zabudowę zagrodową stanowią tylko małe budynki inwentarskie oraz że wszystkie budynki znajdować się mają w niewielkiej od siebie odległości. Wniosków takich nie da się bowiem wyprowadzić z brzmienia obowiązujących w tej mierze przepisów. Nie ma także podstaw do przyjmowania, że zabudowę zagrodową stanowią tylko te budynki, które przylegają do podwórza. Takie definiowanie "zabudowa zagrodowa" wynika wyłącznie z wykładni historycznej, związanej ze słownikową definicją zagrody. Po drugie zaś, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 15/18, z którą to tezą Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni się zgadza, pojęcie "zabudowa zagrodowa" winno być obecnie wykładane z uwzględnieniem przesłanek wynikających z dyrektyw systemowych i celowościowych wykładni prawa. Nie można zatem pominąć faktu, że generalną przesłanką wprowadzenia odstępstwa przewidzianego w art. 61 ust. 4 u.p.z.p., był zamiar prawodawcy, aby na obszarach rolnych nie ograniczać nadmiernie możliwości realizacji zabudowy związanej z produkcją w danym zakresie. W wielu wypadkach reguła "dobrego sąsiedztwa" nie mogłaby bowiem zostać zachowana, wobec braku znajdujących się w sąsiedztwie obiektów, do których cech zabudowy można by było nawiązać (reguła kontynuacji parametrów i funkcji). Przy tym, obecnie, z uwagi na współczesny charakter gospodarki rolnej oraz znaczny wzrost powierzchni gospodarstwa rolnego, gospodarstwa charakteryzujące się usytuowanym na jednym podwórzu budynkiem mieszkalnym i wszystkimi budynkami gospodarczymi, nie występują powszechnie. Rozwój gospodarstw rolnych pod względem powierzchniowym powoduje, że może się ono składać z wielu działek położonych często w znacznym oddaleniu od siebie, których uprawę umożliwia istniejąca i rozwijająca się znaczna mechanizacja procesów agrotechnicznych (por. wyrok NSA z 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 2293/17). Stąd dopuszczalne jest przyjęcie, że nowoczesne gospodarstwo rolne stanowi zorganizowaną całość gospodarczą, nawet jeżeli wchodzące w jego skład grunty rolne bezpośrednio ze sobą nie sąsiadują i są rozrzucone na znacznym terenie. Odmienne definiowanie gospodarstwa rolnego, a w konsekwencji ustalanie warunków zabudowy w oparciu o art. 61 ust. 4 u.p.z.p. wyłącznie w odniesieniu do inwestycji polegających na budowie niewielkich obiektów inwentarskich, gospodarskich, tradycyjnie towarzyszących zabudowie mieszkaniowej realizowanych w obrębie jednego podwórza, tzw. siedliska, nie odpowiada współczesnym warunkom prowadzenia gospodarstwa rolnego i związanego z tym realizowania inwestycji polegających na wznoszeniu także rozbudowanych instalacji związanych z produkcją rolną prowadzoną na większą skalę. Jak wskazuje się w orzecznictwie (ww. wyrok NSA sygn. akt II OSK 15/18 z 5 lutego 2019 r.), stanowisko to uzasadnia również fakt, że art. 61 ust. 4 u.p.z.p. odnosi się do gospodarstwa o areale większym niż przeciętna. Powyższe względy zadecydowały właśnie o sygnalizowanym już wcześniej braku akceptacji Sądu dla stanowiska, że dla uznania danej inwestycji za zabudowę zagrodową, konieczne jest ustalenie, że będzie ona realizowana w obrębie jednego podwórza, na którym znajduje się również budynek mieszkalny. Odnosząc się zaś do podniesionej w skardze argumentacji dotyczącej uciążliwości oraz bliskości planowanej inwestycji w stosunku do działki skarżącego, wyjaśnić należy że – jak słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę – ani kwestia uciążliwości inwestycji rozumianej jako inwestycji oddziałująca na środowisko, ani kwestia odległości od działki sąsiadów, nie podlegają ustaleniu na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy. Zbyt bliskie usytuowanie budynków od działki sąsiada podlega badaniu na etapie pozwolenia na budowę. Również ochrona interesów osób trzecich, przewidziana w art. 54 pkt 2 lit. d w zw. z art. 64 u.p.z.p, na etapie warunków zabudowy nie może być zapewniona całościowo i przejmować działań właściwych ochronie interesów osób trzecich na etapie pozwolenia na budowę, które na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 8 Prawa budowlanego, obowiązany jest uwzględnić organ architektoniczno-budowlany. Wobec tego nie może być ona tak konkretna i szczegółowo określona, jak w pozwoleniu na budowę. Ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy może nastąpić tylko w takim zakresie, w jakim nie jest objęta przepisami prawa budowlanego. Tymczasem zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. 2018, poz. 1202, dalej: "P.b.") przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza m.in.: zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami (w tym techniczno-budowlanymi) oraz kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, ze względu na specyfikę projektowanego obiektu budowlanego, uwzględnianej w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b P.b. Kwestie te będą stanowiły w przyszłości przedmiot szczegółowych ustaleń. W razie zaś stwierdzenia, w toku analizy projektu budowlanego naruszeń, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia dostrzeżonych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, zaś po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (vide: art. 35 ust. 3 P.b.). Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty w zakresie naruszenia przepisów wskazanych przez skarżącego rozporządzeń i ustaw. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania w ogóle w sprawie nie miało zastosowania, zaś przepisy rozp. Min. Infrastruktury z 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003r. Nr 164, poz.1588), zostały uwzględnione w takim zakresie w jakim jest to wymagane w sytuacji gdy decyzji wz wydawana jest w oparciu o przepis art. 61 ust. 4 u.p.z.p., który jak wskazano powyżej został w niniejszej sprawie zastosowany prawidłowo. Brak jest również podstaw by stwierdzić, że naruszono przepisy ustawy o drogach publicznych, szczególnie że skarżący nie wskazuje na czym to naruszenie polegało, Sąd zaś z urzędu takiego naruszenia nie dostrzegł. Z przytoczonych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło