IV SA/Wa 2810/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Z. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania zażalenia za nieuzasadnione postanawia: odrzucić skargę M. Z. (skarżący) , reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł skargę na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zażalenia skarżącego na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 § 1 kpa przez Wojewodę [...] wniosku skarżącego o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez pozostawienie ww. wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.); zwanej dalej P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na wskazane w tym przepisie decyzje, postanowienia inne akty, czynności oraz na bezczynność organów w określonych sprawach. Na mocy art. 3 § 3 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła skargę na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2017 r. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozpoznające zażalenie skarżącej złożone w trybie art. 37 § 1 Kpa. Zgodnie z tym przepisem – w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), w związku z art. 16 tej ustawy, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 Kpa lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 omawianego przepisu). W ugruntowanym już orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 Kpa jest wyłącznie warunkiem formalnym niezbędnym do wystąpienia przez stronę ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ I instancji i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 145/13 oraz w postanowieniu z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 74/13, (orzeczenia dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zażalenie wnoszone przez stronę w trybie art. 37 Kpa nie ma charakteru środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, lecz służy jedynie zakwestionowaniu przekroczenia ustawowego maksymalnego terminu załatwienia sprawy (art. 35 i art. 36 Kpa). Wydane w tym względzie postanowienie ma charakter incydentalny, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a także nie kończy postępowania w sprawie. Na postanowienie takie nie przysługuje zażalenie, co wynika z art. 141 § 1 w zw. z art. 37 Kpa. Strona nie ma uprawnień do podważenia tego postanowienia w trybie procesowym. Nie podlega ono także zaskarżeniu do sądu administracyjnego, bowiem taki przedmiot zaskarżenia nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądowej. Niezależnie od pozytywnego bądź negatywnego stanowiska organu wyższego stopnia, strona może wnieść skargę na bezczynność organu, gdyż spełniła warunek formalny określony w art. 37 § 1 Kpa. W sprawach bezczynności organu istotne znaczenie ma nie tyle sposób rozpatrzenia zażalenia złożonego w trybie art. 37 Kpa, ale sam fakt dopełnienia takiej czynności przez stronę. Złożenie zażalenia wywiera zatem skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 P.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu pozostającego w zwłoce i niepodejmującego w ustawowym terminie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1413/05 i z dnia 4 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1877/07 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2259/10 i z dnia 24 maja 2001 r., sygn. akt IV SA 572/99, dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych j.w.). W rozpatrywanej sprawie jednak skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, nie wniósł skargi na bezczynność organu pierwszej instancji ale - jak to wyraźnie zostało sformułowane – skargę na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie uznania zażalenia za niezasadne. Co prawda, kwestionowane zażalenie zawierało nieprawidłowe pouczenie co do możliwości wniesienia na nie skargi, jednakże, jak słusznie wskazano w odpowiedzi na skargę: "Wprawdzie, stosownie do art. 112 k.p.a. błędne pouczenie co do prawa wniesienia odwołania nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, jednakże nie można w ten sposób ani przyznawać stronie uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania administracyjnego, ani też usankcjonować nieistniejących zasad zaskarżania, wskazanych przez organ pierwszej instancji. O dopuszczalności i trybie wnoszenia środków zaskarżenia nie decydują bowiem organy administracji, lecz przepisy prawa, które organy winny prawidłowo stosować" (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 30 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Ol 518/09, LEX 503980). Dlatego też w niniejszej sprawie nie można uznać, aby błędne pouczenie organu co do możliwości wniesienia skargi na postanowienie wydane w trybie art. 37 § 1 i § 2 Kpa , stanowiło o dopuszczalności takiej skargi. W świetle powyższych wywodów należy stwierdzić, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia.