IV SA/Wa 291/13
WyrokWSA w Warszawie2013-05-08
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Anna Szymańska, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiedniej, który nabył ją po wejściu w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ma interes prawny do zaskarżenia uchwały w części dotyczącej zagospodarowania działki sąsiedniej, jeśli ustalenia te potencjalnie wpływają na jego prawo własności, ale nie naruszają go w sposób bezpośredni?Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości sąsiedniej, który nabył ją po wejściu w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, posiada legitymację do wniesienia skargi na uchwałę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jeśli ustalenia planu dotyczące sąsiedniej działki potencjalnie wpływają na zakres wykonywania jego prawa własności. Jednakże, aby skarga została uwzględniona, musi zostać wykazane, że interes prawny został naruszony. Samo dopuszczenie przez plan możliwości zabudowy w ostrej granicy, bez faktycznego naruszenia prawa własności skarżącego (np. poprzez immisje, zacienienie), nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi.Stan faktyczny
Skarżąca J. K. wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy W. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując zapis dopuszczający budowę garażu w ostrej granicy z jej działką. Skarżąca, właścicielka sąsiedniej działki, zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niezastosowanie procedury ponowienia czynności planistycznych. Argumentowała, że budowa garażu w ostrej granicy naruszy jej prawo własności poprzez immisje, zacienienie i obniżenie wartości nieruchomości. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, twierdząc, że skarżąca nie wykazała bezpośredniego naruszenia jej interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi J. K. na uchwałę Rada W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę
Przedmiotem zaskarżenia była uchwała Rady W. nr [...] z dnia [...] października 2010 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu L. (Dz.U. Woj. [...] Nr. [...] poz. [...]), zwana dalej "Planem". Zakwestionowano ustalenia szczegółowe dla terenów oznaczonych symbolem 4MN, 5MN i 6MN zawarte w § [...] o treści: "w obrębie nieruchomości położonej przy ul. [...] (dz. ewid. Nr [...]) dopuszcza się budowę (garażu) w ostrej granicy z działką ewid. nr [...]".
W skardze, wniesionej na zasadzie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), oraz replice do odpowiedzi na skargę (k 49-53) p. J. K. - właścicielka działki nr ew. [...], przyległej do działki nr ew. [...] - sformułowała zarzuty naruszenie art. 19 w zw. z art. 17 oraz art. 17 pkt 13 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) przez niezastosowanie procedury ponowienia czynności planistycznych, gdyż nie przedstawiono, do uzgodnienia zmienionego projektu Planu [...] Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków w zakresie jego właściwości, a także zaniechano ponownego wyłożenia zmienionego projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do publicznego wglądu.
W uzasadnieniu skargi odnotowano, że [...] listopada 2008 roku, podano do wiadomości publicznej informację o wyłożeniu do wglądu projektu Planu. Przedstawiona jego treść nie budziła zastrzeżeń Państwa J. - poprzednich właścicieli działki o nr ew. [...], w związku z czym nie złożyli do niego żadnych postulatów. Termin składania zastrzeżeń minął [...] stycznia 2009 r. Z uzasadnienia i podsumowania uwag do Planu wynika, że uwagi zostały złożone przez: 35 mieszkańców terenu nim objętego, S., Radę Dzielnicy [...], Komisję Planowania Przestrzennego i Ochrony Środowiska Rady Dzielnicy [...] Miasta W. oraz Biuro Gospodarki Nieruchomościami. W stosunku do nieruchomości położonych przy ul. [...], został złożony jedynie wniosek o wyłączenie działki nr ew. [...] przy ul. [...], spod opieki Konserwatora Zabytków lub zmianę warunków ochrony konserwatorskiej zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy, zaakceptowaną przez [...] Konserwatora Zabytków (decyzja Nr [...]). Uchwałą z [...] października 2010 r. został przyjęty Plan. W załączeniu opublikowano również wykaz wszystkich złożonych uwag i sposób ich rozpatrzenia. Z kolei [...] lutego 2012 r. p. J. otrzymali zawiadomienie o wszczęciu postępowania z wniosku p. B. R., w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego i budowie garażu dwustanowiskowego przy ul. [...]. Z dokumentacji załączonej do projektu wynika, że garaż został zaprojektowany w ostrej granicy z nieruchomością o nr ew. [...]. Ponadto ustalono, że w Planie pojawił się zapis: "w obrębie nieruchomości położonej przy ul. [...] dopuszcza się budowę (garażu) w ostrej granicy z działką ewid. Nr [...]".
Dalej w skardze rozwinięto zarzuty naruszania wskazanej w skardze regulacji normatywnej wywodząc, że dokonano stosownej zmiany w projekcie Planu nie powtarzając procedury wyłożenia i uzgodnienia z konserwatorem zabytków a zmiana wykraczała poza uwagę zgłoszoną przez właściciela nieruchomości przy ul. [...].
Skarżąca wyjaśniła, że zabudowaną nieruchomość gruntową (działka nr ew. [...]), położoną przy ul. [...], nabyła na mocy umowy darowizny [...] listopada 2012 r. W związku z tym, będąc właścicielem nieruchomości, jest uprawniona do wniesienia skargi, jako osoba, której interes prawny w sposób bezpośredni został naruszony niekorzystnym postanowieniem Planu.
W replice do odpwiedzi na skargę wskazała dodatkowo, że na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym skargę na uchwałę organu gminy może wnieść tylko ten podmiot, któiy zgodnie z normą prawa materialnego ma interes prawny lub uprawnienie. Interes, jakim legitymuje się podmiot składając tę skargę, powinien być zgodny z prawem i chroniony przez prawo, a także aktualny.
Zastosowanie w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym konstrukcji interesu prawnego, znajdującego umocowanie w prawie materialnym, stwarza podstawę do sprecyzowania cech (właściwości) tego interesu na podstawie ustaleń poczynionych w doktrynie procesu administracyjnego. Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2011r. (sygn. I OSK 1/11) do wyjątkowych regulacji prawnych należą te, które expressis verbis wyznaczają interes jednostki, więc w większości regulacji materialnego prawa administracyjnego wyprowadzenie interesu prawnego w sprawie wymaga, złożonego procesu wykładni. Wykładni nieograniczającej się do jednego przepisu, lecz obejmującej swym zakresem całą ustawę, a także regulacje wynikające z innych ustaw, nie zapominając przy tym o wykładni z uwzględnieniem zasad przyjętych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto zgodnie z ugruntowaną linią orzecznictwa dotyczącą art. 28 K.p.a. jednym ze źródeł interesu prawnego może być prawo cywilne, a w szczególności prawa rzeczowe.
Żródłem interesu prawnego Skarżącej jest art 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16 poz. 93 ze zm.), dalej zwanej "K.c.", w związku z art 64, a także art 21 Konstytucji R.P. Art 140 K.c. wskazuje, że właściciel w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Do atrybutu korzystania z rzeczy zalicza się uprawnienia m.in.: do używania rzeczy (dyspozycji faktycznych), które nie polegają na czerpaniu pożytków (ius utendi]. Zmiany w bezpośredni sposób naruszają prawo Skarżącej do korzystania z nieruchomości, a w szczególności prawo do niezakłóconego używania rzeczy.
Zapisy planu zagospodarowania przestrzennego dla rejonu L. umożliwiają p. R. rozbudowę budynku o garaż w ostrej granicy z działką Skarżącej (w wyniku błędu w piśmie użyto określenia "z przekroczeniem ostrej granicy"). P. R. zamierza zrealizować uprawnienie przyznane jej w drodze procedury planistycznej, co potwierdza fakt wszczęcia przez nią procedury zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego i budowie garażu dwustanowiskowego przy ul. [...].
Z dokumentacji załączonej do projektu wynika, że garaż został zaprojektowany w ostrej granicy z nieruchomością nr ew. [...] i będzie znajdował się od strony południowej elewacji budynku Skarżącej, w ścianie budynku po tej stronie znajdują się okna. Niewątpliwie z funkcjonowaniem garażu wiąże się powstanie immisji w postaci nadmiernego hałasu, drgań, jak i spalin. Co więcej, budowa w ostrej granicy z działką Skarżącej spowoduje znaczne zacienienie działki, a przez to całkowite odcięcie dostępu światła słonecznego pomieszczeń znajdujących się w elewacji południowej budynku Skarżącej oraz nadmiernie zagęszczoną zabudowę. Powyżej wskazane immisje będą wpływały na korzystanie nie tylko z działki, ale także z domu, bowiem budowa garażu w ostrej granicy z działką Skarżącej spowoduje konieczność ciągłego doświetlania pomieszczeń, znajdujących się od strony planowanego przez p. R. garażu, światłem sztucznym. Wobec tego następuje nie hipotetyczne, a faktyczne zmniejszenie atrakcyjności oraz wartości rynkowej nieruchomości. Ponadto, podwyższona emisja spalin niewątpliwie będzie szkodliwa dla zdrowia mieszkańców budynku położonego przy ul. [...]. Powyższe powoduje zarówno naruszenie prawa własności w zakresie określonym w art. 143 K.c. (immisje) oraz jej zacienienie, a tym samym obniżenie wartości rynkowej nieruchomości (art. 140 K.c.).
Zgodnie z ugruntowaną linią orzecznictwa nowy właściciel nieruchomości - jako następca prawny - wstępuje w prawa i obowiązki o charakterze publicznoprawnym wynikające z uprawnień, o jakich mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W tej sytuacji nie ma znaczenia okoliczność, że uchwała w przedmiocie Planu weszła w życie przed nabyciem nieruchomości przez jej aktualnego właściciela. W związku z tym nabywca (aktualny właściciel) posiada legitymację do wniesienia skargi pod warunkiem jednak, że dotychczasowy właściciel nie skorzystał z uprawnienia do zaskarżenia uchwały rady gminy w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która weszła w życie przed zbyciem nieruchomości (vide: wyroki NSA sygn. akt II OSK 186/10, 51/12, 2105/12 - dostępne w CBOSA). Odmienne stanowisko prowadziłoby do nieuzasadnionego ograniczenia konstytucyjnie chronionego prawa własności, które może zostać ograniczone tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności (art. 64 Konstytucji R.P.). Z tego względu przepisów obowiązujących ustaw nie można interpretować w sposób, który powodowałby, że właściciel nieruchomości nie mógłby korzystać z prawnej ochrony swoich praw, w tym przez wniesienie skargi do sądu administracyjnego na akt prawa miejscowego naruszający iego prawo własności. Zarówno wykładnia językowa, celowościowa, jak i funkcjonalna, art. 101 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym nie upoważnia do takiej interpretacji, która łączyłaby legitymację skargową wyłącznie z prawem własności istniejącym w dacie wejścia w życie aktu prawa miejscowego. Za przyjęciem stanowiska, że legitymacja skargowa przysługuje również podmiotom, które w przyszłości, tj. po dniu uchwalenia i wejścia w życie aktu prawa miejscowego, staną się adresatami postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przemawia także zasada prawa do sądu.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy wywiedziono, że skoro Skarżąca stała się właścicielem nieruchomości po dacie wejścia w życie uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to nie sposób przyjąć, by taka okoliczność dyskwalifikowała jej zdolność do zaskarżenia tej uchwały w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zwłaszcza, że prawo do wniesienia skargi w tym trybie nie jest ograniczone w czasie.
W judykaturze podnosi się także, że jeżeli Skarżący ma nieruchomość położoną na obszarze objętym kwestionowanym planem zagospodarowania przestrzennego i ustalenia tego planu dokonują zmian w przeznaczeniu tej nieruchomości, czy nawet nieruchomości sąsiednich, to już to wystarczy do uznania, że interes prawny skarżącego został naruszony. Z tego punktu widzenia nie jest istotny zakres naruszenia interesu prawnego, czy nawet brak wymiernych efektów tego naruszenia, a także uszczerbek, czy szkoda w znaczeniu ekonomicznym (vide: wyrok NSA sygn. akt II OSK 1293/09 – dostępny w CBOSA). Podkreśla się, że o naruszeniu interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym, rozstrzyga zmiana w sytuacji prawnej nieruchomości skarżącego, która powinna być oceniana na podstawie całokształtu okoliczności sprawy (wyrok NSA sygn. akt II OSK 251/09 – dostępny w CBOSA). Ponadto, uznano także, że nie można wykluczyć naruszenia interesu prawnego właściciela danej nieruchomości ze względu na położenie nieruchomości poza obszarem objętym planem, ale w jego sąsiedztwie. Wiele bowiem zależy od tego, w jakim stopniu ustalenia planu wpływają na sytuację prawną sąsiednich nieruchomości (wyroki NSA o sygn. akt II OSK 1360/08, 591/09, 900/09 – dostępne w CBOSA).
W wyroku z dnia 29 listopada 2007 r. (sygn. akt II OSK 1623/06 – dostępny w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził natomiast, że postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jako przepisy miejscowe, stanowią źródło norm niewątpliwie modyfikujących dopuszczalne sposoby korzystania przez właściciela z nieruchomości, albowiem wskazują na możliwe sposoby jej zagospodarowania.
Skoro działka Skarżącej znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie działki p. R., a wprowadzona w ramach Planu możliwość zabudowy w ostrej granicy z nieruchomością Skarżącej dotyczy w sposób konkretny i bezpośredni jej nieruchomości to jest uzasadniony argument naruszenia interesu prawnego Skarżącej.
Wobec tego nie można od razu wykluczyć, że skoro literalnie postanowienia Planu dotyczą nieruchomości p. R., interes prawny Skarżącej nie został naruszony, bowiem przy dokonywaniu oceny należy wziąć pod uwagę stopień, w jakim wprowadzone zmiany wpływają na sytuację prawną sąsiednich nieruchomości, oraz to, że kwestionowane zmiany zostały wprowadzone z naruszeniem prawa w drodze samowolnego przekroczenia przez organ władztwa publicznego m.in. poprzez wprowadzenie zmian bez ponowienia proceduiy planistycznej.
Działania organu spowodowały naruszenie interesu prawnego Skarżącej wynikającego z przepisów prawa materialnego, zarówno poprzez naruszenie prawa własności nieruchomości w zakresie określonym w art. 143 K.c. (immisje) oraz jej zacienienie, a tym samym obniżenie wartości rynkowej nieruchomości (art. 140 K.c.).
W odwiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie. Podkreślono, że kwestionując uchwałę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym trzeba dowieść, że dany akt - naruszając prawo - jednocześnie negatywnie wpływa na sferę prawno-materialną skarżącego, czyli np. pozbawia go pewnych prawem gwarantowanych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Szczególną cechą tak rozumianego "interesu prawnego" jest przede wszystkim bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny.
Na skarżącym spoczywa więc obowiązek wykazania, się indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem oraz zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, a nie np. w przyszłości, naruszeniem tego interesu lub uprawnienia.
Interes prawny skarżącego, wynikający z norm prawa materialnego, powinien być ponadto, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem i doktryną, bezpośredni i realny, a skarżący winien wykazać, w jaki sposób doszło do jego naruszenia. Do wniesienia zatem skargi na podstawie powołanego przepisu nie legitymuje stan jedynie zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia.
Skarżąca jest właścicielem nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., stanowiącej działkę nr ew. i kwestionuje ustalenia uchwały dopuszczające w obrębie sąsiedniej nieruchomości położonej przy ul. [...] (dz. ew. nr [...]) budowę garażu w ostrej granicy z działką ew. nr [...]. Nie wykazała jednak, w jaki sposób doszło do naruszenia jej interesu prawnego i jaki przepis prawa materialnego został naruszony, z którego to wynika interes prawny Skarżącej. Nie można utożsamiać istnienia interesu prawnego z legitymacją do wniesienia skargi, którą Skarżąca posiada z tytułu nabycia w drodze darowizny nieruchomości przy ul. [...], na co wskazuje uzasadnienie skargi.
Zapis Planu, dopuszczający budowę garażu na sąsiedniej nieruchomości w ostrej granicy z nieruchomością Skarżącej, po pierwsze nie wpływa na sferę praw i obowiązków Skarżącej, nie przesądza ostatecznie o usytuowaniu przedmiotowego garażu i - co istotne - Plan ten nie "nakazuje" a jedynie "dopuszcza" budowę garażu. Ponadto, do realizacji zamierzenia budowlanego na sąsiedniej działce niezbędna jest zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami techniczno-budowalnymi. Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy dnia 7 lipca 1994 r. - Prawa budowlane (Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 623 ze zm.), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m.in. zgodność:
- projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,
- projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi.
Takimi przepisami techniczno-budowlanymi są normy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny Odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Powołane oporządzenie w § 12 stanowi, że jeżeli z przepisów w § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlane) należy sytuować w dokładnie określonej w tymże przepisie odległości od granicy z sąsiednią działką.
Skarżąca ma zatem możliwość kwestionowania zamierzonego sytuowania garażu na sąsiedniej nieruchomości na etapie wydania pozwolenia na jego budowę. Co więcej, w przypadku nie spełnienia wymagań określonych m.in. w powoływanym wyżej rozporządzeniu, właściwy organ wyda decyzje o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę bez uwzględnienia przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dotyczących odległości sytuowania budynków w stosunku do granicy działki oznaczałoby, że decyzja taka została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Reasumując kwestionowane ustalenia Planu nie naruszają interesu prawnego Skarżącej, nie stwarzają nawet stanu zagrożenia takiego naruszenia w przyszłości, skoro na etapie stosowania tego aktu ustawodawca nałożył jednocześnie na organ obowiązek badania zgodności zamierzenia budowlanego z wymaganiami dotyczącymi sytuowania budynków.
Skoro nie ma bezpośredniego wpływu zaskarżonej uchwały na prawa i obowiązki Skarżącej, które wynikałyby z konkretnej normy prawnej, to tym samym interes prawny w omawianym względzie nie istnieje i nie może skutecznie żądać wyeliminowania przedmiotowej uchwały z obrotu prawnego.
Ponadto zamieszczono polemikę z zarzutami dotyczącymi naruszenia trybu sporządzania Planu (kwestia braku ponownego wyłożenia, i uzgodnienia) jak i argumentowano, że nie doszło do przekroczenia granic władztwa planistycznego.
W trakcie rozprawy (k. 65-66) Pełnomocnik Rady przedłożył do akt sprawy reprodukcje ortofotomap obrazujących położenie działki Skarżącej oraz przyległej wyjaśniając, że są one oddzielone murem, a wysokość planowanego garażu niewiele wykraczałaby ponad ogrodzenie. Wywodził, że planowana inwestycja nie jest związana z emisją drgań lub spalin. Mogą one powstawać wyłącznie na skutek używania samochodu, a jego wjazd lub wyjazd z działki nie jest objęty reglamentacją. Podniósł, że poprzedni właściciele działki nr ew. [...] wnosili skargę w tym samym zakresie. Została ona odrzucona (sprawa o sygn. akt IV SA/Wa 1417/12). Wobec tego wniesiono ewentualnie o odrzucenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wobec zakwestionowania przez Radę Gminy uprawnienia do wniesienia skargi przez p. J. K., w pierwszym rzędzie wymaga wyjaśnienia, czy ma ona interes prawny w sprawie i czy został on naruszony (warunek skutecznego wniesienia skargi wskazany w art. 101 § 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Skarżąca wywodzi m.in., że sposób zagospodarowania przyległej działki będzie miał wpływ na możliwość korzystania z jej nieruchomości. W takiej sytuacji podstawą materialnoprawną, z której wynika prawo skarżącej do kwestionowania wadliwych - w jej ocenie - postanowień aktu prawa miejscowego, byłby art. 140 w zw. z art. 144 K.c., w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, mając także na względzie art. 6 ust. 2 pkt 2 tej ustawy.
Warunkiem jednak ustalenia naruszenia interesu prawnego jest wykazanie, że określone ustalenie Planu, dotyczące zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej, będzie mieć wpływ na zakres wykonywania prawa własności, przez Skarżącą. W danym przypadku sytuacja taka nie ma miejsca.
Kwestionowany zapis dotyczy możliwości realizacji garażu na działce zabudowanej budynkiem jednorodzinnym. Jak trafnie zauważa organ administracji nie może mieć to istotnego wpływu na zakres nieskrępowanego wykonywania prawa własności na nieruchomości sąsiedniej. Wpływ ten mógłby wynikać wyłącznie z faktu, że dany sposób wykorzystywania nieruchomości (tu zabudowy budynkiem garażu) skutkowałby ograniczeniem praw wynikających z własności nieruchomości sąsiedniej (na skutek immisji). Gdy chodzi o ustalenia przedmiotowego Planu należy zauważyć, że samo umożliwienie realizacji określonego obiektu nie będzie prowadzić do istotnego wzrostu uciążliwości przy korzystaniu z nieruchomości sąsiedniej. W danym przypadku brak jest przeszkód prawnych dla parkowania pojazdu na terenie należącym do jego właściciela, gdy odbywa sie to bez wykonywania stosownych robót budowlanych (utwardzenie podłoża, budowa garażu itp.). Dany obszar nie jest objęty regulacjami szczególnymi zakreślającymi konkretne ograniczenia w tym zakresie – np. z tytułu ochrony zasobów przyrodniczych czy ochrony przed powodzią itp.). Wobec tego dopuszczenie realizacji obiektu służącego temu celowi w konkretnym miejscu (tu w ostrej granicy) nie będzie skutkować powstaniem uciążliwości, którą może powodować parkujący pojazd (powoływane w replice problemy spalin, wibracji, hałasu). Wręcz przeciwnie – może to prowadzić ewentualnie do zmniejszenia uciążliwości na skutek ekranowania części oddziaływań związanych z parkowaniem przez ściany planowanego obiektu. W realiach konkretnej sprawy realizacja budynku nie może prowadzić również do istotnej uciążliwości w postaci pozbawienia działki skarżącej światła słonecznego. Jak bowiem wyjaśniono na rozprawie obie działki oddzielone są pełnym ogrodzeniem. Plan nie ogranicza wprawdzie wysokości dopuszczonego do realizacji garażu jednakże z uwagi na specyfikę tego rodzaju obiektu, o ile służyć ma wyłącznie – w myśl postanowień Planu - parkowaniu pojazdu (co podlega weryfikacji przez organ właściwy do wydania pozwolenia na budowę), nie może on znacznie wykraczać poza wysokość ogrodzenia. Należy odnotować, że ustanowiony Planem wyjątek od reguł ogólnych, w postaci możliwości realizacji obiektu w ostrej granicy nie może być wykładany rozszerzająco.
Reasumując, zakwestionowane postanowienie Planu, jako regulujące zagospodarowanie działki sąsiedniej, dotyczą interesu prawnego Skarżącej skoro potencjalnie mogłyby mieć wpływ na zakres wykonywania przez nią prawa własności (trafnie przywołano tę okoliczność w replice). Interes ten jednak nie został naruszony, bowiem w istocie wpływu takiego mieć nie będą. Wobec tej sytuacji Skarżąca, będąca właścicielką innej nieruchomości, nie może żądać kontroli legalności Planu w zakresie, w jakim jego ustalenia dotyczą działki sąsiedniej a więc badania przez Sąd, czy nie naruszono zasad bądź trybu uchwalania danego aktu w kontekście wskazanej nieruchomości.
Brak możliwości skutecznego wniesienia skargi, z uwagi na nie naruszenie uchwałą w kwestionowanym zakresie interesu prawnego skarżącej, prowadziło do oddalenia skargi.
Należy odnotować natomiast, że nie jest trafna argumentacja Rady, jakoby o braku interesu prawnego skarżącej, w przypadku dopuszczenia Planem do realizacji obiektu w ostrej granicy, przesądzały ogólnie uwarunkowania formalne – stosowne regulacje normatywne. Jak wynika z § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dopuszcza się sytuowanie budynku w odległości mniejszej niż według zasad ogólnych (w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy), jeżeli wynika to m.in. z ustaleń planu miejscowego. Oznacza to, że realizacja budynku w ostrej granicy w zgodności z planem jest dopuszczalna i nie może być skutecznie kwestionowana na etapie wydania pozwolenia na budowę (o ile spełnione są inne warunki techniczne). Stąd stosowne postanowienia Planu, co do możliwości sytuowania obiektów w ostrej granicy dotyczą, co do zasady interesu prawnego właścicieli sąsiednich nieruchomości - skutkują nowym ukształtowaniem dopuszczalnych warunków zabudowy działki sąsiedniej, choć nie muszą – jak w danym przypadku – naruszać tego interesu.
Sąd orzekający w mniejszym składzie podziela stanowisko prezentowane w replice do odpowiedzi na skargę odnośnie możliwości wniesienia skargi przez nabywcę nieruchomości, gdy sprawa nie była już uprzednio rozpatrywana w związku ze skargą wcześniejszego właściciela. Ponowne przytaczanie przywołanej już szeroko argumentacji prawnej byłoby bezzasadne.
Nie może mieć znaczenia dla możliwości rozpoznania niniejszej sprawy okoliczność, że skarga uprzednich właścicieli nieruchomości została odrzucona. Nie można uznać aby w następstwie tego rodzaju rozstrzygnięcia procesowego, sprawa mogła być zakwalifikowana jako uprzednio rozpatrzona (zagadnienie powagi rzeczy osądzonej). Stąd nie uwzględniono wniosku Rady o odrzucenie skargi.
Brak naruszenia interesu prawnego skarżącej, kwestionowanymi ustaleniami dotyczącymi działki sąsiedniej oznacza, że nie może ona ich skutecznie podważać. Z kolei sąd administracyjny nie jest uprawniony do kontroli legalności aktu prawa miejscowego w zakresie, w jakim nie został on skutecznie zaskarżony. Stąd nie mogły być rozpatrzone zarzuty skargi, co do naruszenia wskazanych w niej regulacji normatywnych a wiążące się w istocie z prawidłowością ustaleń Planu, co do możliwości realizacji garażu w ostrej granicy - kwestie nie dochowania trybu (brak ponownego wyłożenia, wystąpienia o uzgodnienia) oraz zasad – nieuprawniona ingerencja w zakres wykonywania prawa własności przez Skarżącą. Kontroli legalności Planu w pozostałym zakresie mogą żądać jedynie osoby, których interesu prawnego one w istocie dotyczą bądź wojewoda (art. 93 ust. 1 zd. 2 ustawy o samorządzie gminnym) czy inne podmioty wskazane w art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło