IV SA/Wa 3116/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. P. i L. P. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od sprzeciwu w sprawie ze sprzeciwu E. P. i L. P. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z [...] października 2017r. nr [...], sygn. [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od sprzeciwu Decyzją z 23 października 2017r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] uchylił w całości decyzję Starosty [...] z [...] listopada 2016r. (znak: [...]) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu 14 listopada 2017r. (data stempla pocztowego k. 8) E. i L. P. (dalej jako skarżący) wnieśli za pośrednictwem organu administracji publicznej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od ww. decyzji. Postanowieniem z 19 stycznia 2018r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił sprzeciw skarżących od ww. decyzji. Pismem z 26 stycznia 2018r. (data stempla pocztowego k. 29), sprecyzowanym pismem z 19 lutego 2018r. (k. 37) skarżący wnieśli zażalenie na ww. postanowienie oraz wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od sprzeciwu. Skarżący uzasadnili wniosek tym, że nie otrzymali wezwania do uzupełnienia braków fiskalnych z przyczyn od nich niezależnych oraz że nie otrzymali awiza informującego gdzie i kiedy mogą odebrać kierowaną do nich przesyłkę. Wskazali, że listonosz niejednokrotnie pozostawiał powiadomienia o odebraniu przesyłki u innych mieszkańców. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej "P.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna z tym, że strona, która nie dochowała terminu, dysponuje ustawowym prawem do złożenia wniosku o jego przywrócenie. W myśl art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Stosownie do treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu może więc nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: 1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, 2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy, 3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak choćby jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. (por. postanowienie NSA z 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1721/12, CBOSA, postanowienie NSA z 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 51/15 LEX nr 1646241). Rozpatrując w pierwszej kolejności spełnienie, wynikającego z art. 87 § 1 P.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przywrócenie terminu w terminie siedmiodniowym od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu Sąd uznał, że skarżący o uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od wniesionego sprzeciwu dowiedzieli się po otrzymaniu w dniu 25 stycznia 2018r. postanowienia Sądu o odrzuceniu sprzeciwu. W tej sytuacji wniosek złożony 26 stycznia 2018r. należy uznać za złożony z zachowaniem 7 dniowego terminu od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi. Dodatkowo w dniu nadania wniosku o przywrócenie terminu skarżący uiścili wpis od sprzeciwu spełniając tym samym przesłankę z art. 87 § 4 P.p.s.a. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy dokonać oceny przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, która pozwoli na ustalenie, czy niedochowanie terminu zostało spowodowane przez przeszkodę w sposób rzeczywisty uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej w przewidzianym dla niej terminie, mając na względzie, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Wskazać należy, że zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można się domagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Natomiast przywrócenie może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96, niepubl.). W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1977/00, niepubl.) Tak więc osoba zainteresowana przywróceniem terminu ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić odpowiednią argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. W orzecznictwie do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z 3 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA/Wr 676/99, publ.ww.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy ocenie braku winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, przy uwzględnieniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazali okoliczności potwierdzających brak ich winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionego sprzeciwu od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z [...] października 2017r., a brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności sądowej stanowi konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od sprzeciwu kwestionując w istocie prawidłowość doręczenia im przesyłek zawierających wezwania do uiszczenia wpisu sądowego. Skarżący wskazali, że nie otrzymali ww. wezwań oraz nie otrzymali żadnego awiza informującego gdzie i kiedy mogą kierowaną do nich przesyłkę odebrać. Odnosząc się do powyższego, należy stwierdzić, że Sąd w oparciu o koperty, zawierające przeznaczone dla skarżących wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od sprzeciwu ustalił, że przesyłki zostały zwrócone nadawcy z powodu "nie podjęcia ich w terminie". Z adnotacji umieszczonych na kopertach wynika, że przesyłki były awizowane dwukrotnie - pierwsze awizo pozostawiono 11 grudnia 2017r. w oddawczej skrzynce pocztowej, czynność ta została powtórzona 19 grudnia 2017r. W konsekwencji przesyłki zostały przez Sąd uznane za doręczone w trybie art. 73 P.p.s.a. (tzw. fikcja doręczenia). Oczywiście domniemanie doręczenia wynikające z art. 73 P.p.s.a. może być obalone. Taka sytuacja będzie dopuszczalna, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. W doktrynie podnosi się, że obalenie domniemania doręczenia przez awizo jest oczywiście możliwe, jednak nie neguje ono dokonania doręczenia, a prowadzi do uchylenia ujemnych skutków, jakie dla strony wiążą się z tym doręczeniem w zakresie biegu terminu (por. J. Jodłowski, K. Piasecki (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. I, Warszawa 1989 r., s. 247). Oznacza to, że jeśli dokonano doręczenia zgodnie z wymogami art. 73 P.p.s.a., mimo że adresat nie został powiadomiony o adresowanym do niego piśmie, może się on uchylić się od negatywnych skutków tego stanu rzeczy, jeżeli uprawdopodobni okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu. By jednak wykazać brak winy w uchybieniu terminu powinien dysponować np. argumentem w postaci zgłoszenia nieprawidłowo zabezpieczonej skrzynki pocztowej czy reklamacji usług pocztowych w oparciu o zasady określone w rozporządzeniu Ministra Cyfryzacji i Administracji z 26 listopada 2013 r. w sprawie reklamacji usługi pocztowej (Dz.U. z 2013 r., poz. 1468). W ocenie Sądu w kontekście dowodu z dokumentu, jakim są koperty ze zwrotnymi potwierdzeniami odbioru, przeciwdowodu nie może stanowić samo oświadczenie strony o braku awizo. Zwykłe oświadczenie skarżących że nie otrzymali awiza lub prawdopodobieństwo, że miejscowy listonosz pozostawił awizo u innych mieszkańców nie jest wystarczające do obalenia domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 września 2015 r. II OZ 863/15). Z uwagi na to, że analiza akt sprawy potwierdza prawidłowość danych zawartych na zwrotnych potwierdzeniach odbioru, a skarżący nie przedłożyli żadnych dokumentów na uprawdopodobnienie okoliczności uchybienia w pracy listonosza albo zareklamowania usługi pocztowej należało zatem uznać, że doręczenie wezwania do uiszczenia wpisu od sprzeciwu było skuteczne. W konsekwencji Sąd uznał, że samo oświadczenie skarżących, iż w skrzynce pocztowej nie znajdowało się zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki sądowej w placówce pocztowej nie uprawdopodobnia, ani tego że, nie doręczono im wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od sprzeciwu ani, że nie ponoszą oni winy w uchybieniu terminu do dokonania powyższej czynności. Sąd, mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.