IV SA/Wa 821/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec (spr.) na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 maja 2018 r. zażalenia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 821/18, w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen postanawia I. uchylić zaskarżone postanowienie; II. odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. R. M. w piśmie z 6 lutego 2018 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen. W niniejszej skardze został również zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 3 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 821/18, wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Zażalenie, w przewidzianym prawem terminie, na powyższe postanowienie wniósł Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Sąd orzekający w niniejszej sprawie ocenił zażalenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za oczywiście uzasadnione. Okoliczność ta dawała Sądowi podstawę do wydania orzeczenia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, zgodnie z żądaniem zażalenia. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu skargi przez organ sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji, zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., jest wykazanie we wniosku a zatem w jego uzasadnieniu, niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie prawdopodobieństwa zaistnienia okoliczności wywołujących takie zagrożenia nie może polegać na tym, że sąd administracyjny samodzielnie, z uwagi na przedmiot zaskarżonej decyzji, a także przywołany w skardze stan rzeczy dojdzie do wniosku, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sytuacji analizowanej sprawy jest zasadne i znajduje podstawy w regulacji art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu sam fakt zobowiązania Skarżącej do powrotu do kraju pochodzenia i zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz innych państw obszaru Schengen niewątpliwie łączy się z koniecznością opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu i wymusza zmianę planów na życie. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, którym zapobiec może wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W tym tonie już wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniach: z 31 marca 2017 r., sygn. akt II OZ 295/17; 19 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OZ 419/7; 11 maja 2017 r., sygn. akt II OZ 442/17; 12 maja 2017 r., sygn. akt II OZ 448/17; 18 maja 2017 r., sygn. akt II OZ 463/17 i 3 czerwca 2017 r., sygn. akt II OZ 616/17, a wyrażone w nich jednolite i ugruntowane stanowisko Sąd rozpoznający wniosek w niniejszej sprawie w pełni aprobuje. Tego rodzaju "automatyzm" stosowania ochrony tymczasowej, oznaczałby, że w przypadku każdej skargi na rozstrzygnięcie, które wiąże się z opuszczeniem kraju przez cudzoziemca, uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Tymczasem możliwości takiej prawodawca nie przewidział stawiając wymóg, by to strona uprawdopodobniła przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. W sprawie tego rodzaju, co poddana kontroli Sądu, istnienia tych przesłanek nie można bowiem domniemywać (por. postanowienie NSA z 11 maja 2017 r., sygn. akt II OZ 442/17). Przyjąć należałoby, że uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania takiej decyzji jest możliwe, jeśli strona wykaże, że zmiana w jej życiu, jaka nastąpi wskutek powrotu do kraju pochodzenia i zakazu ponownego wjazdu na terytorium Polski oraz innych państw obszaru Schengen, będzie miała charakter znacznej szkody lub wywoła trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji jest oceniane z punktu widzenia zasadności wniosku. Dlatego argumentacja przedstawiona we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący wykazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 6 grudnia 2017 r., sygn. akt II OZ 1492/17). W ocenie Sądu, realność spowodowania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków wynikających z zaskarżonej decyzji oraz okoliczności wskazane przez Skarżącą nie przemawiają za uwzględnieniem wniosku. Skarżąca nie wykazała bowiem, że istnieje realna możliwość wystąpienia przesłanek o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto nie może zostać uwzględniony zarzut, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje pozbawienie jej prawa do sądu. Z akt sprawy wynika, że w niniejszym postępowaniu Skarżąca będzie reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, ustanowionego dla strony w ramach przyznanego prawa pomocy (postanowienie WSA w Warszawie z 20 marca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 821/18). W konsekwencji prawo do sądu zostanie zagwarantowane, ponieważ Skarżąca będzie reprezentowana w postepowaniu przed sądem administracyjnym przez profesjonalnego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z 13 czerwca 2017 r., sygn. II OZ 616/17). Biorąc pod uwagę tę argumentację, Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że Skarżąca nie uprawdopodobniła, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a tym samym, że zachodzi konieczność zastosowania żądanej przez nią ochrony tymczasowej. Innych okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, wynikających z akt sprawy, Sąd nie dostrzegł. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 195 § 2, orzekł w pkt I. sentencji, zaś na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w pkt II. sentencji.