IV SAB/Wa 207/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anita Wielopolska Sędziowie: WSA Anna Sękowska WSA Katarzyna Golat (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. Z. i M. S. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku I. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku T. Z. i M. S. z dnia 15 stycznia 2014 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Nadrowie w [...] z dnia [...] listopada 1960 Nr [...], decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] marca 1964 r. Nr [...] oraz postanowienia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1965 r. Nr [...]; II. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałym zakresie; IV. wymierza grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; V. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa solidarnie na rzecz T. Z. i M. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. T. Z. i M. S. w dniu 22 maja 2017 r. złożyli skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w zakresie rozpoznania i załatwienia w drodze decyzji sprawy z wniosku skarżących z dnia [...] stycznia 2014 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] listopada 1960 r., Nr [...], decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] marca 1964 r., Nr [...], oraz postanowienia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1965 r., Nr [...]. Organowi administracji zarzucono naruszenie przepisu art. 35 § 3 K.p.a., polegające na przekroczeniu przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa ustawowych terminów załatwiania spraw administracyjnych. W oparciu o powyższy zarzut skarżący wnieśli o: 1) zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpoznania i załatwienia w drodze decyzji sprawy z wniosku skarżących z dnia [...] stycznia 2014 r. - w terminie 30 dni od dnia zwrotu temu organowi akt sprawy wraz z odpisem wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2) stwierdzenie, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności, 3) o wymierzenie Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa grzywny w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, 4) o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, 5) o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżących kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Stan sprawy przedstawiał się następująco. Orzeczeniem z dnia [...].11.1960 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] wywłaszczyło na rzecz Skarbu Państwa - Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w [...] nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...], o powierzchni 1.063 m², obejmującą część (o powierzchni 752 m²) parceli nr [...] i część (o powierzchni 311 m²) parceli nr [...], zapisanych w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Powiatowy w [...] stanowiących własność W. T. Decyzją z dnia [...].03.1964 r. nr [...] Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych utrzymała w mocy ww. orzeczenia z dnia [...].11.1960 r. Postanowieniem z dnia [...].01.1965 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] sprostowało błędy pisarskie w ww. orzeczeniu z dnia [...].11.1960 r. Pismem z dnia [...].01.2014 r. T. Z. i M. S. złożyli do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...].11.1960 r. nr [...], decyzji z dnia [...].03.1964 r. nr [...] oraz postanowienia z dnia [...].01.1965 r. nr [...]. Pismem z dnia [...].04.2014 r. nr [...] Ministerstwo Spraw Wewnętrznych przekazało przedmiotowy wniosek według właściwości Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju. Pismem z dnia 22.05.2017 r., otrzymanym przez organ w dniu 25.05.2017 r., T. Z. i M. S. reprezentowani przez adw. M. S. złożyli skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie rozpatrzenia ww. wniosku z dnia [...].01.2014 r. W odpowiedzi na zarzuty skargi należy wskazać, iż są one bezzasadne, albowiem organ nie pozostawał w bezczynności. Pismem z dnia [...].01.2015 r. nr [...] organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie. Pismami z dnia [...].01.2015 r. nr [...] organ wystąpił do Archiwum Akt Nowych, Archiwum Państwowego w [...], Archiwum Państwowego w [...] Oddział w [...] oraz [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] o nadesłanie akt archiwalnych dot. przedmiotowego postępowania wywłaszczeniowego. Pismem z dnia [...].02.2016 r. nr [...] organ wystąpił do Urzędu Miasta [...] o nadesłanie informacji o aktualnym stanie prawnym wywłaszczonej nieruchomości. Pismem z dnia [...].08.2016 r. nr [...] organ wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] o nadesłanie kopii księgi wieczystej oraz akt archiwalnych znajdujących w aktach tej księgi wieczystej. Pismem z dnia [...].08.2016 r. nr [...] organ wystąpił do Urzędu Miasta [...] o nadesłanie map archiwalnych i ewidencyjnych dot. wywłaszczonej nieruchomości oraz o nadesłanie informacji czy wywłaszczone parcele o pow. 1063 m² pokrywają się z granicą terenu obejmującego: parcelę nr [...], km. [...], o pow. 725 m², parcelę nr [...], km. [...], o pow. 27 m², parcelę nr [...], km. [...] o pow. 291 m² i parcelę nr [...], km. [...] o pow. 20 m². Pismem z dnia 22 stycznia 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju (obecnie: Minister Infrastruktury i Budownictwa) zawiadomił skarżących, że sprawa zostanie rozpatrzona do dnia 31 maja 2015 r. Następnie, pismami z dnia 5 lutego 2016 r. i z dnia 2.08.2016 r. organ przesuwał przewidywany termin załatwienia sprawy odpowiednio do dnia 31 lipca 2016 r. i do dnia 31 grudnia 2016 r. Ponieważ wskazane terminy nie zostały przez organ administracji dotrzymane, pismem z dnia 20.01.2017 r. skarżący skierowali do Ministra Infrastruktury i Budownictwa zapytanie o stan sprawy i przewidywany termin jej załatwienia, które jednak do dnia dzisiejszego nie doczekało się odpowiedzi. Wreszcie, pismem z dnia 24.04.2017 r. skarżący wezwali Ministra Infrastruktury i Budownictwa do usunięcia naruszenia prawa polegającego na przekroczeniu przez niego ustawowych terminów załatwiania spraw administracyjnych. W toku postępowania organ przekazał akta sprawy do geodety uprawnionego celem sporządzenia opinii geodezyjnej (notatka służbowa z dnia [...].05.2017 r. nr [...].). W dniu [...].05.2017 r. została sporządzona opinia geodezyjna, z której wynika, iż w skład wywłaszczonej nieruchomości wchodzą obecnie działki nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu nr [...]. Pismem z dnia [...].05.2017 r. nr [...] organ wystąpił do Urzędu Miasta [...] o nadesłanie brakującego wypisu z rejestru gruntów dot. działki nr [...] z obrębu [...]. Dokumentacja geodezyjna dotycząca pozostałych działek wchodzących w skład wywłaszczonej nieruchomości została nadesłana przy piśmie Urzędu Miasta [...] z dnia [...].04.2016 r. nr [...]. W dniu [...].06.2017 r. dokonano analizy ksiąg wieczystych prowadzonych dla działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (notatka służbowa z dnia [...].06.2017 r. [...] oraz wydruki z elektronicznych ksiąg wieczystych). Ponadto, w celu weryfikacji, czy teren wywłaszczenia wskazany w decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...].03.1964 r. nr [...] oraz utrzymanym nią w mocy orzeczeniu z dnia [...].11.1960 r. nr [...], tj. nieruchomość położona w [...], przy ul. [...], o powierzchni 1.063 m², obejmująca część o powierzchni 752 m²) parceli nr [...] i część (o powierzchni 311 m²) parceli nr [...] pokrywa się z granicą terenu wskazanego w postanowieniu PWRN w [...] z dnia [...].01.1965 r. nr [...], tj. parcelą nr [...], km. [...], o pow. 725 m², parcelą nr [...], km. [...], o pow. 27 m², parcelą nr [...], km. [...] o pow. 291 m² i parcelą nr [...], km. [...] o pow. 20 m² w dniu [...].06.2017 r. sporządzono odrębną opinię geodezyjną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując że ze względu na trudną merytorycznie materię, przekształcenie organu, wdrażanie nowych pracowników, pomimo posiadania przez nich stosownego wykształcenia i innych potrzebnych kwalifikacji, ma charakter długotrwały. Organ wskazał, że pismem z dnia [...].06.2017 r. nr [...] zawiadomił strony o zebraniu materiału dowodowego w sprawie i wskazał przewidywany termin rozstrzygnięcia do dnia 31.07.2017 r. W toku postępowania organ zawiadamiał strony o przewidywanym terminie rozstrzygnięcia sprawy - pismami z dnia [...].01.2015 r. nr [...] z dnia [...].02.2016 r. nr [...], z dnia [...].08.2016 r. nr [...] oraz z dnia [...].06.2017 r. nr [...]. Postanowieniem z dnia [...].10.2017 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowania do czasu dostarczenia odpisu prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym R. P. albo aktu poświadczenia dziedziczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 2058, ze zm.), zwanej dalej u.d.i.p., która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania (art. 1-2a u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p. Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W ocenie Sądu, bezczynność organu w załatwieniu ww. wniosku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ.: jw.). Oznacza to, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Skarga wniesiona w tym trybie jest środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej do terminowego załatwiania spraw, mającym na celu wyeliminowanie stanu przewlekłości organu i doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Należy podkreślić, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 K.p.a., który wskazuje, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.). Kognicja sądu administracyjnego w ramach skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania obejmuje brak należytego zaangażowania organu w załatwienie indywidualnej sprawy na etapie poprzedzającym formalny upływ terminu do jej załatwienia, szczególnie w związku z niezasadnym wykorzystaniem instrumentów wydłużających termin albo go wstrzymujących (vide wyroki w sprawach o sygn. akt: II SAB/Wa 1133/15 z dnia 13.10.2016 r.; II SAB/Gd 106/16 z dnia 5.10.2016 r.; II SAB/Po 72/16 z dnia 12.102016 r.; II SAB/Go 9/16 z dnia 27.10.2016 r., CBOSA). Bezczynność organu następuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. W rozpatrywanej sprawie niewątpliwie przekroczone zostały standardy prowadzenia postępowania, dotyczące szybkości załatwiania sprawy. Pismem z dnia 15.01.2014 r. T. Z. i M. S. złożyli bowiem do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...].11.1960 r. nr [...], decyzji z dnia [...].03.1964 r. nr [...] oraz postanowienia z dnia [...].01.1965 r. nr [...], a sprawa do czasu wydania wyroku nie została rozpatrzona. W związku z tym bezsprzeczne jest, że wystąpiła bezczynność organu i miała ona charakter rażący. Organ podejmował bowiem pewne czynności, jednak nie doprowadziły one do wydania rozstrzygnięcia, stąd należy stwierdzić, biorąc pod uwagę tak znaczny upływ czasu od momentu złożenia wniosku, słabą efektywność działań organu, jak i duże odstępy czasowe pomiędzy poszczególnymi czynnościami, że doszło do bezczynności, cechującej się rażącym charakterem. Postanowieniem z dnia [...].10.2017 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowania do czasu dostarczenia odpisu prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym . P. albo aktu poświadczenia dziedziczenia. W związku z tym wskazać należy, że jeżeli organ w trakcie zawieszenia postępowania nie może wydać rozstrzygnięcia co do istoty, nie może również pozostawać w bezczynności, a sąd administracyjny nie może w tej sytuacji zobowiązywać organu do podjęcia czynności bądź wydania aktu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 2007r., sygn. akt VI SA/Wa 763/07, LEX nr 352239). Sąd nie podziela poglądu uznającego dopuszczalność uznania za przedmiot oceny w postępowaniu w sprawie bezczynności merytorycznego badania zasadności wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, w związku z czym Sąd nie czynił przedmiotem oceny, w kontekście pozostawania organu w bezczynności, postanowienia organu o zawieszeniu postępowania. Skoro bowiem postanowienie tego rodzaju może być, w stosownym trybie, przedmiotem zaskarżenia (art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a., w zw. z art. 101 § 3 K.p.a.), to kontrola jego legalności wykracza poza granice niniejszej sprawy, w rozumieniu art. 135 P.p.s.a. Taką ocenę prawną sformułował także Naczelny Sad Administracyjny w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt I OSK 609/14 - zakreślając ramy postępowania dla Sądu niższej instancji, w kontekście potrzeby uwzględnienia pozostawania bądź nie w obrocie postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania. Wskazać również należy na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 20 kwietnia 1999 r., sygn. akt IV SAB 199/98, LEX nr 48746, zgodnie z którym, Sąd rozpatrując skargę na bezczynność organu nie jest uprawniony do przeprowadzania kontroli zasadności zawieszenia postępowania. Zawieszenie postępowania formalnie przerywa bezczynność organu, gdyż zgodnie z art. 103 K.p.a. wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego". W uzasadnieniu tego wyroku NSA wyjaśnił, że postanowienie o zawieszeniu podlega osobnemu zaskarżeniu, w związku z tym badanie kwestii zasadności zawieszenia postępowania w sprawie skargi na bezczynność nie jest celowe, gdyż wykracza poza przedmiot postępowania sądowego w sprawie bezczynności. Należy zatem podkreślić, iż w przypadku skargi na bezczynność Sąd nie był władny dokonać oceny prawidłowości zawieszenia postępowania administracyjnego. Bezczynność organu w rozpoznaniu sprawy jak i zawieszenie postępowania administracyjnego są bowiem odrębnymi i wzajemnymi wykluczającymi się instytucjami prawa procesowego. Powyższe powoduje konieczność nieuwzględnienia wniosku skarżących o zobowiązanie organu do wydania rozstrzygnięcia. Natomiast uwzględniając skargę w pozostałej części, o czym była wyżej mowa, przy takiej ocenie zaniechania organu na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., Sąd orzekł o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 500 zł, miarkując jej wysokość i uwzględniając, że nie nastąpiło jeszcze rozstrzygnięcie sprawy. Sąd wskazuje przy tym – polemizując z twierdzeniami zawartymi w odpowiedzi na skargę, że przy ocenie zasadności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania bez znaczenia pozostają przyczyny, dla których nie zostało zakończone, a zwłaszcza czy przewlekłe prowadzenie postępowania spowodowane zostało okolicznościami zawinionymi lub niezawinionymi przez organ (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 lipca 2013 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Gd 54/13, LEX nr 1363047). Sąd oceniając bezczynność i przewlekłość nie ocenia kwestii merytorycznych. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. (tryb uproszczony) oraz na podstawie art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt I i II wyroku). O grzywnie orzeczono na podstawie art. 149 § 2, w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. (pkt IV wyroku). Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego, zawarte w punkcie 4 wyroku, wynikało ponadto z treści art. 205 § 2 u.p.p.s.a. w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na koszy składają się: wpis w wysokości 100 zł, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz 17 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od czynności pełnomocnictwa.