IV SAB/Wa 357/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.), Asesor WSA Anna Sidorowska - Ciesielska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi A. C. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia oddala skargę W piśmie z dnia 20 października 2017 r. A. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w sprawie dotyczącej rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z [...] lutego 2017 r. nr [...] orzekające o odmowie przeglądania dokumentów zawierających informacje niejawne, którym została nadana klauzula zastrzeżone. W uzasadnieniu skargi Skarżący opisał swoje postępowania toczące się przed Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców i przed Wojewodą [...]. Podał, że w dniu 14 października 2017 r. złożył ponaglenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w sprawie rozpatrzenia zażalenia od postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 r. W dniu 19 października 2017 r. Szef Urzędu uznał ponaglenie za nieuzasadnione wskazują, że w dniu 23 sierpnia 2017 r. załatwił sprawę. Skarżący podał, że w toku postępowania zażaleniowego organ II. instancji nie powiadomił go o przedłużeniu terminu na rozpatrzenie zażalenia, a samo postępowanie trwało ponad 5 miesięcy, co jest sprzeczne z art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o odrzucenie, względnie oddalenie wniesionej skargi. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi wskazał, że skarga została wniesiona w formie elektronicznej za pośrednictwem ePUAP i nie została osobiście przez Skarżącego podpisana. Wnosząc o oddalenie skargi wskazał, że w momencie wniesienia skargi nie pozostawał w bezczynności ani w przewlekłości, ponieważ sprawa została w dniu 23 sierpnia 2017 r. zakończona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać – odnosząc się przy tym do wniosku organu o odrzucenie skargi, że A. C. w ustawowym terminie uzupełnił brak formalny skargi i nadesłał jej podpisany egzemplarz. Sprawie można było zatem nadać dalszy bieg. Warunkiem formalnym wniesienia skargi w niniejszej sprawie był również wyczerpanie przysługujących środków zaskarżenia czyli uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Takiej czynności Skarżący dokonał, a Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. uznał to wezwanie za nieuzasadnione. Podstawą kwestią jaka wymagała rozważenie w niniejszej sprawie jest to, czy możliwe jest uwzględnienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania wniesionej już po wydaniu przez organ orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, a więc już po załatwieniu sprawy. Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – dalej Ppsa) uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania polega na zobowiązaniu organu administracji publicznej do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji albo dokonania czynności, jak również na stwierdzeniu czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa ( § 1a). Z przepisu tego wynika, że podstawowym celem skargi na bezczynność, czy przewlekłość organu w prowadzeniu postępowania administracyjnego jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu administracyjnego w prowadzonej przez organ sprawie administracyjnej w zakreślonym przez sąd terminie. Przepis ten ma zatem charakter dyscyplinujący organ administracji, gdyż jego istotą jest usunięcie niepożądanego stanu polegającego na braku należytej aktywności organu w załatwieniu sprawy. Wynika zatem z tego, że jeżeli skarga na bezczynność lub przewlekłość zostanie wniesiona po zakończeniu postępowania administracyjnego, to nie jest możliwe jej uwzględnienie, skoro akt lub czynność, do którego sąd mógłby zobowiązać organ administracji, został już wydany. W takim przypadku niewątpliwie brak jest podstaw do dyscyplinowania organu poprzez zakreślenie terminu do dokonania czynności bądź wydania aktu. Oznacza to, że skarga na bezczynność lub przewlekłość postępowania może być złożona dopóki toczy się postępowanie administracyjne. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania podlega oddalaniu w razie wniesienia jej do sądu już po zakończeniu postępowania administracyjnego, w którym zarzuca się organowi przewlekłe prowadzenie postępowania. Stanowisko to, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 853/17, znajduje potwierdzenie zarówno w piśmiennictwie (por. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, wyd. 5, 2017 r. kom. do art. 149, uwaga II.1), jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 29.09.2016 r., II SAB/Kr 134/16, z dnia 22.12.2014 r. II SAB/Kr 257/14, wyrok WSA w Warszawie z dnia 22.03.2016 r. IV SAB/Wa 41/16 oraz z dnia 8.01.2016 r. VII SA/Wa 1205/15). Powyższy pogląd znajduje wsparcie również w systemowej wykładni przepisów Ppsa, a ściślej wynika z treści art. 54 § 3 Ppsa. Wedle cyt. przepisu w brzmieniu mającym zastosowanie w dacie orzekania przez sąd, organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa". Wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłość, gdy toczy się jeszcze postępowanie w sprawie administracyjnej, umożliwia jej uwzględnienie przez organ, który został zaskarżony, gdy zaś postępowanie się zakończy brak jest w praktyce takiej możliwości (por. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. II OSK 3036/17). Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zakończył postępowanie zażaleniowe, którego dotyczy skarga na przewlekłość, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] (utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie). Postanowienie to zostało doręczone Skarżącemu w sposób zastępczy w dniu 14 września 2017 r. (pierwszy raz była awizowana w dniu 31 sierpnia 2017 r. a kolejny raz w dniu 8 września 2017r ). Stwierdzić zatem należy, że w świetle powyższej argumentacji, z chwilą załatwienia sprawy przez organ odwoławczy przestała istnieć możliwość zobowiązania organu do wydania aktu. Skoro skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ odwoławczy została wniesiona w dniu 20 października 2017 r. (data prezentaty) zatem skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania nie może zostać uwzględniona. Mając na uwadze powyższe, skargę na podstawie art. 151 Ppsa należało oddalić.