V SA/Wa 1565/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia (...) lipca 2018 r. nr projektu: (...) w przedmiocie odmowy udzielenia dofinansowania na projekt postanawia: - pozostawić skargę bez rozpatrzenia. Pismem z 21 sierpnia 2018 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") wniosła skargę na opisaną w komparycji informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: "PARP") o odmowie udzielenia dofinansowania na projekt. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, Skarżąca odebrała zaskarżoną informację 16 lipca 2018 r. W odpowiedzi na skargę PARP wniosła o odrzucenie skargi wskazując na brak drogi sądowej, bądź jej oddalenie z przyczyn merytorycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Należy wskazać, że ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 1431 ze zm. dalej "ustawa wdrożeniowa") reguluje postępowanie sądowoadministracyjne, wszczęte skargami dopuszczalnymi w sytuacjach przewidzianych w omawianej ustawie, pod wieloma względami odmiennie od ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. I tak, na podstawie art. 61 ust. 2 ustawy wdrożeniowej – skarga, o której mowa w ust. 1, jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w art. 58 ust. 1 albo ust. 4 pkt 2, art. 59 albo art. 66 ust. 2 pkt 1, a w przypadku, o którym mowa w art. 54 ust. 3 – w terminie 14 dni od dnia upływu terminu na uzupełnienie protestu lub poprawienie w nim oczywistych omyłek, bezpośrednio do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego wraz z kompletną dokumentacją w sprawie. Skarga podlega wpisowi stałemu. W ocenie Sądu skargę Spółki należy rozpatrywać w trybie uregulowanym ustawą wdrożeniową. Wyjaśnić przy tym należy, że już na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju zarysował się w orzecznictwie pogląd, iż odmowę zawarcia umowy o dofinansowanie, w sytuacji, w której instytucja uprawniona do zawarcia z beneficjentem umowy o dofinansowanie dopatrzyła się braku spełnienia pewnych wymogów formalnych czy merytorycznych, należy uznać za "negatywną ocenę projektu", skutkującą w istocie odmową dokonania czynności cywilnoprawnej – zawarcia umowy. Uprawniona instytucja ma prawo, także na etapie podpisywania umowy weryfikowania tego, czy wszelkie przesłanki przyznania pomocy zostały spełnione, jednakże jeśli tego rodzaju (ponowna) weryfikacja jest dla wnioskodawcy negatywna i skutkuje odmową dofinansowania – winna być uznana za "ocenę negatywną", o której mowa w art. 61 ust, 1 ustawy wdrożeniowej. Inaczej ujmując, z racji celu unormowania tej ustawy nie ma znaczenia, na jakim etapie postępowania doszło do wyrażenia de facto negatywnej oceny projektu, czy następuje to w fazie wstępnej, czy też dopiero tuż przed zawarciem umowy. Przyjęcie przeciwnej wykładni art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej pozbawiałoby wnioskodawcę możliwości kwestionowania prawidłowości dokonanych ocen. Prawo do sądu przysługujące beneficjentowi, którego projekt został oceniony negatywnie, zostało bowiem zagwarantowane w ustawie wdrożeniowej. Przepis art. 61 ust. 1 uprawnia do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, skarga do sądu administracyjnego na odmowę zawarcia umowy o dofinansowanie (czy jak to ujął PARP w rozpoznawanej sprawie "odmowę udzielenia dofinansowania na projekt") będącą w istocie negatywną oceną projektu jest dopuszczalna (por. postanowienie NSA z 24.03.2010 r. sygn. akt II GSK 248/10, wyrok WSA w Warszawie z 20.03.2015 r. sygn. akt V SA/Wa 899/15, wyrok NSA z 17.06.2015 r. sygn. akt II GSK 1097/15). Innymi słowy, ocena pozytywna projektu jest przeciwieństwem negatywnej oceny, czyli takiej, której wyniki nie pozwalają na skierowanie go do dalszego etapu oceny bądź przyznanie dofinansowania (por. postanowienie NSA z dnia 13 stycznia 2011 r. sprawie II GSK 1495/10, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sądy oraz orzecznictwo konsekwentnie stoją na stanowisku, że niedopuszczalne jest ograniczanie możliwości złożenia i rozpoznania środka odwoławczego poprzez zawężanie pojęcia "negatywnej oceny" (por. R. Poździk Komentarz do art. 53 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 Wyd. Sejmowe 2016). Konsekwencją przedstawionego stanowiska musi być zastosowanie w rozpoznawanej sprawie art. 61 ust. 6 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, zgodnie z którym wniesienie skargi po terminie, o którym mowa w ust. 2 tego przepisu - powoduje pozostawienie jej bez rozpatrzenia. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało skutecznie doręczone Skarżącej w dniu 16 lipca 2018 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 587 akt administracyjnych), natomiast skarga została złożona przez Skarżącą 16 sierpnia 2018 r. (data nadania na kopercie), czyli po upływie omówionego terminu, który upłynął 30 lipca 2018 r. Wskazać co prawda należy, że Spółka w żadnym z pism dotyczących wniosku o dofinansowanie nie była informowana o procedurze odwoławczej - jednakże w myśl art. 63 ustawy wdrożeniowej na prawo wnioskodawcy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie wpływa negatywnie błędne pouczenie lub brak pouczenia. Wobec powyższego Sąd wyjaśnia jednak, iż termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, procesowym i prekluzyjnym. Jest terminem ustawowym, a zatem niedopuszczalne jest jego skrócenie lub przedłużenie przez Sąd. Jest terminem prekluzyjnym w tym znaczeniu, że jego upływ Sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny pozostawia wniesioną skargę bez rozpatrzenia. Zachowanie terminu to warunek formalny skutecznego złożenia skargi. Stwierdzenie, że skarga została wniesiona po terminie obliguje Sąd do pozostawienia jej bez rozpatrzenia, nie dając Sądowi żadnego w tym względzie wyboru. Sąd podziela przy tym linię dotychczasowego orzecznictwa, z której wynika, że dla skuteczności wniesienia skargi po terminie ustawowym - w wypadku błędnego lub braku pouczenia - jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. Stanowisko to zaakceptowane zostało w doktrynie (patrz M. Kojło, Wybrane problemy sądowej kontroli redystrybucji środków unijnych, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2010, nr 4, s. 51, Rafał Poździk (red.), Monika Dołowiec, Dominika Ewa Harasimiuk, Monika Metlerska-Drabik, Jakub Ostałowski, Agnieszka Wołyniec-Ostrowska Komentarz do ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020) jak również poparte jest utrwalonym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w szczególności zawarte jest w postanowieniach z 14 października 2010 r., sygn. akt II GSK 1198/10, z 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ363/11 oraz z 13 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 231/12. Zatem wniesienie skargi po upływie terminu do jej wniesienia, o którym stanowi art. 61 ust. 2 ustawy wdrożeniowej podlega usunięciu przy zastosowaniu art. 87 p.p.s.a., tj. przy wykorzystaniu instytucji przywrócenia terminu. Przepis ten bowiem ma zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, z uwagi na treść art. 64 ustawy wdrożeniowej. Instytucja uchybienia i przywrócenia terminu oparta jest na zasadzie skargowości i ma na celu ochronę strony postępowania sądowoadministracyjnego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności prawnej. Bowiem czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 256). A zatem, złożenie skargi po upływie terminu do jej wniesienia podlega usunięciu wyłącznie w trybie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Ponieważ wniosek ten nie został złożony przez Skarżącą, dlatego skarga została pozostawiona bez rozpatrzenia. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 ust. 6 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, w związku z art. 3 § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.