V SA/Wa 182/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji J. (dalej jako "Skarżący" lub "Strona"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zawarł w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji opisanej w komparycji niniejszego postanowienia. We wniosku podniesiono, iż wykonanie zaskarżonego orzeczenia może wyrządzić Skarżącemu znaczną szkodę i spowodować trudne do odwrócenia skutki. Wskazano, iż dotacja oświatowa przyznana na rok 2013 została już w całości wydana zgodnie z jej przeznaczeniem. Istnieje duże prawdopodobieństwo wadliwości zaskarżonej decyzji. Wykonanie orzeczenia skutkowałoby poważnymi konsekwencjami, nie wyłączając J. płynności finansowej. To ostatnie mogłoby spowodować, iż ośrodek J. nie miałby możliwości wykonywania swoich funkcji statutowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153 poz. 1270 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna/postanowienie korzystają z domniemania zgodności z prawem i podlegają wykonaniu. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym miedzy innymi w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową lub uszczerbek niemajątkowy), które nie będą mogły być wynagrodzone przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona skarżąca ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA z 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie wystarczy zatem ogólny tylko wywód strony. Jej twierdzenia powinny wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Podkreślić również należy, iż w judykaturze utrwalony jest już pogląd, zgodnie z którym, podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. postanowienia NSA: z dnia 25 kwietnia 2012 r., II FSK 498/12; z dnia 10 maja 2011 r., II FZ 106/11;z dnia 9 września 2011 r., II FSK 1501/11; z dnia 28 września 2011 r., I FZ 219/11 i z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Odnosząc dotychczasowe rozważania do badanej sprawy zauważyć należy, że w świetle przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie mogą uzasadniać podnoszone w skardze zarzuty wskazujące na wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Podkreślenia bowiem wymaga, iż na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu, Sąd nie ma możliwości dokonania oceny zgodności z prawem decyzji wydanych w toku postępowania administracyjnego, a zatem niedopuszczalne jest wywodzenie konieczności uwzględnienia wniosku z przekonania o wadliwości danego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego, w pierwszej kolejności Sąd podkreśla, iż – co do zasady –nawet trudna sytuacja finansowa wnioskującego o udzielenie ochrony tymczasowej na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a., nie powoduje sama przez się ziszczenia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w omawianym przepisie. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniać mogą tylko konkretne okoliczności, będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Innymi słowy strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności. Natomiast za wstrzymaniem wykonania aktu nie mogą przemawiać same obiektywne, przedstawione przez stronę trudności, pojawiające się w toku prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem w postępowaniu o udzielenie ochrony tymczasowej badany jest wpływ wykonania zaskarżonego aktu na sytuację majątkową strony, a nie wpływ na tę sytuację jakichkolwiek innych czynników (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2013 r. o sygn. akt I FZ 15/13). Do skargi (i w konsekwencji do wniosku o wstrzymanie wykonania aktu) Strona dołączyła kilka dokumentów, które nie oddają jednak jej aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej. Odpisy protokołów z kontroli, jakie przeprowadzane były w ośrodku dla młodzieży, przedstawiają zagadnienie wykorzystania dotacji, jakie przyznane zostały Skarżącemu. Kwestia ta – prawidłowość wykorzystania przez beneficjenta przyznanych środków - zostanie rozstrzygnięta w toku rozprawy i dalej w wyroku kończącym postępowanie sądowe I instancji. Na tym etapie postępowania, a więc w momencie, w którym Sąd rozstrzyga o potrzebie przyznania Stronie ochrony tymczasowej, najistotniejsze znaczenie ma kwestia aktualnej sytuacji finansowej skarżącego podmiotu i wpływu, jaki na tę sytuację mieć będzie wykonanie ostatecznej decyzji organu. W tej pierwszej kwestii, a więc prezentacji aktualnej sytuacji finansowej (i majątkowej) Strony, nie sposób ocenić, na podstawie przekazanych Sądowi dokumentów, możliwości i płynności finansowej ośrodka. Podobnie w kwestii zaistnienia potencjalnej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, nie sposób przychylić się do argumentacji Skarżącego, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje utratę płynności finansowej Strony. W ocenie Sądu, Skarżący nie uprawdopodobnił jaką konkretną szkodę lub jakie konkretne trudne do odwrócenia skutki może spowodować wyegzekwowanie od niego zwrotu przyznanych dotacji. Podnieść należy, iż nie stanowi trafnego argumentu stwierdzenie, iż przyznana dotacja została już wykorzystana w sposób zgodny z jej przeznaczeniem, a jej zwrot spowoduje znaczące pogorszenie bilansu ekonomicznego ośrodka. Ogólnikowe wskazanie na utratę płynności i zagrożenie likwidacją przedsiębiorstwa nie może być uznane za wykazanie, by zaszły przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2016 r. o sygn. akt I FZ 590/15). Mając na uwadze wskazane okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.