V SA/Wa 814/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... stycznia 2016 r. nr ... w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. A. G. zawarł w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej. Podniósł, że wydano w stosunku do niego decyzje nakładające kary pieniężne w łącznej wysokości [...] zł. Wskazał, iż w roku 2014 i 2015 odnotował stratę finansową w prowadzonej przez siebie działalności, co ma istotny wpływ na jego płynność finansową. Dodał, iż odwrócenie skutków gospodarczych w przypadku wyegzekwowania tej kary jest znacznie trudniejsze co pokazuje praktyka, niż późniejsze wyegzekwowanie prawomocnego wyroku sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej: "p.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zaistnieją szczególne ku temu okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z brzmienia cytowanego przepisu wynika jednoznacznie, że postanowienie Sądu wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji ma charakter wyjątkowy, tzn. jest odstępstwem od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, przy czym obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji spoczywa na stronie, która domaga się wydania takiego orzeczenia. Zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania może nastąpić jedynie wtedy, gdy ujawnione zostaną okoliczności uzasadniające jej zastosowanie, albowiem zasadą jest wykonywanie zaskarżonych aktów, zwłaszcza decyzji administracyjnych. Skoro Sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa ciężar uprawdopodobnienia, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi może spowodować dla niego skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie wystarcza jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie zaskarżonego orzeczenia jest uzasadnione. Twierdzenia strony o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody i niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wypadku wykonania decyzji, powinny zostać poparte dokumentami, które uwiarygodniłyby sytuację skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r. o sygn. akt II GSK 1799/11, LEX nr 965117). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przez pojęcie "znacznej szkody" należy rozumieć taką szkodę – majątkową, a także niemajątkową – która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2014 r. o sygn. akt II OSK 106/14; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak jak sama szkoda ma wystąpić po stronie wnioskodawcy, tak jej wielkość określana jako "znaczna" musi być oceniana na tle kondycji finansowej wnioskodawcy, czyli całościowej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Natomiast za "trudne do odwrócenia skutki" należy uznać skutki faktyczne lub prawne które raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 27 sierpnia 2013 r. o sygn. akt I GZ 211/13, z dnia 26 listopada 2013 r. o sygn. akt II GZ 671/13). W ocenie Sądu zdawkowe twierdzenie skarżącego, że zachodzi niebezpieczeństwo narażenia go na znaczną szkodę majątkową nie prowadzi do stwierdzenia zaistnienia konsekwencji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przede wszystkim wskazać należy, iż rodzaj obowiązku nałożonego na skarżącego, tj. uiszczenie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, których spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2009 r. o sygn. akt sygn. akt II GZ 80/09). W sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu skarżącej kwoty pieniężnej orzeczonej w skarżonej decyzji. Nie ma przy tym znaczenia kwestia skomplikowanego odzyskania uiszczonych kwot i czasu ich odzyskania, gdyż w wypadku pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia będą mu przysługiwały określone środki prawne, które doprowadzą do zwrotu przez organ zapłaconych należności, w tym również z odsetkami. Oceniając natomiast wniosek w zakresie badania przesłanki dotyczącej niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody należy zgodzić się ze skarżącym, iż nie można pominąć faktu wydania wobec niego kilku innych decyzji wymierzających mu kary i ich łącznej wysokości wynoszącej – według oświadczenia skarżącego – 216.000 zł. Sąd podkreśla jednakże, iż – co do zasady – nawet trudna sytuacja finansowa strony nie powoduje sama przez się ziszczenia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w omawianym przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniać mogą tylko konkretne okoliczności, będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Innymi słowy rzecz ujmując, strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności. Natomiast za wstrzymaniem wykonania aktu nie mogą przemawiać same obiektywne, przedstawione przez stronę trudności, pojawiające się w prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem w postępowaniu o udzielenie ochrony tymczasowej badany jest wpływ wykonania zaskarżonego aktu na sytuację majątkową strony, a nie wpływ na tą sytuację jakichkolwiek innych czynników (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2013 r. o sygn. akt I FZ 15/13). Zauważyć nadto należy, iż z regulacji art. 61 § 3 p.p.s.a. wyraźnie wynika, że szkoda ta nie może być jakakolwiek, ale musi być znaczna. Tym samym aby uznać za prawdopodobne spełnienie omawianej przesłanki konieczne jest zestawienie wysokości sumy kar z sytuacją majątkową i możliwościami płatniczymi skarżącego. W tym celu skarżący winien jasno i przejrzyście zobrazować swoją sytuację finansową, a także poprzeć twierdzenia odpowiednimi dokumentami. Sąd stwierdza zatem, iż wnioskodawca wraz z wnioskiem przedstawił jedynie PIT za rok 2014. Nie przedstawił przy tym żadnych dokumentów obrazujących stan pozostających do jego dyspozycji zasobów pieniężnych. Nie ma zatem możliwości stwierdzenia, czy w istocie zachodzi niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji. Niezbędne jest bowiem wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające dopiero żądać oceny, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne (por. postanowienie NSA z 31 marca 2011 r. o sygn. akt II FSK 632/11). Jeżeli zatem uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu sprowadza się do kwestii związanych ze stanem majątkowym strony, to nie wystarczy tylko wykazanie, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest zła czy też, że wykonanie decyzji może negatywnie wpłynąć na kondycję finansową strony, ale niezbędne jest jeszcze uprawdopodobnienie, że brak zastosowania ochrony tymczasowej w tym konkretnym przypadku spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sferze majątkowej wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2015 r o sygn. akt II GZ 651/15). Warto również przywołać pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 26 stycznia 2016 r. o sygn. akt II GZ 1036/15, zgodnie z którym "skarżący prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, dlatego też w pierwszej kolejności powinien przedstawić dokumenty wskazujące na jego aktualną sytuację majątkową (np. dokumenty księgowe – bilans zysków i strat, zeznania podatkowe za ostatni kwartał, rachunki bankowe etc.) i ewentualny wpływ wykonania zaskarżonej decyzji na tę sytuację. Sąd podejmujący rozstrzygnięcie w tej kwestii musi mieć bowiem możliwość dokonania analizy oraz oceny materiału, pozwalającego zająć stanowisko co do zaistnienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji". Sąd zwraca także uwagę, że chociaż w art. 61 § 3 p.p.s.a. mowa jest jedynie o uprawdopodobnieniu okoliczności wymienionych w tym przepisie, nie oznacza to, iż samo przekonanie strony skarżącej, że wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje jest wystarczające do tego, aby wniosek został uwzględniony. Bez dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy nie jest możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, bądź trudne do odwrócenia skutki. Skoro więc skarżący nie wykazał, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu przez zaskarżoną decyzję znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków – na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 61 § 5 p.p.s.a. – Sąd orzekł, jak w sentencji.