V SAB/Wa 8/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2017 r. sprawy ze skargi [...] [...] na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Finansów (obecnie Ministra Rozwoju i Finansów) w przedmiocie rozstrzygnięcia o charakterze gier 1. umarza postępowanie sądowe w zakresie żądania wydania aktu administracyjnego; 2. stwierdza przewlekłość prowadzenia postępowania przez Ministra Finansów wszczętego z urzędu postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2013 r.; 3. stwierdza, że przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Ministra Rozwoju i Finansów na rzecz [...] [...] kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Przedmiotem skargi A. G. (dalej: skarżący lub strona) jest przewlekłość prowadzonego przez Ministra Finansów (dalej także organ) postępowania w przedmiocie rozstrzygnięcia, czy przedsięwzięcie organizowane przez F. jest grą hazardową w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 612 ze zm., dalej u.g.h.). Ustalono następujący stan faktyczny. Pismem z ... stycznia 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wniósł o rozstrzygnięcie, czy gry urządzane na urządzeniach M. na platformie C. są grami hazardowymi w rozumieniu u.g.h. Z powyższego pisma wynika, że w wyniku przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w K. kontroli w dniu ... kwietnia 2012r. w B. w J. przy ul. ... ustalono, że w ww. lokalu znajduje się urządzenie wyglądem przypominające automat do gier hazardowych, posiadające monitory z widocznymi na nich obracającymi się bębnami z wizerunkami typowymi dla gier hazardowych, do urządzenia podłączony był kabel internetowy. W trakcie czynności kontrolnych przeprowadzono grę kontrolną, w wyniku której stwierdzono, że gra na tym urządzeniu wygląda identycznie jak gra na automacie do gier hazardowych. Występują w niej m.in. obracające się bębny wraz z symbolami typowymi dla gier na automatach (tzw. "owocówki"). Na ekranie widnieją też pola takie jak: win, credit, bet, spin, auto spin oraz gambie, czyli pola typowe dla automatów do gier hazardowych. W związku z powyższym, postanowieniem z ... kwietnia 2013 r. nr ... Minister Finansów wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie rozstrzygnięcia, czy to przedsięwzięcie jest grą losową, zakładem wzajemnym albo gra na automacie w rozumieniu przepisów u.g.h. Dnia ... lipca 2013 r. ustalono, że urządzenie M. zostało zajęte przez Centralne Biuro Śledcze. Jeszcze tego samego dnia ustalono, że przedmiotowy automat znajduje się w magazynie w S. (notatka służbowa – karta ... akt adm.). Pismem z ... sierpnia 2013 r., organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy, do ... września 2013 r., a także w tym samym dniu zwrócił się do Dyrektora Izby Celnej w P. z prośbą o przebadanie ww. automatu w ramach prowadzonego przez Izbę Celną postępowania karnego-skarbowego. W odpowiedzi Izba Celna w P. wykazała gotowość do przeprowadzenia badania. Izba Celna poinformowała, że funkcjonariusze celni wykonujący badania automatów i urządzeń do gier brali udział w czynnościach kontrolnych i zajęciu urządzeń C. przeprowadzonych dnia ... stycznia 2013 r. na terenie miasta J. W związku z tym zwróciła się o rozważenie skierowania badania do innej jednostki badającej. Dnia ... sierpnia 2013 r. pełnomocnicy strony K. K. oraz W. G. dokonali przeglądu akt sprawy. Dnia ... i ... września 2013 r. kontaktowano się z Izbą Celną w P. i Urzędem Celnym w K. w celu uzyskania informacji czy możliwym jest przebadanie przedmiotowego automatu bez udziału osób które brały udział w zajęciu ww. urządzenia. Ustalono, ze jest to możliwe. Pracownik Izby Celnej w P. wskazał na trudności jakie może napotkać próba przeprowadzenia ww. badania, gdyż urządzenie w trakcie gry łączy się z serwerem. Ustalono ponadto, że w protokole z kontroli przeprowadzonej w B. nie ma opisu gier prowadzonych na przedmiotowym urządzeniu (patrz notatka – karta ... akt adm.). Dnia ... września 2013 r. do Ministerstwa Finansów wpłynął wniosek dowodowy o uwzględnienie jako dowodów czternastu dokumentów wymienionych w ww. piśmie. Wniosek dowodowy podpisany został K. K. W związku z wątpliwościami, co do adresu doręczeń pismem z ... września 2013 r. organ wezwał K. K. do wskazania adresu do doręczeń. Jednocześnie odrębnym pismem z ... września 2013 r., wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do ... października 2013 r. Pismem z ... września 2013 r. (wpływ do Ministerstwa Finansów: ... września 2013 r.) wskazano na adres do doręczeń. Dnia ... i ... października 2013 r. kontaktowano się z Urzędem Celnym w K. Ustalono, że w sprawie toczyły się postępowania karnego skarbowe w zakresie urządzania nielegalnej reklamy gry (art. 110a § 1 kks). W sprawie zapadł wyrok Sądu Rejonowego w J. (...) i Sądu Okręgowego w K. (...) – notatka służbowa. Postanowieniem z ... października 2013 r. organ wyznaczył stronie nowy termin załatwienia sprawy do ... listopada 2013 r. (karta ... akt adm.). Następnie ... października 2013 r. do Ministerstwa Finansów wpłynął wniosek dowodowy strony o uwzględnienie jako dowodów postanowienia Sądu Okręgowego w K. z ... września 2013 r. oraz nagrania filmowego. Postanowieniem z ... listopada 2013 r. Minister Finansów wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do ... grudnia 2013 r., celem przeanalizowania nowego materiału dowodowego przesłanego pismem Skarżącej z ... października 2013 r. W związku z wnioskami dowodowymi strony pismem z ... grudnia 2013r. organ zwrócił się do swojej jednostki organizacyjnej o wydanie opinii, czy usługi oferowane na portalu ... podlegają ustawie Prawo Bankowe. Postanowieniem z ... grudnia 2013 r. Minister Finansów wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do ... stycznia 2014 r Dnia ... grudnia 2013 r. do Ministerstwa Finansów wpłynęła skarga na bezczynność organu, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2 lipca 2014r., VI SAB/Wa 9/14 oddalił, a Naczelny Sąd administracyjny wyrokiem z 24 maja 2016 r., II GSK 2785/14 oddalił skargę kasacyjną skarżącego. Pismem z ... stycznia 2014 r. jednostka organizacyjna organu wskazała, że działalność prowadzona przez stronę nie podlega ustawie — Prawo bankowe. Postanowieniem z ... stycznia 2014 r. Minister Finansów wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do ... marca 2014 r. Pismem z ... lutego 2014r. organ zwrócił się do Dyrektora Izby Celnej w P. z prośbą o informacje czy w sprawie ww. automatu toczy się we właściwości Izby Celnej w P. postępowanie karne skarbowe. Z odpowiedzi udzielonej ... marca 2014 r. wynika, że w sprawie ww. automatu prowadzone było postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe, które zostało prawomocnie umorzone. Postanowieniem z ... marca 2014r. Minister Finansów wyznaczył stronie nowy termin załatwienia sprawy do ... maja 2014 r. Pismem z ... kwietnia 2014 r., Minister Finansów zwrócił się do Dyrektora Izby Celnej w P. z prośbą o informację czy ww. urządzenie znajduje się w posiadaniu Izby Celnej w P. Z odpowiedzi udzielonej ... kwietnia 2014 r. wynika, że Prokuratura Rejonowa w J. w dniu ... lutego 2012r. (winno być ... maja 2012r. – dopisek sądu, patrz karta ... akt adm.) wydała postanowienie o odmowie zatwierdzenia zatrzymania rzeczy oraz nakazała zwrócić automat. Ponadto poinformowano, że z uwagi na fakt, że ww. urządzenie nie miało żadnych numerów, oznaczeń itd. nie jest możliwe ustalenie, czy przedmiotowy automat był zatrzymany podczas kolejnych kontroli przeprowadzonych przez Urząd Celny w K. Postanowieniem z ... maja 2014 r. Minister Finansów wyznaczył stronie nowy termin załatwienia sprawy do ... lipca 2014 r. W odpowiedzi na pismo organu z ... czerwca 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. przekazał dokumentację dotyczącą spornego urządzenia zebraną w toku postępowania karnego-skarbowego. Poinformował także, że w związku ze zwróceniem w dniu ... maja 2012 r. urządzenia nie zostało ono przebadane przez biegłego. Pismem z ... czerwca 2014 r. Minister Finansów poinformował stronę o prawie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Pismem z ... czerwca 2014 r. strona złożyła wniosek dowodowy, a w dniu ... lipca 2014r. przejrzała akta administracyjne i w piśmie z ... lipca 2014 r. przedstawiła swoje stanowisko w sprawie. Pismem z ... lipca 2014 r. organ zwrócił się do strony o wskazanie adresu do doręczeń oraz określenie czy K. K. jest pełnomocnikiem w sprawie. Postanowieniem z ... lipca 2014 r. Minister Finansów wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do ... września 2014r. Pismem z ... sierpnia 2014r. strona poinformowała, że K. K. nadal jest pełnomocnikiem oraz wskazała nowy adres do doręczeń. W międzyczasie pismem z ... lipca 2014r. strona złożyła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania wnosząc o: 1) zobowiązanie organu do podjęcia przewidzianego prawem działania w terminie 14 dni od dnia wydania orzeczenia; 2) stwierdzenie przewlekłości postępowania; 3) zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu strona wskazała, że skoro postępowanie zostało wszczęte w dniu ... kwietnia 2013r., to winno zakończyć się w nieprzekraczalny terminie do ... czerwca 2013 r. W ocenie skarżącego, dla dopuszczalności skargi na bezczynność (tu przewlekłość) postępowania nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została przyczyną zawinioną, czy też niezawinioną przez organ w ich podjęciu lub dokonaniu. Istotne jest, że terminy, które ustawodawca zakreślił dla przeprowadzenia postępowania nie mają charakteru instrukcyjnego – są to terminy bezwzględnie obowiązujące, których podstawowym zadaniem jest zdyscyplinować organ prowadzący sprawę. Ponadto, zważywszy, że postępowanie– na dzień dzisiejszy - trwa już 15 miesięcy, nie sposób znaleźć jakiegokolwiek usprawiedliwienia dla zaistniałej bezczynności, która jawi się w sposób ewidentny. Działania organu, a właściwie ich brak wypełnia więc znamiona pojęcia "przewlekłość postępowania". W jego ocenie w sprawie mamy także do czynienia z czynnościami pozornymi, które mają tylko stwarzać wrażenie prowadzenia postępowania, tymczasem faktycznie w żaden sposób nie zmierzają do jego zakończenia. Brak stanowiska ze strony organu pozostawia stronę w nieustającym stanie niepewności, co do przedsięwzięcia związanego z przedmiotem rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 listopada 2015r., V SAB/Wa 4/14 m.in.: 1) umorzył postępowanie sądowe w zakresie żądania wydania aktu administracyjnego; 2) stwierdził przewlekłość prowadzanego przez organ postępowania; 3) stwierdził, że przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu stwierdził, że skoro zostało wydana już decyzja przez Ministra Finansów, to należało umorzyć postępowanie w tej części. Jednakże nadal aktualne jest rozstrzygnięcie w zakresie przewlekłości postępowania. Sąd wskazując na daty podejmowanych przez organ czynności stwierdził, że były one podejmowane opieszale, zatem stwierdził, że w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, która jednak nie miała charakteru rażącego. Strona złożyła skargę kasacyjną w zakresie pkt 3 wyroku wnosząc o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 lutego 2017r., II GSK 831/16 uchylił wyrok sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. W uzasadnieniu wskazał, że sąd I instancji zasadnie przyjął, iż w sprawach, których przedmiotem jest bezczynność albo przewlekłość organu administracji publicznej, pomimo wydania żądanego przez stronę aktu lub interpretacji w toku postępowania przed sądem administracyjnym na skutek wniesionej przez stronę skargi, w dalszym ciągu istnieje po stronie sądu obowiązek merytorycznego rozpatrzenia sprawy, pod kątem pozostałych, obligatoryjnych składników wyroków przewidzianych ustawowo w tego rodzaju sprawach, w tym oceny przewlekłości pod kątem przesłanki rażącego naruszenia prawa. Podkreślił jednocześnie, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest jakiegokolwiek odniesienia do rozstrzygnięcia w tym ostatnim przedmiocie. Tym samym sąd kasacyjny uznał za zasadny zarzut strony polegający na zaniechaniu uzasadnienia przez sąd I instancji swojego stanowiska w tym zakresie. Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna. Sąd na podstawie art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) pozostawał związany oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w powyżej opisanym wyroku NSA. Podkreślić należy, że wykładnia prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie nie tylko sąd, lecz także organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także strony postępowania. Art. 190 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić wykładni prawa dokonanej przez NSA w jego wcześniejszym orzeczeniu, gdyż są nimi związane. Rozpoznając zatem niniejszą sprawę ponownie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany jest wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lutego 2017r., II GSK 831/16 oraz zaleceniami sformułowanymi w jego uzasadnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 lutego 2017 r. wskazał przede wszystkim, że mimo, iż w sprawie został już wydany akt, to obowiązkiem sądu jest rozstrzygnięcie czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w wersji obowiązującej na dzień wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W tym miejscu trzeba wskazać, że mimo zmiany treści art. 3 § 2 pkt 8 oraz art.149 p.p.s.a. ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015, poz. 658), to mocą art. 2 tej ustawy - który stanowi, że przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym – do postępowania w sprawie znajdą zastosowanie przepisy obowiązujące do 15 sierpnia 2015r., a więc przepisy obowiązujące w dacie wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl § 2 art. 149 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Z cytowanego art. 149 p.p.s.a. wynika więc, że sąd w wypadku uwzględnienia skargi ma obowiązek: 1) zobowiązać organ do wydania w określonym terminie aktu; 2) stwierdzić czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zatem skoro jak w pierwotnym wyroku WSA w Warszawie ustalono, że w dniu ... czerwca 2015r. wydano ostateczną decyzję w przedmiocie rozstrzygnięcia o charakterze gier prowadzonych na spornym urządzeniu (patrz protokół rozprawy z 19 listopada 2015r., a także wyrok WSA w Warszawie z 18 maja 2016r., V SA/Wa 3333/15), to ponownie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało umorzyć postępowanie sądowe w zakresie żądania wydania aktu administracyjnego. Nie ulega także wątpliwości, że organ dopuścił się przewlekłości prowadzonego postępowania, co zostało już stwierdzone wyrokiem WSA w Warszawie z 19 listopada 2015 r. (pkt 2 wyroku) i od którego to rozstrzygnięcia żadna ze stron postępowania nie złożyła skargi kasacyjnej. A więc ta kwestia została już przesądzona i wiąże sąd rozpoznający ponownie sprawę. W sprawie niewątpliwie patrząc na stan faktyczny przedstawiony w uzasadnieniu wyroku postępowanie prowadzone było opieszale. Należy zauważyć, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych przewlekłe postępowanie ma miejsce wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania, ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa lub gdy podejmowane czynności nie zmierzają wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy jak również gdy postępowanie trwało dłużej niż było to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych będących istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy (patrz np. wyrok NSA z dnia 2 marca 2016 r. I FSK 1957/15, wyrok WSA w Krakowie I SAB/Kr 1/16 z 18 lutego 2016 r.). W sprawie nie wykonywano jednocześnie wszystkich możliwych do wykonania czynności, lecz czyniono to w sposób jednostkowy. W ocenie sądu podejmowane przez organ czynności, które zmierzały wprost do rozstrzygnięcia sprawy zostały podjęte w dniach: ... sierpnia 2013 r. (zwrócenie się do Dyrektora Izby Celnej w P.), ... i ... września, ... i ... października 2013 r. (telefoniczny kontakt z Izbą Celną w P. i Urzędem Celnym w K.), ... grudnia 2013r. (zwrócenie się do własnej jednostki organizacyjnej), ... lutego 2014r. i ... kwietnia 2014r. (zwrócenie się do Dyrektora Izby Celnej w P.), ... czerwca 2014 r. (zwrócenie się o dokumentację do Naczelnik Urzędu Celnego w K.). Część tych czynności winna już zostać przeprowadzona w dniu wszczęcia postepowania, np. zwrócenie się do Naczelnik Urzędu Celnego w K. o dokumentację zgromadzoną w toku postępowania karnego – skarbowego. Zwrócenie się do organu we wcześniejszej fazie pozwoliłoby także na ustalenie, że ten automat został zwrócony stronie, a zatem nie jest w dyspozycji organów celnych. Analizując przedstawiony w części historycznej stan faktyczny trzeba również zauważyć, że często przedłużenie terminu do załatwienia sprawy nie znajdowało uzasadnienia w realiach samej sprawy. Od wpływu do organu określonego materiału dowodowego lub informacji do podjęcia kolejnej merytorycznej czynności upływał często okres ok. 2 miesięcy, albo i dłużej (patrz okres pomiędzy wszczęciem postępowania, a pismem organu z ... sierpnia 2013r. skierowanym do Dyrektora Izby Celnej w P.). Innymi słowy organ po wpłynięciu do niego określonych informacji nie reagował w sposób niezwłoczny, a podejmował czynności opieszale, jak również podejmował czynności, które nie zmierzały wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy. Oczywiście pisma skarżącego (które nierzadko posiadały braki formalne) i zawarte w nich wnioski kierowane do organu (wnioski dowodowe, skarga na bezczynność) wymagały aktywności ze strony organu, ale nie stanowiły one przeszkody w podjęciu rozstrzygnięcia przez organ, który powinien w sposób sprawny zebrać wszystkie niezbędne do podjęcia decyzji dowody i następnie wydać decyzję w oparciu o nie. W ocenie sądu zaistniała zatem konieczność stwierdzenia przewlekłości postępowania. Sąd po analizie akt administracyjnych doszedł przy tym do wniosku, że w związku z przebiegiem postępowania, determinowanym dużą aktywnością skarżącego, składaniem wniosków dowodowych, skomplikowanym stanem faktycznym i prawnym, co wymagało od organu podejmowania określonych postanowień - to jakkolwiek doszło do przewlekłości postępowania, to nie była ona rażąca, w związku z czym sąd nie dał temu wyrazu w wyroku. W odniesieniu do skomplikowanego stanu faktycznego należy zauważyć, że sprawa związana była ze współdziałaniem szeregu podmiotów prowadzących odrębne postępowania, których ustalenia mogły mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcie. W tym miejscu trzeba wskazać, że Naczelnik Urzędu Celnego w K. prowadził postępowanie karne skarbowe związane ze spornym automatem (przeprowadził kontrolę w lokalu oraz wniósł akt oskarżenia). W postępowanie to zaangażowany był zarówno Prokurator Rejonowy w J. (odmowa zatwierdzenia zatrzymania rzeczy), Sąd Rejonowy w J. (umorzenie postępowania karnego skarbowego) i Sąd Okręgowy w K. (utrzymanie w mocy ww. postanowienia Sądu Rejonowego w J.). Pomocnym w sprawie rozstrzygnięcia charakteru gier na spornym urządzenie byłaby opinia jednostki badającej, tj. tak jak w sprawie Laboratorium Izby Celnej w P. Jednakże jak się okazało, organy celne po zwrocie stronie przedmiotowego urządzenia nie dysponowały nim i nie mogły przeprowadzić stosownych badań, a sama dokumentacja pierwotnie przekazana w sprawie była niewystarczająca do podjęcia decyzji merytorycznej. Co więcej organy również nie dysponowały opinią biegłego sądowego powołanego w postępowaniu karnym skarbowym, gdyż opinii tej nie sporządzono, ponieważ urządzenie zostało zwrócone stronie. Warte także zauważenia jest to, że organ najpierw dowiedział się, że sporne urządzenie M. zostało zajęte przez Centralne Biuro Śledcze i znajduje się w magazynie w S. (notatka z ... lipca 2013 r.), a następnie, że urządzenie to zostało już zwrócone stronie (ostatecznie ustalono to na podstawie pisma Izby Celnej w P. z ... marca 2014r. oraz z ... kwietnia 2014 r.). Natomiast o skomplikowanym stanie prawnym sprawy świadczy przede wszystkim fakt powoływania się przez stronę na to, że prowadzona przez nią działalność podlega ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 1376 ze zm.), której art. 7a wyłącza stosowanie u.g.h. W zakresie skomplikowanego stanu prawnego patrz wyrok WSA w Warszawie z 18 maja 2016r., V SA/Wa 3333/15 oraz wyrok NSA z 8 lutego 2017r., II GSK 5293/16 dotyczący decyzji Minister Finansów z ... czerwca 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję własną z ... października 2014 r. rozstrzygającą, że gry prowadzone na urządzeniu M. na platformie C. w B. położonym w J. przy ul. ..., są grami na automatach w rozumieniu przepisów u.g.h. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtowała się linia wg której rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (patrz wyrok WSA w Poznaniu z 16 listopada 2016 r., IV SAB/Po 94/16, z 12 października 2016 r., IV SAB/Po 72/16 wszystkie powołane orzeczenia dostępne na portalu: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, musi być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie. Nie jest, bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną. Rażące naruszenie prawa musi posiadać zatem pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia bezczynności (wyrok WSA w Krakowie z 8 września 2016 r., II SAB/Kr 126/16). Mając powyższe na względzie mimo, że w sprawie co zostało już wykazane wyżej i co nie były kwestionowane przez strony w poprzednim wyroku, stwierdzono przewlekłość prowadzonego postępowania, to jednak nie miała ona postaci rażącej. Rażące naruszenie prawa jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Takiego w sprawie działania sąd nie stwierdził. Organ podejmował szereg czynności zarówno ukierunkowanych na wyjaśnienie sprawy, jak też informujących stronę o przyczynach zwłoki. Mimo, że część tych czynności podejmowana była opieszale, to jednak nie można im przypisać rażącego naruszenia prawa, w kontekście skomplikowanego charakteru sprawy (zarówno pod względem faktycznym jaki i prawnym). Nie ma bowiem w sprawie stanu, w którym można by stwierdzić, że przekroczenie jest znaczne, niezaprzeczalne, oczywiste i pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Mając powyższe okoliczności na względzie i uznając skargę za uzasadnioną sąd w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 orzekł o umorzeniu postępowania. Na podstawie art. 149 p.p.s.a. sąd orzekł, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało charakteru rażącego. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 i 3 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz.U. z 2013, poz. 461). Na zasądzone koszty postępowania sądowego w wysokości ... zł składają się: wpis stały od skargi w wysokości ... zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości ... zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – ... zł.