V SO/Wa 64/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-12-17
Skład orzekający: Bożena Zwolenik, Anna Wesołowska, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania w sprawach sądowoadministracyjnych, gdy strona zarzuca mu brak bezstronności, nieprawidłowe stosowanie przepisów prawa, brak zawiadomienia o terminie, niemożność złożenia wniosku o uzasadnienie, uzgodnienie z innym sędzią treści rozstrzygnięcia, poświadczenie nieprawdy w protokole, wydanie orzeczenia bez zakończenia postępowania o ukaranie grzywną, czy też nie rozpoznanie wniosków o ukaranie organu grzywną?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona nie uprawdopodobniła istnienia okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięć procesowych, zarządzeń, czy subiektywne przekonanie o stronniczości sędziego nie stanowi podstawy do jego wyłączenia. Sąd opiera się na oświadczeniu sędziego o braku podstaw do wyłączenia, jeśli jego prawdziwość nie budzi wątpliwości.Stan faktyczny
Strona W. S. złożyła wniosek o wyłączenie sędziego Michała Sowińskiego od orzekania w wielu sprawach, zarzucając mu brak bezstronności i nieprawidłowe stosowanie przepisów prawa. Wnioskodawca wskazał szereg konkretnych zarzutów, w tym dotyczących braku zawiadomienia o rozprawie, poświadczenia nieprawdy w protokole, wydania orzeczenia bez zakończenia postępowania o ukaranie grzywną oraz nierozpoznania wniosków o ukaranie organu grzywną. Sąd wezwał wnioskodawcę do sprecyzowania wniosku, a następnie rozpoznał go na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Zwolenik (spr.) sędzia WSA Anna Wesołowska sędzia WSA Dariusz Zalewski po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o wyłączenie sędziego WSA Michała Sowińskiego od orzekania w sprawach o sygn. akt: V SAB/Wa 8/14, V SAB/Wa 20/14, V SAB/Wa 35/14, V SAB/Wa 43/14, V SAB/Wa 44/14, V SAB/Wa 45/14, V SAB/Wa 46/14, V SAB/Wa 12/15, V SAB/Wa 13/15, V SAB/Wa 14/15, V SAB/Wa 15/15, V SAB/Wa 25/15, V SAB/Wa 26/15, V SAB/Wa 27/15, V SAB/Wa 28/15, V SAB/Wa 29/15, V SAB/Wa 35/15, V SAB/Wa 45/15, V SAB/Wa 46/15, V SAB/Wa 47/15, V SAB/Wa 48/15, V SAB/Wa 49/15, V SAB/Wa 50/15, V SAB/Wa 51/15, V SAB/Wa 53/15, V SAB/Wa 54/15, V SAB/Wa 59/15, V SAB/Wa 60/15, V SAB/Wa 61/15, V SAB/Wa 62/15, V SAB/Wa 63/15, V SAB/Wa 64/15, V SAB/Wa 65/15, V SA/Wa 2743/15 V SA/Wa 2818/15, V SA/Wa 2819/15, V SA/Wa 2820/15, V SA/Wa 2821/15, V SA/Wa 3968/15, V SA/Wa 3969/15, V SA/Wa 3970/15, V SA/Wa 3971/15, V SA/Wa 3972/15 V SA/Wa 3973/15, V SO/Wa 6/14, V SO/Wa 7/14, V SO/Wa 8/14, V SO/Wa 9/14, V SO/Wa 10/14, V SO/Wa 11/14, V SO/Wa 12/14, V SO/Wa 13/14, V SO/Wa 14/14, V SO/Wa 15/14, V SO/Wa 16/14, V SO/Wa 18/14, V SO/Wa 4/15, V SO/Wa 5/15, V SO/Wa 6/15, V SO/Wa 7/15, V SO/Wa 8/15, V SO/Wa 9/15, V SO/Wa 10/15, V SO/Wa 11/15, V SO/Wa 12/15, V SO/Wa 13/15, V SO/Wa 14/15, V SO/Wa 15/15, V SO/Wa 16/15, V SO/Wa 17/15, V SO/Wa 46/15, V SO/Wa 47/15, V SO/Wa 48/15, V SO/Wa 49/15, V SO/Wa 50/15, V SO/Wa 51/15, V SO/Wa 52/15, V SO/Wa 53/15, V SO/Wa 54/15, V SO/Wa 55/15 i V SO/Wa 61/15 postanawia: oddalić wniosek
Pismem z dnia 19 października 2015 r. W. S.i wniósł o wyłączenie sędziego WSA Michała Sowińskiego od rozpoznania spraw oraz czynności przygotowawczych z tytułu sprawowania funkcji Przewodniczącego Wydziału, w których W. S. występuje w charakterze skarżącego przeciwko Ministrowi Finansów.
Motywując wniosek W. S. zarzucił sędziemu Michałowi Sowińskiemu:
- akceptowanie ustawionego przebiegu sprawy V SA/Wa 545/14 pomiędzy sędzią Beatą Krajewską a przewodniczącą V wydziału sędzią NSA Ewą Wrzesińską - Jóżków,
- poświadczenie nieprawdy w protokole rozprawy w dniu 24.11.2014 r., co do okoliczności mającej znaczenie prawne przez stwierdzenie "skarżący i jego pełnomocnik /.../ nie stawili się o terminie rozprawy powiadomieni prawidłowo",
wydanie orzeczenie w dniu 24.11.2014 r. w sprawie V SA/Wa 545/14, w którym poświadczono nieprawdę,
- wydanie orzeczenia w dniu 24.11.2014 r. w sprawie V SA/Wa 545/14 podczas gdy w realiach sprawy postępowanie w sprawie o sygn. akt V SO/Wa 6/14 o ukaranie Ministra Finansów grzywną za niedostarczenie kompletnych akt na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. nie zostało zakończone. Wymierzenie Ministrowi Finansów grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni funkcje dyscyplinującą jak również prewencyjną. Funkcja ta aktualizuje się, gdy organ nie dopełnił tej czynności, a Sąd chce na nim wymusić jej dokonanie,
- wydanie orzeczenia w dniu 24.11.2014 r. w sprawie V SA/Wa 545/14 nie mając zgody skarżącego na rozpoznanie sprawy bez dokumentów.
W. S. dodał, że z uwagi na powyższe między sędzią Michałem Sowińskim, a wnioskodawcą zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że wywołuje uzasadnione wątpliwości, co do bezstronności sędziego.
W wykonaniu zarządzenia z dnia 6 listopada 2015 r. wezwano wnioskodawcę do sprecyzowania wniosku o wyłączenie sędziego poprzez wskazanie sygnatury sprawy toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, której dotyczy ww. wniosek, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu W. S. w piśmie z dnia 8 grudnia 2015 r. wskazał 81 sygnatur spraw zarejestrowanych w Wydziale V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W oświadczeniu złożonym do akt sprawy sędzia Michał Sowiński wskazał, że nie istnieje żadna okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawach wszczętych skargami lub wnioskami W. S.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") nie zawiera przepisu prawa dającego możliwość wniesienia przez stronę skarżącą wniosku o wyłączenie sędziego od wykonywania funkcji przewodniczącego wydziału w sprawach, w których skarżący występuje jako strona postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z tym, żądanie o wyłączenie sędziego w tym zakresie nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Ww. akt prawny przewiduje jedynie instytucję wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej.
Zgodnie z art. 18 i art. 19 p.p.s.a. wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 p.p.s.a. i stanowią katalog zamknięty. Tym samym nie jest możliwym orzeczenie o wyłączeniu sędziego od orzekania w sprawie z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę. Przesłanką wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. jest natomiast istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.
Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie określone. W konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Zaznaczyć przy tym należy, iż zgodnie z art. 20 § 1 p.p.s.a. strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich.
Ponieważ instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, rozpatrując wniosek sąd obowiązany jest nie tylko zbadać, czy ów szczególny stosunek osobisty rzeczywiście istnieje i czy występują podstawy wyłączenia, ale także czy przytoczone okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Istotnym jest, że nie wszystkie stosunki osobiste ze stroną mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które na podstawie obiektywnych okoliczności mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.
Zaznaczyć również należy, iż w celu wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 p.p.s.a., ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień.
We wniosku z dnia 19 października 2015 r. skarżący zarzucił sędziemu m.in. brak bezstronności oraz nieprawidłowe stosowanie przepisów prawa. Skarżący zwrócił uwagę na:
- brak zawiadomienia go o terminie posiedzenia sądu,
- brak możliwości złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia i o doręczenie wyroku z uzasadnieniem,
- uzgodnienie z innym sędzią, że wniesiona przez skarżącego skarga zostanie oddalona,
- poświadczenie na dowodzie doręczenia nieprawdy co do okoliczności mających znaczenie prawne, używanie dowodu poświadczającego nieprawdę,
- wyznaczenie terminów rozpraw w sprawach ze skarg W. S. w sytuacji, gdy złożone przez niego wnioski o wymierzenie organowi grzywny za niedostarczenie kompletnych akt administracyjnych nie zostały zakończone,
- wydanie przez sędziów wydziału V WSA w Warszawie postanowień odmawiających skarżącemu przyznania prawa pomocy, czy też
- nie rozpoznanie wniosków o ukaranie organu grzywną.
Zdaniem Sądu, podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty nie wywołują uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego i w konsekwencji nie uzasadniają jego wyłączenia.
Wnioskodawca nie uprawdopodobnił, aby zachodziły jakiekolwiek okoliczności wzbudzające wątpliwości co do bezstronności sędziego objętego żądaniem wyłączenia. Fakt, iż strona nie akceptuje rozstrzygnięć procesowych sądu, zarządzeń wydawanych w toku postępowania, czy też pozostaje w subiektywnym przeświadczeniu o stronniczości bądź złej woli sędziego rozpatrującego jej sprawę czy też wszystkich sędziów danego sądu, nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego. Przekonanie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo, nie jest przesłanką żądania jego wyłączenia. Strona może bowiem zwalczać nieprawidłowe jej zdaniem orzeczenie wydane przez sąd pierwszej instancji wykorzystując przysługujące jej środki odwoławcze (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OZ 648/09, dostępne w CBOSA: www.nsa.gov.pl). Również niezadowolenie skarżącego z wydawanych przez sędziego orzeczeń w innych sprawach zainicjowanych jego skargami ani też niezadowolenie odnoszące się do sposobu prowadzenia innych postępowań sądowych nie stanowi automatycznej przesłanki wyłączenia tego sędziego (por. postanowienia NSA: z dnia 2 lipca 2013 r., sygn. akt II OZ 527/13; z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt II OZ 816/12; z dnia 21 września 2012 r. II OZ 608/12 dostępne w CBOSA: www.nsa.gov.pl).
Dodatkowo wskazać trzeba, że z treści oświadczenia złożonego przez sędziego Michała Sowińskiego wynika, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., które dawałyby podstawy do wyłączenia od rozpoznania spraw wskazanych we wniosku. W ocenie Sądu prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, zatem wniosek o wyłącznie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela bowiem pogląd wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienia NSA: z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08; z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10, z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt I OZ 89/13; dostępne w CBOSA: www.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 22 § 1 i 2 w z art. 20 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło