VI SA/Wa 1166/14
WyrokWSA w Warszawie2014-09-19
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Grażyna Śliwińska, Dorota Wdowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Finansów miał podstawy prawne do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie rozstrzygnięcia o charakterze gier na automacie, którego realizacja została zakończona (automat został zatrzymany w wyniku czynności kontrolnych)?Ratio decidendi
Minister Finansów miał podstawy prawne do wszczęcia postępowania z urzędu w sprawie rozstrzygnięcia o charakterze gier na automacie, nawet jeśli realizacja przedsięwzięcia została przerwana w wyniku działań kontrolnych. Przepisy ustawy o grach hazardowych nie uzależniają kompetencji Ministra Finansów do rozstrzygania o charakterze gier od etapu realizacji przedsięwzięcia (planowane, realizowane, zakończone). Ponadto, jednostka badająca (Laboratorium Celne Izby Celnej w B.) posiadała ważne upoważnienie Ministra Finansów do przeprowadzania badań technicznych automatów, co czyniło jej opinię pełnoprawnym dowodem w postępowaniu.Stan faktyczny
Spółka H. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Ministra Finansów, która utrzymała w mocy własną decyzję rozstrzygającą, że gry prowadzone na automacie A. należącym do spółki są grami na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Spółka zarzuciła m.in. bezprzedmiotowość postępowania, gdyż dotyczyło ono przedsięwzięcia zakończonego (zatrzymanie automatu przez Służbę Celną), błędną wykładnię przepisów dotyczącą wygranej rzeczowej oraz brak uprawnień jednostki badającej do przeprowadzenia analizy automatu. Sąd oddalił skargę, uznając zarzuty za niezasadne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2014 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o charakterze gier w rozumieniu ustawy o grach hazardowych oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Minister Finansów utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2013 r. rozstrzygającą, że gry prowadzone na automacie A. o numerze [...] należącym do H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. [...], są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Postanowieniem z dnia [...]października 2013 r. Minister Finansów wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie rozstrzygnięcia czy gry na automacie A. o numerze [...] należącym do H. Sp. z o.o. ul. [...], [...] W., są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540, z późn. zm.). Postanowienie zostało doręczone stronie w dniu [...] października 2013 r.
Wszczęcie postępowania miało związek z wystąpieniem Dyrektora Izby Celnej w B. do Ministra Finansów o wydanie decyzji rozstrzygającej czy gry na ww. urządzeniu do gier są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych. Jednocześnie Dyrektor Izby Celnej poinformował, że Naczelnik Urzędu Celnego w S. prowadzi w stosunku do H. Sp. z o.o. postępowanie administracyjne w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na ww. automacie poza kasynem gry. Do pisma załączono:
1) protokół z dnia [...] października 2011 r. z kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w S. w lokalu "K." w A. w zakresie urządzania gier hazardowych,
2) opinię z dnia [...] lipca 2012 r. sporządzoną przez biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowych w B. [...] A. C. powołanego w sprawie o sygn. akt [...],
3) sprawozdanie nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. z badania technicznego automatu A. o numerze [...] przeprowadzone przez jednostkę badającą Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B.
W dniu [...] września 2013 r. do Ministerstwa Finansów wpłynęło pismo z Izby Celnej w B. nr [...] z dnia [...] września 2013 r., do którego załączona została umowa o wspólnym przedsięwzięciu zawarta w dniu [...] listopada 2010 r. w A. pomiędzy H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. [...] a panem T. B. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą "K." w A.
Wypowiadając się w sprawie zebranego materiału dowodowego, pełnomocnik H. oświadczył, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do zakończenia postępowania.
Wniósł zastrzeżenia do opinii sporządzonych przez jednostkę badającą Wydział Laboratorium Izby Celnej w B., zarzucając jej brak bezstronności. Ponadto pełnomocnik Strony wniósł o dopuszczenie w poczet materiału dowodowego i przeprowadzenie dowodu na okoliczność wykazania braku losowego charakteru gier z następujących opinii, które załączył do ww. pisma:
1) opinii nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. sporządzonej przez [...] J.K. - biegłego sądowego w dziedzinie informatyki, kryminalistyki i cybernetyki,
2) opinii z dnia [...]maja 2010 r. w przedmiocie oceny zgodności symulatora zręcznościowego, o parametrach przedstawionych przez zleceniodawcę z wymaganiami określonymi w ustawie o grach hazardowych, autorstwa M. C. oraz
3) oświadczenia z dnia [...] czerwca 2010 r. producenta, czeskiej firmy A., dotyczącego urządzenia A. w wersji programowej V 1.08,
4) ekspertyzy prawnej w zakresie zasad funkcjonowania urządzenia rozrywkowego w kontekście celu i charakteru prowadzonych na urządzeniu gier, autorstwa [...] S. P.
Jednocześnie wniósł zastrzeżenia do znajdującej się w aktach sprawy opinii biegłego sądowego [...] A. C. z dnia [...] lipca 2012 r.
Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Minister Finansów rozstrzygnął, że gry prowadzone na automacie A. o numerze [...] należącym do skarżącej są grami na automatach w rozumieniu ustawy z dnia [...] listopada 2009 r. o grach hazardowych.
W odwołaniu od powyższej decyzji spółka H. zakwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciła:
1) niezastosowanie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, w sytuacji gdy przedmiotowe postępowanie nie mogło się toczyć ze względu na jego bezprzedmiotowość i brak podstaw do jego wszczęcia,
2) niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 6 w zw. z art. 2 ust. 7 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, w sytuacji gdy wszczęcie postępowania z urzędu w przedmiocie rozstrzygnięcia w drodze decyzji o charakterze gier na spornym urządzeniu nie było możliwe ponieważ dotyczy przedsięwzięcia, którego realizacja została zakończona,
3) niezastosowanie art. 23 f ust. 5 pkt 1 ustawy o grach hazardowych, poprzez odmowę cofnięcia jednostce badawczej - Wydziałowi Laboratorium Celne Izby Celnej w P. - upoważnienia do przeprowadzenia badań automatów i urządzeń do gier wobec istnienia uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności osób zarządzających tą jednostką,
4) błędną wykładnię art. 2 ust. 3 i art. 2 ust. 4 ustawy o grach hazardowych, poprzez uznanie, że urządzenie A. o nr [...] umożliwia uzyskanie wygranych rzeczowych w postaci punktów, które umożliwiają rozpoczęcie nowej gry w sytuacji gdy zdobyte podczas gry dodatkowe punkty zwiększają jedynie stan posiadania podczas gry i umożliwiają jej kontynuowanie ale tylko do końca wykupionego czasu gry przez co nie można ich uznać jako wygranej rzeczowej.
Podnosząc powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Uzasadniając zarzut bezprzedmiotowości postępowania, Spółka wskazała, że Minister Finansów nie miał podstaw prawnych do wszczęcia przedmiotowego postępowania, bowiem nie dotyczyło ono przedsięwzięć w postaci gier, które były planowane lub w toku realizacji, lecz przedsięwzięć zakończonych. Zdaniem Strony zakończenie przedsięwzięcia nastąpiło w dniu [...] października 2011 r. tj. w momencie zatrzymania [urządzenia A.] w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych. Na poparcie prezentowanego stanowiska Strona odwołała się do orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Po 757/11 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 738/12, w których dokonując literalnej wykładni przepisu art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych Sądy stwierdziły, że rozstrzygnięcie o charakterze gier Minister Finansów wydaje tylko w sytuacji, gdy przedsięwzięcie w postaci gry lub zakładu nie zostało jeszcze zrealizowane lub jest w toku realizacji.
Zarzucając organowi naruszenie art. 23 f ust. 5 pkt 1 ustawy o grach hazardowych, Strona wskazała na przepisy Regulaminu Organizacyjnego Izby Celnej w B. z dnia [...] lipca 2013 r. zgodnie, z którym wszelkie rozstrzygnięcia wydawane przez Zastępców Dyrektora Izby Celnej w B. dokonywane są w imieniu Dyrektora Izby Celnej w B., na podstawie udzielonego im upoważnienia. W opinii Strony struktura organizacyjna Izby Celnej w B. powoduje realne zagrożenie skupienia w ramach kompetencji jednej osoby, tj. zastępcy Dyrektora Izby Celnej w B. (sprawującego nadzór nad Wydziałem Laboratorium Celne) wpływu na merytoryczną pracę Laboratorium Celnego, jako jednostki badającej urządzenia do gier oraz w ramach nadzoru postępowania właściwych Naczelników w sprawach dotyczących urządzania gier. Powyższe, w opinii Strony, prowadzi do konkluzji, że organ odwoławczy w osobie Dyrektora Izby Celnej w B. w postępowaniach odwoławczych od decyzji Naczelników Urzędów Celnych dokonuje rozstrzygnięć z pomocą upoważnionych i podległych mu zastępców, w oparciu o opinie techniczne jednostki badającej - Wydziału Laboratorium Celnego w B. - nadzorowanego merytorycznie przez jednego z zastępców Dyrektora Izby Celnej w B.
Ponadto, Strona wskazała na błędną wykładnie art. 2 ust. 3 i ust. 4 ustawy o grach hazardowych poprzez uznanie przez organ, że urządzenie umożliwia uzyskanie wygranych rzeczowych w postaci punktów, które umożliwiają napoczęcie nowych gier w sytuacji, gdy zdobyte podczas gry dodatkowe punkty zwiększają jedynie stan ich posiadania podczas gry i umożliwiają jej kontunuowanie, ale tylko do końca wykupionego czasu gry, przez co nie można ich uznać jako wygranej rzeczowej. Strona podkreśliła, że jedynym czynnikiem, od którego zależy możliwość kontynuowania gry jest wykupiony czas gry. Instytucja specjalistyczna wykazała, że w przypadku wykorzystania wszystkich przyznanych za wykupionych czas gry punktów urządzenie automatycznie przyznaje dodatkowy limit 1000 punktów, zwiększając stan ich posiadania, które grający może wykorzystać na grę do upływu czasu, co sprowadza się do wykorzystania w całości zakupionego czasu. W tym kontekście, zdaniem Strony, niezrozumiałe jest twierdzenie jednostki badającej, a co za tym idzie Ministra Finansów, że zdobyte punkty pozwalają na przeprowadzenie kolejnych gier bez ich opłacania, skoro sama jednostka wskazuje, że po upływie wykupionego czasu w gry, w celu uzyskania dalszego prowadzenia gier, automat należy zakredytować. W ocenie Strony, z punktu widzenia działania symulatora A. nr [...] zdobyte punkty nie dają możliwości przedłużania gry poza wykupiony czas. Zaznaczyła także, że nawet jeśli grającemu pozostaną punkty, a wykupiony czas gry zakończy się, to niemożliwe jest kontynuowanie gry za posiadane jeszcze punkty. Stanowisko powyższe Strona oparła na orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2007 r., sygn. akt IV KK 215/07, w którym Sąd stwierdził, że w przypadku, gdy gra na urządzeniu polega na tym, że gracz rozpoczynając grę uzyskuje punkty kredytowe, których ilość zależna jest od wykupionego czasu gry, z tym, że zdobyte podczas gry dodatkowe punkty zwiększają stan ich posiadania podczas gry i umożliwiają jej kontynuowanie, ale tylko do końca wykupionego czasu gry, należy uznać, że taka gra nie jest grą o wygrane pieniężne ani rzeczowe, a zdobyte punkty kredytowe umożliwiają tylko pełne wykorzystanie opłaconego czasu gry.
W piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. skarżąca podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Minister Finansów wspomnianą na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 221 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz art. 2 ust. 6 i ust. 7 w związku z art. 2 ust. 3 i ust. 4 oraz art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 z późn. zm.) utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie.
Po przedstawieniu stanu prawnego oraz wskazaniu materiałów dowodowych na jakich się oparł Minister Finansów, działając jako organ odwoławczy stwierdził, że uznał za wiarygodne, znajdujące się w aktach sprawy, sprawozdanie z dnia [...]czerwca 2013 r. z badania automatu A. nr [...] i prowadzonych na nim gier, należącego do H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. [...], przeprowadzonego przez Wydział Laboratorium Celnego Izby Celnej w B. czyli jednostkę badającą upoważnioną przez Ministra Finansów do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier.
W sprawozdaniu tym ustalono, że na wyposażenie automatu A. nr [...] składają się: dwa monitory LCD, jedenaście przycisków funkcyjnych, kieszeń na wypłacanie monet, zamki otwierające dostęp do wnętrza automatu, gniazdo typu Jack służące do podłączania elektronicznych kluczy serwisowych umożliwiających włączenie opcji serwisowych oprogramowania, akceptor monet, akceptor banknotów, płytę główną z zainstalowanym oprogramowaniem gier, gry znajdujące się w zamykanej metalowej obudowie wewnątrz automatu, zasilacze. Automat A. nr [...] przystosowany jest mechanicznie, elektrycznie i programowo do zamontowania i podłączenia wyrzutnika monet – H. Przedmiotowy automat działa w oparciu o zainstalowany w pamięci płyty głównej program gry: A. w wersji V 1.08, suma kontrolna programu wynosi [...]. Automat umożliwia rozgrywanie gier o nazwach: "S.", "R.", "A.", "H.", "J.", "T.", "G.", "B.", "G.", "D.". Jednostka badająca stwierdziła, że wszystkie gry zastosowanego w automacie oprogramowania posiadają ten sam mechanizm działania.
Organ wskazał m.in., że jednostka badająca Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B., w punkcie 21 części III Organizacja pomiarów i badań - wyniki przedstawiła przebieg gry w grze o nazwie "A.". Po zakredytowaniu automatu kwotą pieniężną, grający wykupuje punkty wyświetlane następnie w kolorze białym na liczniku [...] (za 100 PLN - 1000 pkt kredytowych) oraz czas dostępności gier wyświetlany na liczniku [...] (za 100 PLN - 100 min.). Po wybraniu gry, grający ustala stawkę za grę, która wpływa na liczbę linii uwzględnianych przy ocenie wyników. Naciśnięcie przycisku [...] rozpoczyna grę - obracanie bębnów z symbolami, które obracają się z jednakową w stosunku do siebie znaczną prędkością (17 wierszy symboli/sekunda). Zatrzymanie ich (wszystkich razem) następuje poprzez ponowne naciśnięcie przycisku [...]. W przypadku, gdy symbole na bębnach utworzą określoną w tabeli wygranych kombinację w danych liniach, grający otrzymuje wygraną w postaci punktów pojawiających się na liczniku [...]. Uzyskaną wygraną w grze można poddać ryzyku lub przekazać z licznika [...] do licznika [...] naciskając przycisk [...]. Dokonanie wyboru poddania wygranej ryzyku (wygraną można podwoić, lub stracić) następuje po naciśnięciu przycisku np. [...] wygranej ryzyku polega na odgadnięciu koloru karty odwróconej rewersem. Gracz nie ma możliwości wcześniejszego podglądu karty. Wytypowanie koloru karty realizowane jest przez naciśnięcie przycisku [...] (wybór karty [...]) lub przycisku [...] (wybór kary [...]). Gra [...] kończy się w chwili błędnego odgadnięcia koloru karty (utrata punktów) lub wyjścia z gry i przelania punktów z licznika [...] na licznik [...]. Za uzyskane punkty z wygranych można prowadzić kolejne gry.
Jeżeli przed upływem wykupionego czasu dostępności gier grający wykorzysta wszystkie punkty z licznika [...] koloru białego (pochodzące z zakredytowania automatu i/lub zdobyte podczas prowadzonych gier przy użyciu wykupionych punktów), to automat wyświetla na liczniku [...] liczbę 1000 punktów w kolorze zielonym, które umożliwiają grającemu dalsze prowadzenie gier. Kolejne dodatkowe limity punktów będą przyznawane automatycznie z chwilą wykorzystania przyznanych punktów dodatkowych.
Gry można rozgrywać do czasu rezygnacji grającego z gry (przycisk [...] zapisuje aktualny wynik gry w polu [...], kasuje punkty na liczniku [...] i pozostały czas na liczniku [...]) lub do wyczerpania się wykupionego czasu dostępności gier. Po upływie wykupionego czasu dostępności gier automat staje się nieaktywny, nie można dalej prowadzić gier. Automat zapisuje aktualny wynik gry w polu [...] i kasuje punkty na liczniku [...]. Punkty białe pochodzące z licznika [...] są zapisywane w kolorze czerwonym w polu [...]. Punkty zielone pochodzące z licznika [...] są zapisywane w kolorze zielonym w polu [...].
W oparciu o uzyskane wyniki jednostka badająca uznała, że badany automat jest urządzeniem elektronicznym, którego budowa zewnętrzna i wewnętrzna nie pozwala na uzyskiwanie wygranej pieniężnej, niemniej jednak automat jest przystosowany do zamontowania i podłączenia wyrzutnika monet – H. W trakcie badania uzyskano wygraną rzeczową umożliwiającą rozpoczęcie nowych gier przez wykorzystanie wygranych punktów. Wobec dokonanych ustaleń jednostka badająca uznała, że przebieg gier na badanym automacie ma charakter losowy, a uzyskiwane wyniki gry są nieprzewidywalne i niezależne od woli gracza.
Organ podkreślił, że w sprawozdaniu Wydziału Laboratorium Celne Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2013 r., w punkcie 8 części IV Podsumowanie jednostka badająca stwierdziła, że cyt. "Podczas rozgrywania gry za punkty, gdy symbole na bębnach utworzą określoną w tabeli wygranych kombinację w danych liniach, grający otrzymuje wygraną w postaci punktów kredytowych. Kolor wygranych punktów kredytowych zależy od koloru punktów kredytowych, za które rozegrano grę. Uzyskaną wygraną można poddać ryzyku (podwoić lub stracić) lub przekazać z licznika [...] do licznika [...]". Z powyższego jednoznacznie wynika, że licznik kredyt zainstalowany w automacie odzwierciedla stan punktów kredytowych pochodzących z zakredytowania automatu, a następnie stan punktów, który jest odzwierciedleniem rezultatów przeprowadzonych na automacie gier. Licznik ten odzwierciedla także dodatkowe punkty kredytowe, przyznane przez automat po wyczerpaniu punktów pochodzących z zakredytowania automatu lub punktów uzyskanych w grach za te punkty. Punkty, które są wynikiem wygranej w poszczególnych grach gromadzone są na liczniku kredyt, a następnie z punktów tych realizowane są opłaty (stawki) za udział w kolejnych grach.
Według Ministra Finansów strona nie kwestionuje faktu, że grając na automacie w ramach wykupionego czasu grający zdobywa punkty, które gromadzone są na liczniku kredyt. Wręcz przeciwnie, twierdzi, że zdobyte podczas gry punkty zwiększają stan ich posiadania podczas gry. Potwierdzają to autorzy opinii przedstawionych przez Stronę, zarówno [...] M. C. w stwierdzeniu, "Gdy symbole ułożą się w jednej poziomej linii (...) punkty te dopisywane są do punktów posiadanych już przez gracza, zwiększając tym samym jego wynik", jak i [...] S. P. w stwierdzeniu, "Ułożenie się symboli w układzie, który zapewnia zdobycie dodatkowych punktów np. w jednej poziomej linii, powoduje, zdobycie punktów. Zdobyte w ten sposób punkty dopisywane są do stanu konta kredytowego i zwiększają wynik gracza".
Według organu, sporna w przedmiotowej sprawie jest interpretacja pojęcia samej "gry na automacie". W opinii Strony jest ona jednoznaczna z wykupionym czasem korzystania z automatu. Jej zdaniem grę (jedną) należy utożsamiać z upływem wykupionego czasu, a z kolejną grą mamy do czynienia w przypadku konieczności ponownego zakredytowana urządzenia. Jednakże stanowisku prezentowanemu przez Stronę przeczy opis przebiegu gry, której poszczególne etapy przedstawiła jednostka badająca w sprawozdaniu nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz jej końcowe ustalenia, a mianowicie, że automat umożliwia uzyskanie wygranej rzeczowej w postaci punktów kredytowych, za które można rozgrywać nowe gry. Fakt ten wynika także z opisu przebiegu gry, w opiniach przedstawionych przez Stronę, (w których ich autorzy wyodrębniają etapy gry wskazując, że po ich przeprowadzeniu dalsze korzystanie z automatu wymaga ich powtórzenia).
Zdaniem Ministra Finansów czynności zakredytowania automatu nie można utożsamiać z grą w konkretną grę na tym automacie, ale jedynie z jego uruchomieniem, możliwością korzystania z gier w czasie wyznaczonym wpłaconą kwotą. Grający nie wykupuje jednej gry, ale czas, w którym może rozgrywać nieokreśloną ilość gier danego rodzaju dostępnych na automacie. Samo zakredytowanie automatu nie rozpoczyna gry, gdyż jej rozpoczęcie następuje poprzez naciśnięcie przycisku Start/Stop po uprzednim wyborze konkretnej gry z puli gier dostępnych w programie gry i wiąże się z pobraniem stawki (wybranej przez grającego) z puli punktów kredytowych. Niewątpliwe jest, więc, że w ramach czasu otrzymanego (po opłaceniu automatu określoną kwotą) grający może wielokrotnie zagrać w wybraną przez siebie grę osiągając za każdym razem wynik w postaci wygranej lub przegranej, niezależnie od tego, czy są to gry rozgrywane za punkty pochodzące z akredytowania automatu czy też punkty dodatkowo przyznane przez automat. Skoro gra polega na wyborze gry, określeniu stawki za grę i dwukrotnym naciśnięciu przycisku Start/Stop, to bez wątpienia punkty uzyskane w takiej pojedynczej grze — gromadzone na liczniku kredyt - można (w ramach posiadanego czasu) wykorzystać do rozpoczęcia nowej gry, a to wypełnia definicję wygranej rzeczowej określoną w art. 2 ust. 4 ustawy zgodnie, z którą wygraną rzeczową w grach na automatach jest również możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.
Zdaniem Ministra Finansów, gry na spornym automacie zawierają element losowości. Organ zauważył, że w art. 2 ust. 3 ustawy hazardowej ustawodawca, definiując grę na automatach, odwołuje się do zwrotu "element losowości", na gruncie zaś art. 2 ust. 5 ustawy hazardowej do zwrotu "charakter losowy", nie nadając jednocześnie tym pojęciom legalnych definicji. Zatem przy braku definicji legalnej danego zwrotu języka prawnego oraz w sytuacji nienadania temu zwrotowi określonego (ugruntowanego) znaczenia w języku prawniczym, należy ustalić jego znaczenie na gruncie języka ogólnego (powszechnego, naturalnego).
Odwołując się do słowników języka polskiego, organ nadmienił, że jakieś zdarzenie (sytuacja, stan rzeczy) ma charakter "losowy", jeśli: "dotyczy nieprzewidzianych wydarzeń; jest oparte na przypadkowym wyborze lub na losowaniu; dotyczy losu, doli, kolei życia; zależne jest od losu" [M. Bańko (red.): Słownik języka polskiego, Warszawa 2007, tom 2, s. 424; M. Szymczak (red.): Słownik języka polskiego, Warszawa 1988, tom 2, s. 53; E. Sobol (red.): Mały słownik języka polskiego, Warszawa 1994, s. 396]. Z kolei w słowniku wyrazów obcych "los" to "dola, kolej życia, bieg wydarzeń, przeznaczenie, fatum, traf, przypadek" [E. Sobol (red.): Słownik wyrazów obcych. Warszawa 1997, s. 664], W słowniku frazeologicznym współczesnej polszczyzny określenie "los" pojawia się jako element szerszych zwrotów języka naturalnego związanych z sytuacjami, w których: "coś się rozstrzyga", "coś się decyduje", "coś zachodzi", "istnieje stan niepewności" (S. Bąba, J. Liberek: Słownik frazeologiczny języka polskiego, Warszawa 2002, s. 346). Natomiast w Słowniku synonimów jako określenia bliskoznaczne dla pojęcia "los" przywołuje się: "fortunę", "przypadek", "zrządzenie", "traf', "zbieg okoliczności", "splot wydarzeń", "koincydencję", "zbieżność" (A. Dąbrówki, E. Geller, R. Turczyna, Warszawa 2004, s. 80).
Z kolei zwrot "charakter" w słownikach języka polskiego tłumaczony jest, jako "zespół cech właściwych danej osobie, przedmiotowi lub zjawisku" [S. Skorupka, H. Auderska, Z. Łempicka (red.): Mały słownik języka polskiego, Warszawa 1989, s. 72; M. Bańko (red.): Słownik języka polskiego, Warszawa 2007, tom 1, s. 199].
Zatem w sytuacji gdy mamy do czynienia z nieprzewidywalnością rezultatu gry, gra taka zawiera element losowości. Natomiast występujące w grze elementy losowe, jeżeli są przesądzające o wyniku danej gry stanowią o losowym charakterze całej gry.
W sprawozdaniu z dnia [...] czerwca 2013 r. z badań automatu A. o numerze [...], opisując przebieg gry na przedmiotowym automacie jednostka badająca Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. stwierdziła, że naciśnięcie przycisku [...] rozpoczyna grę - obracanie bębnów z symbolami, a bębny obracają się z jednakową w stosunku do siebie znaczną prędkością (17 wierszy symboli na sekundę). Zatrzymanie wszystkich bębnów razem następuje poprzez ponowne naciśnięcie przycisku [...], a gracz nie ma możliwości zatrzymania bębnów oddzielnie, a tym samym nie ma możliwości dokonania wyboru symbolu na każdym z bębnów oddzielnie. Pomimo naciśnięcia przycisku [...] zatrzymanie bębnów następuje z opóźnieniem, gracz w chwili naciśnięcia przycisku [...] nie widzi wszystkich symboli, które zostaną wyświetlone po zatrzymaniu się bębnów. Grający nie jest w stanie przewidzieć kombinacji symboli, która ustawi się na bębnach w momencie zatrzymania.
Innymi słowy, zatrzymanie się bębnów w określonym układzie, mimo, że inicjowane naciśnięciem przycisku [...] jest wynikiem przypadku. Gracz nie jest w stanie świadomie zdecydować o określonym rezultacie gry co dowodzi, że gra ma charakter losowy.
Odwołując się do art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, grami na automatach są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe. Organ przypomniał, że definicję wygranej rzeczowej zawiera art. 2 ust. 4 ww. ustawy o grach hazardowych, zgodnie z którym wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.
Organ podkreślił, że badany automat umożliwia prowadzenie gier o wygrane rzeczowe, o których mowa w art. 2 ust. 4 ustawy, bowiem w ramach wykupionego czasu, w którym grający korzysta z dostępnych gier, może on rozegrać szereg gier, a uzyskane w wyniku każdej z nich punkty służą do rozpoczęcia kolejnej gry.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że gry urządzane na automacie A. o numerze [...] należącym do H. Sp. z o.o. posiadają cechy - ustalone w badaniu technicznym jednostki badającej nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. - które pozwalają zakwalifikować je, jako gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 w zw. z ust. 4 ustawy o grach hazardowych, tj.: są grami na urządzeniach elektronicznych, są grami o wygrane rzeczowe, zawierają element losowości (mają charakter losowy). W tym stanie rzeczy bez znaczenia pozostaje twierdzenia Strony, jakoby automat był jedynie symulatorem gry, bowiem nie wypłaca żadnych wygranych. O charakterze gier na urządzeniu nie decyduje nazwa tego urządzenia stosowana przez producenta, Stronę czy też osoby, które na jej zlecenie sporządzają opinie, lecz posiadane cechy, które przypisuje im ustawa o grach hazardowych.
Dyspozycja art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych wskazuje, że grami na automatach są także gry organizowane w celach komercyjnych, przez co należy rozumieć działalność nastawioną na zysk, co w sprawie nie zostało podważone. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że automat, na którym prowadzono gry udostępniony był publicznie w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej (automat znajdował się w lokalu o nazwie "K." przy ul. [...] w A.) zarówno w celu pozyskania większej liczby klientów baru, co wpływa na wysokość osiąganych w nim przychodów, jak i osiągania bezpośredniego zysku z samego automatu, poprzez wprowadzenie odpłatności za korzystanie z dostępnych na nim gier (możliwość grania występuje dopiero po uiszczeniu środków pieniężnych). Z zapisów umowy o wspólnym przedsięwzięciu zawartej w dniu [...] listopada 2010 r. pomiędzy Spółką z o.o. H. z siedzibą w W. przy ul. [...], dysponentem automatu a właścicielem lokalu T. B. prowadzącym działalność pod firmą K., ul. [...] w A. wynika, że zawierając powyższą umowę właściciel lokalu zainteresowany był, cyt.: "poszerzeniem oferty dla klientów w ramach prowadzonej działalności dla zwiększenia jej atrakcyjności oraz osiąganych dochodów". Ponadto, strony umowy uzgodniły, że kwoty dokonanych do urządzeń wpłat będą stanowiły przychód właściciela lokalu, w zamian, za co będzie on wypłacał, co miesiąc kwotę 1 500,00 zł na rzecz Spółki H. Wobec powyższego, w opinii Ministra Finansów gry urządzane na automacie A. o numerze [...] organizowane były w celach komercyjnych. O komercyjnym charakterze gier prowadzonych na automacie wypowiedzieli się także [...] M. C., który w opinii z dnia [...] maja 2010 r. stwierdził, że cyt.: "Organizowanie gry w celach komercyjnych polega na podejmowaniu czynność w oparciu o reguły rynkowe, handlowe, w głównej mierze obliczone na zysk, dochodowe. Zarobkowy charakter urządzenia w konsekwencji prowadzi do konkluzji, iż Zlecający spełnia przesłankę organizowania gry w celu komercyjnym" oraz [...] S.P., zdaniem, którego "Zbędne wydaje się natomiast dokonywanie analizy komercyjnego charakteru gry skoro gracz w celu uzyskania możliwości gry przez określony czas musi zapłacić za to określoną kwotę pieniężną. Z całą pewnością gra ma charakter komercyjny."
Następnie organ odniósł się do opinii przedłożonych przez skarżącą spółkę, wskazując w pierwszej kolejności, że opinie te mają charakter opinii prywatnych.
Minister Finansów zauważył, że już samo sformułowanie przedmiotu opinii wskazuje, do jakich wniosków zamierzali dojść jej autorzy, a więc z góry założonej tezy, że urządzenie nie służy do gry hazardowej i jest urządzeniem rozrywkowym. Podkreślić należy, że o charakterze gier na urządzeniu nie decyduje nazwa tego urządzenia stosowana przez producenta (symulator gier, zręcznościowy), Stronę czy też osoby, które na jej zlecenie sporządzają opinie dotyczące urządzenia, lecz cechy gier, jakie są nim prowadzone - ustalone na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, bowiem to w oparciu o przepisy tej ustawy Minister Finansów rozstrzyga o hazardowym charakterze gier. Natomiast nazewnictwo sugerujące zręcznościowy charakter urządzenia, niepoparte przez producenta żadnymi dokumentami, nie stanowi samo w sobie dowodu na taki właśnie charakter urządzanych na tym urządzeniu gier w rozumieniu przepisów ww. ustawy.
Nadto organ zaakcentował, że przedmiotem opinii biegłego mogą być tylko okoliczności dotyczące stanu faktycznego, a nie jego ocena prawna. Biegły nie może być powołany w celu ustalenia obowiązującego prawa, zasad wykładni lub stosowania prawa. Natomiast opinie prawne sporządzone przez radców prawnych [...] M. C. z Kancelarii Radcowskiej i [...] S. P. z Kancelarii prawnej "[...]", jak wynika z ich treści, w znacznej mierze dotyczą aspektów prawnych, kwalifikacji badanych urządzeń w świetle przepisów ustawy o grach hazardowych, interpretacji przepisów tej ustawy.
Uznając, że przedłożone przez Stronę dowody (z podanych wyżej względów) nie mają wpływu na wyjaśnienie stanu faktycznego niniejszej sprawy Minister Finansów oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach zawartych w sprawozdaniu nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. jednostki badającej Wydziału Laboratorium Celne Izby Celnej w B., która - w przeciwieństwie do autorów ww. opinii - dokonała badania automatu A. o numerze [...], którego gry są przedmiotem niniejszej sprawy oraz prowadzonym na nim gier.
W kwestii zarzutów kierowanych pod adresem jednostki badającej Wydziału Laboratorium Celne Izby Celnej w B., podnoszonych w odwołaniu, jak i w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. odnośnie braku posiadania przez nią uprawnień do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier organ zauważył, że z treścią art. 23 f ust. 1 ustawy upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela Minister Finansów jednostce badającej.
W niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego w S. zlecił przeprowadzenie badania automatu Wydziałowi Laboratorium Celne Izby Celnej w B., a więc jednostce badającej, która posiada upoważnienie Ministra Finansów do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Jest to podmiot profesjonalny, który spełnia wymogi przewidziane prawem do tego, by przeprowadzać badania techniczne automatów i urządzeń do gier według odpowiednich standardów, posiada kadrę dysponującą stosowną wiedzą technologiczną i jest zaopatrzony w specjalistyczny sprzęt Zarzuty Strony dotyczące braku bezstronności i profesjonalizmu kierowane wobec jednostki badającej nie mają podstaw i mogą być traktowane jedynie, jako pozbawione obiektywizmu dywagacje na temat] pracy podmiotu, który wydał sprzeczną z wolą Strony opinię z badań spornego automatu.
Podkreślić należy, że jednostka badająca Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. spełnia warunki o których mowa w art. 23 f ust. 1 ustawy, o czym świadczy udzielone przez Ministra Finansów - wciąż aktualne - upoważnienie do wydawania opinii technicznych automatów i urządzeń do gier. W przypadku, gdy jednostka badającą przestanie spełniać warunki określone w art. 23f ust. 1 ustawy lub odmówi przeprowadzenia badania sprawdzającego, o którym mowa w art. 23 b ustawy minister właściwy do spraw finansów publicznych, zgodnie z art. 23f ust. 5 pkt 1 ustawy, cofa w drodze decyzji upoważnienie do przeprowadzania badań technicznych. Taka sytuacja nie miała miejsca w przypadku Wydziału Laboratorium Celne Izby Celnej w B., zatem udzielone ww. jednostce badającej przez Ministra Finansów upoważnienie do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier jest obowiązujące, a sporządzone przez nią opinie są pełnoprawnym dowodem, który podlega ocenie w postępowaniu administracyjnym.
Upoważnienie wydane jednostce badającej stanowi umocowanie organu do prowadzenia odpowiednich badań i nie nosi znamion rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej, nie tworzy, zatem na rzecz innych podmiotów żadnych, praw i obowiązków. W związku z powyższym Minister Finansów uznał, że brak jest podstaw do kwestionowania przez Stronę w toku niniejszego postępowania o ustalenie charakteru gier urządzanych na automatach upoważnienia udzielonego przez Ministra Finansów jednostce badającej - Wydziałowi Laboratorium Celne Izby Celnej w B. do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.
Odnosząc się do zarzutów stawianych przez Stronę opinii technicznej sporządzonej przez jednostkę badającą w szczególności naruszenia przez tą opinię przepisów art. 200 § 2 oraz art. 201 Kodeksu postępowania karnego organ podkreślił, że postępowanie w sprawach określonych w ustawie o grach hazardowych prowadzone jest zgodnie z art. 8 ustawy o grach hazardowych na podstawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. W związku z tym, to przepisy ustawy Ordynacja podatkowa znajdują zastosowanie w przedmiotowej sprawie a nie przepisy kodeksu postępowania karnego, w oparciu o które Strona dokonuje oceny opinii jednostki badającej i w oparciu o które chciałaby tą opinię kontrolować. Ocena dowodów jest domeną wyłącznie organu podatkowego, a zatem nie należy ona ani do biegłych, ani też do strony postępowania. Sprawozdanie jednostki badającej Wydziału Laboratorium Celnego w Izby Celnej w B. zostało poddane ocenie Ministra Finansów zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów zawartą w art. 191 Ordynacji podatkowej.
Organ nie podzielił stanowiska skarżącej, że ww. opinia nie zawiera uzasadnienia i ogranicza się do samych wniosków niepopartych żadną argumentacją, co uniemożliwia jakąkolwiek kontrolę poprawności tez i wniosków biegłego. Przedmiotowa opinia zawiera opis przebiegu gry oparty na wykonanym przez biegłego eksperymencie oraz informacje odnośnie cech gier prowadzonych na tym automacie. Ustalenia biegłego potwierdzają ustalenia dokonane przez jednostkę badającej, które to ustalenia organ uznał za kluczowe do wydanego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Przedmiotowa opinia sporządzona została na potrzeby postępowania karnego skarbowego tak, więc jej cel i zakres wyznaczony został tym postępowaniem. Ocena wartości dowodowej opinii biegłego, a także każdego innego dowodu należy do organu, który podejmuje w sprawie ostateczne rozstrzygnięcie.
W przedmiocie zarzutów dotyczących braku możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania z racji tego, że dotyczyło przedsięwzięcia, którego realizacja została zakończona Minister Finansów zauważył, że z przepisu art. 2 ust. 6 ugh nie wynika, aby kompetencja ministra do rozstrzygania o charakterze gier została uzależniona od etapu danego przedsięwzięcia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję H. Sp. z o.o. wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2013 r. w całości;
ewentualnie:
2. stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości;
3. zasądzenie od Ministra Finansów na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowo administracyjnego - w tym kosztów zastępstwa procesowego Skarżącego w tym postępowaniu - wg norm prawem przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 2 ust. 6 w zw. z art. 2 ust. 7 ustawy o grach hazardowych z dnia 19 listopada 2009 r. (u.g.h.), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące wszczęciem postępowania, w którym wydano zaskarżoną decyzję w sytuacji, gdy wszczęcie postępowania przez organ z urzędu w przedmiocie rozstrzygnięcia w drodze decyzji o charakterze gier na spornych urządzeniach posiadanych przez Skarżącego nie było możliwe, ponieważ dotyczy przedsięwzięcia, którego realizacja została zakończona.
2. art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej z dnia 29 sierpnia 1997 r. (O.p.) w zw. z art. 8 u.g.h. poprzez odmowę jego zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotowe postępowanie nie mogło się toczyć ze względu na jego bezprzedmiotowość i brak podstaw do jego wszczęcia.
3. art. 2 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 4 u.g.h poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, iż urządzenie A. o nr [...] umożliwia uzyskanie wygranych rzeczowych w postaci punktów, które umożliwiają rozpoczęcie nowych gier w sytuacji, gdy zdobyte podczas gry dodatkowe punkty zwiększają jedynie stan ich posiadania podczas gry i umożliwiają jej kontynuowanie, ale tylko do końca wykupionego czasu gry, przez co nie można ich uznać za wygraną rzeczową.
4. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 188, art. 197 § 1, art. 198 § 1, art. 199 w zw. z art. 235, art. 229 oraz art. 200a § 1-3 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h., poprzez brak pełnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego polegającego na niewystarczającym odniesieniu się do zaoferowanych przez stronę dowodów, których celem było udowodnienie braku możliwości uzyskania na urządzeniach będących przedmiotem decyzji wygranych rzeczowych w rozumieniu art. 2 ust. 4 u.g.h. i kwalifikację urządzenia do kategorii automatów do gier podlegających u.g.h., przy jednoczesnym zaniechaniu przeprowadzenia we wskazanym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego oraz poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na wnioskach zawartych w recypowanej do niniejszego postępowania opinii jednostki badającej sporządzonej na potrzeby postępowania karnoskarbowego, pomimo oczywistej wadliwości formalnej oraz merytorycznej wymienionej opinii z punktu widzenia właściwych przepisów postępowania karnego dyskwalifikującej wskazaną opinię w świetle przydatności dla wyjaśnienia sprawy, co zostało uzasadnione w piśmie Skarżącego z dnia [...] października 2013 r. oraz [...] stycznia 2014 r. (wypowiedzi przed wydaniem decyzji I i II instancji).
5. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 191 w zw. z art. 235 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h. poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dokonaną z uchybieniem zasadom prawidłowego, logicznego rozumowania, wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego oraz błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów, a w szczególności uznaniu, że gra na przedmiotowych urządzeniach umożliwia graczowi uzyskanie wygranych rzeczowych, co łącznie z rzekomym wystąpieniem elementu losowości w grze umożliwiło organowi kwalifikację przedmiotowego urządzenia do kategorii automatów do gier podlegających u.g.h.
6. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 210 § 4 w zw. z art. 235 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h. poprzez brak wnikliwego i logicznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem podstawy faktycznej, m.in. przez lakoniczne ustosunkowanie się do zastrzeżeń i sprzeczności występujących w opinii sporządzonej przez jednostkę badającą - Izbę Celną w B. Wydział Laboratorium Celne - oraz pominięcie w procesie orzekania wniosków wypływających z orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2007 r. (sygn. akt IV KK 215/07) ze względu na fakt, iż zdaniem organu stanowiska Sądu wyrażonego w ww. postanowieniu "nie sposób wprost odnosić do rozpatrywanej sprawy", a w konsekwencji uniemożliwienie kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia.
7. Art. 180 § 1 w związku z art. 181, art. 187 i art. 197 § 1 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na wnioskach opinii (sprawozdania z badań) o charakterze gier na spornym urządzeniu należącym do Skarżącego wydanych przez jednostkę badającą nieposiadającą uprawnień (akredytacji) do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a w konsekwencji nieposiadającą wiadomości specjalnych niezbędnych do wydania rzeczonych opinii będących podstawą wydania skarżonej decyzji tak po stronie jednostki jak i osoby prowadzącej badanie.
W uzasadnieniu skargi rozwinięto poszczególne zarzuty.
Strona akcentuje, że zaskarżona decyzja sprowadza się do powielenia wniosków Jednostki Badającej tymczasem wobec faktu, iż nie posiada ona uprawnień do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier wnioski te pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Według skarżącej, organ celowo jednak pomija fakt, iż Zakres Akredytacji Laboratorium Badawczego nr [...] na który powołuje się w treści decyzji (jedynej akredytacji tej jednostki) dotyczy badań chemicznych, wyrobów konsumpcyjnych przeznaczonych dla ludzi - w tym żywności oraz badań ich właściwości fizycznych, jak również analityki chemicznej chemikaliów.
Co więcej w periodyku Ministerstwa Finansów Wiadomości Celne nr [...] na str. [...] potwierdza się rzeczywisty zakres akredytacji jednostki (wskazany powyżej).
Dowód: Wiadomości Celne nr [...]
Na szczególną uwagę zasługuje fakt, iż sama Izba Celna w B. Wydział Laboratorium Celne, pismem z dnia [...] lutego 2014 r., stanowiącym odpowiedź na zapytanie H. Sp. z o.o. odnośnie zakresu posiadanej przez jednostkę badającą akredytacji, poinformowała, iż "obecnie tut. laboratorium nie posiada w swoim zakresie akredytacji metod akredytowanych, które dotyczą badań obiektów - automatów/urządzeń do gier".
Dla Skarżącej (w przeciwieństwie do organu) oczywistym jest, że racjonalny ustawodawca w przepisie art. 23 f ust. 1 ugh nie wskazał na akredytację w dowolnej dziedzinie/obiekcie badań, lecz akredytację do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier - co potwierdza pośrednio wywód organu w zakresie podstawy udzielenia upoważnienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie z dnia [...] września 2014 r. skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie, a ponadto wniosła o dopuszczenie dowodu z fotokopii postanowienia Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] marca 2014 r., fotokopii decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] marca 2014 r., opinii I. S. w przedmiocie analizy dokumentów Polskiego Centrum Akredytacji dotyczących zakresu akredytacji laboratorium badawczego, pisma Polskiego Centrum Akredytacji z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz pisma Izby Celnej w B. z dnia [...] lutego 2014 r. na okoliczność braku posiadania przez Laboratorium Izby Celnej w P. potwierdzonych w wyniku akredytacji kompetencji do wykonywania badań automatów do gier. Nadto wniesiono o dopuszczenie dowodu z pisma Izby Celnej w P. z dnia [...] października 2011 r. znajdującego się w aktach sprawy tutejszego Sądu sygn. akt VI SA/Wa 3333/13.
W odpowiedzi na powyższe pismo oraz odnosząc się do zawartych w nich wniosków dowodowych organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie (v. pismo organu z dnia [...] września 2014 r. k. 100 akt sądowych).
Minister Finansów wniósł o oddalenie przedmiotowych wniosków dowodowych i podkreślił, że Jednostka badająca w B. posiada upoważnienie Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2012 r. udzielone w oparciu o obowiązujące przepisy ustawy o grach hazardowych (art. 23f ugh).
Wobec powyższego, zdaniem organu, Laboratorium Izby Celnej w B. pozostało jednostką badającą upoważnioną przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.
Na rozprawie w dniu 19 września 2014 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności zbadania wymagała podnoszona przez Skarżącą kwestia posiadanego przez Laboratorium Izby Celnej w B. jako jednostkę badającą, upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, którego to upoważnienia Minister Finansów udziela na podstawie art. 23f ust. 1 u.g.h.
Zgodnie z art. 23f ust. 1 u.g.h.: "Upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która spełnia następujące warunki a mianowicie m.in. posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA (European cooperation for Accreditation Multilateral Agreement).
W myśl art. 23f ust. 2 u.g.h. upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na wniosek jednostki badającej, do którego dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ust. 1. Takim dokumentem jest certyfikat akredytacji, o którym mowa w art. 23f ust. 2 pkt 1 u.g.h.
Stosownie do art. 23f ust. 3 u.g.h. upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na okres nie dłuższy niż do upływu okresu ważności akredytacji. Ponadto w myśl art. 23f ust. 6 u.g.h. Minister właściwy do spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra, wykaz jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.
W świetle powołanych przepisów, jednostka badająca działa na podstawie upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, którego udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która spełnia określone, wymienione wyżej w ustawie warunki. Upoważnienie udzielane jest na wniosek określonej jednostki badającej, do którego to wniosku powinny zostać dołączone dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ustawie. W szczególności jednostka badająca ubiegając się o upoważnienie Ministra Finansów winna legitymować się dokumentem w postaci certyfikatu akredytacji udzielonego przez Polskie Centrum Akredytacji (lub jednostki akredytującej...).
Należy przy tym zauważyć, że art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. stanowiąc, że jednostka badająca musi spełniać warunek posiadania akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), nie precyzuje ani charakteru, ani zakresu tej akredytacji. Skoro więc ustawodawca nie wskazał wprost, iż podmiot ubiegający się o status jednostki badającej obowiązany jest przedstawić określonego rodzaju akredytację, to tym samym uprawnione jest twierdzenie, że w przepisie art. 23f ust. 1 pkt 1 ugh chodzi o laboratorium posiadające akredytację.
Powołane przepisy oznaczają, że jednostka badająca, działa na podstawie upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, udzielonego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Przesłanki udzielenia upoważnienia jednostce badającej odnoszą się przede wszystkim do poziomu jej fachowości (art. 23f ust. 1 pkt 1 i 2), rzetelności i uczciwości (art. 23f ust. 1 pkt 3), a także bezstronności (art. 23f ust. 4), z podkreśleniem autonomii względem podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji i stowarzyszeń. W szczególności chodzi o to, aby osoby zarządzające jednostką badającą oraz osoby przeprowadzające badania automatów i urządzeń do gier nie pozostawały z podmiotami prowadzącymi działalność w zakresie gier hazardowych w stosunkach, które mogą wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności.
Okoliczność, czy jednostka badająca spełnia ustawowe warunki do uzyskania upoważnienia, o którym mowa w art. 23b ust. 3 i w art. 23f ust. 1 ustawy o grach hazardowych sprawdzana jest wyłącznie w toku postępowania prowadzonego przez Ministra Finansów wszczętego na wniosek zainteresowanej jednostki badającej. Postępowanie to jest sformalizowane, ponieważ badane są w jego toku złożone przesłanki wymienione w art. 23f ust. 1 ustawy o grach hazardowych i w razie negatywnego wyniku weryfikacji tych przesłanek odmowa udzielenia upoważnienia następuje w drodze decyzji. Z tak wyraźnego zaznaczenie przez ustawodawcę, że odmowa udzielenia upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier przybiera formę decyzji, należy wnosić, że decyzyjna forma rozstrzygnięcia sprawy nie została przewidziana dla rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy, który w takim przypadku otrzymuje upoważnienie, a jego udzielenie przez właściwego ministra przybiera postać czynności materialno- technicznej.
Nie oznacza to jednak, że przez brak decyzji o udzieleniu upoważnienia znaczenie i wartość upoważnienia są osłabione w taki sposób, że przesłanki udzielenia upoważnienia i samo uprawnienie z niego wynikające mogą być kwestionowane przez stronę postępowania, w którym istotne było przeprowadzenie badania sprawdzającego, ani też, że organy muszą ustalać w każdym postępowaniu, czy jednostka badająca prawidłowo otrzymała upoważnienie od Ministra Finansów, albo czy nie utraciła przymiotów, które były przesłankami udzielenia upoważnienia.
Należy zwrócić uwagę, że przepisy art. 23f ust. 5 ustawy o grach hazardowych przewidują w niektórych przypadkach obowiązek, a w jednym przypadku uprawnienie ministra właściwego do spraw finansów publicznych do cofnięcia upoważnienia w drodze decyzji. Treść przepisów wskazuje, że decyzja taka ma charakter konstytutywny. Według art. 23f ust. 5 pkt 1 ustawy obligatoryjne, lecz konstytutywne cofnięcie upoważnienia dotyczy między innymi przepadku, gdy jednostka badająca przestanie spełniać warunki określone w ust. 1, a więc także, kiedy straci akredytację, o której mowa w tym przepisie. Okoliczność, że według art. 23f ust. 3 ustawy upoważnienie udzielane jest na okres nie dłuższy niż do upływu okresu ważności akredytacji, nie oznacza - w świetle treści art. 23f ust. 5 pkt 1 ustawy - że utrata akredytacji na skutek innych okoliczności niż upływ okresu jej ważności, powoduje automatyczną utratę upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Czym innym jest bowiem upływ okresu ważności akredytacji, a czym innym jej utrata, mimo że okres ważności, na który akredytacja była wydana nie upłynął.
Skoro z treści art. 23f ust. 5 ustawy o grach hazardowych można wywieść, że tylko minister właściwy do spraw finansów publicznych może badać, czy jednostka badająca utrzymuje warunki, których spełnienie było konieczne dla udzielnie upoważnienia - i ewentualnie wydać odpowiednią decyzję, to konsekwentnie należy przyjąć, że tylko ten organ właściwy jest do badania przesłanek udzielenia upoważnienia. Weryfikacja prawidłowości udzielenia upoważnienia przez Ministra Finansów nie może być dokonywana a casu ad casum przez organy celne prowadzące postępowania w poszczególnych sprawach, w których badania sprawdzające wykonują upoważnione jednostki badające.
Nie oznacza to oczywiście, że strona nie może kwestionować badania sprawdzającego dokonanego przez jednostkę badającą. Nie może tego czynić przez zakwestionowanie prawidłowości działania Ministra Finansów w postaci udzielenia upoważnienia, bądź w postaci zaniechanie odebrania upoważnienia - i w rezultacie przez postawienie tezy, że jednostka badająca nie miała uprawnienia do wykonania badania sprawdzającego. Może natomiast zakwestionować wyniki badania sprawdzającego przez wykazanie błędów merytorycznych badania. Wówczas rzeczą organu będzie odniesienie się do tych zarzutów, ewentualnie w razie potrzeby - to jest w razie rzeczywistego wykazania błędów, a nie tylko podniesienia twierdzeń o błędach - ich zweryfikowanie przez dodatkowe stanowisko jednostki badającej, ewentualnie przez dodatkowe badanie sprawdzające.
Należy również wyjaśnić, że okoliczność zamieszczenia, a w szczególności utrzymywania poszczególnych jednostek na stronie internetowej urzędu ministra w wykazie jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, nie stwarza domniemania, że jednostki zamieszczone w wykazie mają status jednostek upoważnionych. Wykaz ten ma bowiem jedynie charakter informacyjny. Rolą takiego wykazu jest ułatwienie zainteresowanym zidentyfikowania upoważnionych jednostek badających. O tym, czy jednostka badająca jest rzeczywiście upoważniona decyduje treść upoważnienia oraz okoliczność, czy nie upłynął okres, na który upoważnienie zostało udzielone albo czy nie została wydana decyzja o cofnięciu upoważnienia. Te okoliczności powinny być sprawdzone przez organ prowadzący postępowanie, w którym posłużono się badaniem sprawdzającym (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 27 marca 2014 r. sygn. akt III SA Lu 845/13).
Jak wynika z informacji przedstawionych przez Ministra Finansów, Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. posiada upoważnienie do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier.
Skoro na dzień badania przedmiotowego automatu tj. [...] czerwca 2013 r. Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. miało status jednostki badającej (upoważnionej przez Ministra Finansów), to zarzuty strony skarżącej sformułowane wyłącznie w oparciu o niezasadne, zdaniem Sądu, założenie braku takiego statusu po stronie tej jednostki ze względu na brak określonego rodzaju akredytacji - nie zasługują na uwzględnienie.
W ocenie Sądu, nie do przyjęcia jest teza, że racjonalny ustawodawca, określając w art. 23f ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych wymóg posiadania akredytacji przez jednostkę badającą, nie określiłby przynajmniej zakresu wymaganej akredytacji, a w razie potrzeby także innych elementów, gdyby ustawodawcy chodziło o zakresowe "dopasowanie" akredytacji do charakterystyki badań koniecznych do przeprowadzenia efektywnych badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a w szczególności badań sprawdzających automatów o niskich wygranych. Jest bowiem zbyt duże pole wyboru dziedzin w jakich takie badania mogłyby być przeprowadzone, albo przynajmniej można byłoby postulować przeprowadzanie badań. Wystarczy wskazać, że zakres badań wyznaczony definicją automatu o niskich wygranych już na pierwszy rzut oka okazuje się być za wąski, bowiem nie uwzględnia badań oprogramowania.
Tym bardziej, że zgodnie z art. 5 pkt 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie ocen zgodności, przez akredytację należy rozumieć akredytację, o której mowa w art. 2 pkt 10 rozporządzenia (WE) nr 765/2008, co oznacza z kolei, że akredytacją jest poświadczenie przez krajową jednostkę akredytującą, że jednostka oceniająca zgodność spełnia wymagania określone w normach zharmonizowanych oraz - w stosownych przypadkach - wszelkie dodatkowe wymagania, w tym wymagania określone w odpowiednich systemach sektorowych konieczne do realizacji określonych - czynności związanych z oceną zgodności. Według art. 16 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy o systemie oceny zgodności, certyfikat akredytacji zawiera między innymi, jako minimalne wymagania wskazanie normy zharmonizowanej lub dodatkowych wymagań, o których mowa w art. 2 pkt 10 rozporządzenia (WE) nr 765/2008, a także zakres udzielonej akredytacji oraz okres jej ważności.
Do przedstawionej wyżej wykładni art. 23f ust. 1 pkt 1 ugh przekonuje także treść art. 23f ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, z którego wynika, że zdolność jednostek do tak specjalistycznych badań, jakich ma dotyczyć upoważnienie, jest sprawdzana przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, mającego - zgodnie z wymienionym przepisem - obowiązek ocenić, czy aplikująca jednostka zapewnia odpowiedni standard przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier, oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym. Gdyby zakres akredytacji miał dotyczyć badań pozwalających na przeprowadzenie badań technicznych automatów i urządzeń do gier, to wówczas samodzielne badanie przez ministra okoliczności wymienionych w art. 23f ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych byłoby zbędne.
Z powyższych względów Sąd nie podziela odmiennego poglądu, co do konieczności legitymowania się przez jednostkę badającą akredytacją odpowiadającą tematem i zakresem badań specyfice badań automatów o niskich wygranych, prezentowanego w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie np. z dnia 24 stycznia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2358/13, z dnia 3 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 3014/13, z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2359/13, z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2359/13, z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 3331/13.
Zdaniem Sądu, pozostałe zarzuty zawarte w niniejszej skardze także nie zasługują na uwzględnienie.
Postępowanie w przedmiocie rozstrzygnięcia, czy gry na spornym automacie należącym do skarżącej spółki są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych zostało wszczęte z urzędu postanowieniem Ministra Finansów z dnia [...] października 2013 r.
Postępowanie było prowadzone na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych, która to ustawa weszła w życie (z nieistotnymi dla rozpatrywanej sprawy wyjątkami) z dniem 1 stycznia 2010 r., w brzmieniu uwzględniającym dokonane zmiany ustawy, zwłaszcza dokonane ustawą z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779).
Szczególnie istotne znaczenie dla rozpatrywanej sprawy miały przepisy art. 2 ust. 1 oraz ust. 3 - 7, a także art. 23f powołanej wyżej ustawy.
Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 lutego 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2627/13.
Pierwszy przepis (ust. 1) zawiera klasyczną definicję gier losowych zbudowaną w sposób klasyczny (grami losowymi są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik w szczególności zależy od przypadku, a warunki gry określa regulamin), wspartą enumeratywnym wyliczeniem tego rodzaju gier.
Zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu "Grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne łub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości."
Ust. 4 stwierdza, że wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.
W myśl ust. 5 art. 2 ustawy grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
Art. 2 ust. 6 u.g.h. ma charakter przepisu kompetencyjnego, zgodnie z którym minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga, w drodze decyzji, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust. 1-5 są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy.
Dla takiego rozstrzygnięcia przepis art. 2 ust. 7 wymaga, by do wniosku o wydanie decyzji, o której mowa w ust. 6, załączyć opis planowanego albo realizowanego przedsięwzięcia, zawierający w szczególności zasady jego urządzania, przewidywane nagrody, sposób wyłaniania zwycięzców oraz, w przypadku gry na automatach, badanie techniczne danego automatu, przeprowadzone przez jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może zażądać przedłożenia takich dokumentów przez stronę także w postępowaniu prowadzonym z urzędu.
Zgodnie z powołanym wyżej przepisem (art. 2 ust. 7 u.g.h.), w przypadku gry na automatach do wniosku o wydanie rozstrzygnięcia (lub na żądanie organu) należy załączyć badanie techniczne danego automatu, przeprowadzone przez jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.
Nadto należy zauważyć, że stosownie do treści art. 8 u.g.h., do postępowań określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej. Przepisy tej ostatniej ustawy miały też zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.
Odnosząc się - na tle przywołanych przepisów - do zarzutów strony skarżącej należy stwierdzić, co następuje.
Przepis art. 2 ust. 7 u.g.h. wymaga, by do wniosku o wydanie decyzji Ministra Finansów rozstrzygającej o charakterze (rodzaju) gry załączyć opis planowanego albo realizowanego przedsięwzięcia.
Strona skarżąca wyciąga stąd wniosek, że wszczęcie z urzędu postępowania, w którym wydano zaskarżoną decyzję w przedmiocie rozstrzygnięcia w drodze decyzji o charakterze gier na spornym urządzeniu posiadanym przez skarżącego nie było możliwe, gdyż dotyczyło przedsięwzięcia, którego realizacja została zakończona (tj. po zatrzymaniu symulatora gier przez Służbę Celną). W związku z powyższym przedmiotowe postępowanie nie mogło się toczyć ze względu na jego bezprzedmiotowość i brak podstaw do jego wszczęcia, a co za tym idzie - na podstawie art. 208 § 1 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h. należało je umorzyć.
Przepis art. 208 § 1 O.p. zakreśla przesłanki umorzenia postępowania szeroko stwierdzając, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Trzeba jednak pamiętać, że sam zakres Ordynacji podatkowej został ograniczony do spraw określonych głównie w art. 1 i 2 O.p.
W ocenie organu, z treści przepisu art. 2 ust. 6 u.g.h. nie wynika, że rozstrzygnięcie przez Ministra Finansów o charakterze gry w rozumieniu ustawy, zostało uzależniono od etapu danego przedsięwzięcia, tzn. czy jest ono planowane, realizowane, czy też zrealizowane. Kwestii tej nie dotyczy, według organu, art. 2 ust. 7. u.g.h., który przede wszystkim reguluje kwestie dokumentów, które należy dołączyć do wniosku i daje organowi uprawnienie do żądania tych dokumentów w razie wszczęcia postępowania z urzędu, nie ograniczając kompetencji Ministra Finansów jedynie do spraw dotyczących przedsięwzięć planowanych lub realizowanych. W konsekwencji z przepisu art. 2 ust. 6, a tym bardziej z art. 2 ust. 7 u.g.h nie wynika, aby Minister Finansów nie mógł rozstrzygać czy gra lub zakład wzajemny są grą losowa, zakładem wzajemnych albo grą na automacie w rozumieniu ustawy (w sprawach wszczętych na wniosek lub z urzędu) w sytuacji kiedy realizacja przedsięwzięcia, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, została czasowo przerwana, gdyż automat został zabezpieczony jako dowód rzeczowy. Nie można zatem twierdzić, że Minister Finansów nie miał kompetencji do wszczęcia postępowania z urzędu tylko dlatego, że realizowane przez skarżącą przedsięwzięcie zostało zakończone, a de facto przerwane w skutek działań kontrolnych organu celnego.
W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie ma potrzeby ustalania, czy ustawowe kompetencje Ministra Finansów, określone w art. 2 ust. 6 u.g.h., do rozstrzygania czy gra lub zakład są grą losową, zakładem wzajemnym lub grą automacie w rozumieniu ustawy, nie mają ograniczeń związanych z etapem przedsięwzięcia (planowane - realizowane - zrealizowane). Organ ustalił bowiem, w sposób nie budzący w ocenie Sądu wątpliwości, że było to przedsięwzięcie w toku realizacji, która została przerwana w wyniku działań kontrolnych organu celnego, których następstwem była sprawa karno-skarbowa, w której przedmiotowe automaty stanowiły dowody rzeczowe. Było to zatem, w ocenie Sądu, przedsięwzięcie realizowane, do którego odnoszą się niewątpliwie przepisy art. 2 ust. 6 i 7 u.g.h.
Trzeba przy tym podkreślić, że decydując się na podjęcie działalności (przedsięwzięcia) bez wcześniejszego, wymaganego przez ustawę uzyskania rozstrzygnięcia organu odnośnie charakteru urządzanych gier, Spółka podjęła ryzyko związane z prowadzeniem tej działalności, w szczególności w kontekście jej zgodności z przepisami prawa. Wystąpienie i uzyskanie rozstrzygnięcia uprawnionego organu przed podjęciem działalności pozwoliłoby spółce uniknąć ujemnych konsekwencji związanych z urządzaniem gier hazardowych niezgodnie z przepisami prawa.
Odnosząc się do zarzutu, zgodnie z którym punkty zdobyte podczas gry na spornym urządzeniu A. nie stanowią wygranej rzeczowej, lecz zdaniem Skarżącej zwiększają jedynie stan ich posiadania podczas gry i umożliwiają jej kontynuowanie, ale tylko do końca wykupionego czasu gry, należy zgodzić się z organem, że:
Definicję wygranej rzeczowej zawiera art. 2 ust. 4 ustawy o grach hazardowych, zgodnie z którym wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.
Nie sposób także przyjąć, że podczas wykupionego przez gracza czasu wraz z punktami kredytowymi toczy się tylko jedna gra. Jak wynika ze sprawozdania z badania jednostki upoważnionej w ramach posiadanego czasu gracz może rozgrywać gry tj. więcej niż jedną grę, która polega, jak to opisano w sprawozdaniu jednostki badającej na wyborze stawki i naciśnięciu przycisku [...] w chwili jej uruchomienia, a potem zatrzymania bębnów - jej zakończenia.
Powyższe stanowisko znajduje oparcie także w opiniach przedłożonych przez skarżącą spółkę w toku niniejszego postępowania administracyjnego.
Z zebranej dokumentacji dotyczącej przebiegu gier na przedmiotowym automacie wynika, że po zakredytowaniu automatu gracz otrzymuje nie tylko czas dostępności gier na automacie, ale przede wszystkim punkty na liczniku [...]. To właśnie wykupione przez niego punkty umożliwiają rozpoczęcie przez gracza gry. Po wybraniu gry i ustaleniu stawki za grę uruchomienie gry następuje poprzez naciśnięcie przycisku [...], które inicjuje obracanie się bębnów z symbolami. Aby zatrzymać bębny należy ponownie nacisnąć przycisk [...]. Naciśnięcie przycisku [...] powoduje zatrzymanie wszystkich bębnów razem. W przypadku, gdy symbole na bębnach utworzą określoną w tabeli wygranych kombinację w danych liniach, grający otrzymuje wygraną w postaci punktów (wartość wyświetlana na liczniku [...]). Punkty z wygranej z licznika [...] przenoszone są do licznika [...], z którego pobierane są punkty kredytowe do rozgrywania kolejnych gier.
Nie ulega zatem wątpliwości, że grający za punkty uzyskane w jednej grze może rozpocząć nową grę. Tym samym, Sąd nie podziela zarzutu skarżącej, że zdobyte punkty nie stanowią wygranej rzeczowej, o której mowa w art. 2 ust. 4 ustawy o grach hazardowych. Należy bowiem wskazać, co zostało potwierdzone opinią jednostki badającej, że zdobyte punkty można wykorzystać w następnych grach.
Podkreślić trzeba, że ustawodawca definitywnie rozstrzygnął kwestię zakwalifikowania "wygranej rzeczowej" - możliwości kontynuowania gry określając w ugh, że wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.
Nie ma przy tym znaczenia, że występuje limitowanie czasu grania skoro automat umożliwia prowadzenie gier o wygrane rzeczowe w ramach posiadanego czasu dostępności gier.
Podsumowując należy stwierdzić, że organ prawidłowo ustalił wszystkie niezbędne elementy potrzebne do uznania gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych (przedmiotowe urządzenia są urządzeniami elektronicznymi, gry zawierają element losowości oraz są grami o wygrane rzeczowe).
Odnosząc się z kolei do zarzutu oddalenia wniosków dowodowych skarżącej, których celem było udowodnienie braku możliwości uzyskania na urządzeniu będącym przedmiotem decyzji wygranych rzeczowych w rozumieniu art. 2 ust. 4 ustawy o grach hazardowych i kwalifikację urządzenia do kategorii automatów do gier podlegających ustawie o grach hazardowych oraz przyjęcia za podstawę rozstrzygnięcia jedynie dowodu z badania jednostki badawczej Sąd podziela ocenę organu, że w tej sprawie rozstrzygające znaczenie miało w tych kwestiach badanie techniczne przeprowadzone przez jednostkę badającą. Strona nie przedstawiła bowiem dowodów, które negowałby skutecznie ustalenia organu poczynione w oparciu o wyniki badań jednostki upoważnionej. Organ, wbrew zarzutom skarżącej, swoje rozstrzygnięcie oparł nie tylko na przedmiotowych wynikach badań ale dokonał ich oceny w świetle innych dowodów, w tym zaoferowanych przez skarżącą spółkę. Organ obszernie odniósł się merytorycznie do wniosków dowodowych skarżącej, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji rozstrzygającej o charakterze gier.
Odnosząc się w decyzji do treści przedstawionych opinii Minister Finansów wskazał na te elementy opinii przedstawionych przez stronę, które budzą wątpliwości, nie zostały dostatecznie wyjaśnione lub są sprzeczne z wyciągniętymi przez ich autorów wnioskami.
W wyroku NSA z dnia 30 marca 2010 r. sygn. akt GSK 1110/08, LEX nr 594374, odniesiono się nie tylko do zakresu obowiązku zebrania materiału dowodowego, ale i do roli sądu administracyjnego w tej kwestii stwierdzając, co następuje:
"1. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu celnym oznacza, że organ winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, konieczne, jego zdaniem, do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Obowiązek gromadzenia dowodów ciążący na organach orzekających nie ma charakteru nieograniczonego, organ nie jest więc zobowiązany do prowadzenia w sposób nieskończony postępowania dowodowego zwłaszcza w sytuacji, gdy już zgromadzone dowody pozwalają na prawidłowe ustalenie stanu taktycznego sprawy - a strona nie zgłasza wniosków dowodowych.
2. Sąd administracyjny nie dokonuje ponownej, weryfikującej oceny dowodów przeprowadzonych przez organy celne, ale ocenia poprawność dokonania tej oceny przez te organy w oparciu o kryterium jej zgodności z prawem".
Reasumując, w kontekście przedstawionych wyroków sądów administracyjnych zarzut pominięcia dowodów przedstawionych przez stronę skarżącą, należy uznać za niezasadny.
Tym niemniej na gruncie niniejszej sprawy ponownie podkreślenia wymaga, że organ w zaskarżonej decyzji wbrew twierdzeniom skarżącej spółki obszernie odniósł się merytorycznie do przedstawionych przez Skarżącą wniosków dowodowych w postaci: opinii z dnia [...] maja 2010 r. [...] M. C. ekspertyzy prawnej [...] S. P., oświadczenia z dnia [...] czerwca 2010 r. producenta czeskiej firmy A. SA, opinii nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. [...] J. K. - biegłego sądowego w dziedzinie ekonomiki, kryminalistyki, cybernetyki i elektrotechniki. Odnosząc się w decyzji do treści przedstawionych opinii Minister Finansów wskazał na te elementy opinii, które budzą wątpliwości, nie zostały dostatecznie wyjaśnione lub są sprzeczne z wyciągniętymi przez ich autorów wnioskami.
W równym stopniu za niezasadne należy, w ocenie Sądu, uznać zarzuty dotyczące wybiórczej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonanej z uchybieniem zasadom prawidłowego, logicznego rozumowania, a także zarzut braku wnikliwego i logicznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem podstawy faktycznej. Pierwszy z tych zarzutów sprowadza się do niewłaściwej, według skarżącej, kwalifikacji przedmiotowego urządzenia do kategorii automatów do gier podlegających u.g.h., o czym już była mowa, drugi zaś – do pominięcia w procesie orzekania wniosków wypływających z orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2007 r. (sygn. akt IV KK 215/07), co Minister Finansów w odpowiedzi na skargę w sposób dostateczny (w ocenie Sądu) wyjaśnił.
W ocenie Sądu na gruncie niniejszej sprawy należy wskazać, że skarżąca w istocie nie zakwestionowała prawidłowości przeprowadzonego badania sprawdzającego dokonanego przez jednostkę badającą. Nie tylko nie wykazała, ale nawet nie uprawdopodobniła, że omawiane badanie zostało przeprowadzone wadliwie, a zawarte w sprawozdaniu informacje są sprzeczne z rzeczywistym stanem rzeczy. Należy zaakcentować, że przebieg gry opisany w sprawozdaniu z badań jest tożsamy z opisem gry przedstawionym przez skarżącą spółkę.
Kwestia interpretacji (czyli rozstrzygnięcia) czy gry na spornym automacie są grami na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych należy nie do Izby Celnej w B. ale do Ministra Finansów (o czym była już mowa wyżej).
Jeszcze raz trzeba zaakcentować, skarżąca nie wykazywała w niniejszym postępowaniu błędów merytorycznych badania.
Tymczasem, zdaniem Sądu, bez wykazania błędów merytorycznych przeprowadzonego badania nie można uznać, że skarżąca skutecznie zakwestionowała stwierdzenia zawarte w opinii Izby Celnej w B., dlatego przedstawione wyżej argumenty strony nie mogą prowadzić do uwzględnienia skargi.
Reasumując, rozstrzygając o charakterze gier prowadzonych na spornym automacie Minister Finansów działał na podstawie przepisów prawa. Przeprowadzając niniejsze postępowanie Minister Finansów zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy. Podał uzasadnienie prawne zawierające wyjaśnienie podstawy prawnej zaskarżonej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, uzasadnił zastosowanie określonego przepisu do ustalonego stanu faktycznego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł o oddaleniu skargi.
Oddalając wnioski dowodowe skarżącej na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd miał na uwadze, że analiza przedmiotowych dokumentów nie była niezbędna do dokonania kontroli zaskarżonej decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło