VI SA/Wa 1583/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie: Sędzia WSA Honorata Łopianowska Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) Protokolant referent Anna Węgorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w K. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Przedmiotem skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej: "Strona", "Skarżący", "Bank", "Depozytariusz") jest decyzja Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej. Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy: Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia na Bank jako depozytariusza funduszu inwestycyjnego [...] Fundusz Inwestycyjny Otwarty (dalej także: "[...]") i [...] w likwidacji, oraz depozytariusza funduszu inwestycyjnego [...] Fundusz Inwestycyjny Otwarty (dalej także: "[...]"), a następnie [...] w likwidacji, kary pieniężnej w związku z podejrzeniem naruszenia art. 72 ust. 4 w związku z art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2014 poz. 157, ze zm.), dalej: "ustawa o funduszach inwestycyjnych", art. 72 ust. 4 w związku z art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy o funduszach inwestycyjnych. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] Komisja Nadzoru Finansowego (dalej także: "organ",. "Komisja") nałożyła na Depozytariusza karę pieniężną w wysokość 500 000 (pięćset tysięcy) zł za naruszenie: 1) art. 72 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 72 ust. 4 ustawy o funduszach inwestycyjnych, w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawą z dnia 31 marca 2016 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 poz. 615) dalej: "ustawa zmieniająca", poprzez niezapewnienie w okresie od dnia 23 czerwca 2014 r. do dnia 3 października 2014 r., aby zbywanie jednostek uczestnictwa [...] Obligacji Subfunduszu, [...] Pieniężny Subfunduszu, [...] Akcji Subfunduszu, [...] Subfunduszu i [...] Subfunduszu, wydzielonych w ramach funduszu [...], odbywało się zgodnie z przepisami prawa; 2) art. 72 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 72 ust. 4 ustawy o funduszach inwestycyjnych, w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawą zmieniającą, poprzez niezapewnienie, aby wartość netto aktywów i wartość jednostki uczestnictwa [...] Obligacji Subfunduszu, [...] Pieniężny Subfunduszu, [...] Akcji Subfunduszu, [...] Subfunduszu i [...] Subfunduszu, wydzielonych w ramach funduszu [...] Fundusz Inwestycyjny Otwarty, była obliczana zgodnie z przepisami prawa, w związku z przydzielaniem jednostek uczestnictwa pomimo braku wpłaty środków pieniężnych z tytułu ich nabycia; 3) art. 72 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 72 ust. 4 ustawy o funduszach inwestycyjnych, w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawą zmieniającą, poprzez niezapewnienie, aby wartość netto aktywów i wartość jednostki uczestnictwa funduszu [...] oraz [...] Subfunduszu, [...] Subfunduszu i [...] Subfunduszu, wydzielonych w ramach funduszu [...] była obliczana zgodnie z przepisami prawa, w związku z wyceną: (-) obligacji serii F i G wyemitowanych przez [...] S.A. (dalej: "spółka [...]"); (-) obligacji serii BE wyemitowanych przez [...] S.A. (dalej: "spółka [...]"); (-) należności przysługujących od funduszu [...] Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych (dalej w skrócie: "[...]"), z tytułu zapłaty ceny sprzedaży obligacji serii F i G wyemitowanych przez spółkę [...] oraz serii BE wyemitowanych przez spółkę [...]. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 232 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych, w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawą zmieniającą. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją złożył Depozytariusz, podnosząc m.in. – w odniesieniu do deliktu polegającego na braku zapewnienia, aby zbywanie jednostek uczestnictwa funduszy odbywało się zgodnie z przepisami prawa – że Komisja nie wskazała konkretnej podstawy prawnej, którą naruszył Depozytariusz. Depozytariusz podniósł także, że Komisja pominęła w ocenie stanu faktycznego fakt codziennej kontroli rozliczeń finansowych odkupień w tym kontroli odkupień konwersji/zamiany dokonywanej przez Depozytariusza i przekazywania od dnia 23 czerwca 2014 r. niemal codziennie do organu nadzoru raportów obrazujących narastającą wartość nierozliczonych finansowo odkupień i odkupień konwersji/zamiany. Co do naruszenia polegającego na niezapewnieniu, aby wartość netto aktywów i wartość jednostki uczestnictwa subfunduszy była obliczana zgodnie z przepisami prawa w związku z brakiem wpłaty środków pieniężnych z tytułu zlecenia konwersji jednostek uczestnictwa, Strona podniosła nadto brak wskazania przez Komisję przepisu prawa, którego naruszenie mogłoby stanowić podstawę do zastosowania sankcji wobec Banku. Dalej Bank zauważył, że brak przejścia środków finansowych z funduszu źródłowego do subfunduszu docelowego nie wpłynęło (w sensie rachunkowym) na wartość aktywów netto funduszu i wartość jednostek uczestnictwa oraz iż w okresie, którego dotyczy decyzja istniała powszechna praktyka (wobec braku zarówno jednoznacznych przepisów prawa, jak i braku rekomendacji regulatora), zgodnie z którą dokonywano przydziału jednostek uczestnictwa przed otrzymaniem na nie wpłaty. W zakresie deliktu dotyczącego niezapewnienia, aby wartość netto aktywów i wartość jednostki uczestnictwa funduszu [...] oraz subfunduszy [...], [...] i [...] była obliczana zgodnie z przepisami prawa, w związku z wyceną obligacji serii F i G wyemitowanych przez spółkę [...], Depozytariusz wskazał na brak naruszeń w tym zakresie. W odniesieniu do naruszenia obejmującego niezapewnienie, aby wartość netto aktywów i wartość jednostki uczestnictwa funduszu [...] oraz subfunduszy [...], [...] i [...] była obliczana zgodnie z przepisami prawa w związku z wyceną należności przysługujących od funduszu [...] z tytułu zapłaty ceny sprzedaży obligacji serii F i G wyemitowanych przez spółkę [...] oraz serii BE wyemitowanych przez spółkę [...], Depozytariusz wskazał, że brak jest instrumentów nadzorczych oddanych do dyspozycji depozytariusza, które przewidywałyby wskazania odnośnie sposobu, technik, czy metodologii weryfikacji wyceny, co oznacza weryfikację tylko z założeniami przyjętymi w danym towarzystwie. Depozytariusz podniósł również, że Komisja, ustalając w decyzji zakres jego odpowiedzialności, przypisała mu funkcje i kompetencje, których on nie wykonuje. Bank wskazał także, że ustalony w decyzji delikt dotyczący braku zapewnienia aby wartość netto aktywów i wartość jednostki uczestnictwa funduszy była obliczana zgodnie z przepisami prawa wynika z oceny ex post. Kolejno, decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., zaskarżoną w sprawie, Komisja, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 poz. 1257, ze zm.), dalej: "k.p.a.", w związku z art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym oraz art. 232 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych, utrzymała w mocy decyzję własną z dnia [...] października 2018 r. W uzasadnieniu Komisja podniosła, że przeprowadzając ponownie postępowanie wyjaśniające ustaliła stan faktyczny zgodny z ustalonym w toku postępowania zakończonym decyzją z dnia [...] października 2018 r. Wskazała, że Bank pełnił funkcję Depozytariusza w odniesieniu do funduszu [...] od 21 czerwca 2000 r., a w odniesieniu do [...] od 28 listopada 2008 r. W dniu 7 października 2014 r. Komisja cofnęła zarządzającemu funduszami – [...] Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. (poprzednia nazwa: [...] Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.) zezwolenie na prowadzenie działalności. Na skutek decyzji cofającej ww. Towarzystwu zezwolenie reprezentowanie funduszy [...] i [...] (dalej łącznie: "Fundusze") zostało przejęte przez ich depozytariusza, tj. Skarżącego. W dniu 8 stycznia 2015 r. została otwarta likwidacja Funduszy z uwagi na brak przejęcia zarządzenia przez inne towarzystwo funduszy inwestycyjnych. W odniesieniu do stwierdzonego naruszenia polegającego na niezapewnieniu, aby zbywanie jednostek uczestnictwa subfunduszy, wydzielonych z [...], tj.: [...], [...], [...], [...] i [...] odbywało się zgodnie z przepisami prawa, Komisja podtrzymała swoje stanowisko co do tej oceny zjawiska konwersji jednostek uczestnictwa subfunduszy wydzielonych w ramach funduszu [...]. Stwierdziła, że w okresie od 23 czerwca 2014 r. do 3 października 2014 r. zrealizowano 47 zleceń konwersji jednostek uczestnictwa o łącznej wartości 6.029.736,38 zł. Konwersja jednostek uczestnictwa subfunduszy wydzielonych w ramach funduszu [...] oznaczała, że na podstawie jednego zlecenia (jednego oświadczenia woli złożonego przez uczestnika) były realizowane faktycznie dwie dyspozycje uczestnika, tj. zlecenie odkupienia jednostek uczestnictwa subfunduszu źródłowego oraz zlecenie nabycia jednostek uczestnictwa funduszu lub subfunduszu docelowego, w zamian za środki pieniężne pozyskane z odkupienia jednostek uczestnictwa funduszu lub subfunduszu źródłowego. Komisja ustaliła, że Bank nie przeprowadzał bezpośrednio i na bieżąco kontroli operacyjnej funkcjonowania agenta transferowego ([...] sp. z o.o.). W okresie od 23 czerwca 2014 r. do 3 października 2014 r. dokonywana przez Depozytariusza kontrola czynności związanych ze zbywaniem i odkupywaniem jednostek uczestnictwa subfunduszy wydzielonych w ramach funduszu [...] odbywała się w trybie ex post, w miesiącu następującym po zakończeniu kwartału kalendarzowego, na podstawie analiz raportów przekazywanych przez agenta transferowego. Zdaniem Komisji ustalone w toku postępowania okoliczności faktyczne świadczą o naruszeniu przez Depozytariusza art. 72 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 72 ust. 4 ustawy o funduszach inwestycyjnych, w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawą zmieniającą, w związku z art. 88 ust. 1 i 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych. W opisanej sytuacji istniało realne ryzyko, że fundusz który przydzielił uczestnikom nieopłacone jednostki uczestnictwa nie będzie w stanie, z uwagi na brak płynności, zrealizować wszystkich otrzymanych zleceń odkupienia jednostek uczestnictwa i będzie zmuszony do korekty wyceny aktywów funduszu, dokonując odpisów aktualizujących należności od funduszy źródłowych, poprzez sprowadzenie ich wartość do zera, co w oczywisty sposób wpłynie negatywnie na wartość jednostki uczestnictwa tego funduszu. Zdaniem Komisji obowiązki depozytariusza w omawianym zakresie mają niewątpliwie doniosłe znaczenie dla interesu uczestników funduszu. Fundusz inwestycyjny otwarty zbywający jednostki uczestnictwa pomimo braku wpłaty na te jednostki, nie otrzymuje z tytułu zbycia jednostek uczestnictwa środków pieniężnych, umożliwiających funduszowi dokonywanie lokat w papiery wartościowe oraz inne instrumenty finansowe, dokonuje zaś jedynie zaksięgowania należności z tytułu zbycia jednostek uczestnictwa. Aktywa te nie mogą więc zostać wykorzystane do realizowania polityki inwestycyjnej określonej w dokumentach funduszu, co stanowi zaprzeczenie samej idei funduszu inwestycyjnego jako instytucji zbiorowego inwestowania. Ustalanie wartości aktywów netto i wartości jednostki uczestnictwa subfunduszy: [...], [...], [...], [...], [...], w związku z realizacją zleceń konwersji jednostek uczestnictwa funduszu [...] oraz subfunduszy [...], [...] i [...]. Zdaniem Komisji opisany wcześniej sposób realizowania zleceń konwersji, w części dotyczącej zbycia jednostek uczestnictwa subfunduszy: [...], [...], [...], [...] oraz [...] miał bezpośredni wpływ na ustalanie wartości aktywów netto oraz wartości aktywów netto przypadających na jednostkę uczestnictwa subfunduszy. W aktywach subfunduszy uwzględniane były należności z tytułu zbytych jednostek uczestnictwa, na które to jednostki nie dokonano wpłaty środków pieniężnych. Ponadto ustalanie wartości aktywów netto przypadającej na jednostkę uczestnictwa subfunduszy odbywało się z uwzględnieniem wpisanych do rejestru uczestników subfunduszy zbytych jednostek uczestnictwa, które przydzielone zostały uczestnikom pomimo nieotrzymania przez subfundusze wpłaty z tytułu zbycia tych jednostek. Zdaniem Komisji, na Banku spoczywał wynikający z art. 72 ust. 4 ustawy o funduszach inwestycyjnych, obowiązek zapewnienia, aby wartość netto aktywów i wartość netto aktywów przypadająca na jednostkę uczestnictwa subfunduszy była obliczana zgodnie z przepisami prawa. Realizacja tego obowiązku powinna odbywać się co najmniej przez stałą kontrolę czynności faktycznych i prawnych dokonywanych przez fundusz [...] na rzecz subfunduszy oraz nadzorowanie doprowadzania do zgodności tych czynności z prawem. Nieprawidłowość odnosząca się do ustalania wartości netto aktywów subfunduszy polegała na niezasadnym ujmowaniu przy jej obliczaniu kwot odpowiadających wartości jednostek uczestnictwa subfunduszy, zbytych w ramach realizacji zleceń konwersji jednostek uczestnictwa funduszu [...] oraz subfunduszy: [...], [...], [...]. Odbyło się to z naruszeniem art. 88 ust. 1 i 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych, poprzez wpisanie do rejestru uczestników subfunduszy liczby zbytych jednostek uczestnictwa pomimo niedokonania wpłat na jednostki uczestnictwa. Naruszenie dotyczące ustalania wartości netto aktywów na jednostkę uczestnictwa subfunduszy polegało na podziale wartości aktywów netto subfunduszy na nieprawidłowo ustaloną liczbę jednostek uczestnictwa subfunduszy, wynikającą z wpisania do rejestru uczestników subfunduszy, z naruszeniem art. 88 ust. 1 i 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych, liczby zbytych jednostek uczestnictwa, pomimo niedokonania wpłat na te jednostki uczestnictwa, w związku z realizacją zleceń konwersji jednostek uczestnictwa funduszu [...] oraz subfunduszy: [...], [...], [...]. Zdaniem Komisji, Depozytariusz działając samodzielnie, niezależnie i starannie powinien zidentyfikować popełnione przez fundusz inwestycyjny błędy w ustalaniu wartości aktywów netto i wartości aktywów netto przypadających na jednostkę uczestnictwa i podjąć działania zmierzające do ich wyeliminowania. W odniesieniu do kwestii ustalania wartości netto aktywów i wartości jednostki uczestnictwa funduszu [...] oraz subfunduszy: [...], [...], [...], w związku z wyceną obligacji serii F i G wyemitowanych przez spółkę [...], wyceną obligacji serii BE wyemitowanych przez spółkę [...] oraz wyceną należności przysługujących od funduszu [...] Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych, Komisja wskazała, że w toku postępowania ustalono, iż w dniach 19 kwietnia 2011 r. oraz 25 lutego 2012 r., fundusze inwestycyjne reprezentowane przez [...] S.A. – [...] i [...] objęły obligacje serii F (łącznie 11 000 obligacji) i G (400 obligacji), wyemitowane przez spółkę [...] o łącznej wartości 61 000 000 zł. Ponadto, jak ustalono na podstawie ewidencji zawartych transakcji przez fundusz [...] za okres od 1 stycznia 2011 r. do 30 grudnia 2011 r., fundusz ten nabył w dniu 29 września 2011 r. dodatkowo 1 000 obligacji serii F wyemitowanych przez spółkę [...] o łącznej wartości nominalnej 1 000 000 zł, za łączną kwotę 1 030 845,17 zł. Na podstawie Raportu due diligence z dnia 2 marca 2015 r. ustalono, że termin zapadalności obligacji serii F wyemitowanych przez spółkę [...] na podstawie uchwały zarządu z dnia 30 marca 2011 r. przypadał na dzień 1 kwietnia 2014 r. Zaś obligacje serii G zostały wyemitowane przez ww. spółkę na podstawie uchwały jej zarządu z dnia 23 stycznia 2012 r., następnie dwukrotnie zmienionej, a termin ich zapadalności został wyznaczony na dzień 30 listopada 2012 r. Zarówno wierzytelności z obligacje serii F jak i serii G zostały zabezpieczone. W I połowie 2012 r. ogłoszona została upadłość spółki [...], jak również spółki [...] S.A (dalej w skrócie: "[...]"), na której akcjach ustanowiony został zastaw rejestrowy stanowiący zabezpieczenie obligacji wyemitowanych przez spółkę [...]. Ponadto w I połowie 2012 r. wydany został wyrok sądu w sprawie uchylenia uchwały Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia spółki [...], zezwalającej na ustanowienie pozostałych istotnych przedmiotów zabezpieczenia obligacji wyemitowanych przez spółkę [...]. W dniu 17 października 2012 r. umorzone zostało postępowanie odwoławcze od tego wyroku, a w dniu 8 marca 2013 r. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na umorzenie postępowania odwoławczego. Zdaniem Komisji, wszystkie powyższe okoliczności wskazywały na znikomą możliwość zaspokojenia roszczeń obligatariuszy posiadających obligacje wyemitowane przez spółkę [...] z przedmiotów stanowiących zabezpieczenie tychże obligacji. Zdaniem Komisji nie znajduje prawnego uzasadnienia brak uwzględnienia przy wycenie obligacji serii F i G spółki [...] faktu, że wartość zabezpieczeń tych obligacji była w istocie bliska zeru. Na podstawie dokumentu potwierdzenia przydziału obligacji serii BE wyemitowanych przez spółkę [...] Komisja ustaliła, że w dniu 29 marca 2013 r. fundusz [...] nabył 10.567 obligacji serii BE wyemitowanych przez spółkę [...] za kwotę 10 461 330 zł. Komisja ustaliła, że [...] S.A., przeprowadzając w imieniu funduszu [...] oraz funduszu [...] wycenę aktywów tych funduszy, uwzględniając okoliczności dotyczące stanu faktycznego i prawnego obligacji wyemitowanych przez spółkę [...], oszacował wartość godziwą 10.567 obligacji serii BE wyemitowanych przez spółkę [...] na kwotę 1 825 449,25 zł, tj. znacząco mniej, niż wynikałoby to z wyceny dokonywanej przez fundusz [...] oraz ww. subfundusze wydzielone w ramach funduszu [...] w okresie, w którym obligacje te znajdowały się w posiadaniu tych funduszy. Wycena obligacji dokonana przez [...] S.A. serii BE wyemitowanych przez spółkę [...] determinowana była przez fakt, że na 24.381 certyfikatach inwestycyjnych funduszu [...] Fundusz Inwestycyjny Zamknięty (dalej w skrócie: "[...] FIZ"), na których ustanowiony był zastaw rejestrowy do najwyższej sumy zabezpieczenia w wysokości 45 000 000 zł, stanowiący zabezpieczenie ww. obligacji, ustanowionych było jeszcze osiem innych zastawów rejestrowych na rzecz podmiotów trzecich do łącznej sumy zabezpieczenia w kwocie 356 600 000 zł. Tym samym, mając na uwadze informację zawartą w sprawozdaniu finansowym spółki [...], sporządzonym na dzień 31 grudnia 2014 r., zgodnie z którą wartość ww. certyfikatów szacuje się na ok. 40 357 000 zł, prawdopodobieństwo zaspokojenia wierzytelności od [...] z przedmiotu zabezpieczenia było niewielkie. Komisja zauważyła nadto, że informacje wpływające w sposób istotny na możliwość zaspokojenia roszczeń obligatariuszy z tytułu obligacji serii BE wyemitowanych przez spółkę [...], w znaczącej części były dostępne już w okresie, w którym obligacje te stanowiły składnik aktywów funduszu [...] oraz subfunduszy wyodrębnionych w ramach funduszu [...]. Już z informacji zawartych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym spółki [...] za rok 2012 wynikało, że łączna wartość zastawów rejestrowych ustanowionych na certyfikatach inwestycyjnych funduszu [...] FIZ wynosiła 330 000 000 zł. Jednocześnie z informacji zawartych w powyższym sprawozdaniu wynikało, że łączna wartość certyfikatów inwestycyjnych funduszu [...] FIZ posiadanych przez spółkę [...] została oszacowana na ok. 167 750 000 zł, tj. znacząco mniej niż łączna wartość zastawów rejestrowych na tych certyfikatach. W zakresie wyceny należności wchodzących w skład aktywów funduszu [...] oraz subfunduszy [...], [...] i [...], przysługujących od funduszu [...] Komisja wskazała, że jeżeli istniało duże prawdopodobieństwo, że obligacje serii F i G wyemitowane przez spółkę [...] oraz obligacje serii BE wyemitowane przez spółkę [...] nie przyniosą znaczącej części przewidywanych korzyści ekonomicznych, to również istniało duże prawdopodobieństwo, że posiadane przez fundusz [...] oraz subfundusze wydzielone w ramach funduszu [...] należności od funduszu [...] z tytułu sprzedaży tych obligacji nie przyniosą znaczącej części przewidywanych korzyści ekonomicznych. W myśl art. 28 ust. 7 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 395, ze zm.), uzasadniało to dokonanie przez Fundusze odpisu aktualizującego wartość tych należności do ich wartości godziwej, co nie zostało uczynione, a dodatkowo zostało zaakceptowane przez Depozytariusza poprzez potwierdzenie wyceny tychże należności. Zdaniem Komisji ustalenia stanu faktycznego sprawy stanowią podstawę do stwierdzenia, że Skarżący dopuścił się naruszenia przepisów prawa, poprzez niezapewnienie, aby wartość netto aktywów i wartość jednostki uczestnictwa funduszu [...] oraz subfunduszy: [...], [...] i [...], wydzielonych w ramach funduszu [...] była obliczana zgodnie z przepisami prawa, poprzez niezapewnienie: - w okresie od dnia 30 września 2012 r. do dnia 25 czerwca 2013 r., aby wycena obligacji serii F wyemitowanych przez spółkę [...], nabytych do portfeli inwestycyjnych subfunduszy [...] i [...] oraz funduszu [...], a także wycena obligacji serii G wyemitowanych przez spółkę [...], nabytych do portfela inwestycyjnego funduszu [...], została dokonana zgodnie z przepisami prawa, tj. z § 23 ust. 2 w związku § 25 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości funduszy inwestycyjnych (Dz.U. Nr 249, poz. 1859), dalej: "rozporządzenie z dnia 24 grudnia 2007 r.", w związku z art. 28 ust. 7 ustawy o rachunkowości; - w okresie od dnia 29 marca 2013 r. do dnia 1 października 2013 r., aby wycena obligacji serii BE wyemitowanych przez spółkę [...], nabytych do portfeli inwestycyjnych funduszu [...] oraz subfunduszy [...] i [...], została dokonana zgodnie z przepisami prawa, tj. z § 23 ust. 2 w związku § 25 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 24 grudnia 2007 r. w związku z art. 28 ust. 7 ustawy o rachunkowości; - w okresie od dnia 9 października 2013 r. do dnia 8 lipca 2015 r., aby wycena należności wchodzących w skład aktywów funduszu [...] oraz subfunduszy: [...], [...] i [...], przysługujących od funduszu [...] z tytułu zapłaty ceny sprzedaży obligacji serii F i G wyemitowanych przez spółkę [...] oraz obligacji serii BE wyemitowanych przez spółkę [...] S.A., została dokonana zgodnie z przepisami prawa, tj. z § 23 ust. 2 w związku § 25 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 24 grudnia 2007 r. w związku z art. 28 ust. 7 ustawy o rachunkowości Ustalając wysokość kary pieniężnej Komisja wskazała, że w sprawie o wysokości nałożonej na Bank kary pieniężnej powinna decydować przede wszystkim waga stwierdzonych naruszeń oraz okoliczności w jakich doszło do ich powstania, jak też czas trwania naruszeń. Okoliczności te przemawiają na niekorzyść Strony. Komisja wzięła także pod uwagę okoliczności przemawiające na korzyść Strony, a to: powstała na skutek zaistniałych naruszeń różnica w ustaleniu wartości aktywów netto oraz wartości aktywów netto na jednostkę uczestnictwa funduszu [...] oraz subfunduszy wydzielonych w ramach funduszu [...] nie była znacząca w zakresie odnoszącym się do nieprawidłowego procesu zbywania jednostek uczestnictwa [...] Subfunduszu, [...] Subfunduszu, [...] Subfunduszu, [...] Subfunduszu i [...] Subfunduszu, brak dotychczas kar nakładanych na Stronę za to samo zachowanie oraz brak korzyści majątkowej i uniknięcia straty. W ocenie Komisji, pomimo wystąpienia okoliczności przemawiających na korzyść Strony, nałożona na Stronę kara pieniężna nie powinna odbiegać od maksymalnego ustawowego zagrożenia. Waga stwierdzonych naruszeń, okoliczności w jakich doszło do ich powstania oraz czas trwania naruszeń powodują, że nałożenie kary w mniejszej wysokości nie pozwoliłoby na realizację celów, jakim kara ta służy. Organ przeanalizował także kondycję finansową Strony dochodząc do wniosku, że pozwala ona na uiszczenie wymierzonej kary. Skargę na powyższą decyzję wniósł Depozytariusz, zarzucając jej naruszenie: 1) przepisów dających podstawę do stwierdzenia jej nieważności w postaci: - art. 6 k.p.a., art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych w związku z art. 72 ust. 4 tej ustawy o funduszach inwestycyjnych poprzez zarzucenie w oparciu o przepis blankietowy niezapewnienia przez Skarżącego w sposób zgodny z przepisami prawa w okresie od 23 czerwca 2014 r. do 3 października 2014 r. zbycia jednostek uczestnictwa [...] Subfunduszu, [...] Subfunduszu, [...] Subfunduszu, [...] Subfunduszu i [...] Subfunduszu, wydzielonych w ramach funduszu [...], w sytuacji, gdy nie doszło do naruszenia żadnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego, co skutkuje tym, że zaskarżona decyzja jest wydana bez podstawy prawnej i jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - art. 6 k.p.a., art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy o funduszach inwestycyjnych w związku z art. 72 ust. 4 tej ustawy poprzez zarzucenie niezapewnienia przez Skarżącego obliczenia zgodnie z prawem wartości netto aktywów i wartości jednostki uczestnictwa [...] Subfunduszu, [...] Subfunduszu, [...] Subfunduszu, [...] Plus Subfunduszu i [...] Subfunduszu, wydzielonych w ramach funduszu [...] w związku z przydzielaniem jednostek uczestnictwa [...], pomimo braku wpłaty środków pieniężnych z tytułu ich nabycia, w sytuacji gdy nie doszło do naruszenia żadnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego, co skutkuje tym, że zaskarżona decyzja jest wydana bez podstawy prawnej i jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.; - art. 6 k.p.a., art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy o funduszach inwestycyjnych w związku z art. 72 ust. 4 ww. ustawy poprzez zarzucenie niezapewnienia przez Skarżącego, aby wartość netto aktywów i wartość jednostki uczestnictwa funduszu [...] oraz [...] Subfunduszu, [...] Subfunduszu i [...] Subfunduszu, wydzielonych w ramach funduszu [...] była obliczana zgodnie z przepisami prawa w związku z wyceną: (-) obligacji serii F i G wyemitowanych przez spółkę [...]; (-) obligacji serii BE wyemitowanych przez spółkę [...], oraz (-) należności przysługujących od funduszu [...] z tytułu zapłaty ceny sprzedaży obligacji serii F i G wyemitowanych przez [...] oraz serii BE wyemitowanych przez [...], w sytuacji gdy nie doszło do naruszenia żadnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego, co skutkuje tym, że zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej i jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.; 2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci: - art. 88 ust. 1 i 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych (brzmienie z 2014 r.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy: (-) inne przepisy ustawy wprost zezwalają na dowolne określenie zasad rozliczenia zamiany (konwersji) w statucie funduszu (art. 162 ust. 1 pkt 5 ustawy o funduszach inwestycyjnych) i mają charakter lex specialis; (-) jest on kierowany do funduszu, a nie do Skarżącego jako depozytariusza; (-) dotyczy on wyłącznie pierwotnego nabycia (wpłaty) jednostek uczestnictwa, a nie nabycia jednostek uczestnictwa w drodze konwersji (zamiany), oraz (-) wyraża nakaz zbycia jednostek uczestnictwa osobom, które dokonały na nie wpłat, ale nie wyraża on zakazu opłacania jednostek uczestnictwa poprzez wierzytelność (zamianę jednostek uczestnictwa funduszu źródłowego na jednostki uczestnictwa funduszu docelowego), co doprowadziło do bezpodstawnego nałożenia pieniężnej kary administracyjnej za naruszenie prawa; - art. 72 ust. 4 ustawy o funduszach inwestycyjnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy ustawa o funduszach poza możliwością poinformowania organu o nieprawidłowościach nie daje Skarżącemu, jako depozytariuszowi, żadnych skutecznych narzędzi nadzorczych nad funduszem, co doprowadziło do uznania, że Depozytariusz w sposób nienależyty wykonywał funkcje kontrolno-nadzorcze i w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego nałożenia pieniężnej kary administracyjnej za naruszenie prawa; - art. 72 ust. 4 ustawy o funduszach inwestycyjnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i obciążenie Skarżącego odpowiedzialnością za skutek działalności towarzystwa funduszy inwestycyjnych poprzez nietrafione lokaty (ryzyko inwestycyjne), w sytuacji gdy odpowiedzialność za inwestycje ponosi towarzystwo, a depozytariusz odpowiada jedynie za zachowanie należytej staranności przy kontroli formalnej (zgodności z prawem) tych decyzji; - art. 232 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji rzekomego naruszenia przepisów rozporządzenia z dnia 24 grudnia 2007 r., w sytuacji gdy norma sankcjonowana musi mieć rangę normy ustawowej; 3) innych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: - (w zakresie deliktu nr 3) art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niezwrócenie się do biegłego z zakresu rachunkowości o wydanie opinii i dokonanie samodzielnie przez organ oceny w zakresie prawidłowości dokonania wyceny, w sytuacji gdy w sprawie były wymagane wiadomości specjalne; - (w zakresie deliktu nr 3) art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na szeregu prawdopodobieństw i sytuacji hipotetycznych oraz pominięciu okoliczności korzystnych dla Skarżącego; - art. 2 Konstytucji RP i art. 8 k.p.a. w związku z art. 232 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych poprzez ukaranie Skarżącego nieproporcjonalnie wysoką pieniężną karą administracyjną (w maksymalnej wysokości), w sytuacji gdy w sprawie istnieją liczne i bezsporne przesłanki łagodzące odpowiedzialność. Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] października 2018 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uwzględnił wniosku Strony o przeprowadzenie dowodów zawartych w skardze. Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2021 r. VI SA/Wa 2373/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] października 2018 r. i orzekł o kosztach postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Komisja. Na skutek tej skargi, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 marca 2025 r. II GSK 2038/21 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę tut. sądowi do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także: "NSA") ten nakazał sądowi I instancji dokonanie ponownej oceny prawnej zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem wytycznych procesowo-interpretacyjnych sformułowanych w uzasadnieniu wyroku. We ww. wyroku NSA wyjaśnił m.in., że nie było konieczności odwoływania się do postanowień statutów funduszy inwestycyjnych nadzorowanych przez skarżącego depozytariusza (zob. art. 72 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 w związku z art. 72 ust. 4 oraz w związku z art. 232 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych), albowiem już z treści osnowy zaskarżonej decyzji wynika, że sankcjonowane zachowanie nie dotyczyło naruszenia postanowień statutowych. Dalej NSA wskazał, że WSA w Warszawie uchylił się od końcowej oceny merytorycznej legalności wykładni i zastosowania regulacji materialnoprawnej, która ma charakter wysoce otwarty treściowo oraz wymagający specjalistycznego wartościowania, natomiast skarżony organ w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (zob. s. 30-46, 55 i n., 73 i n.) przedstawił w niniejszej sprawie wystarczająco szczegółowe i systematycznie uporządkowane przesłanki stwierdzenia naruszenia obowiązków wynikających z art. 72 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 72 ust. 4 ustawy o funduszach inwestycyjnych w powiązaniu z przepisami art. 28 ust. 7 ustawy o rachunkowości oraz przepisami § 23 ust. 2 w związku z § 25 ust. 1 pkt 1 i § 30 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości funduszy inwestycyjnych. NSA objaśnił nadto, że do grupy podmiotów włączonych w realizację zadań i celów nadzoru nad rynkiem finansowym w ramach złożonego i wielopoziomowego systemu nadzoru należą przede wszystkim depozytariusze (zob. art. 9 i 10 ustawy o funduszach inwestycyjnych), którzy – wykonując istotne zadania pomocnicze, kontrolne i nadzorcze (zob. art. 68 i n., art. 72 i n., art. 81b i n. ww. ustawy) względem funduszy inwestycyjnych/alternatywnych spółek inwestycyjnych – mają obowiązek działania niezależnego względem towarzystwa funduszy inwestycyjnych (zarządzającego ASI), w interesie uczestników funduszu inwestycyjnego (inwestorów alternatywnej spółki inwestycyjnej). Wskazał, że ocena Komisji w zakresie wypełniania przez depozytariusza jego obowiązków ustawowych (zob. m.in. art. 72 i n. ustawy o funduszach inwestycyjnych) nie ma zmierzać do wskazywania rodzaju lub treści czynności, jakie w konkretnej sytuacji faktycznej depozytariusz powinien był podjąć, lecz do określenia, jakie obowiązki ustawowe i w jaki sposób zostały naruszone w świetle normatywnych wzorców wynikających z przepisów prawa, umowy o wykonywanie funkcji depozytariusza funduszu inwestycyjnego lub postanowień statutów właściwych funduszy inwestycyjnych, przy czym konkretyzacja niedookreślonych lub otwartych treściowo pojęć lub przesłanek wynikających z tych wzorców odbywa się w procesie wykładni i stosowania przez Komisję przepisów sankcjonowanych i sankcjonujących na tle ustalonego stanu faktycznego sprawy, z uwzględnieniem aposteriorycznych ocen specjalistycznych organu w odniesieniu do działań lub zaniechań depozytariusza w okresie objętym sankcjonowaniem w świetle ww. wzorców normatywnych skonkretyzowanych przez odwołanie się do istniejących w danym momencie danych, prognoz, analiz lub innych informacji, które depozytariusz posiadał lub powinien był posiadać, zgodnie z ogólnym obowiązkiem zapewnienia zgodnego z prawem i statutem wykonywania określonych obowiązków przez fundusz, co najmniej przez stałą kontrolę czynności faktycznych i prawnych dokonywanych przez fundusz oraz nadzorowanie doprowadzania do zgodności tych czynności z prawem i statutem funduszu (art. 72 ust. 4 w związku z art. 72 ust. 1 pkt 2-5 ustawy o funduszach inwestycyjnych, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej; aktualnie – art. 72 ust. 3 w związku z art. 72 ust. 1 pkt 3-8 ww. ustawy). NSA wyjaśnił, że dobór rodzajowy i treściowy, intensywność oraz częstotliwość czynności kontrolnych i nadzorczych należą zatem co do zasady do depozytariusza, który odpowiada przede wszystkim za skuteczne i maksymalne w danym stanie faktycznym osiągnięcie celów (właśnie przez "zapewnienie", o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 2-5 ustawy o funduszach inwestycyjnych lub w art. 72 ust. 1 pkt 3-8 ww. ustawy w aktualnym brzmieniu). Pismem z dnia 30 lipca 2025 r. Depozytariusz przedstawił swoje stanowisko w sprawie, rozszerzając argumentację skargi wspierającą wniosek o jej uwzględnienie. Zawarł także argumenty polemizujące ze stanowiskiem NSA zawartym w wyroku wydanym w sprawie oznaczonej znakiem II GSK 2038/21. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli sądu w sprawie, pod względem jej zgodności z prawem, jest decyzja Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] sierpnia 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] października 2018 r. nakładającą na Stronę, na podstawie art. 232 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych, karę pieniężną w wysokości 500 000 (pięćset tysięcy) złotych za naruszenia art. 72 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 72 ust. 4 tej ustawy oraz art. 72 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 72 ust. 4 ww. ustawy w sposób wskazany w rozstrzygnięciu decyzji. W pierwszej kolejności wskazać należy, że kontrola decyzji zaskarżonej dokonywana jest przed tut. sądem po raz wtóry. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 marca 2025 r. II GSK 2038/21 wyeliminował z obrotu prawnego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2021r. uwzględniający skargę Strony. Znaczenie ma zatem norma art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". Stosownie do art. 190 zdanie 1 p.p.s.a. "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.". Związanie sądu administracyjnego oceną prawną, o jakiej mowa w art. 190 p.p.s.a. oznacza, że sąd ten nie można formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z poglądem wyrażonym we wcześniejszym orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania. Użyte w art. 190 p.p.s.a. pojęcie "wykładni prawa" należy rozumieć jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie przyjmuje się, że "związanie wykładnią prawa" oznacza wykładnię przepisów prawa materialnego, procesowego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania określonego aktu. Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 9.112017 r. II SA/Wr 598/17). Pojęcie wykładni prawa należy rozumieć również jako wiążącą ocenę prawidłowości zastosowania przepisów postępowania odnoszących się do postępowania dowodowego (por. wyrok NSA z 11.04.2018 r. I FSK 2019/17). Ponadto moc wiążąca wyroku oznacza, że dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Odnosi się to zarówno do wykładni prawa, jego zastosowania w zaistniałym stanie faktycznym, jak również oceny tego stanu (zob. wyrok NSA z 20.09.2018 r. II FSK 2370/18). Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że zadaniem tut. sądu jest dokonanie ponownej oceny prawnej zaskarżonej decyzji w granicach wyznaczonych w art. 134 § 1 p.p.s.a., z uwzględnieniem wytycznych procesowo-interpretacyjnych sformułowanych przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku wydanym w sprawie II GSK 2038/21. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.". Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Sąd może zatem uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które w tym piśmie strona skarżąca podniosła. W uchwale z dnia 26 października 2009 r. I OPS 10/09 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Podstawowe zadanie sądu administracyjnego polega na dokonaniu oceny działalności administracji publicznej. Podstawę prawną kontrolowanej decyzji stanowił art. 232 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych, w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawą zmieniającą (tj. ustawą z dnia 31 marca 2016 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych innych ustaw). Objęte rozstrzygnięciem zachowania Strony miały miejsce przed datą 4 czerwca 2016 r. kiedy to weszła w życie ww. ustawa zmieniająca z 2016 r. Z uwagi na regulację ujętą w art. 57 ust. 2 ustawy zmieniającej przyjąć należało, że wymierzenie sankcji administracyjnej następuje według przepisów dotychczasowych o ile sankcja administracyjna wymierzona według przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą nie byłaby względniejsza dla strony postępowania. W ocenie Sądu sankcja administracyjna wymierzona na podstawie przepisów dotychczasowych przewidywała łagodniejszy wymiar kary za zachowania mające miejsce przed wejściem w życie ustawy zmieniającej. Zgodnie z art. 232 ust 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych (w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawą zmieniającą): "Jeżeli depozytariusz narusza przepisy ustawy lub nie wypełnia obowiązków określonych w umowie o prowadzenie rejestru aktywów funduszu inwestycyjnego, Komisja może nakazać funduszowi zmianę depozytariusza lub nałożyć na depozytariusza karę pieniężną w wysokości do 500.000 zł.". Natomiast zgodnie z art. 232 ust. 1 ustawy o funduszach w brzmieniu nadanym postanowieniami ustawy zmieniającej: "1. Jeżeli depozytariusz funduszu inwestycyjnego otwartego narusza przepisy prawa lub nie wypełnia obowiązków określonych w umowie o wykonywanie funkcji depozytariusza funduszu inwestycyjnego otwartego, Komisja może nakazać funduszowi zmianę depozytariusza lub nałożyć na depozytariusza karę pieniężną w wysokości do 20 949 500 zł lub kwoty stanowiącej równowartość 10% przychodu wykazanego w ostatnim zbadanym sprawozdaniu finansowym. Przepisy art. 228 ust. 1a, 1b, 4b i 9-12 stosuje się odpowiednio.". Stosownie zaś do dodanego ustawą zmieniającą art. 232 ust. 1a ustawy: "Jeżeli depozytariusz alternatywnego funduszu inwestycyjnego narusza przepisy prawa lub nie wypełnia obowiązków określonych w umowie o wykonywanie funkcji depozytariusza specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego lub funduszu inwestycyjnego zamkniętego albo umowie o wykonywanie funkcji depozytariusza alternatywnej spółki inwestycyjnej, Komisja może nakazać odpowiednio funduszowi albo zarządzającemu ASI zmianę depozytariusza lub nałożyć na depozytariusza karę pieniężną w wysokości do 5 000 000 zł.". Trafnie zatem organ przyjął, że w sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy o funduszach inwestycyjnych w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą zmieniającą. Zgodnie z art. 232 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych, w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawą zmieniającą z 2016 r., "Jeżeli depozytariusz narusza przepisy ustawy lub nie wypełnia obowiązków określonych w umowie o prowadzenie rejestru aktywów funduszu inwestycyjnego, Komisja może nakazać funduszowi zmianę depozytariusza lub nałożyć na depozytariusza karę pieniężną w wysokości do 500.000 zł.". Stosownie zaś do art. 72 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy o funduszach inwestycyjnych: "Obowiązki depozytariusza wynikające z umowy o prowadzenie rejestru aktywów funduszu inwestycyjnego obejmują: zapewnienie, aby zbywanie i odkupywanie jednostek uczestnictwa lub emitowanie, wydawanie i wykupywanie certyfikatów inwestycyjnych odbywało się zgodnie z przepisami prawa i statutem funduszu inwestycyjnego" oraz "zapewnienie, aby wartość netto aktywów funduszu inwestycyjnego i wartość jednostki uczestnictwa była obliczana zgodnie z przepisami prawa i statutem funduszu inwestycyjnego". Stosownie zaś do ust. 4 art. 72 ustawy o funduszach inwestycyjnych depozytariusz zapewnia zgodne z prawem i statutem wykonywanie obowiązków funduszu, o których mowa w ust. 1 pkt 2-5, co najmniej przez stałą kontrolę czynności faktycznych i prawnych dokonywanych przez fundusz oraz nadzorowanie doprowadzania do zgodności tych czynności z prawem i statutem funduszu. Z powyższego wynika, że do podstawowych obowiązków depozytariusza zalicza się m.in. czynności kontrolno-nadzorcze. W doktrynie wskazuje się, że kompetencje kontrolno-nadzorcze depozytariusza, ze względu na ich cel w postaci ochrony interesu uczestników funduszu inwestycyjnego, mają charakter obowiązków publicznoprawnych. Ich istota polega na "zapewnieniu" zgodności określonych czynności funduszu ze wskazanymi w ustawie kryteriami. W ramach kompetencji kontrolno-nadzorczych depozytariusz wykonuje zadania w zakresie zapewnienia zgodności z prawem i statutem funduszu inwestycyjnego czynności zbywania i odkupywania jednostek uczestnictwa, a także emitowania, wydawania i wykupywania certyfikatów inwestycyjnych. (zob. R. Mroczkowski red. Ustawa o funduszach inwestycyjnych. Komentarz do art. 72, dostępny w systemie LEX; opublikowano LEX 2014). Z naruszeniem wskazanym w przepisach art. 72 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy o funduszach inwestycyjnych będziemy mieli do czynienia wówczas gdy odpowiednio zbywanie jednostek uczestnictwa lub emitowanie jak i wydawanie i wykupywanie certyfikatów, obliczanie wartości netto aktywów funduszu inwestycyjnego i wartości jednostek uczestnictwa nie będzie następowało zgodnie z przepisami prawa i statutem funduszu inwestycyjnego. Zauważyć przy tym należy, że w treści rozstrzygnięcia organ wskazał przepisy sankcjonowane oraz opis sankcjonowanego zachowania, zaś dalsza konkretyzacja przepisów naruszonych została przedstawiona w uzasadnieniu decyzji. W treści decyzji jako naruszone organ wskazał przepisy art. 8 ust. 2, art. 86 ust. 1, art. 87, art. 88 ust. 1 i 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych, art. 7 i art. 28 ust. 7 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości oraz § 23 ust. 2, § 25 ust. 1 pkt 1 i § 30 ust. 2 rozporządzenia z dnia 24 grudnia 2007 r. (tj. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości funduszy inwestycyjnych, Dz.U. Nr 249, poz. 1859). Takie działanie organu, zgodnie z wytycznymi sformułowanymi przez NSA w wiążącym w sprawie wyroku, należy uznać za dopuszczalne. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał bowiem, że: "Komisja w bardzo obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołała wszystkie przepisy prawa, które zostały naruszone i do których odsyła art. 232 ust. 1 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 31 marca 2016 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 poz. 615). Niezależnie zatem od przywołanych w rozstrzygnięciu przepisów art. 72 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 72 ust. 4, art. 72 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 72 ust. 4 oraz art. 76 ustawy o funduszach, w uzasadnieniu decyzji nie tylko powołano, lecz także poddano odpowiedniej konkretyzacji przede wszystkim przepisy art. 8 ust. 2, art. 86 ust. 1, art. 87, art. 88 ust. 1 i 2 ustawy o funduszach, art. 7 i art. 28 ust. 7 ustawy o rachunkowości oraz § 23 ust. 2, § 25 ust. 1 pkt 1 i § 30 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości funduszy inwestycyjnych (zob. s. 24 i n., 28-30 i n., 46 i n. zaskarżonej decyzji).". W tej sytuacji Sąd nie podzielił stanowiska Strony, że organ przypisując Stronie naruszenia oparł się na przepisie blankietowym, niemogącym stanowić samodzielnej podstawy odpowiedzialności Skarżącej. Nadto Sąd nie uznał zarzutu Strony, że zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wiąże nieważność decyzji m.in. z wadą w postaci wydania jej mimo braku podstawy prawnej. W orzecznictwie trafnie wskazuje się, że przesłanka braku podstawy prawnej jest spełniona, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają podstawy wydania decyzji administracyjnej. Brak ten musi mieć charakter obiektywny. Z brakiem podstawy prawnej mamy do czynienia wówczas, gdy albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień, rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne (por. wyrok NSA z 6.04.2018 r. II GSK 1800/16). Zaś samo niewskazanie przepisu stanowiącego podstawę prawną działania organu w konkretnej sprawy, mimo że stosowny przepis prawa obiektywnie w dniu wydania decyzji istnieje, nie stanowi o braku podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej podstawa prawna wydania decyzji nie tylko istnieje, ale i została wskazana, co już wyżej wykazano. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji zaskarżonej. W tej sytuacji Sąd nie podzielił zarzutów Strony sformułowanych w punkcie 1 petitum skargi, a dotyczących braku podstawy prawnej wydanej decyzji. W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Komisja ustaliła fakty mające znaczenie z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, w zgodzie z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Komisja ustaliła, że zarówno zbywanie jednostek uczestnictwa wskazanych subfunduszy nie odbywało się zgodnie z przepisami prawa oraz ustalanie wartości netto aktywów i wartości jednostek uczestnictwa wskazanych subfunduszy, wydzielonych w ramach funduszu [...] była obliczana niezgodnie z przepisami prawa w związku z przydziałem jednostek uczestnictwa pomimo braku wpłaty środków pieniężnych z tytułu ich zbycia. Skarżący twierdził bowiem, że zbywanie i nabywanie jednostek uczestnictwa odbywało się w zgodzie z art. 162 ust. 1 pkt 5 ustawy o funduszach inwestycyjnych. Zdaniem Sądu, w sprawie nie ma sporu co do tego, że zbywanie jednostek uczestnictwa wskazanych subfunduszy ([...], [...], [...], [...], [...]) odbywało się w ramach tzw. konwersji. Sporna jednakże jest kwestia dokonywania tych czynności w zgodzie z przepisami prawa. Stosownie do art. 88 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych "Osobom, które dokonały wpłaty na jednostki uczestnictwa, fundusz jest obowiązany zbyć liczbę jednostek ustaloną zgodnie z art. 86 ust. 1.". Zbycie jednostek uczestnictwa następuje w chwili wpisania do rejestru uczestników funduszu liczby zbytych jednostek uczestnictwa (ust. 2 art. 88 ww. ustawy). Z powyższego wynika zatem, że warunkiem zbycia jednostek uczestnictwa przez fundusz inwestycyjny jest dokonanie wpłaty na te jednostki przez przyszłego uczestnika. Zbycie jednostek uczestnictwa zainteresowanemu podmiotowi przez fundusz inwestycyjny uzależniono od przeprowadzenia przez przyszłego uczestnika czynności konwencjonalnej, jaką jest dokonanie wpłaty na te jednostki. Sama wpłata nie wyznacza momentu, w którym następuje zbycie jednostek, a jedynie przesądza o zobowiązaniu istniejącym po stronie funduszu do wpisania inwestora do rejestru uczestników funduszu oraz do zbycia jednostek uczestnictwa inwestorowi. Do uzyskania statusu uczestnika funduszu konieczne jest zatem dokonanie wpłaty, jednak formalnym momentem zbycia przez fundusz jednostek uczestnictwa, a tym samym uzyskania przez inwestora statusu uczestnika jest wpis do rejestru uczestników liczby zbytych jednostek (tak: A. Nowak [w:] Ustawa o funduszach inwestycyjnych. Komentarz do art. 88, red. A. Kidyba, dostępny w Systemie LEX). Zasada ta została także przyjęta na gruncie art. 162 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 ustawy o funduszach inwestycyjnych, tj. w wypadku dokonywania zamiany (konwersji) jednostek uczestnictwa. Stosownie do art. 162 ust. 1 pkt 5 ustawy o funduszach inwestycyjnych: "Jeżeli funduszem z wydzielonymi subfunduszami jest fundusz inwestycyjny otwarty lub specjalistyczny fundusz inwestycyjny otwarty: jednostki uczestnictwa subfunduszu mogą być zamieniane na jednostki uczestnictwa innych subfunduszy funduszu, na zasadach określonych w statucie, z zastrzeżeniem pkt 7.". Przez zamianę, o której mowa w ust. 1 pkt 5, rozumie się jednoczesne umorzenie jednostek uczestnictwa subfunduszu funduszu inwestycyjnego z wydzielonymi subfunduszami i nabycie, za środki pieniężne uzyskane z tego umorzenia, jednostek uczestnictwa innego subfunduszu tego funduszu inwestycyjnego (ust. 3 art. 162 ustawy o funduszach inwestycyjnych). Zgodnie z art. 82 ustawy o funduszach inwestycyjnych jednostki uczestnictwa są zbywane i odkupywane przez fundusz na każde żądanie uczestnika funduszu. Jest to podstawowa cecha funduszu inwestycyjnego otwartego. Zakończenie inwestycji w funduszu może nastąpić jedynie w drodze odkupienia posiadanych jednostek uczestnictwa przez fundusz na żądanie uczestnika. Jednostki uczestnictwa z chwilą odkupu przez fundusz ulegają umorzeniu z mocy prawa, a zatem następuje ich unicestwienie – nie mogą one podlegać dalszemu zbywaniu przez fundusz na rzecz innych inwestorów. Przepis art. 89 ust. 2 ww. ustawy stanowi, że: "Odkupienie jednostek uczestnictwa następuje w chwili wpisania do rejestru uczestników funduszu liczby odkupionych jednostek uczestnictwa i kwoty należnej uczestnikowi z tytułu odkupienia tych jednostek.". Fundusz niezwłocznie dokonuje wypłaty kwoty, o której mowa w ust. 2, w sposób określony w statucie funduszu (ust. 3 art. 89 ww. ustawy). Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, w przypadku zamiany jednostek uczestnictwa subfunduszu na jednostki innego subfunduszu/funduszu, powinny zostać przeprowadzone następujące czynności: 1/ złożenie przez uczestnika zlecenia zamiany/konwersji jednostek uczestnictwa w funduszu/subfunduszu źródłowym na jednostki funduszu/subfunduszu docelowego; 2/ nabycie (odkupienie) jednostek uczestnictwa przez fundusz/subfundusz źródłowy oraz wykreślenie jednostek uczestnictwa objętych złożonym zleceniem z rejestru uczestników funduszu/subfunduszu źródłowego; 3/ wpłata środków uzyskanych przez uczestnika z tytułu nabycia (odkupienia) jednostek uczestnictwa przez fundusz/subfundusz źródłowy do funduszu/subfunduszu docelowego; 4/ wpis jednostek uczestnictwa funduszu/subfunduszu docelowego do rejestru uczestników i jednoczesny przydział certyfikatów inwestycyjnych w tym funduszu/subfunduszu. A zatem na podzielenie zasługiwało stanowisko Komisji, że realizacja zlecenia konwersji jednostek uczestnictwa, która nastąpiła bez odpowiedniej wpłaty środków pieniężnych, a jedynie na podstawie złożonego przez uczestnika zlecenia, następowała z naruszeniem art. 88 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych. Na swoja obronę Strona podniosła, że oficjalne stanowisko Komisji w tym zakresie zostało podane do publicznej wiadomości w roku 2015. Okoliczność ta, zdaniem Sądu, nie ma znaczenia w sprawie o tyle, że nie zwalnia Depozytariusza z odpowiedzialności za niezapewnienie by zbywanie jednostek uczestnictwa subfunduszy odbywało się zgodnie z przepisami, albowiem wzorzec postępowania Depozytariusz mógł i powinien zidentyfikować samodzielnie na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Powyższe miało zatem wpływ na prawidłowość obliczania wartości netto aktywów i wartości jednostek uczestnictwa [...], [...], [...], [...], [...], jak trafnie ustaliła Komisja. W sprawie dochodziło bowiem do ujmowania przy obliczaniu wartości netto aktywów zbytych jednostek uczestnictwa pomimo niedokonania wpłat na te jednostki i uwzględniania wpisanych do rejestru uczestników subfunduszy zbytych jednostek uczestnictwa, które zostały im przydzielone pomimo niewniesienia wpłaty z tytułu zbycia tych jednostek. Kolejno, Komisja ustaliła, że Strona jako depozytariusz nie zapewniła aby wycena obligacji serii F i G wyemitowanych przez spółkę [...], wycena obligacji serii BE wyemitowanych przez spółkę [...] oraz wycena należności od funduszu [...], została dokonana zgodnie z przepisami prawa. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Komisja stwierdziła, że w okresie od dnia 30 września 2012 r. do dnia 25 czerwca 2013 r., wycena obligacji serii F wyemitowanych przez spółkę [...], nabytych do portfeli inwestycyjnych subfunduszy [...] i [...] oraz funduszu [...], a także wycena obligacji serii G wyemitowanych przez spółkę [...], nabytych do portfela inwestycyjnego funduszu [...], została dokonana niezgodnie z przepisami prawa, tj. z § 23 ust. 2 w związku § 25 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 24 grudnia 2007 r. w związku z art. 28 ust. 7 ustawy o rachunkowości. Organ stanął także na stanowisku, że w okresie od dnia 29 marca 2013 r. do dnia 1 października 2013 r., wycena obligacji serii BE wyemitowanych przez spółkę [...], nabytych do portfeli inwestycyjnych funduszu [...] oraz subfunduszy [...] i [...], została dokonana niezgodnie z przepisami prawa, tj. z § 23 ust. 2 w związku § 25 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 24 grudnia 2007 r. w związku z art. 28 ust. 7 ustawy o rachunkowości. Komisja zarzuciła także Stronie, że dopuściła się naruszenia poprzez niezapewnienie w okresie od dnia 9 października 2013 r. do dnia 8 lipca 2015 r., aby wycena należności wchodzących w skład aktywów funduszu [...] przysługujących od funduszu [...] z tytułu zapłaty ceny sprzedaży obligacji serii F i G wyemitowanych przez spółkę [...] oraz obligacji serii BE wyemitowanych przez spółkę [...] S.A., została dokonana zgodnie z przepisami prawa, tj. z § 23 ust. 2 w związku § 25 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 24 grudnia 2007 r. w związku z art. 28 ust. 7 ustawy o rachunkowości. W obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dotyczącym ww. naruszeń Komisja dokonała szczegółowego opisu i analizy zaistniałych okoliczności faktycznych (str. 30-46 zaskarżonej decyzji). Zdaniem Sądu, w sposób prawidłowy Komisja wskazała także przepisy prawa, właściwe z punktu widzenia prawidłowego obliczenia wartości netto aktywów i wartości jednostki uczestnictwa funduszu [...] oraz subfunduszy: [...], [...] i [...], wydzielonych w ramach funduszu [...] w związku z wyceną obligacji serii F i G wyemitowanych przez spółkę [...] i obligacji serii BE wyemitowanych przez spółkę [...] oraz w związku z wyceną należności przysługujących od funduszu [...], z tytułu zapłaty ceny sprzedaży obligacji serii F i G wyemitowanych przez spółkę [...] oraz serii BE wyemitowanych przez spółkę [...]. Na naruszenie przepisu art. 72 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 72 ust. 4 ustawy o funduszach inwestycyjnych składa się uchybienie obliczania wartości netto aktywów i wartości jednostki uczestnictwa na zasadach określonych w przepisie § 23 ust. 2 w związku § 25 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 24 grudnia 2007 r. w związku z art. 28 ust. 7 ustawy o rachunkowości tj. przepisów odnoszących się do reguły dokonywania wyceny aktywów funduszy według wiarygodnie oszacowanej wartości godziwej, reguły dokonywania odpisów aktualizacyjnych czy wyceny obligacji w ramach skorygowanej ceny nabycia. W ocenie Sądu, za prawidłowe należy uznać stanowisko Komisji, że dla zapewnienia zgodnego z prawem ustalenia wartości aktywów netto i wartości aktywów netto przypadających na jednostkę uczestnictwa funduszu ma zapewnienie zgodnego z prawem dokonania wyceny aktywów funduszu (art. 8 ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych). Z § 23 ust. 2 ww. rozporządzenia wynika, że aktywa funduszu wycenia się, a zobowiązania funduszu ustala się, wedle wiarygodnie oszacowanej wartości godziwej. Przepis ten nakazuje uwzględnić § 25 ust. 1 pkt 1 oraz § 26-28. Stosownie zaś do § 25 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 24 grudnia 2007 r. wartość składników lokat nienotowanych na aktywnym rynku wyznacza się w następujący sposób: dłużnych papierów wartościowych - w skorygowanej cenie nabycia, oszacowanej przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej, przy czym skutek wyceny tych składników lokat zalicza się odpowiednio do przychodów odsetkowych albo kosztów odsetkowych funduszu. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że obligacje serii F i G wyemitowane przez spółkę [...] oraz obligacje serii BE wyemitowane przez spółkę [...] należą – jak wskazała Komisja – do kategorii dłużnych papierów wartościowych nienotowanych na aktywnym rynku. Z powyższego wynika zatem zasada, że wycena obligacji w skorygowanej cenie nabycia w trakcie utrzymywania tej obligacji w aktywach funduszu inwestycyjnego jest zbliżona do wartości nominalnej tejże obligacji. Jednakże należy mieć na uwadze wymogi dokonywania ostrożnej wyceny (art. 7 ustawy o rachunkowości) oraz dokonywania odpisu aktualizującego (art. 28 ust. 7 ustawy o rachunkowości), uwzględniając przy tym okoliczności mające wpływ na ustalenie tych wartości. Za wartość godziwą należy bowiem przyjąć kwotę, za którą dany składnik aktywów mógłby zostać wymieniony, a zobowiązanie uregulowane na warunkach transakcji rynkowej pomiędzy zainteresowanymi i dobrze poinformowanymi, niepowiązanymi ze sobą stronami. Wartość godziwą instrumentów finansowych znajdujących się w obrocie na aktywnym rynku stanowi cena rynkowa pomniejszona o koszty związane z przeprowadzeniem transakcji, gdyby ich wysokość była znacząca. Cenę rynkową aktywów finansowych posiadanych przez jednostkę oraz zobowiązań finansowych, które jednostka zamierza zaciągnąć, stanowi zgłoszona na rynku bieżąca oferta kupna, natomiast cenę rynkową aktywów finansowych, które jednostka zamierza nabyć, oraz zaciągniętych zobowiązań finansowych stanowi zgłoszona na rynek bieżąca oferta sprzedaży (art. 28 ust. 6 ustawy o rachunkowości). Co do obligacji wyemitowanych przez spółkę [...] podzielić należy stanowisko organu, że w okresie od 30 września 2012 r. do 25 czerwca 2023 r. Depozytariusz nie zapewnił aby wycena obligacji serii F i G została dokonana zgodnie z przepisami prawa, tj. § 23 ust. 2 w związku z § 25 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 24 grudnia 2007r. i w związku z art. 28 ust. 7 ustawy o rachunkowości. W tym okresie obligacje te były wyceniane na poziomie od 10,36% do 28,96% wartości nominalnej, mimo zaistnienia okoliczności faktycznych mających wpływ na ich wartość zbliżającą się do zera, a to: upadłości likwidacyjnej spółki [...] ogłoszonej w I połowie 2012 r. oraz spółki [...], na której akcjach został ustanowiony zastaw rejestrowy stanowiący zabezpieczenie obligacji wyemitowanych przez spółkę [...], a także uchylenie w I połowie 2012 r. przez właściwy sąd (Sąd Okręgowy w [...]) uchwały Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia spółki [...] zezwalającej na ustanowienie zabezpieczenia obligacji wyemitowanych przez spółkę [...] na majątku spółki [...]. A zatem wartość zabezpieczeń tych obligacji była bliska zeru. W ocenie Sądu, trafnie także Komisja wskazała, że kwestia zmiany upadłości spółki [...] z likwidacyjnej na układową nakazywała, mając na uwadze wartość zabezpieczeń obligacji, dokonać wyceny tych obligacji z uwzględnieniem zasady ostrożnej wyceny. Potwierdziła to sama Strona w pisemnych zeznaniach z dnia 28 października 2016 r., wskazując że wynik wyceny obligacji na poziomie 28,1663%, dokonanej przez fundusze [...] oraz [...] budził wątpliwości. W związku z czym podejmowane były rozmowy mające na celu sporządzenie aktualizacji wyceny, co nastąpiło w dniu 31 października 2013 r. Wbrew zatem stanowisku Depozytariusza, przytoczone wyżej okoliczności faktyczne i prawne uzasadniały przyjęcie, iż z dużym prawdopodobieństwem powyższe składniki w całości nie przyniosą korzyści majątkowych. Nadto zmiana upadłości z likwidacyjnej na układową w żadnym razie nie przesądzała o powodzeniu postępowania w postaci zawarcia układu. Trafnie wskazał organ, że była to jedynie jedna z możliwości. Sytuacja finansowa spółki [...] nadal była bardzo trudna, a możliwość zaspokojenia roszczeń obligatariuszy z przedmiotu zabezpieczenia (akcje spółki [...] pozostającej w upadłości) była znikoma. Nieuwzględnienie powyższego stanowiło nieprawidłowość prowadzącą do zawyżenia wartości omawianych składników aktywów funduszu [...] oraz Subfunduszy [...] i [...], i to w sytuacji gdy wcześniej wartość tych obligacji została wyceniona na kwotę 0 zł. Zgodzić się także należy z Komisją, że wycena obligacji BE wyemitowanych przez spółkę [...], w okresie od 29 marca 2013 r. do 1 października 2013 r., na poziomie ok. 100% ich wartości nominalnej nie odzwierciedlała stanu faktycznego i prawnego dotyczącego emitenta tych obligacji. Jak ustalono, faktyczną liczbą certyfikatów inwestycyjnych funduszu [...], na których zastaw rejestrowy stanowił przedmiot zabezpieczenia obligacji serii BE wyemitowanych przez spółkę [...] było 24.381 certyfikatów inwestycyjnych, stanowiących około 86,91% wartości nominalnej tych obligacji, wedle wewnętrznej wyceny spółki [...] sporządzonej na potrzeby sprawozdania finansowego na dzień 31 grudnia 2012 r. (informacja opublikowana w raportach za I kwartał i I półrocze 2013 r. spółki [...], a więc powszechnie znana). Przy czym wedle danych na dzień 30 czerwca 2013 r. wartość ta stanowiła już 78,21% (co wynika ze sprawozdania funduszu [...]). Trafnie zatem Komisja wskazała, że skoro sam emitent obligacji w publicznym sprawozdaniu dokonał odpisu aktualizującego wartość certyfikatów inwestycyjnych funduszu [...], to niewątpliwie okoliczność ta winna być wzięta pod uwagę przy ocenie wartości zabezpieczeń tego emitenta. Dodatkowo możliwość kontynuowania działalności przez spółkę [...] uzależniona była w istotnym stopniu od ciągłości finansowania kredytami bankowymi, możliwości emisji nowych obligacji oraz możliwości przesunięcia spłat istniejących zobowiązań kredytowych, co wynikało z opinii biegłego rewidenta za rok 2012, wydanej do sprawozdania finansowego tej spółki za rok 2012. A zatem kierując się zasadą ostrożnej wyceny należało przyjąć, że istnieje duże prawdopodobieństwo, iż ww. składnik (obligacje BE) nie przyniesie w przyszłości w znaczącej części lub nawet w całości (art. 28 ust. 7 ustawy o rachunkowości) przewidywanych korzyści w postaci spłaty ich nominalnej wartości. W konsekwencji, jeżeli istniało duże prawdopodobieństwo, że obligacje serii F i G oraz serii BE nie przyniosą przewidywanych korzyści w znaczącej części, to również istniało prawdopodobieństwo, że posiadane przez fundusz [...] oraz subfundusze wydzielone w ramach funduszu [...] należności od funduszu [...] z tytułu sprzedaży tych obligacji również nie przyniosą przewidywanych korzyści w znaczącej części. Możliwość spłaty należności przysługujących [...] oraz subfunduszom od [...] była silnie uzależniona od sytuacji majątkowej tego ostatniego funduszu i wyceny obligacji spółek [...] oraz [...], co wynikało z treści zawartej umowy. Trafnie zatem wskazała Komisja, że uzasadniało to dokonanie przez Fundusze odpisu aktualizującego wartość tych należności do ich wartości godziwej. Powyższe nie zostało dokonane. Skarżący potwierdził wycenę tych należności, mimo że istniały podstawy do dokonania odpowiednich odpisów aktualizacyjnych. Do dnia 8 października 2014 r. (początkowa data reprezentowania przez Skarżącego funduszu [...] oraz funduszu [...] w związku z cofnięciem towarzystwu reprezentującemu te fundusze zezwolenia na prowadzenie działalności) należności od Funduszu [...] były wyceniane na poziomie 100% pozostałej do zapłaty ceny sprzedaży. Także i po tej dacie, w okresie od 9 października 2013 r. do 8 lipca 2015 r. wycena omawianych aktywów w postaci należności od [...] nie uwzględniała faktu, że istniało duże prawdopodobieństwo, że posiadane należności nie przyniosą znaczącej części przewidywanych korzyści. Wycena została zatem dokona z naruszeniem przepisów dotyczących zasad wyceny aktywów funduszu inwestycyjnego. Skarżący znał treść umowy sprzedaży obligacji i mechanizm obliczania przysługujących Funduszowi [...] i Subfunduszom należności (wartość należności była zależna od wartości aktywów netto [...], a Fundusz ten – jak ustalono – posiadał aktywa prawie wyłącznie składające się z nabytych obligacji serii F, G oraz BE). Okoliczność ta zobowiązywała zatem Skarżącego do analizy danych dotyczących wartości zbytych obligacji. Stanowisko Skarżącego o braku informacji pozwalających na ocenę sytuacji majątkowej [...] nie zasługiwało na uwzględnienie, zwłaszcza w sytuacji gdy Strona nie wykazała by takowych informacji żądała. Należało mieć bowiem na uwadze, że zasada ostrożnej wyceny aktywów nakazuje dokonywać tej wyceny z uwzględnieniem wszelkich informacji negatywnie wpływających na wartość danego składnika (art. 7 i art. 28 ust. 7 ustawy o rachunkowości, § 23 ust. 2 rozporządzenia z dnia 24 grudnia 2007 r.). Sąd wskazuje przy tym, że w zakresie prawidłowości obliczania wartości aktywów netto oraz wartości jednostki uczestnictwa wskazanych funduszy inwestycyjnych oraz subfunduszy Komisja dokonała szczegółowych ustaleń i ocen (str. 30-46, 55 i nast.), na co zwrócił uwagę NSA w wyroku z dnia 19 marca 2025 r. Odnosząc się zaś do podniesionej przez Stronę kwestii niezbadania przez organ, czy model wyceny należności od [...] zawierał już mechanizm uwzględniający odpisy aktualizacyjne, wskazać należy, że Strona nie wykazała by istotnie model ten takowy mechanizm zawierał. Czynienie tego typu zarzutu na etapie postępowanie sądowego zobowiązuje Stronę do wykazania, że niewzięcie przez organ przedmiotowej kwestii pod uwagę mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wymogowi temu Strona nie sprostała. Nadto wskazać należy, że niezależnie od modelu wyceny przyjętego przez fundusz, obowiązkiem depozytariusza jest przeprowadzenie samodzielnej, niezależnej wyceny. Z akt sprawy nie wynika by Skarżący takie działania podejmował. Obrona Strony w tym zakresie skupiała się bowiem na podważaniu stanowiska organu argumentacją o braku wiedzy co do składników aktywów [...] pozwalających na dokonanie wyceny oraz braku możliwości zaprzeczenia wyceny dokonanej przez innego depozytariusza. Skarżący wskazał, że "depozytariusz nie mógł faktycznie wycenić obligacji, ponieważ nie było ich już w [...]; dochody funduszu stanowiły wyłącznie należności i dochody ze sprzedanych obligacji" (zob. str. 23 skargi). Co do zasady wycena aktywów funduszu należy do zadań tego funduszu (art. 8 ustawy o funduszach inwestycyjnych). Ustawodawca nałożył jednak na depozytariusza obowiązek zapewnienia, aby wartość netto aktywów funduszu i wartość jednostki uczestnictwa była obliczana zgodnie z przepisami prawa i statutem funduszu (art. 72 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy). Przy czym obowiązek ten depozytariusz wykonuje co najmniej przez stałą kontrolę czynności faktycznych i prawnych dokonywanych przez fundusz oraz nadzorowanie doprowadzania do zgodności tych czynności z prawem i statutem funduszu (art. 72 ust. 4 ustawy o funduszach inwestycyjnych). W doktrynie wskazuje się, że sformułowanie "co najmniej" w kontekście czynności kontrolno-nadzorczych wskazuje, iż na depozytariusza został nałożony obowiązek wykonywania przynajmniej kontroli następczej, co nie wyklucza możliwości prowadzenia w uzasadnionych przypadkach kontroli uprzedniej czy faktycznej (zob. Mroczkowski Rafał (red.) Ustawa o funduszach inwestycyjnych. Komentarz do art. 72. Opubl. LEX 2014). Depozytariusz, wbrew twierdzeniom skargi, został wyposażony w narzędzia pozwalające na zapewnienie wykonywania nałożonych na niego przez ustawę obowiązków. Kontrola czynności faktycznych i prawnych dokowanych przez fundusz do jej skutecznego przeprowadzenia wymaga zapewnienia sobie przez depozytariusza odpowiednich uprawnień w umowie, np. możliwość dostępu do dokumentacji księgowej w zakresie niezbędnym do niezależnego ustalenia wartości aktywów netto i aktywów netto przypadających na jednostkę. Umowa o wykonywanie funkcji depozytariusza winna gwarantować takie ustanowienie środków i procedur, za pomocą których depozytariusz będzie mógł realizować spoczywające na nim z mocy ustawy obowiązki. Jak objaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wiążącym w sprawie wyroku z dnia 19 marca 2025 r. "Szczególnym instrumentem zabezpieczającym sprawne i efektywne wykonywanie obowiązków nadzorczych powinna być właściwie skonstruowana umowa o wykonywanie funkcji depozytariusza funduszu inwestycyjnego, z uwzględnieniem art. 83 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 231/2013 z dnia 19 grudnia 2012r. (w przypadku specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego i funduszu inwestycyjnego zamkniętego), w ramach której należy już na samym początku określić ściśle i precyzyjnie szczegółowe obowiązki depozytariusza i funduszu inwestycyjnego oraz sposób ich wykonywania, w tym przede wszystkim zasady wymiany informacji między funduszem inwestycyjnym a depozytariuszem, niezbędnych temu ostatniemu do wykonywania jego obowiązków.". A zatem argumenty skargi sprowadzające się do stanowiska, że art. 72 ust. 4 ustawy o funduszach inwestycyjnych poza możliwością informowania Komisji o nieprawidłowościach nie daje depozytariuszowi żadnych skutecznych narzędzi nadzorczych nad funduszem, nie mogły zostać zaakceptowane. Stanowiłyby bowiem zaprzeczenie funkcji depozytariusza jako swoistego gwaranta realizacji wskazanych w ustawie zadań. Na gruncie omawianych przepisów wskazuje się, że swoisty wzorzec starannego działania w wykonywaniu obowiązków depozytariusza wymaga aby w celu realizacji obowiązku wynikającego z umowy o prowadzenie rejestru aktywów funduszu inwestycyjnego o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy o funduszach inwestycyjnych depozytariusz dokonywał niezależnie od funduszu wyceny aktywów tego funduszu. Kolejno winno dojść do porównania uzyskanych w sposób niezależnych wyników tych wycen. W wypadku stwierdzenia rozbieżności depozytariusz jest zobowiązany poinformować o tym fundusz inwestycyjny. Następnie oba zainteresowane podmioty powinny ustalić przyczyny zaistniałej sytuacji, określić prawidłową wartość aktywów funduszu oraz podjąć działania zmierzające do zapobieżenia w przyszłości tego rodzaju zdarzeniom (tak: Mroczkowski Rafał (red.) Ustawa o funduszach inwestycyjnych. Komentarz do art. 72, opubl. LEX 2014). Sąd nie podzielił zatem stanowiska Strony, że obowiązek depozytariusza o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy o funduszach inwestycyjnych polega jedynie na weryfikacji działań funduszu. Prawidłowa realizacja omawianego obowiązku winna zmierzać do ustalenia, czy dokonana przez fundusz wycena była zgodna z rzeczywistym stanem rzeczy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że obowiązkiem depozytariusza jest zapewnienie, a nie sprawdzenie, aby wynik dokonanych obliczeń odpowiadał realnej wartości aktywów netto funduszu, z uwzględnieniem analizy realnej wartości składników aktywów (art. 72 ust. 4 ww. ustawy). Tym samym na uwzględnienie nie zasługiwał również argument, że w sprawie Komisja zbyt szeroko i bez osadzenia w ustawie potraktowała rolę depozytariusza. Odnosząc się do zarzutu wskazującego na naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1 oraz art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niezwrócenie się do biegłego z zakresu rachunkowości o wydanie opinii i dokonanie samodzielnej oceny przez Komisję w zakresie prawidłowości dokonania wyceny, w sytuacji gdy wymagane były wiadomości specjalne, wskazać należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podnoszono, że Komisja Nadzoru Finansowego jest wyspecjalizowanym organem administracji publicznej, powołanym do nadzoru nad rynkiem finansowym, co ze swej istoty zakłada posiadanie przez ten organ wiedzy specjalnej, w tym również w zakresie odnoszącym się do oceny prawidłowości obliczania wartości aktywów netto funduszy inwestycyjnych (por. wyrok NSA z 14.02.2014 r. II GSK 154/13 oraz wyrok NSA z 22.04.2015 r. II GSK 581/14). W świetle treści art. 84 § 1 k.p.a. nie może budzić wątpliwości uznaniowy charakter korzystania z dowodu z opinii biegłego. Organ administracji publicznej jest obowiązany zgromadzić i rozpatrzeć materiał dowodowy w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Może skorzystać z dowodu z opinii biegłego, o ile posiadana przez organ wiedza jest w danej sprawie niewystarczająca. W sprawie niniejszej taka okoliczność nie miała miejsca. W składzie organu znajdują się bowiem specjaliści z dziedzin dotyczących szeroko pojętego nadzoru nad rynkiem finansowym. Stanowisko to Sąd rozpoznający sprawę podziela. Dostrzec przy tym należy, że Depozytariusz nie zakwestionował prawidłowości stanowiska organu co do wyceny aktywów w sposób skuteczny. Mając na uwadze dotąd poczynione rozważania Sąd stanął na stanowisku, że w stosunku do Strony jako depozytariusza zaszła podstawa do nałożenia kary administracyjnej na podstawie art. 232 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych za wskazane w rozstrzygnięciu decyzji naruszenia. Jak już wyżej wskazano przepis ten przewiduje możliwość nałożenia na depozytariusza kary pieniężnej do wysokości 500 000 zł. Ma on charakter uznaniowy. W doktrynie wskazuje się, że uznanie administracyjne to sytuacja, w której ustawodawca daje organowi możliwość wyboru konsekwencji prawnych. "Wybór ten jednak nie jest zupełnie dowolny i swobodny, ale ograniczony przez ustawodawcę w samej normie wprowadzającej uznanie" (J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Wolters Kluwer 2018, s. 409). W przypadku wprowadzenia uznania administracyjnego, organ podejmuje decyzje nie tylko na podstawie ustawy, ale także z uwzględnieniem zasad celowości i sprawiedliwości oraz szczególnych cech stanu faktycznego (zob. J. Zimmermann, op. cit., s. 413). "Skoro prawo daje organowi administracji możliwość wyboru, to każdy wybór mieszczący się w ramach tego upoważnienia jest zgodny z prawem i on sam nie może być z zasady zakwestionowany przez sąd administracyjny. Kontrolując akty swobodne, sąd administracyjny może więc tylko badać, czy nie zostały przekroczone granice uznania i czy podjęte rozstrzygnięcie nie było dowolne" (J. Zimmermann, op. cit., s. 417). W orzecznictwie sądów administracyjnych zostało przyjętych szereg reguł dotyczących kontroli aktu uznaniowego. Jedną z nich jest konieczność zgodności uznania z ogólnymi zasadami prawa, Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego. Powyższe jest aprobowane w orzecznictwie (zob. wyrok WSA w Warszawie z 5.06.2024 r. VI SA/Wa 654/24). Podkreślić przy tym należy, że uzasadnienie aktu wydanego w ramach uznania administracyjnego, winno być na tyle wyczerpujące i zindywidualizowane, aby sąd administracyjny był w stanie ocenić, czy zawarte w decyzji rozstrzygnięcie nie zapadło z przekroczeniem granic uznania administracyjnego (tak: NSA w wyroku z 10.05.2012 r. I OSK 292/12). Nie budzi obecnie w doktrynie i orzecznictwie wątpliwości, że zasada proporcjonalności wywodzona z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, mimo że adresowana do ustawodawcy, powinna być traktowana również jako zasada stosowania prawa. Zasada ta musi być odnoszona również do wymierzania sankcji administracyjnych, jako jednej z najbardziej dotkliwych form ingerencji organu administracji publicznej w sferę uprawnień i obowiązków podmiotu administrowanego w procesie stosowania prawa. Zastosowanie zasady proporcjonalności w odniesieniu do sankcji administracyjnej wymaga rozważenia, czy jej wymierzenie będzie przydatne do osiągnięcia zamierzonych skutków (celów) danej regulacji oraz czy zachowana została właściwa dla demokratycznego państwa prawa proporcja między efektem wymierzonej sankcji a jej dolegliwością. Zatem organ winien rozważyć, czy przewidziana sankcja stanowi w konkretnym stanie faktycznym dolegliwość proporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia, czy też jest niewspółmiernie dolegliwa, przez co zasada proporcjonalności zostaje naruszona (por. wyrok NSA z 20.03.2025 r. II GSK 1964/21). W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej Komisja Nadzoru Finansowego w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji wykazała zarówno konieczność nałożenia kary pieniężnej jak i w sposób prawidłowy uzasadniła niezbędność jej nałożenia w wysokości stanowiącej górną granicę ustawowego zagrożenia. Co do zasady sankcje nakładane za naruszenie określonych prawem administracyjnym obowiązków mają charakter represyjny, a ich celem jest dyscyplinowanie adresatów norm prawnych do przestrzegania obowiązującego prawa. Podobnie wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 stycznia 2007 r. (sygn. akt P 19/06), stwierdzając, że istotą kary jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Aby sankcje były skuteczne, muszą powodować pewną dolegliwość, jednakże jednocześnie winny być współmierne w stosunku do rodzaju naruszenia. Celem kary jest również funkcja prewencyjna, nakierowana na zapobieżenie podobnym naruszeniom w przyszłości. Jak wynika z uzasadnienia decyzji zaskarżonej dokonując miarkowania wysokości kary organ wziął pod uwagę zarówno wagę stwierdzonych naruszeń jak i okoliczności w jakich doszło do ich powstania oraz czas trwania. Okoliczności te zostały ocenione na niekorzyść. Na korzyść Strony zostały ocenione takie okoliczności jak: brak podobnych naruszeń w przeszłości, brak uzyskania korzyści majątkowej lub uniknięcia strat. Jako pozytywną oceniono także deklarację Strony o stosowaniu się do stanowiska Komisji celem zapobieżenia wystąpienia w przyszłości zdarzeń niepożądanych. Organ wziął także pod uwagę sytuację majątkową Strony, szczegółowo opisaną na stronie 82 zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, Komisja przekonująco wykazała przewagę wagi popełnionych przez Stronę naruszeń i okoliczności w jakich do nich doszło nad przesłankami które zostały uznane za przemawiające na korzyść Strony, co – zdaniem Sądu – nie pozwala na sformułowanie zarzutu braku adekwatności nałożonej kary do indywidualnych warunków dotyczących popełnionych naruszeń w sprawie, mimo że została ona nałożona w górnej granicy ustawowego zagrożenia. Co do zasady bowiem istnienie okoliczności łagodzących nie wyklucza możliwości nałożenia kary pieniężnej w górnej granicy ustawowego zagrożenia. Powyższe zależy od warunków konkretnej sprawy. W sprawie niniejszej podkreślić należy, że stwierdzone przez organ naruszenia godziły w dobro szczególnie chronione jakim jest interes uczestników funduszy otwartych, a naruszeń tych dopuścił się podmiot – depozytariusz – odgrywający szczególną rolę na rynku funduszy inwestycyjnych. Depozytariusz jako podmiot wyspecjalizowany, niezależny od towarzystwa funduszy inwestycyjnych i funduszu inwestycyjnego powinien dążyć do zapewnienie prawidłowego funkcjonowania funduszu, w szczególności w zakresie ochrony interesów jego uczestników. Naruszenia przepisów ustawy, godzące w interes uczestników funduszu, popełnione przez podmiot zobowiązany do podwyższonej staranności w zakresie stałego, bieżącego monitorowania prawidłowości gospodarki finansowej funduszu, należy oceniać surowej z uwagi właśnie na rodzaj naruszeń i funkcję podmiotu je popełniającego. Zdaniem Sądu, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy wykazano, że Bank nierzetelnie wykonywał swoją funkcję. Skoro ustawodawca powołał do życia instytucję depozytariusza by zwiększyć zaufanie do informacji przekazywanych przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych w szczególności w zakresie wycen aktywów depozytariusz powinien znać politykę inwestycyjną funduszu, identyfikować obszary ryzyka i reagować na nieprawidłowości. W tym zakresie depozytariusz nie może poprzestawać na biernym oczekiwaniu na informacje przekazane przez Towarzystwo i ograniczać się do informowania o ewentualnych nieprawidłowościach organu nadzoru. W ocenie Sądu w standardzie należytej staranności depozytariusza mieści się wszelka aktywność umożliwiająca efektywny nadzór nad działalnością funduszy oraz ochronę interesu uczestników funduszy. Sąd w pełni podzielił stanowisko Komisji, że naruszenie przez Skarżącego przepisów prawa było znaczące z niższej przedstawionych względów. Stwierdzone nieprawidłowości dotyczyły fundamentalnego aspektu działalności funduszy, mające bezpośredni wpływ na interesy ich uczestników. Strona jako depozytariusz naruszyła bowiem obowiązki w zakresie zapewnienia aby zbywanie i odkupywanie jednostek uczestnictwa odbywało się zgodnie z przepisami prawa i statutem funduszu inwestycyjnego oraz zapewnienia, aby wartość netto aktywów funduszu inwestycyjnego i wartość jednostki uczestnictwa była obliczana zgodnie z przepisami prawa i statutem funduszu inwestycyjnego. Przy czym powstałe, niebudzące wątpliwości naruszenia wynikają tylko i wyłącznie z zachowania Strony. Wbrew twierdzeniom skargi, na Skarżącym ciążyły konkretne, omówione wyżej ustawowe obowiązki, a wywiązanie się z nich zależało tylko i wyłącznie od jego zachowania. W ocenie Sądu argumentacja Strony nakierowana na umniejszenie znaczenia naruszeń poprzez próbę wykazania ich ustawowej nieprecyzyjności i zbyt szerokiego ujęcia przez organ, nie zasługiwała na uwzględnienie. Szczegółowe omówienie tych zagadnień zostało przedstawione wyżej, zatem nie ma potrzeby ponownego przytaczania raz już przedstawionej argumentacji. Ponadto, co już również podkreślono, obowiązkiem Depozytariusza jest samodzielna wycena aktywów funduszu inwestycyjnego i wartości jednostki uczestnictwa celem sprawdzenia, czy działania funduszy w tym zakresie są zgodne z prawem. Nie sposób zatem podzielić stanowiska, że do naruszeń po stronie Depozytariusza przyczyniły się inne podmioty, a to audytorzy powoływani przez Fundusze. Zdaniem Sądu, wysokość kary pieniężnej nie jest uzależniona od wystąpienia realnej szkody na rynku w odniesieniu do uczestników funduszy/subfunduszy. Sankcja za naruszenie obowiązków depozytariusza powinna być natomiast dostosowana do okoliczności konkretnej sprawy i czynników leżących po stronie podmiotu uchylającego się od wykonania sankcjonowanego obowiązku. Niewątpliwie w stosunku do depozytariusza sankcja administracyjna określona w art. 232 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych jest dolegliwością o charakterze finansowym, która ma zniechęcać podmioty obowiązane, do popełniania naruszeń prawa, a także obniżać ekonomiczną atrakcyjność tych naruszeń (por. wyrok WSA w Warszawie z 15.10.2012 r. VI SA/Wa 931/12 i wskazane tam poglądy doktryny). Zdaniem Sądu, prawidłowo organ wziął pod uwagę również kondycję finansową Strony. Zgodzić się należy ze Stroną, że sytuacja finansowa danego podmiotu co do zasady nie stanowi czynnika decydującego o wysokości wymierzonej kary. I w sprawie niniejszej takiego czynnika, w ocenie Sądu, nie stanowiła. Takie stanowisko nie wynika bowiem z argumentacji organu. Okoliczność ta pozwoliła jednakże organowi na ocenę czy wymierzona sankcja nie jest dla Skarżącego zbyt dolegliwa, mając oczywiście na uwadze jej współmierność w stosunku do rodzaju naruszenia. Z natury rzeczy bowiem kara pieniężna godzi w majątek podmiotu na który została nałożona. Jak ustalono w sprawie, zarzucane naruszenia miały miejsce w okresie od 30 września 2012 r. do 8 lipca 2015 r. Czas trwania naruszeń nie był zatem krótki – wynosił prawie 3 lata. A zatem stanowisko Strony, iż czas trwania naruszeń przemawia na korzyść Strony, nie zasługiwało na uwzględnienie. Podsumowując tę część rozważań Sąd uznał, że w sprawie nie można organowi zarzucić dowolności. Nie doszło zatem do zarzucanego skargą przekroczenia granic uznania administracyjnego. Końcowo zauważyć należy, że w aktualnym orzecznictwie dopuszcza się możliwość objęcia jednym postępowaniem kilku deliktów i nałożenie za ich popełnienie jednej kary administracyjnej, zwłaszcza że – jak w tej sprawie – zarzucone Stronie delikty pozostają ze sobą w ścisłym związku i dotyczą obowiązków depozytariusza wynikających z umowy o prowadzenie rejestru aktywów funduszu inwestycyjnego (por. np. wyrok NSA z 2.06.2023 r. II GSK 442/20 i wskazane tam orzecznictwo). Konkludując, Sąd stanął na stanowisku, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd nie uwzględnił zatem żadnego z zarzutów Strony podniesionych w skardze i piśmie procesowym, uznając je za pobawione usprawiedliwionych podstaw. W oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego o zwrócenie się do organu o przedstawienie składanych przez Stronę raportów stałej kontroli dot. opóźnień w rozliczeniach finansowych odkupień, w tym odkupień w ramach procesu konwersji/zamiany i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci tych raportów na okoliczność wykonywania przez Stronę jako depozytariusza stałej kontroli czynnych faktycznych i prawnych. Stosownie do tego przepisu "Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.". Niewątpliwie zwracanie się przez sąd do organu o przedłożenie szeregu raportów (brak nawet przybliżonej ich liczby) wpłynie na nadmierne przedłużenie postępowania. Nadto zauważyć należy, że kwestia składania przez Stronę tego typu raportów nie jest przez organ kwestionowana. Organ wprost przyznaje że tego typu raporty były przez Stronę składane (zob. str. 50-51 decyzji zaskarżonej). Sąd nie uwzględnił wniosku Depozytariusza o odroczenie rozprawy z uwagi na brak ustawowych podstaw. Jako podstawę wniosku Strona wskazała chorobę r.pr. I. K., która – jak argumentowano – od początku prowadziła sprawę. Stosownie do art. 109 p.p.s.a. "Rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności.". W ocenie Sądu z przeszkodą o której mowa w zacytowanym przepisie w sprawie niniejszej nie mamy do czynienia. Zwrócić należy uwagę, że od początku postępowania umocowanych do reprezentowania Strony w sprawie wywołanej skargą z dnia 1 października 2020 r. było czterech profesjonalnych pełnomocników (zob. pełnomocnictwo k. 39). Natomiast kolejny pełnomocnik r.pr. I. K. została ujawniona jako pełnomocnik w dniu 19 marca 2025 r., kiedy to stawiła się na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i złożyła stosowne pełnomocnictwo (zob. pełnomocnictwo k. 307, protokół rozprawy k. 381). Na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2025 r., bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, stawił się w imieniu Skarżącego adw. L. W. również działający za Stronę od początku postępowania przed tut. sądem (zob. protokół rozprawy przed WSA). W tej sytuacji Sąd doszedł do przekonania o braku podstaw do odroczenia rozprawy. Zdaniem Sądu, w sprawie prawo strony do obrony nie zostało naruszone, albowiem Skarżący przedstawił swoje stanowisko na rozprawie bezpośrednio poprzedzającej ogłoszenie wyroku. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Dlatego w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.