VI SA/Wa 1646/22
WyrokWSA w Warszawie2022-11-07
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Dorota Dziedzic-Chojnacka, Robert Żukowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu i okresów odpoczynku przez kierowcę, wynikające z trudności w znalezieniu miejsc parkingowych, wypadku na drodze lub błędów urządzenia rejestrującego, mogą stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006, art. 92b lub art. 92c ustawy o transporcie drogowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że trudności w znalezieniu miejsc parkingowych, wypadki na drodze czy błędy urządzenia rejestrującego, jeśli nie są nadzwyczajne, nieprzewidywalne i niezależne od przedsiębiorcy, nie stanowią podstawy do zastosowania art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 ani art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym. Ciężar udowodnienia zaistnienia takich okoliczności spoczywa na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, który musi wykazać je dowodami, a nie jedynie wskazać na ich istnienie. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał przesłanek uzasadniających zastosowanie tych przepisów, w związku z czym zaskarżona decyzja organu utrzymująca karę pieniężną została uznana za prawidłową.Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) utrzymującą w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 750 zł za naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu i okresów odpoczynku kierowcy, stwierdzone podczas kontroli drogowej. Skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń organów, wskazując na błędy w protokole kontroli, nieumyślne błędy w obsłudze tachografu oraz okoliczności nadzwyczajne, takie jak brak miejsc parkingowych czy wypadek na drodze, które miały uniemożliwić przestrzeganie norm.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2022 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 29 marca 2022 r. nr BP.501.1770.2021.1278.WA7.194794 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z 29 marca 2022 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD", "organ odwoławczy") po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 31 sierpnia 2021 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 750 zł na spółkę [...] (powoływanej dalej jako: "Skarżąca", "Strona"), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W podstawie prawnej wydanego rozstrzygnięcia wskazano: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 marca 2022 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 - dalej k.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 14, art. 92a ust. 1, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 180, dalej u.t.d.), lp. 5.2.1, lp. 5.6.1., lp.5.6.1, lp. 5.7.1, lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 6, art. 8, art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006 – zwanej dalej "rozporządzeniem (WE) nr 561/2006"), art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, zwanego dalej "rozporządzenie 165/2014" (Dz. Urz. UE L 60 z 28.2.02014, str. 1), art. 1, art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów (Dz. Urz. UE L Nr 249, str. 1).
Przedmiotową decyzję wydano w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy.
W dniu 3 grudnia 2020 r. w Warszawie poddano kontroli drogowej pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...]. Pojazdem kierował Pan E. K. a przewóz drogowy dokonywany był przez firmę [...]. W toku kontroli ujawniono naruszenia z załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono 3 grudnia 2020 roku protokół o nr [...].
W protokole kontroli drogowej wskazano m.in.: liczba skontrolowanych dni pracy kierowcy to 29, kontrolowany okres pracy przeprowadzony został od 5.11.2020 r. do 3.12.2020 r., brak uwag osoby kontrolowanej co do przebiegu kontroli. Do protokołu dołączono załącznik opisujący stwierdzone w trakcie kontroli naruszenia tj:
1) przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o czas do mniej niż 1 godziny;
2) skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego o czas do 1 godziny oraz o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut;
3) skrócenie wymaganego okresu odpoczynku dziennego – zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej o czas do 1 godziny;
4) niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy – za każdy wpis.
Do protokołu dołączono m.in. zdjęcia oraz notatkę urzędową funkcjonariusza sporządzającego protokół i przeprowadzającego kontrolę.
Pismem z 9 grudnia 2020 r. Wydział Ruchu Drogowego Komendy Stołecznej Policji przesłał ww. dokumentację do Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w [...].
Zawiadomieniem z 26 lutego 2021 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poinformował Stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Pismem z 15 marca 2021 r. Skarżąca zwróciła się o umorzenie postępowania w sprawie z uwagi na nieprawidłowe ustalenia (niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym) zawarte w protokole kontroli nr 1750/20 z 3 grudnia 2020 r.
Decyzją z 31 sierpnia 2021 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Skarżącą karę pieniężną w kwocie 750 zł za naruszenia wskazane w ww. protokole kontrolnym.
Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji organu I instancji wskazując, iż w protokole kontroli jest błąd w postaci nieprawidłowego nazwiska kierowcy, jak również organ I instancji nie uwzględnił przedstawionych w trakcie kontroli wydruków z tachografu. Organ I instancji miał także naruszyć art. 6, art. 7, art. 8 i art. 68 kpa. Skarżąca wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z 28 marca 2022 r. znak [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie w całości. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano podstawę faktyczną w zakresie stwierdzonych naruszeń, przytoczono treść przepisów mających w sprawie zastosowanie i wskazano przyczyny, z powodu których GITD nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92b i art. 92c u.t.d. oraz z powodu których nie stosuje się w sprawach tego typu przepisów art. 189 a § 2 kpa, art. 189e, art. 189f. Organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutów odwołania wskazując m.in, że ogólne stwierdzenie Strony, iż na danej trasie brakowało miejsc parkingowych nie stanowi podstawy do odstąpienie od nałożenie kary pieniężnej za naruszenie czasu pracy. Kierowca powinien zdaniem organu dokładnie opisać na jakim parkingu brakowało miejsc postojowych. Ponadto strona nie przedstawiła dokumentu potwierdzającego jak było zaplanowane zlecenia transportowe w dniu 07.11.2020 r. oraz czy kierowca miał prawidłowo zaplanowane miejsce i czas odebrania odpoczynku tygodniowego. Odnośnie wydruku z tachografu z dnia 26.11.2020 r. organ odwoławczy stwierdził, iż opis wskazujący na wypadek na danej trasie oraz brak miejsc parkingowych jest niewystarczający do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za powyższe naruszenie.
W ocenie organu analiza akt sprawy wskazuje, iż Kierowca przedmiotowego pojazdu:
- w okresie od godz. 07:48 w dniu 07.11.2020 r. do godz. 21:41 w dniu 07.11.2020 r. prowadził pojazd łącznie 10 godzin 8 minut. Kierowca mógł w tym dniu prowadzić pojazd przez 10 godzin. Norma dziennego czasu została przekroczona wg organu o 8 minut;
- w okresie od godz. 04:09 w dniu 26.11.2020 r. do godz. 19:26 w dniu 26.11.2020 r. prowadził pojazd łącznie 10 godzin 19 minut. Kierowca mógł w tym dniu prowadzić pojazd przez 10 godzin. Norma dziennego czasu została przekroczona o 19 minut;
- w okresie od godz. 06:15 w dniu 02.12.2020 r. do godz. 17:51 w dniu 02.12.2020 r. prowadził pojazd łącznie 10 godzin 2 minuty. Kierowca mógł w tym dniu prowadzić pojazd przez 10 godzin. Norma dziennego czasu została przekroczona o 2 minuty.
- Pan E. K. w dniu 19.11.2020 r. rozpoczął pracę o godz. 09:45. W 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godziny 09:45 w dniu 19.11.2020 r. do godziny 09:45 w dniu 20.11.2020 r., powinien był odebrać odpoczynek dzienny w dwóch częściach - co najmniej 3-godzinnej oraz co najmniej 9-godzinnej. Kierowca odebrał drugą część odpoczynku w godzinach od 00:54 (20.11) do 09:45 (20.11). Odpoczynek ten trwał 8 godzin 51 minut. Do normy 9-godzinnego odpoczynku brak 9 minut. Nie wykonano wydruku z karty i nie opisano przyczyn powstania tego naruszenia.
- Pan E. K. w dniu 26.11.2020 r. rozpoczął pracę o godz. 04:09. w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godziny 04:09 w dniu 26.11.2020 r. do godziny 04:09 w dniu 27.11.2020 r., powinien był odebrać odpoczynek dzienny w dwóch częściach - co najmniej 3-godzinnej oraz co najmniej 9-godzinnej. Kierowca odebrał drugą część odpoczynku w godzinach od 19:26 (26.11) do 04:09 (27.11). Odpoczynek ten trwał 8 godziny 43 minuty. Do normy 9-godzinnego odpoczynku brak 17 minut. Kierowca w trakcie kontroli okazał wydruk z dnia 26.11.2020 r., który nie mógł zostać zdaniem organu uznany za prawidłowy.
- Analiza okazanych do kontroli danych z karty kierowcy wykazała, iż kierowca Pan E. K. w dniu 11.11.2020 r. rozpoczął pracę o godz. 03:25. W 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godziny 03:25 w dniu 11.11.2020 r. do godziny 03:25 w dniu 12.11.2020 r., kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek w godzinach od
18:46 (28.11) do 03:25 (29.11). Odpoczynek ten trwał 8 godzin 39 minuty. Do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego brak 21 minut.
Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego kara pieniężna w wysokości wskazanej poniżej określona została prawidłowo przez organ I instancji:
- 100,00 zł (słownie: sto złotych) x 3 = 300 zł – z tyt. naruszenia Ip. 5.2. załącznika nr 3 do utd;
- 100,00 zł (słownie: sto złotych) x 2 = 200 zł z tytułu naruszenia przez Ip. 5.6 załącznika nr 3 do utd,
- 150,00 zł (słownie: sto pięćdziesiąt złotych) z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 5.7.1 załącznika nr 3 do utd,
- 100,00 zł (słownie: sto złotych) z tytułu ww. stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 6.3.8; załącznika nr 3 do utd.
Zdaniem organu II instancji postępowanie w sprawie przeprowadzono z poszanowaniem przepisów kpa a organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku możliwości ustalenia kto był objęty przedmiotową kontrolą z uwagi wskazanie innego kierowcy, organ odwoławczy stwierdził, iż tylko w jednym miejscu - w załączniku do protokołu - wskazano nazwisko innego kierowcy, co stanowi oczywistą omyłkę pisarską.
Skarżący nie zgadzając się z przedmiotową decyzją wniósł do Sądu skargę, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji w całości. Skarżący dołączył do skargi jako dowód dwa wykresy tygodniowe pracy E. K., mapę zlecenia wykonanej pracy, plan realizacji zlecenia [...] wnosząc o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. transporcie drogowym naruszenie załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Z 2004 Nr 204, poz. 2088 ze zm.) w związku art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady poprzez wymierzenie sankcji administracyjnej w wysokości 750,00zł pomimo braku podstaw faktycznych i prawnych;
2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego art. 6, 7, 8, 68 kpa.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął argumentację na poparcie przedstawionych zarzutów. Podkreślił w szczególności, że do ww. naruszeń doszło wskutek nieumyślnych błędów w obsłudze tachografu, a nie z zamiaru dokonania wykroczeń. Wyjaśniono m.in., iż przedmiotowe zlecenie zostało zaplanowane zgodnie z przepisami, a nawet z dużym zapasem czasu, więc kierowca nie miał powodu aby przekraczać dopuszczalne normy czasu jazdy. Podkreślono, iż z powodu braku wolnego miejsca na kilku kolejnych parkingach, w dniu 7 listopada 2020 r. dopiero o godz. 21:40 kierowca znalazł miejsce na parkingu i dokonał opisu wydruku z tachografu gdzie opisał powody odstępstwa od norm czasu pracy.
Nadto wyjaśniono także, iż organ odwoławczy nie uwzględnił również wydruku z tachografu z dnia 26.11.2020 r. gdzie Pan E. K. przekroczył dzienny czas jazdy o 19 minut jednakże z powodu wypadku na drodze krajowej nr [...] pomiędzy C. a P. i braku miejsc parkingowych na wykonanie odpoczynku. Taki właśnie opis kierowca wykonał na wydruku z tachografu.
Odnośnie naruszenia opisanego jako przekroczenie dziennego prowadzenia pojazdu w dniu 02.12.2020 r. o 2 minuty wyjaśniono, że Organ odwoławczy nie uwzględnił błędu granicznego w rejestrowaniu czasu przez tachograf.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie; podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 poz. 329 dalej ,,ppsa") Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kpa lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 ppsa).
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa (w tym wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego i materialnego). W sprawie wyjaśnione zostały wszystkie istotne dla podjętego rozstrzygnięcia okoliczności stanu faktycznego, jak również wyczerpująco wyjaśniony został proces jego subsumpcji pod mające zastosowanie, przepisy prawa krajowego (u.t.d.) i wspólnotowego.
W ocenie Sądu obrazu sprawy nie zmieniają również wnioskowane przez Stronę skarżącą dowody w postaci wykresów tygodniowych kierowcy, mapy zlecenia oraz planu realizacji zlecenia [...]. Sąd uznał, iż dowody te nie przyczyniały się do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i uznając je jako zbędne oddalił wniosek dowodowy strony skarżącej w tym zakresie na postawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Dowody te nie wykazywały bowiem okoliczności, które mogłyby uzupełnić ustalony przez organ stan faktyczny sprawy. Nie wynika w szczególności z tych dokumentów aby zaplanowana trasa kierowcy zawierała takie elementy, które pozwalałyby na odstąpienie od wymierzonej kary w oparciu o art. 92 b ust. 1 u.t.d. lub art. 92 c ust. 1 u.t.d. Dowody te zawierają informacje zbyty ogólne aby mogły one wpłynąć na obraz ustalonego stanu faktycznego sprawy.
Stanowisko skarżącego, kwestionujące podjęte rozstrzygnięcie, obliczone zostało w skardze de facto na wykazanie przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność w sprawie względem ustalonych naruszeń. Skarżący nie kwestionuje bowiem, że stwierdzone zdarzenia/naruszenia miały miejsce, a jedynie wywodzi zasadniczo, że nie miał wpływu na ich powstanie ani on ani kierowca, ponieważ były niezależne od ich zachowania (okoliczności te to: brak miejsc parkingowych, wypadek na drodze, błąd graniczny urządzenia pomiarowego, przerwanie odpoczynku dziennego z uwagi na zdarzenie na parkingu). Skarżący uznaje także fakt zaniedbania kierowcy co do braku opisu dokładnych przyczyn przerwania odpoczynku dziennego w dniu 20 listopada 2020 r. Tym samym w ocenie strony skarżącej do zarzucanych mu naruszeń doszło wskutek okoliczności nadzwyczajnych bądź na skutek nieumyślnych i nieistotnych błędów kierowcy w obsłudze i opisie wydruku z tachografu. Skarżący podjął natomiast niezbędne środki w celu zapobieżenia powstaniu naruszeń. Zdaniem Skarżącego organ nie odniósł się przy tym należycie do powoływanych przez stronę skarżącą dowodów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Przy bezsporności faktu ustalonych naruszeń jak również wysokości zastosowanych kar, które to okoliczności w świetle obowiązujących przepisów prawa nie budziły zastrzeżeń Sądu (fakt przekroczeń określonych w Ip. 5.2.1, Ip. 5.6.1, Ip. 5.7.1 i Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym) zasadniczym przedmiotem sporu w sprawie pozostawała zatem kwestia przesłanek, o których mowa w art. 92 b i art. 92c u.t.d. Stosownie do przepisu art. 92 b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006, rozporządzenia (UE) nr 165/2014, Umowy AETR, ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. Zgodnie natomiast z treścią przepisu art. 92 c u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (...).
W ocenie Sądu stanowisko i zarzuty skargi nie podważają prawidłowości skarżonego rozstrzygnięcia organu, który nie dopatrzył się w sprawie okoliczności dających podstawę do zastosowania tych przepisów, przy czym Sąd nie dopatrzył się także innych naruszeń mających wpływ na podjęte przez organ rozstrzygnięcia. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się dołączone do protokołu kopie oraz wydruki z tachografu z dnia 7 i 26 listopada 2020 r. Jednak poza sporem pozostaje fakt, że podczas przejazdu, w ramach którego skontrolowano pojazd skarżącego, naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowcy były jego udziałem. Kierowca podpisał protokół kontroli bez zastrzeżeń, czym potwierdził ustalone naruszenia, zaś skarżący nie przedstawił w sprawie dowodów mogących podważać prawidłowość przeprowadzenia i wyniki kontroli, która została odpowiednio udokumentowana.
Co istotne, protokół kontroli, jako dokument urzędowy, sporządzony w przepisanej formie, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W tej sprawie potwierdza, że kierowca dopuścił się naruszenia zasad/przepisów regulujących okresy prowadzenia pojazdu i odpoczynku (co zostało szczegółowo opisane w zaskarżonej decyzji).
Odnosząc się w pierwszej kolejności do oceny kwestii wpisów kierowcy na wydrukach tachografu skarżący dopatruje się przesłanek wyłączających odpowiedzialność za te naruszenia, powołując się na treść art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Zgodnie z treścią tego przepisu pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Skarżący powołał się tutaj na brak podstawy prawnej organu co do wskazywanego w zaskarżonej decyzji stwierdzenia o niewystarczającej formie opisu zastosowanego przez kierowcę. Skarżący uznaje, iż zastosowany krótki opis jest wystarczający w świetle tego przepisu tj. informacja o przekroczeniu czasu jazdy z uwagi na brak miejsc parkingowych oraz wypadek i brak miejsc parkingowych. W pierwszej kolejności wyjaśnić tutaj należy, iż w ocenie Sądu brak jest usprawiedliwionych podstaw do uznania, iż tego rodzaju zdarzenia, mogą w tej sprawie stanowić uzasadnienie dla zastosowania art. 12 rozporządzenia nr 561/2006. Jak wynika z komentarza Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (sprawa C-235/94) do art. 12 rozporządzenia, przepis ten należy interpretować ścieśniająco. Wprowadzenie tej normy ma na celu umożliwienie kierowcom prawidłowej reakcji w sytuacjach niespodziewanego braku możliwości spełnienia wymogów rozporządzenia w trakcie podróży, tj. w sytuacjach nadzwyczajnych trudności, niezależnych od woli kierowcy oraz ewidentnie nieuniknionych i nie dających się przewidzieć nawet przy dochowaniu najwyższej staranności. Odstępstwo to ma również na celu zapewnienie bezpieczeństwa osób, pojazdu i ładunku oraz uwzględnienie w każdej sytuacji wymogu bezpieczeństwa drogowego. Obowiązkiem przedsiębiorstwa transportowego jest uważne planowanie przejazdu kierowcy tak, aby był on bezpieczny i uwzględniał np. regularnie występujące na drogach korki, warunki atmosferyczne i dostęp do odpowiednich parkingów (zob. wyrok NSA z 30 listopada 2016 r., II GSK 1255/15, CBOSA). Tak więc art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 odnosi się do sytuacji nadzwyczajnych, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć, czyli wydarzeń losowych niezależnych od przedsiębiorcy, a nie zwykłej działalności przedsiębiorstwa, do którego należy planowanie przewozów w taki sposób by nie naruszać przepisów prawa dotyczących transportu drogowego, a w szczególności norm dotyczących dziennego czasu odpoczynku i czasu prowadzenia pojazdu. Jeżeli przedsiębiorca planując przewóz rzeczy nie uwzględnia właściwego okresu niezbędnego do załadunku i rozładunku towaru, możliwości pokonania określonej odległości z jednoczesnym zapewnieniem odpowiednich miejsc postoju celem zapewnienia kierowcy możliwości przestrzegania norm dotyczących odpoczynku i czasu prowadzenia pojazdu oznacza to, że planowanie trasy przewozu było niewłaściwe (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 1 grudnia 2016 r., II SA/Go 879/16, CBOSA). Dodać tutaj także należy, iż w orzecznictwie wskazuje się również, że przekroczenie czasu pracy kierowcy z tego powodu, iż kierowca poszukuje parkingu nie może być traktowane jako okoliczność niezależna od przedsiębiorcy, ponieważ obowiązek przedsiębiorcy wykonującego regularne przewozy obejmuje także wcześniejsze zapewnienie miejsc parkowania i jest to okoliczność, którą można przewidzieć ( por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r., II GSK 989/90, wyrok NSA z 7 maja 2013 r., II GSK 187/12, wyrok NSA z 20 lipca 2016 r., II GSK 399/15, CBOSA). Nie są to bowiem okoliczności nadzwyczajne i wyjątkowe, nie dające się przewidzieć zdarzenia, lecz ogólne trudności, powszechnie występujące w transporcie drogowym, które przedsiębiorca planując przewóz powinien uwzględniać w ramach prawidłowej i rzetelnej organizacji transportu. Powyższe stanowisko zbieżne jest z wytyczną nr 1 Komisji Europejskiej dotyczącą art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 wskazującą, iż przedsiębiorstwo transportowe powinno w sposób szczególnie staranny planować przejazd kierowcy, tak aby był on bezpieczny i uwzględniał w szczególności regularnie występujące na drogach korki, warunki atmosferyczne i dostęp do odpowiednich parkingów i miejsc postojowych. Przedsiębiorstwo transportowe jest zatem zobowiązane organizować pracę kierowcy, aby mógł on przestrzegać przepisów rozporządzenia. Na ograniczone zastosowanie przepisu art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 do przypadków nagłych i wyjątkowych zwraca uwagę również orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości (zob. wyrok z 9 listopada 1995 r. w sprawie C-235/94 Postępowanie karne v. Alan Geoffrey Bird, który zapadł co prawda na gruncie uchylonego art. 12 rozporządzenia nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, lecz który miał analogiczne brzmienie jak art. 12 rozporządzenia nr 561/2006).
Mając powyższe na uwadze należy uznać za prawidłowe stanowisko organów a w konsekwencji braku usprawiedliwionych podstaw do zastosowania przewidzianego w art. 12 wyjątku w okolicznościach niniejszej sprawy. Słusznie organy uznały, iż powoływane przez skarżącego okoliczności związane z poszukiwaniem miejsca postojowego, koniecznością przestawienia pojazdu na parkingu, wypadku na drodze przy ich ogólnym opisie bez odwołania się do konkretnych pozwalających się zidentyfikować zdarzeń nie stanowią okoliczności nadzwyczajnych, nie dających się przewidzieć i w związku z tym nie stanowią podstawy do zastosowania wyjątku przewidzianego w art. 12 rozporządzenia. Celem wprowadzenia regulacji art. 12 nie jest bowiem dopuszczenia do możliwości swobodnego stosowania odstępstw, a jedynie umożliwienie ich stosowania w sytuacjach wyjątkowych, nadzwyczajnych, niemożliwych do przewidzenia. Odstępstwo od ograniczeń w zakresie czasu prowadzenia pojazdu nie może występować regularnie i musi być spowodowane wyjątkowymi okolicznościami, jak np. poważny wypadek drogowy (którego fakt może zostać zweryfikowany przez dokładny opis), ekstremalne warunki pogodowe (możliwe do zweryfikowania), czy inne szczególne okoliczności (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 8 marca 2018 r., III SA/Gd 1005/17; CBOSA).
W kontekście powyższych rozważań oraz powoływanych przez organ twierdzeń co do dokładności opisu miejsca zdarzenia jak również w kontekście braku wykazania dokładnego planu trasy kierowcy, wskazać także należy na treść art. 8 a rozporządzenia (WE) 561/2006 gdzie wskazano, iż Komisja celem zapewnienia by kierowcy wykonujący drogowe przewozy mieli łatwy dostęp do informacji o parkingach publikuje wykaz wszystkich parkingów, które zostały certyfikowane. Wykaz takich parkingów jest udostępniony na urzędowej stronie internetowej i jest regularnie aktualizowany. Tym samym strona skarżąca aby wykazać prawidłowe zaplanowanie trasy winna wykazać wyposażyć i przedstawić organowi plan danej trasy zwierających planowane punkty parkingowe lub dostępne w ramach posiadanego czasu opcje przerw w pracy, natomiast kierowca aby uprawdopodobnić "nagły" charakter zdarzenia dotyczącego istotnych problemów z parkingiem, przeparkowaniem, wypadkiem itp. Winien odnotować dokładne miejsce parkingowe/zdarzenia, co w zestawieniu z planem trasy pozwalałoby wykazać, że strony nie miałby wpływu na uniknięcie ewentualnego przekroczenia czasu pracy/odpoczynku kierowcy. W przedmiotowej sprawie nie wykazano tych okoliczności w stopniu uzasadniających zastosowanie powoływanych odstępstw od przepisów czasu pracy kierowców.
W kontekście oddalonych wniosków dowodowych dodać także należy, iż ustawodawca przewidział dodatkowe bufory czasowe, po przekroczeniu których następuje naliczanie kar pieniężnych. Profesjonalny przedsiębiorca uwzględniających w swej działalności zarówno ustalone normy czasu pracy kierowcy, jak i dopuszczalne przez ustawodawcę "zapasy" czasowe, po przekroczeniu których nakładana jest sankcja, winien tak planować realizacje zadań przewozowych, by zapewnić kierowcy możliwość bezwzględnego przestrzegania norm czasu pracy. Jednakże celem wykazania prawidłowego planu trasy nie wystarczającym jest pozostawienie kierowcy czasu i dowolności wyboru trasy. Plan trasy winien przykładowo przynajmniej na etapie planu wykazywać przewidywaną drogę, miejsca postojów i przede wszystkim miejsca odpoczynku i parkowania. Słusznie organ podkreślił tutaj, iż prowadzenie właściwej kontroli pracy kierowców leży w interesie przedsiębiorcy. Normodawca nie określa bowiem wprost katalogu czynności jakich należy dokonać aby prawidłowo zabezpieczyć prace kierowców a tym samym mogą być to zarówno kontrole telefoniczne, GPS czy tez inne formy oddziaływania przedsiębiorcy na prawidłowe zachowania kierowców, (por. wyrok NSA z dnia 12. 12. 2012 roku sygn. akt II GSK 1862/11,wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10. 07. 2013 roku sygn. akt II SA/Gl 274/13).
Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu prawidłowo organy administracyjne obu instancji nie uznały za wystarczające okoliczności opisów na przedmiotowych wydrukach co do uchylenia się strony skarżącej od odpowiedzialności za zaistniałe naruszenia.
Odnosząc się natomiast do braku adnotacji na wydruku tachografu co do odebrania odpoczynku dziennego wskazać należy, że błąd kierowcy w obsłudze tachografu nie uzasadnia odstąpienia od sankcji powstałego naruszenia w tym zakresie. Tymczasem przesłanek wymienionych w art. 92c ust. 1 u.t.d. nie da się wykazać jedynie przez przywołanie takich okoliczności. Okolicznościami, o których mowa w tym przepisie, mogą być bowiem wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Sam zaś fakt, że winę za naruszenia ponosi kierowca, nie stanowi przesłanki zwalniającej przedsiębiorcę od odpowiedzialności. Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do niemożliwych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze, z przedsiębiorcy na jego kierowców. Samowolne, czy też dotknięte błędami działanie kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności, w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a w istocie rzeczy jest ono wyłącznie skutkiem mankamentów w organizacji pracy samego przedsiębiorstwa oraz wynikiem braku skutecznych rozwiązań mających na celu szkolenie i zdyscyplinowanie pracownika. Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ma charakter wyjątkowy i podlega interpretacji ścieśniającej. Odpowiedzialność podmiotu prowadzącego działalność transportową jest rygorystyczna z powodu dążenia do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Do zwolnienia przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy z odpowiedzialności konieczne jest wykazanie podjęcia w ramach organizacji przewozu wszystkich niezbędnych środków, w tym stosowanie dostępnych środków technicznych umożliwiających śledzenie ruchu pojazdu i jego konfrontowanie ze wskazaniami tachografu, a w konsekwencji dowiedzenie, że do naruszenia doszło na skutek obiektywnych, nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych okoliczności, na które przedsiębiorca nie miał wpływu (por. wyrok NSA z 22 czerwca 2022 r. II GSK 194/19 i powołane w nim orzecznictwo).
Podsumowując, w świetle argumentacji skargi, że skarżący nie ponosi odpowiedzialności za powstałe naruszenia, gdyż doszło do sytuacji wyjątkowych nawiązując do powyższych wywodów - art. 92b ust. 1 i art. 92 c ust. 1 u.t.d. nie znalazł zastosowania w sprawie, ponieważ skarżący nie wykazał/nie udowodnił przesłanek określonych w tych przepisach. Ciężar takiego udowodnienia spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi to wykazać, a nie bez dowodów jedynie wskazać, że dołożył należytej staranności i nie miał wpływu na powstałe naruszenia przepisów transportu drogowego, tym bardziej że brak takiego wpływu musi istnieć realnie; okoliczności na to wskazujące muszą być wsparte dowodami wskazanymi przez przedsiębiorcę, które potwierdzają okoliczności na które są powoływane. O ile postępowanie dowodowe w postępowaniu administracyjnym prowadzone jest przez organ z urzędu i jest on obowiązany wyjaśnić wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, to jednak nie oznacza to uwolnienia strony od aktywności w tym postępowaniu i zdjęcia z niej ciężaru dowodu okoliczności, które uważa za istotne w sprawie, i z których wywodzi korzystne dla siebie konsekwencje prawne. Skoro zaś skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek uzasadniających zastosowanie art. 92b ust. 1 i 92 c ust. 1 u.t.d. to nie było podstaw do zastosowania tych przepisów.
Stwierdzając, że GITD dokonał w sprawie prawidłowej oceny prawnej poczynionych ustaleń, dotyczących odpowiedzialności skarżącego za stwierdzone naruszenia, które odpowiadają wymogom postępowania administracyjnego uregulowanego w przepisach k.p.a. oraz nie dostrzegając innych naruszeń w zakresie prowadzonego postępowania administracyjnego w szczególności art. 6,6,8, 107 kpa Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), orzekł jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło