VI SA/Wa 2118/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów RP z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nadania tytułu rzeczoznawcy majątkowego postanawia odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi B. K. (dalej "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów RP z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nadania tytułu rzeczoznawcy majątkowego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 sierpnia 2015 r. skarżący został wezwany do uiszczenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, wpisu sądowego od skargi na ww. decyzję w wysokości 200 złotych, pod rygorem jej odrzucenia. Odpis powyższego zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 4 września 2015 r. Skarżący w dniu 14 września 2015 r. (data stempla pocztowego) wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżący do wniosku dołączył dowód uiszczenia wpisu w wysokości 200 złotych oraz dokumentację badań lekarskich z dnia 11 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Zgodnie z dyspozycją art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie ustawodawca w art. 88 p.p.s.a. postanowił, iż spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wnioskiem spóźnionym jest wniosek złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a., a więc złożony po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Fakt spóźnienia musi wyraźnie wynikać z treści wniosku. W pierwszej kolejności zatem należało ustalić, czy skarżący dochował terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, gdyż od spełnienia tego warunku zależy możliwość jego merytorycznego rozpoznania przez Sąd. W niniejszej sprawie termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi upływał z dniem 11 września 2015 r. Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu skarżący złożył 14 września 2015 r., na co wskazuje data stempla pocztowego na kopercie. Oznacza to, że zachowany został siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Przystępując do rozpatrzenia okoliczności podnoszonych we wniosku o przywrócenie terminu, należy podkreślić, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Brak winy oznacza sytuację, w której wystąpiły niezależne od strony i niemożliwe do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, Sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Tym samym może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt. II OZ 712/08 niepubl.). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny, wymagając od strony należytej staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99). W orzecznictwie sądowym wskazać można następujące przykłady okoliczności faktycznych, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu: mylne pouczenie o środkach zaskarżenia (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2004r., sygn. III SA 1983/03); obalenie domniemania doręczenia adresatowi pisma (por. postanowienie NSA z dnia 4 września 2001r., sygn. II SA/Po 2646/00); nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001r., sygn. I SA/Wr 676/99). Sąd zwraca uwagę, że wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona uprawdopodobni brak winy w przekroczeniu terminu. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., II SA/Ka 1977/00, LEX nr 655239). Uprawdopodobnienie nie oznacza więc udowodnienia braku winy. W piśmiennictwie uprawdopodobnienie określane jest jako ułatwione postępowanie dowodowe, postępowanie zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, surogat, namiastka dowodu bądź środek zastępczy dowodu niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (za: M. Iżykowski, Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym, NP 1980, nr 3, s. 75). Ratio legis wprowadzenia instytucji uprawdopodobnienia do postępowania sądowoadministracyjnego, podobnie jak i do innych procedur sądowych, związane jest z charakterem spraw, w których ma ona zastosowanie, oraz funkcją, jaką w tym postępowaniu spełnia. Ma ona stanowić pomoc dla stron i dla sądów w rozstrzyganiu incydentalnych wniosków procesowych bez zbędnego przedłużania postępowania w sprawie. Uprawdopodobnienie zezwala na przyjęcie za wiarygodne istnienia faktów, z którymi określony przepis wiąże skutki prawne, na podstawie bardziej lub mniej udokumentowanych twierdzeń strony (Dauter Bogusław, Komentarz do art. 87 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Tytuł: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz LEX, 2013). Skarżący do wniosku o przywrócenie terminu dołączył dokumentację badań lekarskich z 11 września 2015 r., jako powód uchybienia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Sąd stwierdza, że dopuszczalne jest przywrócenie terminu, którego uchybienie nastąpiło z powodu choroby, jednakże strona musi wykazać, iż w związku z chorobą zaistniały przeszkody, których nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Rozważając zatem samą przesłankę choroby, jako okoliczności wyłączającej winę w niedochowaniu terminu w pierwszej kolejności należy mieć na uwadze, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, iż tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej z zastrzeżeniem spełnienia się określonych warunków. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany lub wystąpić musi nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA/Wr 676/99). Poza tym musi zostać przedstawione zaświadczenie, że stan zdrowia w danym, okresie uniemożliwiał prowadzenie spraw i dokonywanie czynności (np. postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FZ 111/08, postanowienie NSA z 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 246/08, postanowienie NSA z dnia 28 maja 2008 r. sygn. akt I GZ 143/08). Z treści wniosku o przywrócenie terminu nie można wywieść żadnej z tych przesłanek. Skarżący nie wspomniał o przebiegu choroby oraz nie określił jej charakteru, a co najważniejsze, nie wykazał związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy wizytą u lekarza oraz uchybieniem terminu do uiszczenia wpisu. Sąd stwierdza, że przedstawione przez skarżącego dokumenty potwierdzają jedynie wizytę skarżącego u lekarza chorób wewnętrznych I. S. w dniu 11 września 2015 r. Sąd nie jest w stanie odczytać jaki był powód wizyty skarżącego u lekarza, ani jakie dolegliwości lekarz chorób wewnętrznych stwierdził u skarżącego. Sąd nie prawa domniemywać powodu wizyty skarżącego u lekarza, ani prowadzić własnego postępowania dowodowego w tym zakresie. W związku z powyższym skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wyłączających jego winę w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.