VI SA/Wa 3053/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. Sp. z o. o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2015 roku nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania T. Sp. z o. o. z siedzibą w W. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. T. Sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej jako skarżąca, spółka) wniosła w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W treści formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy spółka wskazała, iż wysokość kapitału zakładowego wynosi 5 000 złotych, wartość środków trwałych 65 000 złotych a wysokość zysku na koniec 2015 roku 12 000 złotych. Spółka wskazała także, że w 2016 roku, do końca lutego, poniosła stratę w kwocie 30 tysięcy złotych. Z kolei z przesłanych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów wynika, że w okresie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia 29 lutego 2016 roku spółka przy wydatkach sięgających kwoty 202 097 złotych uzyskała przychody na poziomie 168 480 złotych. Za rok 2015 przy przychodzie na poziomie 1 944 092 złotych i kosztach jego uzyskania sięgających kwoty 1 937 tysięcy jej dochód sięgnął kwoty 6 098 złotych. Skarżąca przedłożyła nadto zapis z rachunku bankowego prowadzonego w [...] za jeden miesiąc – kwiecień 2016 roku. Wynika z niego, że na ten rachunek wpływały kwoty od kontrahentów, jak też dokonywane były wpłaty przez spółkę na rzecz kontrahentów. Nadto wypłaty gotówkowe dokonywała pani M. R. Saldo na rachunku wahało się przy tym od 2, 58 złotych do ponad 26 203 złotych. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Istotnym jest, że ustawodawca nie wprowadza wymogu braku jakiegokolwiek majątku, ale warunek braku środków, gdyż tylko za pomocą środków pieniężnych ponoszone są koszty postępowania. Co więcej, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż osoba prawna obowiązana jest do wykazania nie tylko tego, że nie posiada niezbędnych środków, ale również tego, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (p. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 266/08; postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt I GZ 62/08; postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 123/12 – publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na gruncie niniejszej sprawy należy stwierdzić, że sytuacja strony skarżącej nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Nie można bowiem w realiach przedmiotowej sprawy mówić o braku środków w sytuacji, w której z przedłożonego wydruku z rachunku bankowego spółki prowadzonego w [...] wynika, iż na ten rachunek wpływają wpłaty od kontrahentów. Niektóre wpłaty od podmiotów zewnętrznych wyniosły przykładowo 22 101 złotych lub 20 754 złotych. Co więcej, w miesiącu kwietniu pani M. R. dokonała trzynastokrotnie wypłat z rachunku bankowego w kwocie każdorazowo 4 tysięcy złotych. Ja wynika z zapisów informacji z Krajowego Rejestru Sądowego pani M. R. jest wspólnikiem spółki. Niewątpliwe spółka dysponowała więc kwotami pozwalającymi na pokrycie kosztów sądowych a struktura wydatków nie wskazuje na niemożność przeznaczenia posiadanych środków na uiszczenie wpisu sądowego, którego wysokość w niniejszej sprawie wynosi 100 złotych. Przyznania prawa pomocy nie uzasadnia przy tym strata skarżącej za dwa miesiące 2016 roku, w sytuacji w której przychód skarżącej w roku 2015 przekroczył 1 944 tysiące złotych. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniu z dnia 25 lutego 2010 r. (sygn. akt I FZ 10/10), w przypadku przedsiębiorców, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejsze zatem jest to, że skarżący uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na bardzo wysokim poziomie. Bilans przychodów i kosztów tworzony jest tymczasem na potrzeby rozliczeń podatkowych, na podstawie których trudno oceniać realne korzyści z prowadzenia działalności gospodarczej w sensie ekonomicznym. Gdyby bowiem brać pod uwagę jedynie dochody skarżącej, należałoby stwierdzić, że jej działanie w obrocie profesjonalnym jest nielogiczne i nieopłacalne, skoro prowadzi nierentowną działalność. Co więcej, skarżąca spółka została wezwana do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy a przedstawiła wyciąg dokumentujący transakcje jedynie w miesiącu kwietniu 2016 roku. Nie jest więc wiadome na etapie rozpoznawania wniosku, jakie operacje były wykonywane na tym rachunku w żądanym okresie czasu oraz jaka była wysokość salda w dwóch pozostałych miesiącach. Tymczasem fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia natomiast oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Reasumując, uznać należy, że skarżąca nie wykazała okoliczności niezbędnych do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.