VI SA/Wa 380/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant: ref. staż. Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2015 r. sprawy ze skargi D.K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję[...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2012 r.; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz D.K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ") po rozpatrzeniu odwołania D. K. (dalej: "skarżąca") utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ (dalej: "Dyrektor [...]OW NFZ") z [...] lipca 2012 r., w sprawie stwierdzenia istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącej z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od 18 listopada 2002 r. do 3 listopada 2011 r. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 102 ust. 5 pkt 24, w zw. z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.) – dalej: "ustawa o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. w listopadzie 2011 r. zwrócił się do Dyrektora [...]OW NFZ z wnioskiem o rozstrzygnięcie w drodze decyzji o obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącej - na podstawie art. 109 ustawy o świadczeniach. Rozpatrując ww. wniosek Dyrektor [...]OW NFZ decyzją z dnia [...] marca 2012 r., stwierdził istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącej z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od 18 listopada 2002 r. do 3 listopada 2011 r. Od tej decyzji skarżąca w terminie wniosła odwołanie, w którym zakwestionowała ustalenia organu pierwszej instancji. Do akt przedłożyła m.in. kserokopię podatkowej księgi przychodów i rozchodów za lata 2007-2011, który to dokument nie był znany organowi w dniu wydania decyzji. Rozpatrując odwołanie Prezes NFZ decyzją z [...] maja 2012 r., uchylił decyzję Dyrektora [...]OW NFZ i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponownie rozpatrując sprawę Dyrektor [...]OW NFZ decyzją z [...] lipca 2012 r. stwierdził istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącej z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od 18 listopada 2001 r. do 3 listopada 2011 r. Od tej decyzji skarżąca w terminie wniosła odwołanie. Wskazała w nim, że uzyskiwanie przychodów z działalności gospodarczej było efektem zaszłości zaistniałych w spółce cywilnej, której jest wspólnikiem przed 2002 r., tj. egzekucji komorniczych prowadzonych przez spółkę cywilną w stosunku do dłużników. Wskutek nie zakończenia niektórych postępowań egzekucyjnych przed 2002 r., należności wpływały na konto spółki w późniejszych latach i w konsekwencji wykazywane były w deklaracjach do Urzędu Skarbowego. Zdaniem skarżącej kwoty wykazane w jej zeznaniach podatkowych nie powinny być zaliczane do przychodów z działalności gospodarczej, gdyż stanowiły one przychód wspólników spółki cywilnej przed 2000 r., a więc zanim wspólnikiem tej spółki stała się skarżąca i zanim uzyskała ona wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Jako dodatkowy dowód, potwierdzający nieuzyskiwanie przychodów z działalności gospodarczej w latach 2002-2011, skarżąca przedłożyła także w toku postępowania kserokopię podatkowej książki przychodów i rozchodów za lata 2007-2011. Skarżąca złożyła również wyjaśnienia dotyczące konta depozytu gwarancyjnego, na które w latach 2002-2011 wpływały środki z egzekucji należności na rzecz spółki cywilnej, której była wspólnikiem. Podkreśliła, że nie wykazywała jakiejkolwiek aktywności, aby środki te uzyskać, w szczególności nie prowadziła działań egzekucyjnych, które leżały po stronie banku, ani żadnej innej działalności gospodarczej, dla której spółka została utworzona. Do wyjaśnienia dołączona została kserokopia Umowy - Porozumienia z bankiem z lutego 1997 r., w związku z wykonywaniem której utworzone zostało konto depozytu gwarancyjnego, przeznaczone do wpłaty spływających na konto spółki cywilnej zaległych należności, odzyskiwanych sukcesywnie w drodze windykacji. Skarżąca w odwołaniu zarzuciła także organowi, że ten nie uwzględnił zgłoszonych przez nią dowodów z zeznań świadków na okoliczność nieprowadzenia przez nią działalności gospodarczej. W uzasadnieniu skarżonej decyzji Prezes NFZ wskazał, że w okresie objętym decyzją organu pierwszej instancji miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw tj.: 1. art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do 31 marca 2003 r. (Dz. U. nr 28. poz. 153 ze zm.) – dalej: "ustawa o ubezpieczeniu zdrowotnym"; 2. art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do 30 września 2004 r. (Dz. U. nr 45, poz. 391 ze zm.) – dalej: "ustawa o ubezpieczeniu w NFZ", 3. zgodnie z którymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi; 4. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym do 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi"; 5. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym od 20 września 2008 r. zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej". Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ, a także art. 11 ust. 1 ustawy ubezpieczeniu zdrowotnym - powstaje i wygasa; w terminach określonych w przepisach ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.) – dalej: "ustawa o systemie". Według art. 13 pkt 4 ustawy o systemie - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego podlegały w brzmieniu obowiązującym do 20 września 2008 r.: "osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności", a od 20 września 2008 r., w brzmieniu: "osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania lej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej". Zgodnie z regulacjami art. 7 ust. 2 i art. 7d ust. 1 obowiązującej od 1 stycznia 2001r. ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. z 1999 r., nr 101, poz. 1178 ze zm.), dalej prawo działalności przedsiębiorca będący osobą fizyczną mógł podjąć działalność po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Przedsiębiorca był obowiązany zgłosić organowi ewidencyjnemu zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszące się do przedsiębiorcy wykonywanej przez niego działalności gospodarczej, w zakresie danych zawartych w zgłoszeniu do ewidencji, powstałe po dniu dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, w terminie 14 dni od dnia powstań a tych zmian, a także informacji o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej. Z dniem 20 września 2008 r. przepis art 1 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2008 r., nr 141, poz. 888), wprowadził do ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. nr 155, poz. 1095 ze zm.)- dalej: "ustawa o s.d.g.", możliwość zawieszenia działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 14a ust. 1 ustawy o s.d.g. przedsiębiorca nie zatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy. W ustawie o systemie znalazł się wówczas przepis art. 36 a ust. 2 obowiązujący od 7 marca 2009 r., który stanowił, iż: "zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej powoduje ustanie obowiązku ubezpieczeń społecznych od dni i, w którym rozpoczyna się zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej, do dnia poprzedzającego dzień wznowienia wykonywania działalności gospodarczej". Prezes NFZ zauważył przy tym, iż w stanie prawnym przed 20 września 2008 r., kiedy nie istniała formalna możliwość zgłoszenia zawieszenia działalności gospodarczej Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 19 marca 2007 r. (sygn. akt: III UK 133/06) stwierdził, że "(..)ciężar dowodu wystąpienia przesłanek uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenia społecznego (rzeczywistego zaistnienia przerwy w prowadzeniu działalności) obciąża tę stronę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne w zakresie ustania obowiązku ubezpieczenia". W związku z tym Prezes NFZ wskazał, że skarżąca posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta K. pod numerem [...], począwszy od 18 listopada 2002 r., ze wskazaniem daty rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej na dzień dokonania wpisu. Wpis został wykreślony z ewidencji z 4 listopada 2011 r. We wniosku CEIDG-1 o wykreślenie wpisu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, złożonym 18 listopada 2011 r., jako datę zaprzestania działalności gospodarczej wskazano dzień 4 listopada 2011 r. Skarżąca nie dokonywała zawieszenia ww. działalności na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Organ odwoławczy podał nadto, że skarżąca w toku postępowania informowała o niewykonywaniu pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i nadesłała do akt sprawy kserokopie m.in. załączników PIT/B tj. informacji o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej za lata 2003, 2006 i 2009 oraz kserokopię zeznania podatkowego PIT-36 za 2010 r. Zdaniem organu bezsprzecznym jest, że skarżąca wykazywała w zeznaniach podatkowych za lata 2002-2010 przychody z tytułu działalności gospodarczej, oświadczając zarazem, iż nie stanowią one przychodów działalności gospodarczej w rozumieniu zapisów art. 5a pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012, poz. 361), dalej ustawa podatkowa. Jednocześnie organ podał, że stwierdzenie, czy z punktu widzenia prawa gospodarczego publicznego istniała konieczność utrzymywania aktywnego wpisu jedynie dla celów egzekwowania wierzytelności, pozostaje poza jego kompetencjami. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wskazał bowiem, iż począwszy od 1 lipca 2007 r. pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną) wydaje na wniosek zainteresowanego w jego indywidualnej sprawie Minister Finansów. Z uwagi na powyższe Prezes NFZ uznał, że nie posiada legitymacji do występowania do organów skarbowych o udzielenie informacji dotyczącej podatników, jak też nie posiada uprawnień do oceny charakteru przychodów, jakie uzyskiwała spółka w spornym okresie, w szczególności do oceny, czy stanowią one przychody z działalności gospodarczej. Narodowy Fundusz Zdrowia nie jest uprawniony do interpretacji przepisów prawa podatkowego, a w szczególności do stwierdzenia, czy uzyskiwane po 2000 r. wpływy na rzecz firmy spełniają warunki określone w art. 14 ust. 3 ustawy podatkowej i w konsekwencji nie zaliczają się do przychodów z działalności gospodarczej - pomimo, iż zostały wykazane w zeznaniach podatkowych. Prezes NFZ wskazał, że długotrwałe utrzymywanie aktywnego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej stanowiło wyraz woli kontynuacji tejże działalności, a egzekucja wierzytelności powstałych w ramach działalności mieści się w pojęciu wykonywania działalności. Za przesłankę wykonywania przez skarżącą działalności uznano nie tyle samo posiadanie aktywnego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, ile utrzymywanie tegoż wpisu przy jednoczesnym długotrwałym i konsekwentnym wykazywaniu przychodów z działalności gospodarczej oraz braku jednoznacznej interpretacji organu skarbowego odnośnie charakteru tychże przychodów. Prezes NFZ odnosząc się do odmowy dopuszczenia dowodu z zeznań świadków odwołał się do w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SA/Ka 2210/97 oraz do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 526/10, w których wskazano, iż przesłuchanie strony ma charakter dowodu posiłkowego oraz nie może mieć przesądzającego znaczenia dla sprawy. Oświadczenie strony nie może zastępować dowodów z dokumentów, ponieważ ten środek dowodowy nie jest w pełni obiektywny (oświadczenie składa strona zainteresowana uzyskaniem korzystnego rozstrzygnięcia). Reasumując organ odwoławczy uznał, że z brak było podstaw do uchylenia bądź zmiany decyzji Dyrektora [...]OW NFZ. Od decyzji Prezesa NFZ skarżąca w terminie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wnosząc o uchylenie obu decyzji zarzuciła naruszenie: 1. art. 7, 77 i 78 k.p.a. w zw. z 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach oraz w zw. z art. 13 pkt 4 ustawy o i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 12 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ, a także art. 11 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym na skutek nie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz poczynienia ustaleń sprzecznych ze stanem faktycznym, tj. w szczególności ustalenia, że skarżąca w okresie od 18 listopada 2002 r. do 3 listopada 2011 r. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej; 2. art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 5a pkt 6 i art. 14 ust. 1, ust. 2 pkt 7 oraz ust. 3 ustawy podatkowej poprzez ustalenie, iż nie wyrejestrowanie skarżącej w okresie od 18 listopada 2002 r. do 3 listopada 2011r. z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta K. oznacza faktyczne wykonywanie w tym czasie przez skarżącą takiej działalności. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że całkowite pominięcie przez organy zgłoszonych przez nią w toku postępowania wniosków dowodowych było spowodowane tym, że organy z góry przewidziały, iż zeznania świadków prawdopodobnie potwierdzą stanowcze i jednoznaczne stanowisko skarżącej o niepodjęciu i nieprowadzeniu w spornym okresie działalności gospodarczej. Skarżąca zarzuciła również, że organ odwoławczy powołał się przy tym na wadliwą podstawę prawną - art. 86 k.p.a., dotyczący przesłuchania strony, a nie dowodów z zeznań świadków. Zdaniem skarżącej stanowisko Prezesa NFZ odnośnie posiłkowego charakteru ww. zeznań naruszało w sposób rażący przepis art. 78 k.p.a. Zgłoszone przez skarżącą wnioski miały bowiem zasadnicze znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy, albowiem ich celem było wykazanie prawdziwości twierdzeń skarżącej, iż pomimo istnienia wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w okresie od 18 listopada 2002 r. do 3 listopada 2011 r., skarżąca w tym okresie faktycznie takiej działalności nie podjęła i nie prowadziła. Skarżąca przypomniała, że złożyła także inne dowody m.in. zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego, które zostały również całkowicie i bezpodstawnie pominięte przez Prezesa NFZ. Wyjaśniła przy tym, że w ramach spółki cywilnej nie byłaby możliwa taka sytuacja, w której jedna wspólniczka prowadzi działalność gospodarczą, a druga nie. Tym samym, skoro wspólniczka skarżącej nie była zarejestrowana w Urzędzie Skarbowym jako podatnik VAT czynny w okresie od 5 lipca 1993 r. do 1 stycznia 2000 r., a więc obejmującym okres, którego dotyczy sprawa, to jest oczywiste, że taka sama sytuacja musiała zachodzić w także w stosunku do skarżącej. Mając powyższe na uwadze skarżąca stwierdziła, że Prezes NFZ pomijając jej wnioski dowodowe nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, istotnego dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, a tym samym naruszył przepisy art. 7 i 77 k.p.a., zaś odmawiając skarżącej przeprowadzenia wnioskowanych przez nią dowodów, naruszył także przepis art. 78 k.p.a. W ocenie skarżącej organ odwoławczy naruszył przepis art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, gdyż nie wskazał żadnego dowodu, z którego wynikałoby, iż w okresie czasu objętym zaskarżoną decyzją można byłoby mówić o jakichkolwiek formach "zorganizowania" przez skarżącą działalności gospodarczej (a nawet przygotowaniach do takiego zorganizowania), a tym bardziej wykonywania takich czynności w sposób "ciągły". Zdaniem wnoszącej skargę organ poprzestał wyłącznie na domniemaniu faktycznym, iż skoro skarżąca była wpisana do ewidencji działalności gospodarczej w okresie, którego dotyczy decyzja, to tym samym działalność gospodarczą prowadziła, odrzucając jednocześnie wszelkie dowody zgłaszane przez skarżącą, które to domniemanie obalają. Sprzeczności ustaleń poczynionych przez Prezesa NFZ ze stanem taktycznym sprawy skarżąca upatruje również w ocenie charakteru prawnego niewielkich kwot, jakie w ww. okresie wpływały na rachunek bankowy spółki cywilnej. Wskazała, że od chwili dokonania przez siebie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej - co łączyło się z przystąpieniem do spółki cywilnej, ani skarżąca, ani też jej wspólniczka nie podjęły jakichkolwiek czynności, w tym także windykacyjnych. Natomiast egzekucje takie prowadził bank, we własnym imieniu i na własny rachunek, i co najważniejsze - egzekucje te dotyczyły dłużników banku, a nie spółki cywilnej. Natomiast związek tych egzekucji ze spółką cywilną, do której skarżąca przystąpiła był taki, że przed 2000 r., kiedy jeszcze spółka cywilna "A." faktycznie prowadziła działalność gospodarczą, klienci tej spółki kupowali towary, korzystając z kredytu zaciąganego w banku. W związku z podpisanym przez spółkę cywilną porozumieniem z bankiem, spółka była wówczas zobowiązana do utworzenia depozytu gwarancyjnego, który miał zabezpieczać bank, na wypadek nie spłacenia kredytów, zaciągniętych na zakup towarów od spółki cywilnej przez jej klientów. Skarżąca wyjaśniła, iż depozyt gwarancyjny, został utworzony przez ówczesnych wspólników spółki kilka lat wcześniej, zanim skarżąca przystąpiła do spółki cywilnej i pochodził z przychodów wówczas osiąganych przez wspólników i zgłaszanych do opodatkowania. Zdaniem skarżącej to, że po latach - w wyniku realizacji porozumienia z bankiem, część środków zgromadzonych w depozycie gwarancyjnym, została zwrócona na konto spółki cywilnej, w czasie gdy spółka ta już od lat działalności gospodarczej nie prowadziła, a w międzyczasie do spółki przystąpiła skarżąca, nie mogło w żadnym razie świadczyć o podjęciu, organizowaniu lub przygotowywaniu do rozpoczęcia działalności gospodarczej przez skarżącą. Wobec powyższego zdaniem skarżącej, ustalenia poczynione w ww. zakresie - bez wnikliwego zapoznania się ze stanem faktycznym sprawy i bez przeanalizowania przedstawionych dowodów, pozostają w całkowitej sprzeczności ze stanem faktycznym sprawy. Prezesa NFZ całkowicie bezkrytycznie i bez rozeznania faktycznego stanu rzeczy przyjął, iż skoro na konto spółki cywilnej wpływały środki pieniężne (bardzo niewielkie), także po dniu 18 listopada 2002 r., czyli po wpisaniu skarżącej do ewidencji działalności gospodarczej (co było połączone z jej przystąpieniem do tej spółki), to znaczyło, że skarżąca prowadziła w tym okresie działalność gospodarczą, pomimo tego, iż wszystkie okoliczności, w tym twierdzenia samej skarżącej oraz przedstawiane dowody wykazują fakty zupełnie przeciwne, a mianowicie, że żadnej działalności - w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz poprzedzających ją ustaw oraz przepisów ustawy podatkowej skarżąca faktycznie nie podjęła i nigdy nie prowadziła. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 2591/12 oddalił skargę. Sąd podzielił stanowisko organów NFZ, że utrzymywanie przez okres ponad 8 lat tzw. "aktywnego wpisu" dotyczącego działalności gospodarczej, a także brak zgłaszania przerw, czy też zawieszenia działalności świadczy co najmniej o gotowości skarżącej do wykonywania tej działalności. Sąd I instancji uznał, że wbrew zarzutom skargi przepisy obowiązującego prawa nie wymagały utrzymywania tzw. aktywnego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej tylko i wyłącznie dla potrzeb zabezpieczenia wpływu należności windykacyjnych, o których mówi skarżąca. W jego ocenie skarżąca nie wyjaśniła w sposób logiczny i wyczerpujący konieczności posiadania owego wpisu skoro nie można wykluczyć sytuacji, w której w wypadku rozwiązania spółki cywilnej ww. należności te mogłoby bez przeszkód wpływać na konto byłych wspólników. Zdaniem Sądu I instancji dowód w tej kwestii obciążał skarżącą, nie zaś organ administracji publicznej. Zatem z żadnego z dokumentów przedstawionych przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego nie wynika potrzeba utrzymywania wpisu działalności gospodarczej tylko i wyłącznie dla celów windykacji należności spółki cywilnej. W konsekwencji organy zasadnie przyjęły domniemanie, że istnienie przedmiotowego wpisu w okresie od 2002 r. do 2011 r. świadczy co najmniej o gotowości do prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą. Zatem zarówno organ odwoławczy, jak i Dyrektor [...]OW NFZ właściwie uznały, że skarżąca podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego od chwili wpisania działalności do ewidencji, aż do momentu wykreślenia jej z ewidencji. WSA w Warszawie stwierdził, ze utrzymywania wpisu przy jednoczesnym długotrwałym i konsekwentnym wykazywaniu przychodów z działalności gospodarczej, niezależnie od ich źródła świadczy na niekorzyść skarżącej. Natomiast brak jednoznacznej interpretacji organu skarbowego odnośnie charakteru tychże przychodów pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Wobec tego Sąd I instancji doszedł do przekonania, że organy administracji nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego. W toku postępowania – w ocenie Sądu – nie doszło także do naruszenia przepisów proceduralnych w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy. Organy przeprowadziły właściwe postępowanie dowodowe i odniosły się do wszystkich dowodów przedłożonych przez skarżącą, czemu dały wyraz w wydanych decyzjach. Sąd I instancji podzielił stanowisko organów NFZ, że przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków nie było elementem koniecznym dla wyjaśnienia sprawy, bowiem nawet w wypadku przeprowadzenia tych dowodów na korzyść skarżącej nadal wątpliwa stała się konieczność nieprzerwanego utrzymywania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej przez skarżącą. Skarżąca wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zwróciła się o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi: - na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i w konsekwencji błędne zastosowanie art. 13 pkt 4 u.s.u.s. w związku z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach poprzez przyjęcie, że przepis ten odnosi się do sytuacji skarżącej; - na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: - art. 133 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 i art. 77 k.p.a., uzasadniającym jej uchylenie, z uwagi na błędne ustalenie przez organy stanu faktycznego sprawy; - art. 141 § 4 oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niepoddanie w ramach sądowej kontroli decyzji wnikliwej analizie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, a szczególnie poprzez pominięcie istotnych dla sprawy okoliczności wynikających z materiału dowodowego załączonego do skargi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła uzasadnienie wniesionych zarzutów oraz stanowisko w sprawie. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. W piśmie z [...] października 2014 r. skarżąca podtrzymała zarzuty i wnioski zawarte w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1420/13 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Sąd II instancji uznał za zasadne twierdzenie skarżącej, że Sąd I instancji nie odniósł się do zarzutów skargi dotyczących nieprzeprowadzenia dowodów, a tym samym nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy. Dowody te zmierzały do wykazania, że skarżąca nie prowadziła działalności gospodarczej. Dotyczyły powoływanego przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego zaświadczenia z dnia [...] sierpnia 2012 r. wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, porozumienia zawartego z bankiem z dnia 13 lutego 1997 r. oraz niedopuszczenia dowodów z zeznań świadków, usprawiedliwianego przez Sąd I instancji w sposób nieuprawniony tym, że przesłuchanie świadków nie było konieczne dla wyjaśnienia sprawy bowiem nawet w wypadku przeprowadzenia tych dowodów na korzyść skarżącej nadal wątpliwa staje się konieczność nieprzerwanego utrzymywania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej przez skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się z twierdzeniem skarżącej, że z uzasadnienia wyroku wynika niekonsekwencja, z jednej strony Sąd I instancji podkreśla, że ciężar obalenia domniemania prowadzenia działalności gospodarczej wynikający z faktu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej spoczywa na stronie, z drugiej zaś nie odnosi się do przedstawionych przez stronę przeciwdowodów, jak również zarzutów pominięcia tych przeciwdowodów. Sąd II instancji podkreślił, że tylko faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej skutkuje powstaniem obowiązku ubezpieczeniowego. Oznacza to, że posiadanie wpisu w ewidencji gospodarczej przy jednoczesnym niewykonywaniu działalności gospodarczej nie powoduje powstania obowiązku ubezpieczeniowego. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że brak odniesienia się przez Sąd do postawionych zarzutów wiąże się też z zarzutem błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, implikującego uznaniem prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej ze względu na fakt utrzymywania wpisu w ewidencji działalności gospodarczej. W ocenie NSA Sąd I instancji winien się odnieść do wnioskowanych dowodów z przesłuchania świadków i powoływanego przez skarżącą zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. wydanego dla drugiej wspólniczki, z którego wynika, że ww. była zarejestrowana jako podatnik VAT czynny tylko w okresie od dnia 5 lipca 1993 r. do dnia 1 stycznia 2000 r., jak i porozumienia zawartego z bankiem z dnia 13 lutego 1997 r. Skarżąca podnosiła w zakresie powoływanego zaświadczenia, że nie jest możliwe, aby jedna ze wspólniczek spółki cywilnej działalności gospodarczej nie prowadziła, a druga taką działalność prowadziła. Skarżąca odnosząc się do porozumienia z bankiem wskazała w skardze, że z utworzonego depozytu bank zwalniał spółce odpowiednią część środków zamrożonych wcześniej w depozycie gwarancyjnym przed 1999 r. Podkreśliła, że depozyt został utworzony kilka lat wcześniej, zanim skarżąca przystąpiła do spółki (wpis do ewidencji 18 listopada 2002 r.). Podniosła także, że przychody te zostały zgłoszone do opodatkowania przez poprzednich wspólników spółki. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji winien rozstrzygając ponownie sprawę obok realizacji powyższych wskazań, w szczególności dokonać oceny charakteru wpływów na konto bankowe z tytułu depozytu pod kątem prowadzenia przez wywodzącą kasacyjnie działalności gospodarczej. Uwzględnić przy tym to, czy płaciła ona z tego tytułu podatek, ustalić charakter wykazanego przychodu, czy przychód ten był przychodem należnym w dacie wykonanych transakcji i podlegał poprzednio opodatkowaniu u ówczesnych wspólników spółki cywilnej. Wskazane bowiem okoliczności pozwolą na ocenę, czy skarżąca rzeczywiście prowadziła działalność gospodarczą podlegającą obciążeniu składkami zdrowotnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze treść art. 190 p.p.s.a., zgodnie z którym wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przyjmuje się, że wykładnia prawa wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do wykładni prawa zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych podobnych sprawach. Przez wykładnię prawa rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Niewątpliwie, należy uznać, że wykładnia prawa, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe. Sąd pierwszej instancji nie jest natomiast związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącą stanu faktycznego sprawy, bowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (tak: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 4, LexisNexis, Warszawa 2011, s. 881 i powołane tam orzecznictwo; podobnie: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 268). Obowiązek podporządkowania się wykładni prawa wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego sprawy (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 624 i cyt. tam wyrok NSA z dnia 10 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1290/07). W konsekwencji, należy uznać, że związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażoną wcześniej oceną prawną NSA, a zobowiązany jest do podporządkowania się jej w pełnym zakresie, co niewątpliwie determinuje treść nowego wyroku. Oznacza to, że w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpatrując sprawę ponownie, związany był wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 975/13. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd wskazuje, iż ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji administracyjnej Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo, w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w związku z art. 8 ust. 6 pkt 1 i art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń, osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej objęte są obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Definicję tych osób określa art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń, obowiązujący do dnia 20 września 2008 r. w brzmieniu: "osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności", a od dnia 20 września 2008 r., w brzmieniu: "osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej". W sprawie bezspornym jest, iż skarżąca posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta K. pod numerem [...], począwszy od dnia 18 listopada 2002 r., ze wskazaniem daty rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej na dzień dokonania wpisu. Wpis ten został wykreślony z ewidencji z dniem 4 listopada 2011 r. Skarżąca nie dokonywała zawieszenia ww. działalności na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. W Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS nie zidentyfikowano zgłoszenia skarżącej do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia ww. pozarolniczej działalności gospodarczej. W okresie prowadzenia pozarolniczej działalności skarżąca podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, co stanowi, iż z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności spełniała warunki do objęcia wyłącznie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Z ustaleń organu poczynionych w ramach postępowania wynika, iż w latach 2002-2011 skarżąca wykazywała przychody z tytułu działalności gospodarczej. Twierdzenia te organ oparł o kserokopię podatkowej księgi przychodów i rozchodów skarżącej za lata 2007-2011. Uzyskiwanie przychodów skarżąca uzasadniła efektem zaszłości zaistniałych w spółce przed 2002 r., a wykazane w rocznych deklaracjach podatkowych dochody stanowiły wyłącznie kwoty zwolnione z bankowego depozytu gwarancyjnego (zablokowane przed 2000 r.), proporcjonalnie do odzyskiwanych przez G. S.A. (G. Bank) środków w ramach prowadzonych w imieniu banku egzekucji komorniczych. Na potwierdzenie powyższego skarżąca przedstawiła umowę zawartą w dniu [...] czerwca 1999 r. pomiędzy A. Spółką Akcyjna a G. S.A. w K. określającą zasady współpracy w zakresie kredytowania klientów skarżącej przez Bank. Dla potrzeb wykonania ww. umowy utworzone zostało konto depozytu gwarancyjnego, przeznaczone do wpłaty spływających na konto spółki cywilnej zaległych należności, odzyskiwanych sukcesywnie w drodze windykacji. Skarżąca podkreśliła również, iż nie wykazywała jakiejkolwiek aktywności, aby powyższe środki uzyskać, w szczególności nie prowadziła działań egzekucyjnych, które leżały po stronie banku, ani żadnej innej działalności gospodarczej, dla której spółka została utworzona. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy podkreślić należy, iż podstawowe znaczenie dla objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym ma fakt rzeczywistego wykonywania - lub niewykonywania działalności gospodarczej. Wywodzenie daleko idących konsekwencji dla prowadzących działalność gospodarczą z faktu długotrwałego utrzymywania wpisu do ewidencji nie jest uprawnione, bowiem okres prowadzenia działalności wynikający z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej może być korygowany ze względu na dowody przedstawione przez osobę, która zaprzecza, iż faktycznie prowadziła działalność w całym okresie objętym wpisem do ewidencji. W orzecznictwie zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Sądu Najwyższego kwestia sezonowości prowadzonej działalności gospodarczej, przerw w jej wykonywaniu z różnych względów a także rozpoczęcia i zakończenia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej była już niejednokrotnie wyjaśniana. Naczelny Sąd Administracyjny w szeregu swoich wyroków (m.in. wyrok z 15 listopada 2006 r. sygn. akt II GSK 191/06) wskazywał, że jest dopuszczalne przeprowadzenie dowodu na okoliczność faktyczną, że pomimo istnienia wpisu do ewidencji, działalność gospodarcza w rzeczywistości nie jest czy nie była wykonywana. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt II GSK 22/10 stwierdzając m. in., że: "możliwe jest wpisanie do ewidencji działalności gospodarczej podmiotu, który z różnych powodów nie będzie prowadził tej działalności w ogóle. Ustawodawca kreując zakres podmiotowy obowiązków uiszczania składek na ubezpieczenie zdrowotne w sposób konsekwentny posługuje się pojęciem "prowadzenia pozarolniczej działalności" odnoszącej się do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Tym samym w zakresie ustalenia podmiotów objętych ubezpieczeniem zdrowotnym nie ma znaczenia, czy i od kiedy dany podmiot stał się przedsiębiorcą lecz wyłącznie to, czy faktycznie prowadzi działalność gospodarczą. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nadawanie takiego znaczenia wykazanemu w ewidencji działalności gospodarczej okresowi bez możliwości jego skorygowania na podstawie ustaleń faktycznych co do prowadzenia działalności, nie jest zasadne. Zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi jedynie podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest czynnością tożsamą z podjęciem takiej działalności. Dokonując oceny czy dany podmiot prowadzi, czy też nie prowadzi działalności gospodarczej, będącej przesłanką stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, należy uwzględnić wszystkie zgromadzone w sprawie dowody. Wpis do ewidencji działalności gospodarczej może być traktowany w danej sprawie jako okoliczność o istotnym znaczeniu, lecz nie może być okolicznością decydującą o prowadzeniu przez daną osobę działalności gospodarczej. Czynność organu administracji publicznej, jaką stanowi wpis do ewidencji, tworzy prawną możliwość wykonywania działalności gospodarczej, stanowiąc przesłankę do jej podjęcia. Zatem okoliczność wpisania danej osoby do ewidencji warunkuje, a przez to uprawdopodabnia następcze prowadzenie tej działalności, choć nie może być gwarantem takiej okoliczności". Rozpatrując sprawę w tym zakresie, Sąd miał także na uwadze wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2015 r. (sygn. akt : II GSK 2053/13), wydanego w sprawie wspólniczki skarżącej, w tożsamym stanie faktycznym oraz prawnym. Z powyższych względów Sąd rozpatrując ponownie sprawę nie mógł podzielić stanowiska organu zawartego w zaskarżonej decyzji. Podkreślić bowiem trzeba, iż skarżąca przedstawiła konkretne dowody na okoliczność, iż w omawianym okresie nie prowadziła działalności gospodarczej, lecz tylko była wpisana do ewidencji działalności gospodarczej. W latach 2002-2011 skarżąca wykazywała co prawda przychody z tytułu działalności gospodarczej ale wykazane w rocznych deklaracjach podatkowych dochody stanowiły wyłącznie kwoty zwolnione z bankowego depozytu gwarancyjnego (zablokowane przed 2000 r.), proporcjonalnie do odzyskiwanych przez G. S.A. (G. Bank) środków w ramach prowadzonych w imieniu banku egzekucji komorniczych. Wynika to z umowy zawartej w dniu [...] czerwca 1999 r. pomiędzy A. Spółką Akcyjna a G. S.A. w K. określającej zasady współpracy w zakresie kredytowania klientów skarżącej przez Bank. Utworzone na te potrzeby konto depozytu gwarancyjnego, przeznaczone było tylko do wpłat na konto spółki cywilnej zaległych należności, odzyskiwanych sukcesywnie w drodze windykacji. W tym stanie rzeczy nie jest możliwe podzielenie stanowiska organu, że dla prowadzenia przez skarżącą działalność gospodarczej decydował fakt długotrwałego utrzymywania wpisu do działalności gospodarczej. Badając sprawę ponownie organ uwzględni ocenę prawną dokonaną przez Sąd w tym zakresie. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 p.p.s.a. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 2 wyroku.