VI SA/Wa 506/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 506/15 w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia katy pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia postanawia odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku B. K. (dalej "skarżący") w dniu 16 października 2015 r. (data stempla pocztowego) wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 506/15. Do pisma skarżący dołączył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz dokumentację medyczną małżonki U. K. w postaci: wyniku badania patomorfologicznego [...], karty informacyjnej leczenia szpitalnego - Ośrodek Chemioterapii Dziennej oraz zaświadczenia lekarskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Zgodnie z dyspozycją art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie ustawodawca w art. 88 p.p.s.a. postanowił, iż spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wnioskiem spóźnionym jest wniosek złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a., a więc złożony po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Fakt spóźnienia musi wyraźnie wynikać z treści wniosku. W pierwszej kolejności należało więc ustalić, czy skarżący dochował terminu skazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 2 października 2015 r. upływał z dniem 9 października 2015 r. Wniosek o przywrócenie terminu skarżący złożył 16 października 2015 r., na co wskazuje data stempla pocztowego na kopercie. Oznacza to, że zachowany został siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Przystępując do rozpatrzenia okoliczności podnoszonych we wniosku o przywrócenie terminu, należy podkreślić, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Brak winy oznacza sytuację, w której wystąpiły niezależne od strony i niemożliwe do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, Sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Tym samym może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt. II OZ 712/08 niepubl.). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny, wymagając od strony należytej staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99). W orzecznictwie sądowym wskazać można następujące przykłady okoliczności faktycznych, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu: mylne pouczenie o środkach zaskarżenia (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2004r., sygn. III SA 1983/03); obalenie domniemania doręczenia adresatowi pisma (por. postanowienie NSA z dnia 4 września 2001r., sygn. II SA/Po 2646/00); nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001r., sygn. I SA/Wr 676/99). Sąd zwraca uwagę, że wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona uprawdopodobni brak winy w przekroczeniu terminu. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., II SA/Ka 1977/00, LEX nr 655239). Uprawdopodobnienie nie oznacza więc udowodnienia braku winy. W piśmiennictwie uprawdopodobnienie określane jest jako ułatwione postępowanie dowodowe, postępowanie zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, surogat, namiastka dowodu bądź środek zastępczy dowodu niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (za: M. Iżykowski, Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym, NP 1980, nr 3, s. 75). Ratio legis wprowadzenia instytucji uprawdopodobnienia do postępowania sądowoadministracyjnego, podobnie jak i do innych procedur sądowych, związane jest z charakterem spraw, w których ma ona zastosowanie, oraz funkcją, jaką w tym postępowaniu spełnia. Ma ona stanowić pomoc dla stron i dla sądów w rozstrzyganiu incydentalnych wniosków procesowych bez zbędnego przedłużania postępowania w sprawie. Uprawdopodobnienie zezwala na przyjęcie za wiarygodne istnienia faktów, z którymi określony przepis wiąże skutki prawne, na podstawie bardziej lub mniej udokumentowanych twierdzeń strony (Dauter Bogusław, Komentarz do art. 87 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Tytuł: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz LEX, 2013). Skarżący do wniosku o przywrócenie terminu dołączył dokumentację medyczną małżonki U. K. w postaci: wyniku badania patomorfologicznego [...], karty informacyjnej leczenia szpitalnego - Ośrodek Chemioterapii Dziennej oraz zaświadczenia lekarskiego. Skarżący wskazał, że uchybienie siedmiodniowemu terminowi w sprawie nastąpiło bez jego winy. Małżonka skarżącego U. K. od ponad roku leczy się z powodu nowotworu piersi. Po wykonaniu u niej we [...] 2014 r. zabiegu operacyjnego jest leczona w Zakładzie Radioterapii i w Poradni Chemioterapii [...] Centrum Onkologii w K. Ze względu na stopień zaawansowania choroby wymaga stałej opieki onkologicznej. Przechodzi wiele badań, zabiegów, konsultacji specjalistycznych. Wymaga także wsparcia i stałej opieki skarżącego. Skarżący zamieszkuje wyłącznie z małżonką, wozi ją samochodem na wszystkie zabiegi i konsultacje. Skarżący wyjaśnił, że w dniu 9 października 2015 r. miały miejsce kolejne wielogodzinne badania, zabiegi, a także wizyty konsultacyjne w Centrum Onkologii, na które skarżący musiał małżonkę zawieźć, a po zabiegach otoczyć ją opieką. W tej sytuacji skarżący nie mógł nawet myśleć o innych sprawach. Choroba żony jest dla skarżącego ciężkim ciosem i absorbuje go do tego stopnia, że nie był w stanie sprostać innym obowiązkom. Sąd stwierdza, że dopuszczalne jest przywrócenie terminu, którego uchybienie nastąpiło z powodu choroby, jednakże strona musi wykazać, iż w związku z chorobą zaistniały przeszkody, których nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Rozważając zatem samą przesłankę choroby, jako okoliczności wyłączającej winę w niedochowaniu terminu w pierwszej kolejności należy mieć na uwadze, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej z zastrzeżeniem spełnienia się określonych warunków. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany lub wystąpić musi nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA/Wr 676/99). Poza tym musi zostać przedstawione zaświadczenie, że stan zdrowia w danym, okresie uniemożliwiał prowadzenie spraw i dokonywanie czynności (np. postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FZ 111/08, postanowienie NSA z 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 246/08, postanowienie NSA z dnia 28 maja 2008 r. sygn. akt I GZ 143/08). W ocenie Sądu żadna z powyższej wskazanych sytuacji nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Sam skarżący wskazał, że choroba małżonki trwa już ponad rok czasu. W ostatnim dniu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnia wyroku, tj. 9 października 2015 r. skarżący powinien spodziewać się konieczności zawiezienia małżonki na wielogodzinne badania i zabiegi oraz otoczenia ją opieką. Z oświadczeń skarżącego oraz przedstawionych niego dokumentów nie wynika również, aby stan zdrowia jego żony w tym dniu uległ nagłemu pogorszeniu. W związku z powyższym Sąd stwierdza, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wyłączających jego winę w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 2 października 2015 r. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.