VI SA/Wa 587/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant ref. staż. Agata Rosiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą we [...] na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie naruszenia zakazu reklamy apteki, nałożenia kary pieniężnej oraz nakazu wyposażenia apteki w regały ekspedycyjne oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2018 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej "GIF") utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego (dalej "WIF") z [...] sierpnia 2017 r., którą stwierdzono prowadzenie reklamy apteki ogólnodostępnej pod nazwą: "[...]", położonej w O. przy ul. K. [...] oraz jej działalności przez B. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "skarżąca") oraz nałożono karę pieniężną w kwocie 5.000 złotych. Jako podstawę prawną skarżonej decyzji GIF wskazał art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, ustawy z 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2211 ze zm.), dalej "p.f.", a także art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), dalej. "k.p.a." w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935). Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W trakcie kontroli doraźnej apteki ogólnodostępnej o nazwie [...] położonej w O., przy ul. K. [...], prowadzonej przez podmiot B. sp. z o. o. z siedzibą w W., przeprowadzonej [...] marca 2017 r. oraz [...] kwietnia 2017 r. stwierdzono następujące niezgodności: 1) prowadzenie reklamy apteki oraz jej działalności poprzez: a) umieszczenie na regałach, na tacach, na stole ekspedycyjnym oraz na stojaku z produktami w izbie ekspedycyjnej oznakowań o treści "PROMOCJA", "SUPER CENY", "WYRZEDAŻ" odnoszących się do oferowanych produktów; b) zamieszczanie w izbie ekspedycyjnej informacji sugerujących obniżkę ceny produktów, takich jak oznakowania z podaną regularną ceną oraz nową, obniżoną ceną lub z wcześniejszymi wyższymi cenami oraz aktualnymi cenami, nazwą marki produktu z informacją "-20%", napisami o treści "-25 %!", "-50 %", "-70 %"; c) oferowanie produktów w opakowaniach z napisami o treści "DRUGI PRODUKT 75% TANIEJ", "¡SZTYFT OCHRONNY GRATIS!", "!49%GRATIS!"; d) umieszczenie na stole ekspedycyjnym podkładek oraz plakatów, z nazwami produktów leczniczych, ich cenami oraz uwidocznionymi opakowaniami; - mającej na celu wywołanie pozytywnego wizerunku apteki, a w konsekwencji wzbudzenie zainteresowania oferowanymi przez aptekę produktami, zmierzające do zachęcania do nabywania w tej właśnie aptece produktów, w tym również produktów leczniczych oraz wspierania zwiększania sprzedaży, co stanowi naruszenie art. 94a ust.1 ustawy - Prawo farmaceutyczne; 2) wyposażenie apteki w regały ekspedycyjne niezabudowane do wysokości co najmniej 60 cm od podłogi co stanowiło naruszenie przepisu § 8 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 października 2002 r. - W sprawie szczegółowych wymogów, jakim powinien odpowiadać lokal apteki. Uchybienia te zostały zawarte w protokole z [...] maja 2017 r., a podpisany protokół z kontroli apteki wpłynął do Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego w K. 2 czerwca 2017 r. W konsekwencji WIF z urzędu wszczął wobec skarżącej postępowanie administracyjne w sprawie prowadzenia przez nią reklamy apteki ogólnodostępnej o nazwie "[...]", zlokalizowanej w O. przy ul. K. [...] (dalej "Apteka"). Jednocześnie, WIF wezwał w charakterze świadka M. W. - kierownika apteki ogólnodostępnej o nazwie [...] położonej w O., przy ul. K. [...], do osobistego stawiennictwa w siedzibie organu, celem złożenia wyjaśnień w sprawie niezgodności stwierdzonych w trakcie kontroli doraźnej przedmiotowej apteki, mogących świadczyć o naruszeniu ustawowego zakazu reklamy aptek ich działalności. Podczas przesłuchania świadek w odpowiedzi na zadane pytania poinformowała, że umieszczanie: 1) w izbie ekspedycyjnej oznakowań o treści: "PROMOCJA", "SUPER CENY", "WYRZEDAŻ" odnoszących się do oferowanych produktów; 2) informacji sugerujących obniżkę ceny produktów, takich jak oznaczenia z podaną regularną ceną oraz nową, obniżoną ceną lub z wcześniejszymi wyższymi cenami i aktualnymi cenami, nazwą marki produktu z informacją -20%, napisami na o treści "-25 %!", "-50 %", "-70 %"; 3) na stole ekspedycyjnym podkładek oraz plakatów, z nazwami produktów leczniczych, ich cenami oraz uwidocznionymi opakowaniami, - było prowadzone na polecenie kierownictwa firmy, były to wytyczne co do sposobu umieszczania powyższych oznakowań. Oznaczenia zostały umieszczone na koniec lutego 2017 r. i znajdowały się w lokalu apteki do dnia kontroli. Po kontroli oznakowania zostały usunięte. Kierownik apteki oświadczyła, że "w związku z prowadzonymi działaniami nie zauważyła zwiększonego zainteresowania produktami, które były oznakowane. Akcje dotyczące poszczególnych produktów były prowadzone sezonowo. Materiały reklamowe dostarczano pocztą. Prowadzone akcje nie miały wpływu na wielkość sprzedaży. (...) Pacjenci chodzą pomiędzy aptekami porównują ceny i sami decydują o zakupie. Reklamy zaprzestano po kontroli [...] marca 2017 r." Świadek potwierdziła także, że do [...] lipca 2017 r. zostaną zabudowane regały ekspedycyjne. Po przeprowadzeniu postępowania, [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w K. zakończył prowadzone postępowanie administracyjne decyzją z [...] sierpnia 2017 r., znak: [...], którą: 1) stwierdził naruszenie ustawowego zakazu reklamy aptek i ich działalności poprzez prowadzenie reklamy apteki ogólnodostępnej o nazwie [...] położonej w O., przy ul. K. [...], polegającej na: a) umieszczeniu na regałach, na tacach, na stole ekspedycyjnym oraz na stojaku z produktami w izbie ekspedycyjnej oznakowań o treści "PROMOCJA", "SUPER CENY", "WYRZEDAŻ" odnoszących się do oferowanych produktów; b) zamieszczeniu w izbie ekspedycyjnej informacji sugerujących obniżkę ceny produktów, takich jak oznakowania z podaną regularną ceną oraz nową, obniżoną ceną lub z wcześniejszymi wyższymi cenami oraz aktualnymi cenami, nazwą marki produktu z informacją "-20%", napisami o treści "-25 %!", "-50 %", "-70 %"; c) oferowaniu produktów w opakowaniach z napisami o treści "DRUGI PRODUKT 75% TANIEJ", "ISZTYFT OCHRONNY GRATIS!", J49% GRATIS!"; d) umieszczeniu na stole ekspedycyjnym podkładek oraz plakatów, z nazwami produktów leczniczych, ich cenami oraz uwidocznionymi opakowaniami; 2) nałożył na przedsiębiorcę B. sp. z o. o. z siedzibą w W., karę pieniężną w wysokości 5 000,00 zł (słownie: pięć tysięcy złotych) z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne, w zakresie opisanym w punkcie I niniejszej decyzji; 3) umorzył postępowanie w części dotyczącej wydania nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy apteki i jej działalności w sposób opisany w punkcie I decyzji; 4) nakazał wyposażenie apteki w regały ekspedycyjne zabudowane do wysokości co najmniej 60 cm od podłogi. Skarżąca zaskarżyła odwołaniem decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w całości, wnosząc o jej uchylenie, umorzenie postępowania lub jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania organowi l instancji, zarzucając: 1) naruszenie art. 61 § 4 w zw. z art. 8 § 1 i art. 10 k.p.a. polegające na niezgodności pomiędzy przedmiotem postępowania opisanym w zawiadomieniu o jego wszczęciu a treścią wydanej w sprawie decyzji administracyjnej, a w szczególności niezawiadomieniu Strony, iż Organ prowadzi postępowanie administracyjne w przedmiocie naruszenia zakazu reklamy aptek, a mimo to wydanie decyzji w tym zakresie; 2) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak zebrania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego materiału dowodowego w sprawie; 3) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 80 w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do nieuzasadnionego przyjęcia, że w aptece ogólnodostępnej zlokalizowanej w O. przy ul. K. [...] była prowadzona reklama, podczas gdy prawidłowa ocena zebranego, aczkolwiek niepełnego materiału dowodowego nie pozwalała na wysnucie takiego wniosku; 4) błędną wykładnię art. 94 a ust. 1 u.p.f. w zw. z art. 4 ustawy - o informowaniu o cenach towarów i usług - poprzez przyjęcie, iż informacją o obniżkach cen, prowadzonych w aptece promocjach cenowych stanowi niedozwolona reklamę apteki, podczas gdy apteka jest uprawniona i zobowiązana do zapewniania pacjentom dostępu do takich informacji; 5) naruszenie prawa materialnego, a to art. 129b ust. 2 u.p.f. poprzez dokonanie niewłaściwej oceny przesłanek uwzględnianych przy ustaleniu wysokości nałożonej na stronę kary pieniężnej. Po rozpoznaniu odwołania, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, GIF wskazał na art. 94a ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne, który stanowi o zakazie reklamy aptek i ich działalności, przy czym, spod powyższego zakazu wyłączona jest jedynie informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki. Wskazał na sposób rozumienia zakazu wypracowany w orzecznictwie sądów administracyjnych. M.in. przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 sierpnia 2014 r., sygn., akt: II GSK 1000/13, z którego wynika, że: "(...) reklamą (jako taką) jest działalność sprzedawcy polegająca na informowaniu lub zachęcaniu do określonego zachowania się nabywcy, mająca na celu zwiększenie jego obrotów. W przypadku reklamy produktu leczniczego tym «określonym zachowaniem» będzie zachęcanie do stosowania tego produktu, natomiast w przypadku reklamy apteki lub jej działalności będzie to zachęcanie do korzystania z jej usług. «Zwiększeniem obrotów» sprzedającego będzie w przypadku reklamy produktu leczniczego zwiększenie liczby przepisywanych recept, dostarczania, sprzedaży lub konsumpcji produktów leczniczych, zaś w przypadku reklamy apteki lub jej działalności będzie to zwiększenie liczby przeprowadzanych przez nią transakcji lub ich wartości." Także w wyroku z 10 grudnia 2012 r., sygn. akt: VI SA/Wa 1756/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że: "(...) reklamą apteki, jest każdego rodzaju informacja, której celem jest zachęta do nabycia oferowanych przez aptekę towarów lub skorzystania z określonych usług. Reklama może przyjmować różne formy, w szczególności: haseł, sloganów, spotów TV, ulotek, billboardów, folderów czy gazetek. Za reklamę apteki zostały również uznane czynności polegające na wręczaniu bonów rabatowych, umieszczanie obok nazwy apteki "niskie ceny", "wysokie rabaty". (...) Ponadto na gruncie art. 94a ustawy Prawo farmaceutyczne za reklamę apteki i jej działalności uznaje się każde działanie poza informowaniem o lokalizacji i godzinach pracy apteki." Organ przywołał też inne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (z 24 stycznia 2013 r., sygn. akt: VI SA/Wa 1908/12, z 17 grudnia 2007 r. sygn. akt: VII SA/Wa 1707/07, z 6 marca 2008 r. sygn. akt: VII SA/Wa 2216/07, z 17 października 2008 r. sygn. akt: VII SA/Wa 698/08, z 20 września 2010 r., sygn. akt: VI SA/Wa 838/10), w których wskazano, że: za reklamę działalności apteki należy uznać każde działanie, skierowane do publicznej wiadomości, niezależnie od sposobu i metody jego przeprowadzenia oraz środków użytych do jego realizacji, jeżeli jego celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych oferowanych w danej aptece. Mając na uwadze stanowisko orzecznictwa oraz ustalenia poczynione w toku postępowania, Główny Inspektor Farmaceutyczny podzielił ustalenia [...] WIF i ocenę, że oznaczenia umieszczone w ww. aptece zawierające komunikat: "PROMOCJA", "SUPER CENY", "WYRZEDAŻ", "DRUGI PRODUKT 75% TANIEJ", "ISZTYFT OCHRONNY GRATIS!", "!49% GRATIS!", "-25 %!", "-50 %", "-70 %" itd. stanowiły zachętę do dokonania zakupów w aptece prowadzonej przez Stronę. Tym samym, stanowiły one naruszenie art. 94a ust. 1 u.p.f. W ocenie organu, przeciętny odbiorca przekazu niesionego przez przedmiotowe komunikaty reklamowe nie posiada wiedzy z zakresu prawa farmaceutycznego, nie jest także dla niego oczywiste, jaki jest status prawny wyrażeń: ""PROMOCJA", "SUPER CENY", "WYRZEDAŻ", "DRUGI PRODUKT 75% TANIEJ", "ISZTYFT OCHRONNY GRATIS!", "!49% GRATIS!", "-25 %!", "-50 %", "-70 %" itd. W konsekwencji, nie będzie postrzegał ich jako neutralnej informacji, ale konkretny przekaz, sugerujący korzystne ceny obowiązujące wdanej aptece. Trudno przyjąć bowiem, aby rozsądny konsument odebrał hasła: "PROMOCJA", "SUPER CENY", "WYRZEDAŻ", "DRUGI PRODUKT 75% TANIEJ", "!SZTYFT OCHRONNY GRATIS!", "!49% GRATIS!", "-25 %!", "-50 %", "-70 %" itd., jako informacje nie mające żadnego odniesienia do oferty handlowej apteki. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ podkreślił,, że nie można utożsamiać z wadliwą oceną materiału dowodowego faktu, że organ nie podzielił stanowiska skarżącej w sprawie. [...] WIF, uzasadniając swoją decyzję, ustosunkował się co do całości zebranych dowodów, jak również do poglądów skarżącej. Organ aktywnie dążył do zebrania materiałów istotnych dla rozstrzygnięcia, a także zawiadamiał ją o możliwość wglądu w akta. WIF w K. wzywał skarżącą do udzielenia wyjaśnień w postępowaniu, zatem miała ona możliwość wypowiedzenia się w sprawie, z czego aktywnie korzystała. Rozstrzygnięcie organu I instancji jest spójne, jasne i oparte na całości materiału dowodowego zebranego w sprawie. Powyższe zarzuty nie mogą z kolei zostać uzasadnione odmiennym postrzeganiem działań skarżącej stanowiących przedmiot niniejszego postępowania. Zebrane w sprawie dowody wzajemnie uzupełniają się i nie budzą wątpliwości. Główny Inspektor Farmaceutyczny nie podzielił także zarzutu naruszenia 61 § 4 w zw. z art. 8 § 1 i art. 10 k.p.a. polegające na niezgodności pomiędzy przedmiotem postępowania opisanym w zawiadomieniu o jego wszczęciu a treścią wydanej w sprawie decyzji administracyjnej, a w szczególności niezawiadomieniu skarżącej, iż organ prowadzi postępowanie administracyjne w przedmiocie naruszenia zakazu reklamy aptek, a mimo to wydanie decyzji w tym zakresie. Organ na poparcie swojego stanowiska przytoczył treść zawiadomienia o wszczęciu postępowania z[...]lipca 2017 r. oraz treść protokołu z dnia [...] maja 2017 r., który został podpisany przez skarżącą. Zdaniem organu, skarżąca został dokładnie poinformowana w jakim przedmiocie i jakim zakresie zostało wszczęte postępowanie administracyjne, a także była w posiadaniu protokołu z kontroli doraźnej. Zatem, zdaniem Głównego Inspektora Farmaceutycznego nie sposób przychylić się do argumentu Strony, jakoby przedmiot postępowania opisany w zawiadomieniu o jego wszczęciu nie korelował z treścią wydanej w przedmiotowej sprawie przez WIF w K. decyzji administracyjnej. Nie zgodził się z zarzutami odwołania, błędnej wykładni art. 94 a ust. 1 u.p.f. w zw. z art. 4 ustawy, poprzez przyjęcie, że informacją o obniżkach cen, prowadzonych w aptece promocjach cenowych stanowi niedozwolona reklamę apteki, podczas, gdy apteka jest uprawniona i zobowiązana do zapewniania pacjentom dostępu do takich informacji. Zdaniem Głównego Inspektora Farmaceutycznego, WIF w K. dokładnie przeprowadził postępowanie dowodowe, ustalił prawidłowo stan faktyczny oraz dokonując jego oceny w całości - wydał decyzję znajdującą oparcie w przepisach u.p.f., co znalazło swoje odzwierciedlenie w jej uzasadnieniu. Treść przekazu stanowił zdaniem organu przekaz reklamowy, a tym samym niedozwoloną reklamę apteki. Oznaczenia sugerujące niską cenę takie jak: "PROMOCJA", "SUPER CENY", "WYRZEDAŻ", "DRUGI PRODUKT 75% TANIEJ", "!SZTYFT OCHRONNY GRATIS!", "!49% GRATIS!", "-25 %!", "-50 %", "-70 %" itd., wyraźnie wskazują, że w przedmiotowej aptece stosowane były korzystne, atrakcyjne ceny, a do pacjentów kierowana była zachęta nabywania produktów oferowanych w aptece. Jeżeli tego typu komunikaty były przekazywane pacjentom apteki, to zasady logicznego myślenia i doświadczenia życiowego wskazują, że ma to na celu zachętę do zakupu, a więc zwiększenie sprzedaży. Jest to normalna powszechnie spotykana praktyka w handlu. Hasła reklamowe informujące o wyprzedażach, super cenach i promocjach, gazetki i inne materiały reklamowe służą tylko jednemu celowi - zwiększeniu sprzedaży towarów poprzez właśnie reklamę sprzedawcy i jego działalności. Temu właśnie służą także karteczki z cenami i hasłami reklamowymi mające przyciągać uwagę potencjalnych klientów. Powyższe zarzuty nie mogą z kolei zostać uzasadnione odmiennym postrzeganiem haseł i komunikatów reklamowych stanowiących przedmiot niniejszego postępowania. Organ dokonując oceny wagi (rozmiarów) stwierdzonego naruszenia stwierdzał, iż prowadzona reklama była narzędziem wsparcia sprzedaży i zachęcała do zakupu w przedmiotowej aptece produktów leczniczych, wyrobów medycznych i suplementów diety w wyjątkowej cenie. Jednocześnie skarżąca z uwagi na długi okres obowiązywania przepisów, będących podstawą wydania niniejszej decyzji musiała być świadoma naruszenia art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne, którego interpretację rozwija bogate orzecznictwo. Ocenił, że w przedmiotowej sprawie skarżąca zaprzestała prowadzenia niedozwolonej reklamy aptek przed dniem wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, w związku z czym wydanie decyzji nakazującej zaprzestanie prowadzenia reklamy apteki, stało się bezprzedmiotowe. Organ wskazując na treść art. 129b ust. 1 u.p.f. wyjaśnił, że określając wysokość kary pieniężnej musi odnieść się do szeregu przesłanek, w szczególności uwzględnić okres, stopień i okoliczności naruszenia art. 94a ust. 1, a także uprzednie naruszenie przepisów. Przepis nie określa zamkniętego katalogu okoliczności, które organ powinien wziąć pod uwagę. Główny Inspektor Farmaceutyczny nie znalazł możliwości obniżenia kary pieniężnej nałożonej w niniejszym postępowaniu i uznał za adekwatną do okoliczności niniejszej sprawy karę pieniężną w wysokości 5 000,00 zł. Odnosząc się do przesłanek wymiaru kary pieniężnej, określonych w art. 129b u.p.f., organ odwoławczy uwzględnił następujące czynniki: 1. przedmiotem postępowania były cztery rodzaje działalności: 2. przedmiotowa reklama nie mogła stanowić aż tak dużej zachęty do dokonania zakupów w aptece, jak inne - wprost przedstawiające korzyści związane z zakupami (np. programy lojalnościowe. listy cenowe); 3. Strona odstąpiła od działań stanowiących przedmiot postępowania przed wydaniem decyzji przez organ I instancji;  4. okres prowadzenia niedozwolonej reklamy apteki był krótki, od końca lutego 2017 r. (informacja podana przez kierownika apteki) do 13 czerwca 2017 r. (pismo Strony informujące o zaprzestaniu prowadzenia wszelkich działań reklamowych); 5. niniejsze postępowanie dotyczyło naruszenia zakazu reklamy wobec jednej apteki; 6. spółka niejednokrotnie naruszyła uprzednio zakaz reklamy aptek i ich działalności, co zostało potwierdzone ostatecznymi decyzjami m in.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. GIF uznał, że organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 5.000 złotych, bowiem przy jej wymierzaniu uwzględnił wskazane wyżej okoliczności, w szczególności krótki okres naruszenia oraz uprzednie naruszenia przez Stronę zakazu reklamy aptek. Organ odwoławczy nie znalazł możliwości dalszego "obniżenia" kary pieniężnej, skoro bezspornym jest fakt prowadzenia przez Spółkę niedozwolonej reklamy apteki. Podkreślił, że wymierzona przez GIF kara pieniężna plasuje się w dolnych granicach jej wymiaru. Kara pieniężna jest sankcją za nieprzestrzeganie przepisów, jak również ma zniechęcić do naruszenia prawa w przyszłości, stąd powinna być dolegliwa. Skarżąca nie zgadzając się decyzją GIF w terminie zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie: 1. art. 61 § 4 w związku z art. 8 § 1 kpa polegające na niezgodności pomiędzy przedmiotem postepowania opisanym w zawiadomieniu o jego wszczęciu a treścią wydanej w sprawie decyzji administracyjnej, a w szczególności niezawiadomieniu skarżącej, iż organ prowadzi postępowanie administracyjne w przedmiocie naruszenia zakazu reklamy aptek, a mimo to wydanie decyzji w tym zakresie: 2. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 104 §1 i §2 w zw. z art. 107 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez zamieszczenie w pkr 3 decyzji rozstrzygnięcia w postaci nałożenia na skarżącej kary, bez wskazania z jakiego tytułu w/w kara została nałożona; 3. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez zaniechanie zarówno przez organ I, jak i II instancji, podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, w szczególności przez zaniechanie ustalenia rzeczywistego cząsookresu przypisanej skarżącej działalności, co doprowadziło do wydania decyzji opartej na materiale niepełnym, który nie dowodzi prowadzenia przez aptekę położoną w O., przy ul. K. [...], działalności o charakterze reklamowym w zakresie wskazanym przez organy; 4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne w związku z art. 4 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług — poprzez przyjęcie, że informacja o obniżkach cen i prowadzonych w aptece akcjach promocyjnych stanowi niedozwoloną reklamę apteki, podczas gdy apteka jest uprawniona i zobowiązana do zapewniania pacjentom dostępu do takich informacji; 5. naruszenie art. 129b ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne poprzez dokonanie niewłaściwej oceny przesłanek uwzględnianych przy ustalaniu wysokości nałożonej na stronę kary pieniężnej, co doprowadziło do nałożenia kary w wysokości zawyżonej w stosunku do charakteru przypisywanego działania. Mając na uwadze wskazane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018, poz. 2107 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1392, dalej zwana: "p.p.s.a.") sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie a zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] grudnia 2018 roku, jak i utrzymana przez nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K. z dnia [...] sierpnia 2017 roku - nie naruszają przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organy Inspekcji Farmaceutycznej obu instancji, wydając sporne decyzje administracyjne, zasadnie przyjęły, że skarżąca spółka dopuściła się naruszenia zakazu reklamy apteki oraz jej działalności, o którym mowa w przepisie art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne, co dało podstawę do nałożenia stosownej kary pieniężnej, w oparciu o przepis art. 129b ust. 1 i ust. 2 cyt. ustawy. Sąd uznał jednocześnie, że organy nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym zarzucanego w skardze naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na końcowy wynik sprawy. W działaniu organów obu instancji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Według Sądu, wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest spójna i wyczerpująca. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że art. 94a ustawy - Prawo farmaceutyczne został wprowadzony ustawą z dnia 30 marca 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2007 r. Nr 75, poz. 492), w konsekwencji implementacji m. in. dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2004/27/WE z dnia 31 marca 2004 r. zmieniającej dyrektywę 2001/83/WE w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi i obowiązywał od dnia 1 maja 2007 r. Sformułowany w nim zakaz dotyczył reklamy działalności aptek lub punktów aptecznych, skierowanej do publicznej wiadomości, która w sposób bezpośredni odnosi się do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na wykazach leków refundowanych, lub produktów leczniczych lub wyrobów medycznych o nazwie identycznej z nazwą produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na tych wykazach. Art. 94a ustawy - Prawo farmaceutyczne został zmieniony z dniem 1 stycznia 2012 r. przez art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. Nr 122, poz. 696). Obecnie zatem (również w dacie wszystkich kontroli apteki prowadzonej przez skarżącą spółkę, tj. [...] stycznia 2016 roku, [...] kwietnia 2016 roku i [...] kwietnia 2017 roku oraz wydania obu spornych decyzji), art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne stanowi o zakazie reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Zakaz ten nie obejmuje jedynie informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. W ocenie Sądu, powyższe oznacza, że ww. zakaz został rozszerzony w kierunku jakiejkolwiek reklamy aptek, punktów aptecznych oraz - co istotne - ich działalności. W poprzednio wskazanym stanie prawnym, czyli przed dniem 1 stycznia 2012 r., przedmiotowy zakaz był niejako zawężony do spełnienia łącznie trzech przesłanek, gdy: działalność ta nosiła cechy reklamy, była skierowana do publicznej wiadomości oraz odnosiła się w sposób bezpośredni do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na wykazach leków refundowanych, lub produktów leczniczych lub wyrobów medycznych o nazwie identycznej z nazwą produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na tych wykazach. Zauważyć należy, że w aktualnym stanie prawnym także nie zawarto definicji reklamy apteki i jej działalności, tak jak uczyniono to przykładowo w przepisie art. 52 ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne, w zakresie reklamy produktu leczniczego. Zdaniem Sądu, posiłkując się jednakże definicjami reklamy zawartymi w publikacjach słownikowych, należy wskazać, że za reklamę uważa się każde działanie, mające na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług (tak m.in. /w:/ Wielki Słownik Wyrazów Obcych pod red M. Bańki, Wydawnictwo PWN, Warszawa 2003). Oznacza to, że reklamą apteki może być każde działanie skierowane do publicznej wiadomości, zmierzające do zwiększenia sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych w niej oferowanych. Objęcie zakazem "każdego działania" wyłącza z tej dyspozycji tylko jeden stan faktyczny, określony w zdaniu 2 art. 94a ust.1 cyt. ustawy, a więc kierowanie do publicznej wiadomości informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Warto wskazać przy tym na utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych podejście interpretacyjne co do wykładni art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne, gdzie powszechnie przyjmuje się właśnie, że reklamą jest każde działanie, które ma na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług (por. np. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 2583/15; wyrok NSA z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt II GSK 682/15; wyroki NSA z dnia 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 97/15 oraz sygn. akt II GSK 550/15; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 1718/13; wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1981/13). Z kolei Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 października 2007 r., sygn. akt II CSK 289/07 zauważył, że wypowiedź jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru - taki cel przyświeca nadawcy wypowiedzi i tak odbiera ją przeciętny odbiorca, do którego została skierowana. Wszelkie promocje (w tym zwłaszcza cenowe) są reklamą towaru i firmy, która ich dokonuje. W ocenie Sądu Najwyższego reklamą są bowiem wszelkie formy przekazu, w tym także takie, które nie zawierając w sobie elementów oceniających ani zachęcających do zakupu, mogą jednak zostać przyjęte przez ich odbiorców jako zachęta do kupna. Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, organy inspekcji farmaceutycznej trafnie wywiodły, że umieszczanie przez Skarżącą w izbie ekspedycyjnej, w miejscu dostępnym i widocznym dla pacjenta, bezpośrednio przy oferowanych produktach, wywieszki z napisem "promocja" "super ceny", "wyprzedaż", zamieszczenie w izbie ekspedycyjnej informacji sugerujących obniżenie ceny produktów, takich jak oznakowania z podana regulowaną ceną oraz nową, obniżoną lub z wcześniejszymi wyższymi cenami oraz aktualnymi cenami, nazwą marki produktu z informacją "-20%", napisami o treści "-25 %!", "-50 %", "-70 %"; oferowaniu produktów w opakowaniach z napisami o treści "DRUGI PRODUKT 75% TANIEJ", !SZTYFT OCHRONNY GRATIS!", "!49% GRATIS!", stanowiło naruszenie zakazu reklamy apteki oraz jej działalności, o którym mowa w przepisie art. 94a ust. 1 ustawy. Zdaniem Sądu, działanie takie ma na celu zachęcenie klientów do zakupu wyszczególnionych towarów, gdyż zmierza do wywołania u odbiorców zainteresowania tym konkretnym produktem, właśnie z uwagi na zaoferowanie go w promocyjnej, obniżonej cenie. Finalnie jego zadaniem jest, więc doprowadzenie do wzrostu sprzedaży, zatem stanowi ono po prostu jedno z narzędzi promocji konsumenckiej stosowanej w sprzedaży. Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku skarżącej, okoliczność, że powyższe wywieszki i oznaczenia zostały umieszczone wewnątrz apteki, wobec czego ich odbiorcami mogły być jedynie osoby, które już do apteki weszły, nie jest istotne z punktu widzenia zakazu reklamy aptek. Nie ma bowiem znaczenia, czy reklama dokonywana jest wewnątrz czy na zewnątrz apteki. Przepis art. 94a p.f. nie wyznacza granic miejscowych reklamy a zatem działalność reklamowa apteki może przejawiać się tak we wnętrzu lokalu aptecznego, jak i poza nim (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2550/14, publ. LEX nr 1817351). Sąd nie podziela zarzutu naruszenia art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne w związku z art. 4 ustawy z dnia 9 maja 2014 roku o informowaniu o cenach towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1830), który to przepis aktualizuje po stronie przedsiębiorcy obowiązek zamieszczenia informacji, że cena została obniżona oraz przyczyn takiego stanu rzeczy. Istotnie ustawa o informowaniu o cenach towarów i usług w art. 4 ust. 1 (w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonywania kontroli) przewidywała, że w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru (usługi) w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen a w przypadku obniżki ceny uwidacznia się także informację o przyczynie wprowadzenia obniżki. Z kolei art. 6 ust. 1 cyt. ustawy przewiduje możliwość sankcji pieniężnej, jeżeli przedsiębiorca nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 4. Jednakże ust. 2 cyt. art. 4 wspomnianej ustawy przewiduje delegację dla Ministra właściwego do spraw gospodarki, do określenia w drodze rozporządzenia między innymi wykazu towarów, w przypadku, których nie jest wymagane uwidocznienie ceny jednostkowej towarów (usług). I tak w myśl § 7 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (t.j. Dz. U. z dnia 15 grudnia 2015 r.) wymogu uwidaczniania cen jednostkowych nie stosuje się do produktów leczniczych w rozumieniu art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271, z późn. zm.). Nie ma zatem racji Skarżąca, wywodząc konieczność uwidaczniana promocyjnej ceny produktów leczniczych wraz z przyczyną jej obniżenia, z obawy przed sankcjami wynikającymi z ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług. W ocenie Sądu, argumentacja ta w żaden sposób nie uzasadnia stosowania przez Skarżącą oznaczeń wskazujących na promocję konkretnych leków. W istocie Skarżąca, wskazując na konieczność uniknięcia sankcji finansowych, które na gruncie ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług jej nie grożą, próbuje doprowadzić do nadania legalnego charakteru działaniom sprzecznym z dyspozycją art. 94a ustawy - Prawo farmaceutyczne. W związku z powyższym, wobec naruszenia przez Skarżącą zakazu ustanowionego w przepisie art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne, zasadne było nałożenie na nią kary pieniężnej w wysokości pięciu tysięcy złotych, na podstawie art. 129b ust. 1 cyt. ustawy. Przepis ten stanowi, że karze pieniężnej w wysokości do 50.000 złotych podlega ten, kto wbrew przepisom art. 94a ustawy - Prawo farmaceutyczne prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu pozaaptecznego oraz ich działalności. Co istotne, karę pieniężną, określoną w ust. 1, nakłada wojewódzki inspektor farmaceutyczny w drodze decyzji administracyjnej. Przy ustalaniu wysokości kary uwzględnia się w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów (ust. 2). Zdaniem Sądu, oznacza to, że wymiar kary jest ściśle uzależniony od ustaleń faktycznych związanych z naruszeniem zakazu reklamy apteki i jej działalności, jest bezpośrednią konsekwencją tych ustaleń. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organ zobligowany był do nałożenia wspomnianej kary pieniężnej, pomimo że strona skarżąca zaprzestała stosowania kwestionowanych oznaczeń produktów promocyjnych, a postępowanie o naruszenie art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne zostało w tym zakresie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K. umorzone. Należy podkreślić, że przepis art. 94a ust. 3 ustawy - Prawo farmaceutyczne stanowi, że organ może w razie stwierdzenia naruszenia zakazu prowadzenia reklamy, w drodze decyzji, nakazać zaprzestanie prowadzenia takiej reklamy. Niewątpliwie decyzja administracyjna, wydana w trybie art. 94a ust. 3 cyt. ustawy, wywołuje skutki nie tylko wobec zdarzeń mających miejsce w momencie jej wydania, ale również wobec zdarzeń mających miejsce przed jej wydaniem. Wprowadzony ustawą - Prawo farmaceutyczne model "następczego" nadzoru nad reklamą produktu leczniczego, polega na uprawnieniu organu do wydawania decyzji administracyjnych nakazujących zaprzestania ukazywania się lub prowadzenia reklamy produktów leczniczych sprzecznej z obowiązującymi przepisami dopiero po ukazaniu się danej reklamy oraz wobec potencjalnych zdarzeń w przyszłości. Zdaniem Sądu, powyższy skutek jest zgodny z intencją ustawodawcy i wynika z istoty wykonywania funkcji nadzorczych przez organ administracji publicznej. Pomimo zatem, że w niniejszej sprawie ustalono (na podstawie protokołu kontroli z dnia [...] kwietnia 2017 roku), że Skarżąca przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] sierpnia 2017 roku, zaprzestała prowadzenia we wskazanej aptece działalności reklamowej, nie stanowiło to przeszkody w nałożeniu na nią kary pieniężnej za okres, w którym taką działalność prowadziła. Sąd uznał ponadto, wbrew twierdzeniom Skarżącej, że [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny, prawidłowo ustalił wysokość nałożonej kary pieniężnej. Przy wymiarze kary pieniężnej, uwzględnił on bowiem kryteria wskazane przez ustawodawcę w przepisie art. 129b ust. 2 cyt. ustawy, czyli okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także, czy doszło już uprzednio do naruszenia przepisów przez kontrolowany podmiot. Skarżąca w swych wywodach neguje zasadność przyjęcia przez organ odwoławczy (str. 14 zaskarżonej decyzji), że udowodniony okres naruszenia miał miejsce od końca lutego 2017 roku do dnia 13 czerwca 2017 roku, kiedy to strona wskazała zaprzestanie stosowania opisanych powyżej wywieszek. Jej zdaniem, wnioskowanie organu jest sprzeczne z podstawowymi zasadami zdroworozsądkowymi, gdyż w ten sposób organ mógłby uzasadnić każde ustalenie dotyczące daty zakończenie przez skarżącą kwestionowanej działalności, także takie, że kwestionowane materiały zostały z apteki usunięte od razu po przeprowadzeniu kontroli, tj. w dniu [...] stycznia 2016 roku. Stanowisko Skarżącej nie zasługuje na akceptację. Co prawda, organ II instancji rzeczywiście przyjął okres trwania kwestionowanej działalności w ramach czasowych wskazanych w skardze. Jednakże, wbrew twierdzeniom skargi, nie jest możliwe nawet hipotetyczne założenie, że kwestionowane materiały zostały z apteki usunięte od razu po przeprowadzeniu kontroli, tj. w [...] marca 2017 roku lub w jakimkolwiek innym dniu poprzedzającym dzień 13 czerwca 2017 roku. Otóż, ich dalsze stosowanie (po dniu [...] marca 2017 roku) potwierdziła bowiem kontrola przeprowadzona w dniu [...] kwietnia 2017 roku. Nadto, co kluczowe dla kwestii określenia wysokości kary pieniężnej, taki właśnie okres trwania naruszenia przyjął organ pierwszej instancji, wprost wskazując, że występowało ono końca lutego 2017 r. do dnia 13 czerwca 2017 r., i ten okres czasu przyjmując za podstawę nałożenia kary pieniężnej w wysokości 5 000 złotych. Zdaniem Sądu, kwota ta, przy maksymalnym możliwym pułapie karty sięgającym 50 tysięcy złotych, z pewnością, wbrew twierdzeniom skargi, nie jest kwotą wygórowaną. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niezgodności pomiędzy przedmiotem postępowania opisanym w zawiadomieniu o jego wszczęciu a treścią wydanej w sprawie decyzji, w ocenie Sądu postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało wszczęte w lipcu 2017 r. w sprawie naruszenia przez skarżącą zakazu reklamy apteki i jej działalności (art. 94a ust. 1 p.f.). Organ w zawiadomieniu tym wskazał, że do tego naruszenia doszło poprzez stwierdzenie naruszenia ustawowego zakazu reklamy apteki (szeroko ujęto w związku z niezgodnościami stwierdzonymi w trakcie kontroli doraźnej stwierdzonej w dniach [...] marca i [...] kwietnia 2017 r.). Wbrew zarzutom skargi, skoro postępowanie zostało wszczęte w sprawie naruszenia przez skarżącą zakazu z art. 94a ust. 1 p.f., to brak zawiadamiania o rozszerzeniu postępowania w sytuacji, w której skarżąca znała treść ustaleń kontroli, nie można uznać za naruszenie przepisów postepowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie wszczęto bowiem w sposób precyzyjny i skarżąca nie powinna być zaskoczona zakresem prowadzonego postępowania. Sąd nie dopatrzył się zatem ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć jakikolwiek istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., ani mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia norm prawa materialnego, a więc przede wszystkim przepisów art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne. Przeprowadzone postępowanie administracyjne, które zakończyło się wydaniem decyzji o nałożeniu kary, zostało poprzedzone sumiennym postępowaniem dowodowym, w którym organy dowiodły w sposób niewątpliwy naruszenia zakazu określonego w art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne. Według Sądu, ocena organów Inspekcji Farmaceutycznej dokonana została po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, przeprowadzonym zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 77 i art. 80 k.p.a.). Ponadto, należy uznać, że uzasadnienia decyzji organów obu instancji odpowiadają dyspozycji przepisu art. 107 § 3 k.p.a., albowiem wynika z nich ocena faktów, prawa i subsumcji oraz cele i skutki rozstrzygnięcia, co w konsekwencji oznacza, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone z poszanowaniem zasady zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa, wyrażonej w przepisie art. 8 k.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji wyroku.