VI SA/Wa 79/11

WyrokWSA w Warszawie2011-06-13

Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Piotr Borowiecki, Urszula Wilk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż napojów alkoholowych osobom, które w dniu zakupu ukończyły 17 lat, ale nie ukończyły 18 lat, stanowi podstawę do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu na podstawie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzedaż napojów alkoholowych osobom, które nie ukończyły 18 lat, stanowi naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, co jest obligatoryjną przesłanką do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a tej ustawy. Odpowiedzialność w tym zakresie ma charakter obiektywny, niezależny od winy sprzedawcy czy umorzenia postępowania karnego wobec niego. Pojęcie "nieletni" w kontekście tej ustawy oznacza osobę do lat 18.
Stan faktyczny
W sklepie skarżącego doszło do sprzedaży alkoholu dwóm osobom nieletnim, które nie ukończyły 18 lat. Organ pierwszej instancji cofnął zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało te decyzje w mocy. Skarżący kwestionował cofnięcie zezwoleń, argumentując m.in. błędną wykładnię pojęcia "nieletni" oraz fakt, że sprzedaż dokonała sprzedawczyni, wobec której umorzono postępowanie karne. Sąd administracyjny oddalił skargi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2011 r. spraw ze skarg A. J. G. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], [...], [...] w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargi Decyzjami z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] , nr [...] oraz nr [...] – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołań A. G. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], nr [...] oraz nr [...] cofających zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości odpowiednio do 4,5 % (alkoholu oraz piwa), o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa) oraz o zawartości powyżej 18 % alkoholu – przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie spożywczo-przemysłowym "[...]" przy ul. [...] w W. – utrzymało w mocy zaskarżone decyzje. Wydane decyzje zapadły w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy: W dniu [...] lipca 2009 r. Straż Miejska W. wystąpiła do Biura Działalności Gospodarczej i Zezwoleń Urzędu W. z wnioskiem o cofnięcie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych placówce handlowej "[...]" przy ul. [...] w W. w związku ze sprzedażą dwóch butelek piwa o nazwie "[...]" o zawartości alkoholu 5,6 % oraz wódki o pojemności 0,2 l osobie nieletniej – tj. D. K. urodzonemu [...] sierpnia 1991 r. W dniu [...] września 2009 r. Wydział Dochodzeniowo - Śledczy Komendy Rejonowej Policji [...] przekazał do Urzędu W. materiały dotyczące sprzedaży napojów alkoholowych w ww. sprawie, wśród których znajdowała się m. in. kserokopia poświadczona za zgodność z oryginałem paragonu fiskalnego nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. dokumentująca transakcję zakupu piwa o nazwie "[...]" oraz wódki o pojemności 0,2 l zabezpieczonego przez funkcjonariuszy Policji podczas interwencji, do której doszło w związku ze spożywaniem alkoholu w miejscu publicznym. W toku postępowania organ I instancji przesłuchał D. K., sierżanta J. S., młodszego aspiranta A. R., młodszego strażnika I. B., P. Z., strażnika G. J. oraz M. O.. W dniu [...] lutego 2010 r. przeprowadzono w sklepie [...] przy ul. [...] oględziny kopii wydruków kas rejestracyjnych i ustalono, że kopie wydruków transakcji sprzedaży z [...] lipca 2009 r. uległy zniszczeniu na skutek zalania ich wodą. Na podstawie przeprowadzonych czynności procesowych organ ustalił, że w dniu [...] lipca 2009 r. w sklepie [...] przy ul. [...] w W. – sprzedawca M. O. sprzedała nieletnim – tj. D. K. urodzonemu [...] sierpnia 1991 r. oraz P. Z. urodzonemu [...] stycznia 1992 r. - cztery butelki piwa i ćwiartkę wódki. Wobec niepowzięcia przez sprzedawcę wątpliwości co do wieku ww. nabywców, nie zażądała ona okazania dokumentów stwierdzających ich wiek. Pismem z dnia 6 maja 2010 r. o sygn. [...] Prokuratura Rejonowa W. poinformowała Prezydenta W., że wyrokiem z dnia [...] marca 2010 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla W. na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 kpk umorzył postępowanie karne wobec M. O. oskarżonej o czyn z art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Decyzjami z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], nr [...] oraz nr [...] Prezydent W. na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r. nr 70, poz. 473 ze zm.) cofnął zezwolenia wydane przez Prezydenta W. w dniu [...] grudnia 2007 r. nr [...], nr [...] oraz nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości odpowiednio do 4,5 % (alkoholu oraz piwa), o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa) oraz o zawartości powyżej 18 % alkoholu – przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie spożywczo-przemysłowym "[...]", usytuowanym przy ul. [...] w W., z terminem ważności od dnia [...] grudnia 2007 r. do dnia [...] grudnia 2016 r., udzielone A. G. – P., zam. [...]-[...] W., ul. [...]. Wyjaśniając swoje rozstrzygnięcia organ wskazał, że na sposób załatwienia rozpoznawanych spraw nie ma wpływu umorzenie przez Sąd Rejonowy dla W. – postępowania sądowego w sprawie popełnienia przez sprzedawczynię M. O. czynu z art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 kpk, tj. z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu. W odwołaniach od powyższych decyzji skarżący nie kwestionując faktu sprzedaży napojów alkoholowych D. K. oraz P. Z. podniósł, że organ myli dwa fundamentalne dla sprawy pojęcia tj. osoby nieletniej i niepełnoletniej. Z uwagi na powyższe, doszło jego zdaniem do rażącego naruszenia prawa poprzez nałożenie na niego sankcji w sytuacji, gdy jego sprzedawca nie złamał normy zakazującej sprzedaży alkoholu osobom nieletnim, bowiem w dniu sprzedaży D. K. oraz P. Z. mieli ukończone 17 lat. Swoje stanowisko skarżący oparł na defincji osoby nieletniej określonej w art. 10 § 1 k.k. zgodnie z którą nieletni to ten, kto w czasie popełnienia czynu nie ukończył lat 17. Ponadto skarżący uznał, że powoływanie się przez organ I instancji obok art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) – na art. 15 ust. 1 pkt 2 zgodnie z którym zakazane jest sprzedawanie napojów alkoholowych osobie do lat 18 jest wadliwe, gdyż przepis ten nie stanowił podstawy prawnej cofnięcia mu przedmiotowych zezwoleń. Skarżący podniósł również, że nie dokonując sprzedaży alkoholu na rzecz ww. osób (sprzedaży tej bowiem dokonał sprzedawca) nie powinien podlegać odpowiedzialności administracyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego podtrzymało ustalenia faktyczne organu I instancji, przyjmujac, że przeprowadzone w postępowaniu pierwszoinstancyjnym postępowanie dowodowe pozwala na jednoznaczne ustalenie faktu sprzedaży napojów alkoholowych w dniu [...] lipca 2009 r. osobom nieletnim. Odnosząc się do zarzutów odwołań organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący definijując osobę nieletnią posłużył się nomenklaturą z prawa karnego, która nie ma zastosowania w procedurze administracyjnej, w której to pojęcie ma samoistne znaczenie i zgodnie ze słownikiem języka polskiego jest to ktoś "nie mający wieku uznanego przez prawo za dojrzały; małoletni, niepełnoletni, młodociany"; zaś w użyciu rzeczownikowym "młody niepełnoletni młodzieniec...". Zatem, jak podniósł organ, w rozpoznawanych sprawach, organ I instancji słusznie wszczął postępowania administracyjne w związku z sprzedażą napojów alkoholowych młodym mężczyznom, którzy nie mieli ukończonych osiemnastu lat w dniu ich zakupu. Zdaniem organu odwoławczego nie do zaakceptowania jest również pogląd o niestosowaniu do strony tego postępowania sankcji wynikającej z powoływanego przepisu art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a. Jak podniósł organ przy takiej wykładni możliwość stosowania tego przepisu byłaby ograniczona tylko do osób fizycznych, zaś nigdy do osób prawnych, które przecież nie dokonują osobiście czynności operacyjnych. Mając powyższe na uwadze, decyzjami z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] , nr [...] nr [...] – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] – utrzymało w mocy zaskarżone decyzje organu I instancji. Skargi na decyzje z dnia [...] listopada 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. G. zarzucajac im naruszenie prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, pominięcie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych oraz nieuzasadnienie przez organ swojego stanowiska w sposób wymagany przepisami k.p.a., a w konsekwencji naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasady prawdy obiektywnej i uwzględniania słusznego interesu obywateli w postępowaniu administracyjnym. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 70. poz. 473 ze zm.) przez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że użyte w tych przepisach pojęcia "osoba do lat 18" oraz "nieletni" są tożsame, art. 15 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że przepis ten nakłada na sprzedawcę obowiązek żądania dokumentu potwierdzającego wiek nabywcy w każdym przypadku, gdy nabywca wygląda młodo, a nie wyłącznie w przypadku wątpliwości sprzedawcy co do wieku nabywcy, art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wystąpiły przesłanki cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu, o którym mowa w tym przepisie oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego niezastosowanie. W konkluzji tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. oraz poprzedzających je decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2010 r.; 2. zasądzenie na rzecz skarżącego od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych; 3. wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji w całości, z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W obszernym uzasadnieniu skarg skarżący podniósł m. in., że organ odwoławczy nie dokonał żadnych czynności mających na celu weryfikację decyzji organu I instancji, nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Ponadto skarżący wskazał, że w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć organ nie odniósł się w sposób szczegółowy do zarzutów odwołań, które jego zdaniem mają znaczenie dla oceny zdarzenia, którego ustalenie spowodowało cofnięcie zezwoleń na sprzedaż alokoholu. Skarżący zwrócił również uwagę na powołanie się przez organ w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji na inną aniżeli sprzedawca – osobę, w stosunku do której umorzone zostało postępowanie karne o czyn z art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Za nieprawidłowe skarżący uznał również odwoływanie się przez organ wyłącznie do definicji słownikowej pojęcia "nieletni", która wśród jego synonimów wymienia m. in. Pojęcia “małoletni", “niepełnoletni", “młodociany", podczas gdy jak podniósł skarżący każdemu z tych pojęć w przepisach prawa przyznaje się odmienne znaczenie. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że wyrażony w art. 15 ust. 1 ustawy bezwzględny zakaz sprzedaży napojów alkoholowych osobom do lat 18 nie pozwala na żaden margines błędu w ocenie wieku nabywcy alkoholu, albowiem w celu uniknięcia tego błędu, ustawodawca wyposażył sprzedawcę w instrument w postaci żądania od kupującego okazania dokumentu potwierdzającego jego wiek. Zdaniem skarżącego z przepisu art. 15 ust. 2 ustawy wychowaniu w trzeźwości wyraźnie wynika, iż możliwość wylegitymowania kupującego jest jedynie uprawnieniem, a nie obowiązkiem sprzedawcy, dodatkowo zaś uprawnieniem, które winno być realizowane tylko w przypadku zaistnienia wątpliwości co do pełnoletniości nabywcy. Takie sformułowanie ww. przepisu wskazuje, iż w zakresie ustalenia wieku nabywcy alkoholu, ustawodawca odwołuje się do doświadczenia i wiedzy sprzedawcy. Reasumując skarżący wskazał, że organ odwoławczy przy wydawaniu zaskarżonych decyzji całkowicie pominął okoliczność, iż przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości nie stanowią samodzielnego bytu, lecz osadzone są w ramach pewnego kompleksowego zbioru norm i zasad składających się na porządek prawny państwa, w tym m.in. norm wyznaczających porządek konstytucyjny państwa, ucieleśniających określone zasady i wartości o nadrzędnym charakterze. Nadrzędny charakter norm konstytucyjnych przejawia się natomiast m.in. w tym, iż wszelkie pozostałe normy w ramach danego porządku prawnego, winny być z nimi koherentne tak pod względem materialnym, jak i formalnym. W konsekwencji również interpretacji tych norm winna się odbywać z uwzględnieniem wyrażonych w Konstytucji podstawowych zasad porządku prawnego. Jak podniósł skarżący wśród zasad konstytuujących demokratyczne państwo prawne wskazuje się m.in. na zasadę zaufania obywateli do państwa, którą całkowicie jego zdaniem organ pominął przy interpretacji przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i załatwieniu spraw przy arbitralnym przyjęciu, że interes społeczny jest w przypadku sprzedaży alkoholu zawsze nadrzędny nad interesem przedsiębiorcy. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie. Na rozprawie w dniu 13 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. połączył sprawy o sygnaturach VI SA/Wa 79/11, VI SA/Wa 80/11 i VI SA/Wa 81/11 do łącznego rozpoznania i rostrzygnięcia jako pozostających ze sobą w związku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa. Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności. Badając skargi wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługują one na uwzględnienie, bowiem zaskarżone decyzje i decyzje utrzymane nimi w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. Preambuła ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wskazuje, że przepisy tej ustawy mają na celu zapewnienie, życia obywateli w trzeźwości, które jest niezbędnym warunkiem moralnego i materialnego dobra Narodu. Zgodnie z art.18 ust.1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży, zwanego dalej "organem zezwalającym". Zgodnie z ust. 10 pkt 1 lit.a tegoż artykułu zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw. Zgodnie z art.15 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zabrania się sprzedaży i podawania napojów alkoholowych: 1) osobom, których zachowanie wskazuje, że znajdują się w stanie nietrzeźwości; 2) osobom do lat 18; 3) na kredyt lub pod zastaw. W przypadku wątpliwości co do pełnoletności nabywcy sprzedający lub podający napoje alkoholowe uprawniony jest do żądania okazania dokumentu stwierdzającego wiek nabywcy. Przyczyną cofnięcia skarżącemu zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych było naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Stosownie do treści tego przepisu zabrania się sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom do lat 18. Podstawą prawną decyzji Prezydenta W., a następnie organu odwoławczego był przepis art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Jak wynika z powyższego, ustawodawca wyposażył podmioty posiadające zezwolenia w środki prawne umożliwiające przestrzeganie ustanowionych zakazów a jednocześnie prowadzące do realizacji celów wytyczonych przez tę ustawę. W razie zaistnienia jakiegokolwiek złamania zasad sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie, zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi musi być obligatoryjnie zrealizowane przez właściwy organ niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy. W szczególności podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych nie może zostać zwolniony od zastosowania sankcji wynikającej z powołanego przepisu. Odpowiedzialność ponoszona z tytułu sprzedaży napojów alkoholowych osobom nieletnim ma charakter obiektywny, a przepis art. 15 ust. 1 nie przewiduje wyjątków od zakazu sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom do lat 18. Nie budzi też żadnych wątpliwości, że w rozumieniu przedmiotowej ustawy nieletnim jest "osoba do lat 18" wynika to wprost z art. 10 pkt1 lit.a w zw. z art.15 ust.1 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, a zatem wywody skarżącego dotyczące błędnego rozumienia pojęcia nieletniego są w ocenie sądu nieprawidłowe. W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny ustalono z wystarczającą dokładnością: nie ulega wątpliwości, że w sklepie prowadzonym przez skarżącego przy ul. [...] w W. w dniu [...] lipca 2009 r. doszło do sprzedaży alkoholu (4 butelek piwa "[...]" i wódki o pojemności 0,2 ) nieletnim D. K. urodzonemu [...] sierpnia 1991r. oraz P. Z. urodzonemu [...] stycznia 1992 r. Ustalenie to znajduje oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Zatrzymani przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej nieletni, którzy na ulicy spożywali alkohol wskazali sklep skarżącego jako miejsce, w którym nabyli alkohol (znajduje to odzwierciedlenie w notatce służbowej z dnia [...] lipca 2009r. k. 12 akt adm, a także w zeznaniach przesłuchanych w charakterze świadków nieletnich D. K. k. 58 akt adm. i P. Z. k.128 akt adm.) Zeznania nieletnich korelują z treścią posiadanego przez nich paragonu ze wskazanego sklepu, a także z zeznaniami przesłuchanych w charakterze świadków funkcjonariuszy Straży Miejskiej i policji k.104,103, 82 i 17 akt adm. W ocenie Sądu, wszystkie twierdzenia organu co do sprzedaży nieletnim alkoholu w sklepie skarżącego znajdują zatem oparcie w zebranym materiale dowodowym. Fakt, że przesłuchana w charakterze świadka (k.135 akt adm.) sprzedawczyni nie potwierdzała sprzedaży piwa nieletnim oraz, że w czasie konfrontacji po dwóch miesiącach od chwili zakupu nieletni nie rozpoznali kasjerki nie podważa prawdziwości ustaleń poczynionych w oparciu o pozostałe dowody zgromadzone w sprawie, które korelują ze sobą i wzajemnie potwierdzają fakt sprzedaży alkoholu nieletnim w sklepie skarżącego. Podkreślić ponadto należy, iż nieletni dwukrotnie (podczas zatrzymania oraz podczas przesłuchania w charakterze świadków przez organ ) potwierdzili fakt przedmiotowego zakupu w sklepie skarżącego. Reasumując w ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił fakt sprzedaży alkoholu nieletnim w sklepie należącym do skarżącego. Bez znaczenia dla wyniku sprawy jest także fakt umorzenia postępowania karnego wobec M. O. w sprawie o czyn z art.43 ust.1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W postępowaniu administracyjnym decydujące jest ustalenie, czy miał miejsce obiektywny fakt sprzedaży napojów alkoholowych osobie nieletniej, niezależnie od udowodnienia winy konkretnej osobie w postępowaniu karnym. Nadto jak wynika z informacji przedstawionej przez Prokuraturę Rejonową W. (k.140 akt adm.) umorzenie postępowania nastąpiło na podstawie art. 17 § 1 pkt3 k.p.k. tj. ze względu na znikomą społeczną szkodliwość czynu. Umorzenie postępowania karnego na tej podstawie w istocie potwierdza ustalenia organu w zakresie dokonania przedmiotowej sprzedaży. Natomiast, na co słusznie wskazywał organ inne są przesłanki odpowiedzialności karnej, a inne odpowiedzialności administracyjnej. Ta ostatnia ma charakter odpowiedzialności obiektywnej, oderwanej od przesłanki winy. Niewątpliwym uchybieniem ze strony organu jest natomiast błędne wskazanie w uzasadnieniu decyzji nazwiska sprzedawczyni wobec, której umorzono postępowanie karne. Omyłka ta w ocenie Sądu nie ma jednak wpływu na wynik sprawy. Stanowisko organu, co do tego, że umorzenie postępowania karnego nie ma wpływu na tok postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie jest bowiem prawidłowe. Należy ponadto podkreślić, że ustanowiony w ustawie bezwzględny zakaz sprzedaży napojów alkoholowych m. in. nieletnim rodzi sankcję administracyjną w postaci cofnięcia zezwolenia. Sąd podziela pogląd organu, potwierdzony orzecznictwem administracyjnym, iż wystarczy jednorazowa sprzedaż nieletniemu alkoholu dla cofnięcia posiadanych zezwoleń. W wyroku z dnia 25 października 2006r. (sygn. akt II GSK 175/06, LEX nr 276721), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż jednorazowe nieprzestrzeganie zakazu sprzedaży napojów alkoholowych osobom do lat 18 stanowi przesłankę cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zaś wina nie jest elementem konstrukcyjnym przesłanki nakazującej organowi cofnięcie zezwolenia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (np.II GSK 148/05) nie może budzić żadnej wątpliwości, iż nieprzestrzeganie zasad sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie jest jedyną przesłanką hipotezy normy prawnej wynikającej z art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a u.w.t. i tylko jej wystąpienie waży o obowiązku zastosowania sankcji w postaci cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Na podmiocie prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych spoczywa obowiązek zorganizowania jej w taki sposób, aby nie zaistniał jakikolwiek przypadek złamania zasad(y) sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie. W razie zaistnienia jakiegokolwiek złamania zasad(y) sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie, zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a u.w.t. musi być obligatoryjnie zrealizowane przez właściwy organ niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy. W szczególności podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych nie może się zwolnić od zastosowania sankcji wynikającej z powołanego przepisu poprzez wykazanie, że dochował staranności przy doborze pracowników i ich przeszkolenia oraz przy sprawowaniu nad nimi nadzoru. Powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje pełne zastosowanie w ugruntowanym orzecznictwie tego Sądu dotyczącym omawianej problematyki (por. np. wyrok z 10 października 2006 r., II GSK 160/06, wyrok z 29 sierpnia 2007 r., II GSK 111/07). Odpowiedzialność z tytułu złamania zakazu sprzedaży alkoholu osobie nieletniej na gruncie prawa administracyjnego jest więc odpowiedzialnością obiektywną, niezależną od istnienia winy. Nadto wskazać należy, że ustawodawca w preambule do ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi określił cel, jakiemu ta ustawa ma służyć. Uznał mianowicie życie obywateli w trzeźwości za niezbędny warunek moralnego i materialnego dobra Narodu. Z powyższego jednoznacznie wynika, że przeciwdziałanie patologicznym zjawiskom społecznym, takim jak alkoholizm jest celem nadrzędnym ustawy, który nie podlega jakiejkolwiek relatywizacji w zderzeniu z interesem ekonomicznym podmiotów gospodarczych zajmujących się handlem napojami alkoholowymi. Dlatego też skutkom udostępniania alkoholu osobom nieletnim nie można przeciwstawiać – jak to czyni w rozpoznawanych sprawach skarżący – skutków pozbawienia przedsiębiorcy pozwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W uzasadnieniu wyroku z dnia 11 stycznia 2011r. (sygn akt II GSK 15/10) Naczelny sąd Administracyjny wskazał, że: "Jeśli dodatkowo zważy się, iż nadrzędnym celem ustawy o wychowaniu w trzeźwości jest ochrona prawidłowego fizycznego, psychicznego i społecznego rozwoju społeczeństwa, to wykładnia wskazanego przepisu powinna również prowadzić do wniosku, że w przypadku stwierdzenia naruszenia zasad obrotem napojami alkoholowymi, cofnięciu podlegają wszystkie udzielone podmiotowi zezwolenia dotyczące danego punktu handlowego czy gastronomicznego, bez względu na to, jakiego rodzaju napoju alkoholowego one dotyczą. Z obrotu napojami alkoholowymi powinny bowiem być wyeliminowane wszystkie podmioty gospodarcze, które nie dają rękojmi należytej realizacji zadań wynikających z powołanej ustawy, co niewątpliwie nie stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą swobody działalności gospodarczej. Przeciwdziałanie zjawiskom społecznym, takim jak alkoholizm nie może bowiem podlegać relatywizacji w zderzeniu z interesem ekonomicznym podmiotu gospodarczego, jak tego oczekuje skarżąca. Omawiane rozwiązanie prawne jakkolwiek zawiera dość restryktywne rozwiązanie, to z uwagi jednak na rodzaj chronionego dobra, jak też z uwagi na fakt, iż dochowanie ustawowych zasad dystrybuowania napojów alkoholowych jest uzależnione od sprzedawcy tych napojów, nie narusza także konstytucyjnej zasady proporcjonalności. Na przeszkodzie cofnięcia zezwoleń wydanych na wszystkie rodzaje alkoholu, a nie tylko tego rodzaju alkoholu, którego sprzedaż nastąpiła z naruszeniem zasad przewidzianych powołaną ustawą, nie stoi również to, że zgodnie z art. 18 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych wydawane są na trzy rodzaje napojów alkoholowych: 1) do 4,5 % zawartości alkoholu oraz na piwo; 2) powyżej 4,5 % do 18 % zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa); 3) powyżej 18 % zawartości alkoholu. Powoduje jednie to, iż w razie zaistnienia okoliczności obligujących do cofnięcia zezwolenia, organ jest zobowiązany do wszczęcia i prowadzenia w stosunku do każdego zezwolenia odrębnych postępowań administracyjnych". Cytowany pogląd Sąd w pełni podziela i wskazuje, iż ma on zastosowanie również w przedmiotowej sprawie. Nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że używanie alkoholu przez osoby nieletnie jest zjawiskiem demoralizacji (art. 4 § 1 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich). Do działań zmierzających do zapobiegania demoralizacji nieletnich należy zaliczyć m.in. konsekwentne egzekwowanie zakazu sprzedaży alkoholu osobom, które nie ukończyły 18 lat, jak i rygoryzm w stosowaniu przewidzianych przez prawo sankcji w razie złamania takiego zakazu (por. wyrok NSA z 10 października 2006 r., II GSK 160/06). Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd uznał, że organy dokonały prawidłowej i zgodnej z ugruntowanym orzecznictwem NSA wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawach ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zaś naruszenie przepisów postępowania, którego dopuścił się organ odwoławczy pozostawało bez istotnego wpływu na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji orzeczenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło