VII SA/Wa 1007/14

WyrokWSA w Warszawie2015-02-11

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, wydana z powodu naruszenia przepisów dotyczących odległości od gazociągu wysokoprężnego, może zostać uznana za wadliwą z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli orzecznictwo sądowe w podobnych sprawach jest niejednolite?
Ratio decidendi
Rozbieżna interpretacja przepisów prawa w orzecznictwie sądowym, dotycząca stosowania norm branżowych w kontekście zagrożenia bezpieczeństwa przy budowie obiektów w pobliżu gazociągów, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. W związku z tym, decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, opartej na naruszeniu norm branżowych dotyczących odległości od gazociągu, jest zgodna z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę murowanej altany. Altana została wybudowana w 1973 r. w odległości 4,60 m od gazociągu wysokoprężnego. Organy nadzoru budowlanego uznały, że narusza to przepisy bezpieczeństwa, powołując się na normę branżową z 1971 r. określającą minimalną odległość 30 m. Skarżący zarzucał rażące naruszenie prawa, argumentując, że rozbieżność w orzecznictwie sądowym w podobnych sprawach wyklucza stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, a organy nie wykazały faktycznego zagrożenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska ( spr), Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M P na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Zaskarżoną decyzją znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu wniosku M P o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak: [...] z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...] - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...]. Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...] nakazującą M P rozbiórkę murowanej altany o wymiarach 3,60 m x 2,60 m i wysokości 1,97 m - 2,50 m, wybudowanej na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w [...]. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] lutego 2013 r. wystąpił M P zarzucając przedmiotowemu rozstrzygnięciu rażące naruszenie prawa. Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. Następnie, w wyniku rozpoznania wniosku M P o ponowne rozpatrzenie sprawy zapadła opisana na wstępie decyzja organu drugiej instancji. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że prowadzone postępowanie jest postępowaniem nieważnościowym, stanowiącym nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego, które nie polega na ponownym prowadzeniu postępowania dowodowego, badaniu przyczyn i przesłanek podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w postępowaniu zwykłym, lecz ogranicza się jedynie do skontrolowania, czy rozstrzygnięcie to nie jest dotknięte którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Podkreślił, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwzględnia się stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji. Organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonych przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu [...] listopada 2010 r. oględzin ustalono, że na działce oznaczonej numerem ew. [...] znajduje się altana murowana o wymiarach 3,60 m x 2,60 m i wysokości 1,97 m - 2,50 m, przykryta dachem jednospadowym krytym papą stanowiąca własność M P. Obiekt został posadowiony w 1973 roku w odległości 4,60 m od gazociągu wysokoprężnego Ø 700/6,3 MPa relacji J - R. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 5 obowiązującego, w czasie budowy altany, rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych (Dz. U. nr 38, poz. 197 ze zm.), budowa na terenach ogródków działkowych altan o powierzchni zabudowy nie przekraczającej 12 metrów kwadratowych i nie wyższych niż 3 metry jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia lub zgłoszenia wykonanych robót – co pozwala stwierdzić, że na budowę przedmiotowej altany nie było wymagane zgłoszenie ani uzyskanie pozwolenia na budowę. Natomiast gazociąg wysokoprężny Ø 700/6,3 MPa relacji J - R wykonany został w roku 1963. W tych okolicznościach Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r. nakazującą, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010, nr 243, poz. 1623), M P rozbiórkę przedmiotowej altany. W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia wskazano, że "wybudowanie altany w odległości 4,60 m od gazociągu wysokoprężnego Ø 700/6,3 MPa (niezależnie od okoliczności w jakich do tego doszło) stanowi rażące naruszenie zasad bezpieczeństwa". Następnie, [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu powiatowego. W uzasadnieniu zaś podzielając argumentację organu pierwszej instancji wskazał ponadto, że usytuowanie altany względem gazociągu wysokoprężnego należało ocenić z uwzględnieniem minimalnych odległości bezpiecznych wymienionych w normie branżowej [...], a w konsekwencji przyjąć, że sytuowanie obiektów budowlanych względem gazociągu z naruszeniem odległości wskazanych w tej normie branżowej stanowi wykonanie robót powodujących zagrożenie ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, którego nie da się wyeliminować w procedurze prowadzonej w trybie art. 51 tej ustawy. Kontynuując uzasadnienie zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że wskazana przez organy nadzoru budowlanego norma branżowa [...], opublikowana w Monitorze Polskim nr [...] poz. [...], obowiązująca od dnia 1 października 1971 r., zatytułowana "Odległości bezpieczne gazociągów wysokiego ciśnienia ułożonych w ziemi", ustanowiona przez Ministra Górnictwa i Energetyki określała, że podstawowa odległość bezpieczna budynków niemieszkalnych od gazociągu wysokoprężnego Ø 700 powinna wynosić 30 m. Natomiast art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu na dzień orzekania w postępowaniu zwykłym, stanowił że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49 b ust. 1 (tj. budowa obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu) właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Zgodnie natomiast z art. 51 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy organ ten przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, nakazuje w drodze decyzji zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części (pkt 1), albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (pkt 2), a w przypadku odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę - nakłada obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego i ewentualnie inne czynności (pkt 3). Art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane nakazuje stosować odpowiednio art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3, jeżeli roboty, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49 b zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym stanowiskiem, naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa poprzez proste ich zestawienie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 706/05, LEX nr 196278). Tymczasem, orzecznictwo sądowoadministracyjne w zakresie zastosowania w podobnym stanie faktycznym i prawnym art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawa budowlanego jest niejednolite. Prezentowane są dwa zupełnie odmienne poglądy w sprawach dotyczących zagadnienia budowy altany z naruszeniem odległości wskazanych w obowiązującej, w dacie budowy obiektu, normie branżowej, jako przesłankę wystarczającą do stwierdzenia, że wykonane roboty budowlane powodują zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź zagrożenie środowiska w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i w konsekwencji stwierdzenie, czy konieczne jest stosowanie art. 51 ust 1 pkt 1 tej ustawy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2061/11, z dnia 9 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 47/12 oraz z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2223/11, uznał, że normy branżowe nie stanowiły przepisów budowlano-technicznych, które miałyby moc wiążącą w stosunku do inwestorów spoza danej branży lub zakładu, a których ewentualne naruszenie skutkowałoby automatycznym uznaniem, że dany obiekt został wzniesiony w sposób zagrażający bezpieczeństwu ludzi lub mienia. Tym samym skoro w dacie budowy altany nie było przepisów ustanawiających zakaz wznoszenia budynków w określonej odległości od gazociągu, to brak jest podstaw do tego, by zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, wywodzić z faktu usytuowania danego obiektu budowlanego wobec gazociągu w odległości mniejszej niż wynikała z norm branżowych obowiązujących inwestora sieci w dacie budowy gazociągu. Odmienny pogląd został przedstawiony w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1467/11 oraz z dnia 17 stycznia 2013 . sygn. akt II OSK 1711/11, w których wskazano, że skoro ówcześnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Nr 97, poz. 1055) nie regulowało kwestii odległości obiektów budowlanych względem gazociągów należało więc uznać, że wartości te wynikają z normy branżowej [...]. W konsekwencji stwierdzono, że sytuowanie obiektów budowlanych względem gazociągu z naruszeniem odległości wskazanych w powołanej normie branżowej [...] należało uznać za wykonanie robót budowlanych, które powodują zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a którego to zagrożenia nie da się wyeliminować w procedurze prowadzonej w trybie art. 51 Prawa budowlanego, gdyż obecnie obowiązujące przepisy, w tym przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Nr 97, poz. 1055), nie przewidują zastosowania obecnej regulacji do gazociągów wybudowanych w okresie wcześniejszym. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, prawidłowo organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie administracyjne na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane. Skoro usytuowanie altany względem gazociągu naruszało normy bezpieczeństwa i obecnie nie ma możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, to prawidłowo też organ nadzoru budowlanego nałożył na właściciela altany obowiązek jej rozbiórki. Różna interpretacja art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawa budowlanego w tożsamych stanach faktycznych i prawnych, wywodząca się z rozbieżnego orzecznictwa sądowoadministracyjnego nie może stanowić przesłanki do zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie można jako "rażąco" naruszającego prawo traktować rozstrzygnięcia wynikającego z odmiennej interpretacji danego przepisu. Tym samym, weryfikowana decyzja z dnia [...] lutego 2013 r. nie jest obarczona żadną z wad zawartych w art. 156 § 1 k.p.a., obligujących organ wyższego stopnia do stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wskazał, że kwestie naruszenia prawa własności pozostają bez znaczenia w prowadzonym postępowaniu, bowiem nie należą one do właściwości organów nadzoru budowlanego i mogą być załatwiane jedynie na drodze cywilnej przed sądami powszechnymi. Prowadzone postępowanie nieważnościowe, ma na celu wyłącznie ustalenie czy decyzja administracyjna jest dotknięta jedną z kwalifikowanych wadliwości z art. 156 § 1 k.p.a. Przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną wydaną w przedmiocie rozbiórki altany wybudowanej na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł M P dochodząc uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił: naruszenie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 77 § 2 k.p.a., art. 80 k.p.a., i art. 50 ust. 4 i art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez niestwierdzenie nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa wynikającym z wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego na wskazanej podstawie pomimo nieustalenia istnienia przesłanki zagrożenia dla ludzi mienia lub środowiska i nieprzeprowadzenie w tym zakresie jakiegokolwiek postępowania dowodowego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że istniejąca w orzecznictwie na tle analogicznych spraw sprzeczna interpretacja przepisów wyklucza stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej. Powołując się na treść art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane podniósł, że zasadniczą przesłanką decyzji o nakazaniu rozbiórki obiektu budowlanego jest jego wzniesienie w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Przy czym dla stosowania w/w przepisu nie ma znaczenia, czy obiekt został wzniesiony legalnie i zgodnie z wydanymi decyzjami lub zgłoszeniem, czy też przy jego wznoszeniu naruszono warunki zabudowy, przepisy ustawy, czy ustalenia i warunki wynikające z odrębnych przepisów. Jedyną konieczną i wystarczającą przesłanką jest ustalenie, że roboty budowlane zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Okoliczność ta musi zostać ustalona - a więc udowodniona zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. Ustawodawca racjonalnie wskazuje, iż w tym celu można stronę wezwać do przedłożenia stosownych ekspertyz i dokumentów. Zdaniem skarżącego w sprawie organy pominęły, w swych ustaleniach i rozważaniach, w czym konkretnie niebezpieczeństwo wynikające z wzajemnego usytuowania obu obiektów się przejawia, skoro zarówno altana jak i gazociąg bezkolizyjne funkcjonują w tym samym miejscu ponad 40 lat i nikt w przeszłości, w tym zwłaszcza operator gazociągu nie wskazywał, iż takie sąsiedztwo obu obiektów powoduje sytuację przewidzianą w art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Organ błędnie przyjął, iż samo niezachowanie odległości altany od gazociągu, wbrew normom branżowym, powoduje zaistnienie stanu zagrożenia, o którym mowa powyżej. Skarżący podniósł również, że właściwy organ może nakazać rozbiórkę przedmiotowej altany, wobec zaistnienia przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy wyłącznie wówczas, gdy ustali, że wykonane roboty budowlane w istocie powodują zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 170/98), ale w sprawie niniejszej organ nie podjął żadnych działań zmierzających do ustalenia istnienia zagrożenia dla ludzi mienia bądź środowiska i okoliczność tę jedynie wywodzi z samego faktu niezachowania odległości altany od gazociągu zgodnie z normami branżowymi, tymczasem altana jak i gazociąg bezkolizyjne funkcjonują w tym samym miejscu ponad 40 lat. Wydanie zaskarżonej decyzji na wskazanej podstawie bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, co do istnienia stanu zagrożenia jest rażącym naruszeniem prawa. Skarżący podniósł, że "Rozbieżność orzecznictwa sądowego nie wyklucza sama przez się możliwości, że jeden z dwóch sprzecznych ze sobą poglądów wyrażonych w tym orzecznictwie jest na tyle wadliwy, iż jego przyjęcie przez organ (...) stanowi rażące naruszenie prawa (...)" – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2004 r. sygn. akt FSK 2/04. Dodał, że w doktrynie i orzecznictwie jednoznacznie ustalono sytuacje w jakich ma zastosowanie przepis art. 50 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane zaś orzeczenia, na które powołuje się organ stanowią wyłom w jego interpretacji ("za rażące uważa się także naruszenie podstawowych reguł wykładni" - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2011 r., sygn. akt II OSK 743/10). Ponadto, skarżący stwierdził, że w decyzji rozbiórkowej doszło do bezprawnego naruszenia prawa własności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył ,co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. Sąd w niniejszej sprawie kontrolował decyzję w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej opartej na przepisie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Okolicznościami, które zdecydowały o orzeczeniu rozbiórkowym w postępowaniu zwykłym było ustalenie, że murowana altana ulokowana na terenie ogródków działkowych o wymiarach 3,60 m x 2,60 m i wysokości 1,97 – 2,50 m, przykryta dachem jednospadowym pokrytym papą, wybudowana w 1973 r., pozostaje w odległości 4,60 m od granicy gazociągu wysokoprężnego (opisanego szczegółowo powyżej). Powiatowy organ nadzoru budowlanego analizując przepisy właściwe dla daty wzniesienia altany ustalił, że jej wzniesienie nie wymagało ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Nakaz rozbiórki uznał jednak za konieczny w związku z jej usytuowaniem w stosunku do ww. gazociągu. Decyzja rozbiórkowa pierwszej instancji został utrzymana w wyniku rozpoznania odwołania przez organ stopnia wojewódzkiego, który dodatkowo sprecyzował, że altana ma niedopuszczalne ulokowanie w stosunku do gazociągu, w świetle normy branżowej [...], określającej odległości obiektów budowlanych od gazociągów. Sąd w pełni podziela ustalenia niniejszego postępowania. Rozpatrując wniosek inwestora, prawidłowo poddano decyzję rozbiórkową ocenie pod kątem wad stanowiących przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 § 1 k.p.a. W okolicznościach sprawy nie można uznać, iż decyzja kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym zapadła w szczególności z wadą rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Stwierdzenia nieważności decyzji tworzy możliwość prawną eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych przede wszystkim wadami materialnoprawnymi, a zatem wadami powodującymi nieprawidłowe ukształtowanie stosunku materialnoprawnego zarówno pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym. Jedną z przesłanek zastosowania trybu stwierdzenia nieważności decyzji jest rażące naruszenie (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Zdaniem Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie nawiązał do orzecznictwa sadowego, podkreślmy w rozbieżny sposób, prezentującego stanowisko co do kwestii, wybudowania altany ogrodowej z naruszeniem odległości określonych w normie branżowej, stanowiącej w dacie budowy altany jedyną formę legislacyjną, w tym przedmiocie. Skoro kluczowa przesłanka, decydująca o wydaniu orzeczenia rozbiórkowego – naruszenie normy branżowej w zakresie odległości obiektu od gazociągu jest rozbieżnie oceniana w orzecznictwie to, należy zgodzić się z organem - oparcie orzeczenia rozbiórkowego na przepisie normy branżowej nie może stanowić o rażącym naruszeniu prawa. Ponadto, zdaniem Sądu, orzekając w przedmiocie rozbiórki w decyzji wydanej w trybie zwykłym, organ mógł oprzeć konieczność zastosowania trybu z art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane na poglądzie, zgodnie z którym sytuowanie altany ogrodowej w niedopuszczalnej w świetle obowiązującej normy branżowej odległości od gazociągu wymusza zastosowanie trybu przewidzianego w art. 50 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Sąd podziela także ustalenia organu, zgodnie z którymi decyzja kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym nie jest dotknięta żadną z pozostałych wad skutkujących stwierdzenie nieważności decyzji w świetle art. 156 § 1 k.p.a. Dodatkowo Sąd stwierdza, że bez znaczenia dla oceny decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym pozostaje to, czy gazociąg, który został wybudowany wcześniej, stanowił samowolę budowlaną czy inwestycję legalną. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1971/11, podmiot przystępujący później do inwestycji na określonym terenie musi respektować zastany stan prawny i faktyczny na gruncie w zakresie zabudowy. W świetle powyższej argumentacji Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty skargi. Nie było rzeczą organów w niniejszym postępowaniu nieważnościowym (ani w postępowaniu zwykłym) badanie w czym faktycznie przejawia się niebezpieczeństwo wynikające z wzajemnego usytuowania altany i gazociągu na przestrzeni 40 lat, w warunkach naruszających ww. normę. Odpowiedź dyktuje zarówno doświadczenie życiowe, jak i rozwój unormowań prawnych w tym zakresie. Ustawodawca w kolejnych aktach, które weszły w życie już po dacie wzniesienia altany przywiązuje istotną rolę w kształtowaniu strefy ochronnej w pasie gruntu okalającego gazociąg, tak dla bezpieczeństwa jego samego, jak również dla bezpieczeństwa inwestorów pozostających na terenach przyległych do gazociągów. Bez wpływu na sądową ocenę zaskarżonej decyzji pozostaje także teza skargi, zgodnie z którą organ nie mógł powoływać się na niemożliwe do zaakceptowania skutki społeczno - gospodarcze jakie decyzja rozbiórkowa wywołuje, skoro organ ingeruje w konstytucyjne prawo własności skarżącego zaś na sąsiednich działkach w analogicznej sytuacji nie widzi zagrożenia. Brak ingerencji nadzoru budowlanego w odniesieniu do innych obiektów pozostaje poza kontrolą tak organu jak i Sądu w niniejszej sprawie. Podnoszona ingerencja decyzją rozbiórkową w cyt. "prawo własności" nie może być oceniona inaczej niż dokonał to organ w niniejszym postępowanie. Brak wady nieważnościowej decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym musiał skutkować odmową stwierdzenia jej nieważności. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło