VII SA/Wa 1085/15
WyrokWSA w Warszawie2016-03-08
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, którzy nie byli stronami w pierwotnym postępowaniu o pozwolenie na budowę farmy elektrowni wiatrowych, mogą być uznani za strony w postępowaniu wznowieniowym, jeśli ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji?Ratio decidendi
W postępowaniu wznowieniowym, wszczętym na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (nieuczestniczenie strony w postępowaniu), przymiot strony wnioskodawcy powinien być badany w ramach tego postępowania. Jeśli okaże się, że wnioskodawca nie posiadał statusu strony w pierwotnym postępowaniu, ponieważ jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, organ odwoławczy powinien odmówić uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę farmy elektrowni wiatrowych. Wnioskodawcy domagali się wznowienia postępowania, twierdząc, że bez własnej winy nie brali udziału w pierwotnym postępowaniu. Organy administracyjne uznały, że wnioskodawcy nie posiadają statusu strony, ponieważ ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Skarżący zarzucili błędne ustalenie obszaru oddziaływania i brak uwzględnienia opinii Instytutu Ochrony Środowiska.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Protokolant starszy referent Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2016 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2015 r. znak (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) marca 2015r. ((...)), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania (...) – utrzymał w mocy decyzję Wojewody (...) z dnia (...) stycznia 2015 r., nr (...), odmawiającą, po wznowieniu postępowania na wniosek pp. (...) uchylenia decyzji Wojewody (...) z dnia (...) października 2014 r., nr (...) utrzymującej w mocy decyzję Starosty (...) z dnia (...) sierpnia 2013 r. ((...)) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającej (...) pozwolenia na budowę farmy elektrowni wiatrowych (...), z uwagi na brak przesłanek do jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 kpa.
Organ wyjaśnił, że zaskarżona decyzja z (...) stycznia 2015 r. została wydana w postępowaniu wznowieniowym. Jest to nadzwyczajny tryb postępowania, którego celem jest kontrola prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, przy czym wznowienie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 i art. 145a kpa, następuje wyłącznie na żądanie strony (art. 147 Kpa). W tej sprawie wniosek o wznowienie ((...)listopada 2014 r.) wnieśli (...), podając jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 kpa tj, że bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody (...) z (...) października 2014r.
Postanowieniem z dnia (...) stycznia 2015 r. organ wznowił postępowanie.
Dalej organ wskazał, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że badanie, czy podmiot domagający się wznowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa posiada przymiot strony, następuje po wznowieniu postępowania - w drugiej fazie postępowania wznowieniowego (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Po 83/08; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 79/08). Stwierdzenie, w tej kolejnej fazie postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot nie będący stroną skutkuje odmową uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kpa (por. wyrok NSA z 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1747/07).
Stąd, niezbędne było ustalenie, czy (...) przysługiwał status strony w sprawie pozwolenia na budowę spornej inwestycji.
Organ wyjaśnił następnie, że zgodnie z art. 28 kpa, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego, należy ustalać wg prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 2164/97). Cechami interesu prawnego jest, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1998 r., sygn. akt II SA 1355/98). W postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), który, jako przepis szczególny względem art. 28 kpa, ogranicza pojęcie strony w sprawach pozwolenia na budowę do: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć, zgodnie art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.
W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Interes prawny musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć.
Organ stwierdził, że z analizy projektu budowlanego wynika, iż inwestycja obejmuje 6 elektrowni wiatrowych oraz rozbudowę sieci elektroenergetycznej związanej z elektrownią wiatrowej.
Wnioskodawcy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z (...) października 2014 r., a wywodzą swój interes prawny ze współwłasności działek nr ew. (...), ((...)).(...) ponadto jest właścicielem działki o nr ew. (...). Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że najbliżej nieruchomości skarżących położone są turbiny wiatrowe nr "(...)" (projekt bud. rys. 02) i "(...)" (projekt bud. rys. 01). Turbina wiatrowa "(...)" na działce nr ew. (...) jest oddalona o ponad 430m od granicy z najbliższą działką wnioskodawców nr ew. (...), a turbina wiatrowa "(...)" na działce nr ew. (...).
W ocenie organu, obszar oddziaływania inwestycji nie obejmuje działek nr ew. (...), co wyklucza uznanie, iż powoduje ona jakiekolwiek ograniczenia w ich zagospodarowaniu wynikające z obowiązujących przepisów. Działki pp. (...) nie znajdują się też w obszarze oddziaływania wyznaczonym w oparciu o rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Odnośnie zarzutu zwiększenia hałasu organ wyjaśnił, że dotyczy on interesu faktycznego a nie prawnego. Czym innym jest interes prawny, którego granice zakreślają powołane wyżej przepisy Prawa budowlanego, a czym innym postulaty, oczekiwania i życzenia obywateli dotyczące prowadzenia określonej polityki planowania przestrzennego i realizowanych inwestycji. Argumenty skarżącego należy zatem rozpatrywać w kontekście interesu faktycznego, który pomimo, iż istotny nie daje podstaw do uznania za stronę postępowania zarówno w świetle art. 28 kpa i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (por. wyrok WSA w W-wie z 20 czerwca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1454/05).
Dalej organ, powołując się na utrwalone orzecznictwo wskazał, że "immisje pośrednie" na nieruchomości sąsiednie nie uzasadniają, przyznania osobie poszkodowanej przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Przekroczenie dopuszczalnego poziomu immisji rodzi bowiem roszczenia cywilnoprawne (wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2009 r. sygn. akt. II OSK 12/08).
Tym samym okoliczności podnoszone przez pp. (...) dotyczące ewentualnych uciążliwości po wykonaniu robót budowlanych, nie mają wpływu na ustalenie kręgu stron. Stanowić mogą jedynie o interesie faktycznym.
Niemniej, mając na uwadze art. 11 kpa, organ zauważył, że w decyzji z dnia (...) czerwca 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację opisanego przedsięwzięcia Burmistrz (...) stwierdził, iż faza eksploatacji przedsięwzięcia nie będzie źródłem ponadnormatywnego oddziaływania na środowisko w zakresie hałasu na terenach chronionych akustycznie, eksploatacja elektrowni wiatrowej w porze dziennej nie będzie stanowiła zagrożenia dla środowiska w zakresie emisji hałasu. Izolinia dopuszczalnego hałasu, równoważnego poziomu dźwięku A o wartości 55 dB nie wykracza poza teren, do którego inwestor posiada tytuł prawny.
Dodatkowo organ zwrócił uwagę, co podkreśla orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż w obszarze oddziaływania takiego obiektu jak elektrownia wiatrowa przepisy odrębne nie przewidują żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu terenu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Nie ma więc żadnych podstaw, aby odmiennie interpretować w drodze wykładni rozszerzającej art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 07 września 2012 r., sygn. akt II OSK 911/11).
Wskazane więc przez wnioskodawców uchybienie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, nie znalazło potwierdzenia w materiale dowodowym.
Następnie wyjaśnił, że zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 kpa, po przeprowadzeniu postępowania z art. 149 § 2 kpa organ wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b.
Z tych przyczyn merytoryczne zarzuty dotyczące prawidłowości decyzji Wojewody (...) z dnia (...) października 2014 r. pozostawały bez wpływu na rozstrzygnięcie.
Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących obniżenia wartości nieruchomości wnioskodawców organ podniósł, że kwestia ta winna być rozstrzygnięta przed sądem powszechnym.
Skargę na powyższą decyzję złożyli (...) zarzucając:
- brak uchylenia zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy organ II instancji stwierdził, iż najbliższa elektrownia wiatrowa będzie znajdować się 265 m od działek skarżących co mieści się nawet w błędnie wyznaczonym przez organ obszarze oddziaływania;
- brak uznania, iż skarżącym nie przysługuje status strony postępowania, w sytuacji gdy strefa oddziaływania została źle wyznaczona albowiem chociażby z załączonej do skargi opinii Instytutu Ochrony Środowiska - Państwowego Instytutu Badawczego wynika, iż strefa oddziaływania dla tej nieruchomości, zgodnie z funkcjonującą w postępowaniu administracyjnym zasadą prawdy obiektywnej, wynosi co najmniej 700 m (a nawet 3-5km - s. 15);
- naruszenie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez błędne ustalenie obszaru oddziaływania (promień 300 m) co potwierdza załączona ww. opinia i oparcie organu wyłącznie na informacjach inwestora w sytuacji gdy organ powinien z urzędu ustalić ten obszar w szczególności z uwagi na liczne wnioski stron, w tym dotyczące powołania biegłych;
- naruszenie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, poprzez błędne uznanie, iż obszar oddziaływania inwestycji zamyka się w granicach działek bezpośrednio sąsiadujących z tymi, do których inwestor posiada tytuł prawny;
- naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez brak poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich;
- brak powiadomienia skarżących o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego zgodnie z art. 10 k.p.a.;
- brak rozpoznania wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżących w odwołaniu;
- naruszenie art. 6, 7, 77 § 1 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie przeprowadzenia dowodów z opinii właściwych biegłych i ograniczenie się jedynie do przywołania argumentacji zaprezentowanej przez Inwestora, w sytuacji gdzie wymaga to wiedzy specjalistycznej;
- naruszenie 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia jakichkolwiek dowodów zgłaszanych przez uczestników postępowania;
- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia decyzji i niewyjaśnienie dlaczego odmówiono dowodów z opinii biegłych, niewyjaśnienia podstawy prawnej, na podstawie której organ uznał, iż obszar oddziaływania zamyka się w granicach działek bezpośrednio sąsiadujących z tymi, do których inwestor posiada tytuł prawny.
Skarżący wnieśli o: uchylenie zaskarżonej decyzji; ewentualnie stwierdzenie jej nieważności; uchylenie także decyzji organu I instancji na podstawie art. 135 p.p.s.a.; przeprowadzenie dowodu z opinii Instytutu Ochrony Środowiska - Państwowego Instytutu Badawczego na okoliczność ustalenia rzeczywistego obszaru oddziaływania inwestycji, która bezpośrednio zagraża życiu i zdrowiu ludzi.
Zdaniem skarżących zaskarżona decyzja oraz decyzją ją poprzedzająca są nieprawidłowa i powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.
Istota obu wydanych decyzji sprowadza się do błędnego stwierdzenia, jakoby skarżący nie mieli interesu prawnego, bo ich nieruchomości nie znajdują się w strefie oddziaływania inwestycji (promień 300 m).
W ocenie skarżących takie stwierdzenie jest błędne albowiem interes prawny mają wszystkie podmioty znajdujące się w strefie oddziaływania inwestycji, która daleko wykracza poza 300 m. błędnie ustalonych na podstawie prywatnej opinii inwestora przy jednoczesnym całkowitym pominięciu wniosków dowodowych stron.
Strefa oddziaływania została źle wyznaczona, bowiem z załączonej do skargi obiektywnej opinii Instytutu Ochrony Środowiska Państwowego Instytutu Badawczego wynika, iż strefa oddziaływania wynosi co najmniej 700 m-s. 10 (a powinna wynosić nawet 3-5km - s. 15). Z opinii wynika, że budowa elektrowni 300 m od zabudowań stanowi realne zagrożenie życia i zdrowia mieszkańców. Organ mógł zatem nie dopełnić ciążących na nim obowiązków w zakresie przestrzegania prawa a w szczególności dbania o niedopuszczenie do powstania stanu zagrażającego życiu i zdrowiu ludzkiemu.
Skarżący wskazali, powołując się na doktrynę, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę przymiot strony nadal powiązany jest z istnieniem interesu prawnego lub obowiązku określonego podmiotu. Cechami zaś interesu prawnego lub obowiązku jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie i jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania normy prawa materialnego, a orzekać o nim lub go stwierdzać trzeba w postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, W-wa 2008, s. 231-232). Podstawowe znaczenie dla ustalenia interesu prawnego w sprawach o pozwolenie na budowę ma wyznaczenie obszaru oddziaływania inwestycji. Wyznaczenie takiego obszaru winno nastąpić na potrzeby każdej konkretnej sprawy, przy wzięciu pod uwagę funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji budowlanej. Inaczej rzecz ujmując, pojęcie obszaru oddziaływania obiektu jest rekonstruowane w każdym odrębnym postępowaniu prowadzonym dla indywidualnych inwestycji (wyrok WSA w Poznaniu z 7 grudnia 2010 r., II SA/Po 673/10, LEX 754505; A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, Prawo budowlane. Komentarz, W-wa 2014).
Skarżący podnieśli dodatkowo, iż w sprawie o wznowienie postępowania przymiot strony powinien być określany zgodnie z art. 28 k.p.a. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 2 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 462/06, publ. LEX nr 362459: "Przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. i może mieć zastosowanie zgodnie z jego brzmieniem, wyłącznie w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Natomiast postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest takim postępowaniem." (por. także wyrok NSA z dnia 16 lutego 2007 r. sygn. akt II OSK 339/06, publ. LEX nr 339467).
Według skarżących zaskarżona decyzja zawiera także inne uchybienia szczegółowe opisane w zarzutach, w tym także o charakterze formalnym. W szczególności organ II instancji nie odniósł się merytorycznie do poszczególnych zarzutów. Ponadto, nie umożliwił stronie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji (art. 10 k.p.a.) czym naruszył jej prawo do obrony swoich praw.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał przedstawione stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu stosownie do art. 145 § 1 pkt lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej ppsa.
W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady nie wystąpiły.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2015r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody (...) z dnia (...) stycznia 2015 r. odmawiającą, we wznowionym postępowania uchylenia decyzji Wojewody (...) z dnia (...) października 2014r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty (...) z dnia (...) sierpnia 2013 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę farmy elektrowni wiatrowych /(...) wiatrowni/ na działkach nr ew. (...)
Organy ustaliły bowiem, że skarżący nie posiadają przymiotu strony.
Istota problemu sprowadzała się zatem do zbadania, czy ww. inwestycja będzie oddziaływać na nieruchomości skarżących w sposób ograniczający ich zagospodarowanie.
Przypomnieć ponownie należy, że w art. 28 kpa ustawodawca powiązał przymiot strony w postępowaniu administracyjnym z istnieniem interesu prawnego lub obowiązku podmiotu żądającego podjęcia czynności organu. Pojęcie interesu prawnego może być rozumiane wyłącznie jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. Natomiast interes faktyczny jest stanem, w którym obywatel pomimo, iż jest nawet bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak wskazać obowiązujących przepisów prawa materialnego mogących stanowić podstawę skutecznego żądania podjęcia czynności organu administracji.
Czynnikiem różnicującym interes prawny i interes faktyczny jest więc istnienie lub brak normy prawnej przyznającej ochronę danemu podmiotowi.
Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu. Przy ustalaniu, czy dany podmiot posiada przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę należy mieć na uwadze kategorie podmiotów wyszczególnionych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz obszar oddziaływania obiektu. Określenie obszaru oddziaływania obiektu jest niezbędne do zdefiniowania interesu prawnego podmiotów w ramach postępowania o pozwolenie na budowę, jak i w postępowaniach nadzwyczajnych zakończonych takimi decyzjami. Właściciel sąsiedniej nieruchomości (użytkownik wieczysty, zarządca ) nie w każdym przypadku będzie bowiem uznany za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. W myśl art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego, na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepis ten nie definiuje pojęcia obszaru oddziaływania obiektu wprost, lecz poprzez odesłanie do licznych regulacji, przewidujących m. in. szczegółowe wymogi dla odległości w zabudowie i zagospodarowaniu terenu. Do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, należą m.in. przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawo wodne. Oznacza to, że organ winien zbadać wszelkie okoliczności sprawy, z uwzględnieniem przepisów odrębnych, o jakich mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. W sytuacji, gdy z przepisów odrębnych wynikają ograniczenia w zagospodarowaniu, a zatem również w zabudowie sąsiednich nieruchomości, należy uznać, że dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji.
Wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu winno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu planowanej inwestycji z uwzględnieniem nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych. Szczegółowe określenie, który z podmiotów, poza inwestorem, posiada legitymację do występowania jako strona w danym postępowaniu, możliwe jest na podstawie ustaleń faktycznych danej sprawy i przepisów prawa mogących mieć w sprawie zastosowanie.
Zauważyć należy, że zagadnienie stosowania w postępowaniach nadzwyczajnych art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie jest jednolicie rozstrzygane w orzecznictwie i w przeważającej części dotyczy postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji. Na takie też orzeczenie powołali się skarżący w skardze.
Natomiast w postępowaniu wznowieniowym zakończonym decyzją ostateczną o pozwoleniu na budowę przymiot strony winien być ustalany w oparciu o art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, jak słusznie przyjął organ odwoławczy.
Dodać przy tym trzeba, że przed wydaniem pozwolenia budowlanego inwestor uzyskał decyzję środowiskową, niemniej z jej treści wynika, że przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia nie stwierdzono konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, co oznacza, że było to postępowanie niewymagające udziału społeczeństwa. W konsekwencji nie zachodził przypadek wymieniony w art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego wyłączający stosowanie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego
W świetle powyższej argumentacji wskazać należy, że skarżący są współwłaścicielami działek nr ew. (...). Ponadto, (...)jest właścicielem działki o nr ew. (...) Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że najbliżej nieruchomości skarżących zaprojektowano turbiny wiatrowe: nr "(...)" (zaznaczona na rys. 2) i "(...)" (zaznaczona na rys. 01). Wprawdzie wbrew ustaleniom organu turbina wiatrowa "4" usytuowana jest na działce nr ew. (...), a nie jak wskazał organ nr ew. (...), niemniej oddalona jest o ponad 430m od granicy z najbliższą działką wnioskodawców o nr ew. (...). Natomiast turbina wiatrowa "(...)" zaprojektowana na działce nr ew. (...)).
Ponadto, w decyzji z dnia (...) czerwca 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia organ stwierdził jednoznacznie, że w fazie eksploatacji przedsięwzięcie nie będzie źródłem ponadnormatywnego oddziaływania na środowisko w zakresie hałasu na terenach chronionych akustycznie. Elektrownia wiatrowa w porze dziennej nie będzie bowiem stanowiła zagrożenia dla środowiska w zakresie emisji hałasu, gdyż izolinia dopuszczalnego hałasu, równoważnego poziomu dźwięku A o wartości 55 dB nie wykracza poza teren, do którego inwestor posiada tytuł prawny.
Wskazane usytuowanie turbin względem działek skarżących – jak słusznie ustaliły organy – nie powoduje ograniczeń w ich zagospodarowaniu. Na ustalenia powyższe – wbrew zarzutom skargi – nie ma również wpływu wyznaczona w decyzji środowiskowej 300 m strefa oddziaływania, skoro nie ogranicza ona możliwości zagospodarowania nieruchomości skarżących. W konsekwencji bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostają rozważania zawarte w załączonej do skargi Opinii Instytutu Ochrony Środowiska. Na marginesie zatem tylko zauważyć należy, że w opinii nie wskazano przepisów prawa materialnego, z których wynikałyby ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości wnioskodawców.
Ponadto, poza ogólnym wskazaniem na uciążliwości hałasowe i wymienione w ww. opinii ewentualne pogorszenie stanu zdrowia skarżący także nie powołali się na konkretny przepis prawa materialnego, wskazujący, że ich nieruchomości położone są w obszarze odziaływania inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.
W konsekwencji poczynionych ustaleń, jako chybione należało ocenić zarzuty skargi zarówno co do naruszenia art. 6, 7, 77 § 1 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie przeprowadzenia dowodów z opinii właściwych biegłych i ograniczenie się jedynie do przywołania argumentacji zaprezentowanej przez Inwestora, w sytuacji gdzie wymaga to wiedzy specjalistycznej, jak i naruszenia 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia jakichkolwiek dowodów zgłaszanych przez uczestników postępowania.
Podobnie na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut uchybienia zasadzie wyrażonej w art. 10 kpa, bowiem dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracyjny zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia tej zasady (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 4/07).
Za prawidłowe należało uznać stanowisko organu także co do tego, że jeżeli wniosek o wznowienie postępowania został oparty na podstawie wymienionej w art 145 § 1 pkt 4 kpa, to badanie przymiotu strony powinno nastąpić we wznowionym postepowaniu, a stwierdzenie braku tej przesłanki skutkuje odmową uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 151§ 1 pkt 1 kpa.
W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uchylenia wydanych rozstrzygnięć, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło