VII SA/Wa 1164/19

WyrokWSA w Warszawie2019-12-06

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Grzegorz Antas, Andrzej Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wolnostojący nośnik reklamowy o wysokości 7,90 m i wymiarach tablicy 3 m x 6 m, mocowany do stalowego słupa utwierdzonego w fundamencie na powierzchni gruntu, stanowi budowlę wymagającą pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Wolnostojący nośnik reklamowy o znacznych rozmiarach (wysokość 7,90 m, wymiary tablicy 3 m x 6 m), trwale związany z gruntem poprzez fundament, stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę. Brak takiego pozwolenia skutkuje zastosowaniem procedury legalizacyjnej z art. 48 Prawa budowlanego, a w przypadku braku możliwości legalizacji – nakazem rozbiórki.
Stan faktyczny
Spółka wniosła skargę na postanowienie WINB utrzymujące w mocy postanowienie PINB o nałożeniu obowiązku przedstawienia dokumentów legalizacyjnych dotyczących wolnostojącego nośnika reklamowego. Organ I instancji wszczął postępowanie z urzędu, stwierdzając istnienie sześciu nośników reklamowych. W toku postępowania ustalono, że jeden z nośników (o wysokości 7,90 m i wymiarach tablicy 3 m x 6 m) został wybudowany w 2008 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji nałożył obowiązek przedstawienia zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o WZ, projektu budowlanego oraz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością. Organ II instancji utrzymał to postanowienie w mocy, uznając nośnik za budowlę wymagającą pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędzia WSA Andrzej Siwek, Protokolant st.sekr.sąd. Sylwia Rosińska-Czaykowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [...]Sp. z o.o. z siedzibą w[...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenie obowiązku przedstawienia dokumentów oddala skargę VII SA/Wa 1164/19 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr 692/2019, znak: WOP.7722.164.2019.MP [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB", "organ II instancji") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202, dalej: "Prawo budowlane")), po rozpatrzeniu zażalenia [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] (dalej: "PINB", "organ I instancji") z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], znak: [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W dniu [...] marca 2017 r. pracownik PINB przeprowadził czynności kontrolne przy ul. [...] w [...], podczas których stwierdził, że na nieruchomości występuje sześć wolnostojących nośników reklamowych. W wyniku przeprowadzonych czynności zawiadomieniem z dnia [...] marca 2017 r. PINB poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie sześciu nośników reklamowych wybudowanych na działce nr ew. [...], [...], [...] obręb [...] przy ul. [...]w [...]. Jednocześnie poinformowano o planowanych na dzień [...] maja 2017 r. oględzinach. W trakcie prowadzonych oględzin (w dniu [...] czerwca 2017 r.) stwierdzono, że na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...], usytuowany jest wolnostojący nośnik reklamowy całkowitej wysokości 7,90 m w postaci podświetlanej od góry lampami na wysięgnikach tablicy reklamowej o wymiarach 3 m x 6 m, mocowanej do słupa stalowego, utwierdzonego w fundamencie ustawionym na powierzchni gruntu (nośnik nr 5). W wykonaniu wezwania organu pełnomocnik Spółki poinformował, że nośnik reklamowy na działce ew. nr [...] został wybudowany w 2008 roku. Ponadto przedłożono kopię umowy najmu zawartej w dniu [...] kwietnia 2008 r. pomiędzy Spółką a Przedsiębiorstwem Produkcyjno-Handlowo-Usługowym "[...]" Sp. z o.o., którą zezwolono na umieszczenie na terenie kontrolowanej nieruchomości dwóch wolnostojących nośników reklamowych posiadających łącznie trzy oświetlane plansze reklamowe o wymiarach 6 m x 3 m. W dniu [...] lutego 2019 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędu [...], przy którym przekazano kopie dokumentów dotyczących zgłoszenia z dnia [...] sierpnia 1996 r., złożonego przez [...] Sp. z o.o. w sprawie montażu urządzenia reklamowego w [...], przy ul. [...]. Analiza akt wykazała, że nośnik reklamowy, będący przedmiotem niniejszego postępowania nie mógł być objęty tym zgłoszeniem, z uwagi na inną lokalizację, niż wskazana w treści zgłoszenia. Po przeanalizowaniu całości zgromadzonego materiału PINB postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r., nałożył na Spółkę obowiązek przedłożenia, w terminie 30 dni od dnia kiedy postanowienie stanie się ostateczne, następujących dokumentów: - zaświadczenia Prezydenta [...] o zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego dla inwestycji polegającej na budowie wolnostojącego nośnika reklamowego, całkowitej wysokości 7.90 m w postaci podświetlanej od góry lampami na wysięgnikach tablicy reklamowej o wymiarach 3 m x 6 m mocowanej do słupa stalowego, utwierdzonego w fundamencie ustawionym na powierzchni gruntu, na działce nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...], w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, - czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opinią techniczną w zakresie zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami techniczno- budowlanymi i uzgodnieniami, - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W odpowiedzi Spółka pismem z [...] marca 2019 r. wniosła zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie, formułując zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego. Po jego rozpatrzeniu [...]WINB postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że organ powiatowy dokonał właściwej kwalifikacji przedmiotowego nośnika reklamowego uznając, że jego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31 ustawy. Z kolei art. 29 - 31 wskazują na możliwość wykonywania robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonywania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Katalog obiektów i robót budowlanych zawarty w art. 29 Prawa budowlanego, zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a więc takich, do których nie będzie miała zastosowania ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1 omawianej ustawy zawiera wyliczenie enumeratywne. Stosowanie wykładni rozszerzającej jest w tym wypadku niedopuszczalne. Z przepisu tego wynika, że wszystkie roboty budowlane powinny być wykonywane po uzyskaniu pozwolenia na budowę, za wyjątkiem robót, które zostały z tego obowiązku przez ustawodawcę zwolnione. Jednocześnie na gruncie art. 29 Prawa budowlanego z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zwalnia się, m.in. w stosunku do zamiaru instalowania tablic i urządzeń reklamowych, za wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Roboty takie wymagają jedynie skutecznie dokonanego zgłoszenia zamiaru ich wykonania organowi administracji architektoniczno-budowlanej. [...]WINB podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie wstępuje budowla określona w art. 3 pkt. 3 Prawa budowlanego, którą jest każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolnostojące maszty antenowe, wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolnostojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Ponadto z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie wynika, że sporny nośnik reklamowy zamontowany jest na stalowym rusztowaniu obciążonym betonowym blokiem ustawionym na powierzchni gruntu. Organ II instancji wskazał, że o tym czy urządzenie jest trwale związane z gruntem, świadczy jego stabilne posadowienie na gruncie, odporne na działanie czynników atmosferycznych. Dla przyjęcia, że dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem istotne jest bowiem to, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, a w istocie decydują o tym parametry techniczne takiego obiektu. Same parametry techniczne inwestycji, jak chociażby masa jej elementów i ich wielkość mogą powodować takie właśnie związanie i wówczas należy przyjąć, ze obiekt stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 przepisów Prawa budowlanego. W ocenie [...]WINB przedmiotowy obiekt stanowi więc urządzenie reklamowe, na które wymagane jest pozwolenie na budowę. Równocześnie w świetle Prawa budowlanego należy wyróżnić co najmniej dwa rodzaje urządzeń reklamowych. Do pierwszej grupy należy zaliczyć, wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 - wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, na które wymagane jest pozwolenie na budowę, bowiem ich budowa nie została wymieniona jako nie wymagająca pozwolenia na budowę w art. 29 ust. 1 omawianej ustawy. Do drugiej zaś grupy należy zaliczyć tablice i urządzenia reklamowe, na instalowanie których jest wymagane jedynie, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi. Przestrzenna konstrukcja nośnika reklamowego o wymiarach tablicy 3 m x 6 m i całkowitej wysokości około 7,90 m oraz jego ciężar wymaga pozwolenia na budowę w formie decyzji administracyjnej. Przemawiają za tym również względy bezpieczeństwa oraz sposób związania z gruntem. Dla konstrukcji przestrzennej o tak znacznych rozmiarach, w celu zachowania zasad bezpieczeństwa konstrukcji i otoczenia oraz wskazania sposobu związania z gruntem, koniecznym było sporządzenie pełnej dokumentacji projektowej, odpowiadającej wszelkim wymogom rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Zdaniem [...]WINB organ I instancji prawidłowo odniósł się do art. 48 Prawa budowlanego, który reguluje kwestię samowoli budowlanej, polegającej na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, która skutkuje, co do zasady, nakazem rozbiórki. Nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie, ustawodawca zobowiązuje bowiem do badania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z obowiązującymi przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i czy nie narusza przepisów techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Ze względu na fakt, że w przedmiotowej sprawie inwestor przystąpił do wykonania prac bez uzyskania decyzji właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, zasadnym było wszczęcie procedury legalizacyjnej i nałożenie obowiązku przedłożenia określonej dokumentacji. Odnosząc się do treści art. 48 Prawa budowlanego [...]WINB podniósł, że w ust. 2 ustawodawca przewidział możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jednakże tylko w sytuacji, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym przepisów techniczno-budowlanych. Organ odwoławczy podkreślił, że wydanie zaskarżonego postanowienia ma na celu umożliwienie inwestorowi zalegalizowanie przedmiotowych robót budowlanych. Nie przekładając żądanej dokumentacji Spółka pozbawi się możliwości legalizacji stwierdzonej samowoli budowlanej. Stosownie bowiem do art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W związku z tym PINB zobowiązany będzie wydać stosowną decyzję rozbiórkową. Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła, za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika, [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, jednocześnie zarzucając organowi naruszenie: - art. 81 i art. 10 § 1 k.p.a. w obydwu instancjach postępowania administracyjnego przez niezapewnienie skarżącej możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także brak zawiadomienia skarżącej o możliwości zapoznania się z aktami oraz o możliwości składania wniosków i zastrzeżeń w formie pisemne i równocześnie przez niepoinformowanie skarżącej, że zakończone zostało postępowanie dowodowe, co miało wpływ na wynik sprawy i mogło skutkować odmiennym rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, - art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego przez ich zastosowanie pomimo, że wykonanie robót budowlanych polegających na instalacji tablicy reklamowej nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. - art. 3 pkt 3 oraz art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedmiotowy obiekt stanowi urządzenie reklamowe, na które wymagane jest pozwolenie na budowę, - niezastosowanie art. 49b Prawa budowlanego w sprawie nośnika reklamowego zainstalowanego bez wymaganego zgłoszenia, - niezastosowanie art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, który definiuje "budowę", o której mowa w przepisach art. 49b ust. 1 ustawy, mających zastosowanie w sprawach samowoli budowlanej, - niezastosowanie art. 4 Prawa budowlanego przy wykładni przepisów tej ustawy - pojęcia trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe (art. 3 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego), pojęcia instalowanie tablic i urządzeń reklamowych (art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego) - a tym samym naruszenie zasady wolności budowlanej, - niezastosowanie art. 2 Konstytucji RP i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 11 ust. 1 i art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców przy wykładni przepisów Prawa budowlanego - pojęcia trwale związane z gruntem tablice/ urządzenia reklamowe (art. 3 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego), pojęcia instalowanie tablic i urządzeń reklamowych (art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego) - a tym samym naruszenie zasady państwa prawa i zasady proporcjonalności, - art. 7, 77 § 1, 80, 124 § 2 w związku z art. 140 oraz art. 15 k.p.a., przez bezpodstawne ustalenie, że "organ powiatowy dokonał właściwej kwalifikacji przedmiotowego nośnika reklamowego uznając, że jego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę", brak ustaleń i dowodów wykazujących wykonanie "budowy " wymagającej pozwolenia na budowę, - art. 7a § 1, art. 8 § 1 i art. 81a § 1 w zw. z art. 140 oraz art. 15 k.p.a. przez: a) przyjęcie takiej wykładni przepisów prawa budowlanego, która powoduje obciążenie inwestora największymi obowiązkami z możliwych przy innej interpretacji przepisów prawa budowlanego, b) naruszenie zasady proporcjonalności, ponieważ dokonując wyboru środka ingerencji w prawa jednostki, organy nadzoru budowlanego zastosowały najostrzejszą ingerencję w prawa jednostki, zamiast zastosować środki, które byłyby dla inwestora najmniej uciążliwe, - art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1 i art. 77 § 1, art. 124 § 1 i § 2 w związku z art. 140 oraz art. 15 k.p.a. przez niewyjaśnienie zarzutów zgłoszonych w zażaleniu na oraz niewyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy, m.in. wykładni i zastosowania art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, który definiuje "budowę" jako wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. W uzasadnieniu strona skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty. Podkreśliła, że organ II instancji nie odniósł się do zarzutów sformułowanych w zażaleniu. Jednocześnie wskazała, że [...]WINB powołuje się na orzeczenia sądów administracyjnych, które dotyczą innego stanu prawnego niż występujący w niniejszej sprawie. Równocześnie podniosła, że zaskarżone postanowienie opiera wykładnię przepisów Prawa budowlanego na przesłankach, które nie wynikają z przepisów prawa i pozostawiają całkowitą dowolność organom nadzoru budowlanego w klasyfikowaniu spornego obiektu. W odpowiedzi na skargę [...] WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019r. Nr [...] [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] marca 2019r., którą nałożono na skarżącą spółkę obowiązek przedłożenia, w terminie 30 dni od dnia kiedy postanowienie stanie się ostateczne, następujących dokumentów: - zaświadczenia Prezydenta [...] o zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego dla inwestycji polegającej na budowie wolnostojącego nośnika reklamowego, całkowitej wysokości 7.90 m w postaci podświetlanej od góry lampami na wysięgnikach tablicy reklamowej o wymiarach 3 m x 6 m mocowanej do słupa stalowego, utwierdzonego w fundamencie ustawionym na powierzchni gruntu, na działce nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...], w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, - czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opinią techniczną w zakresie zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami techniczno- budowlanymi i uzgodnieniami, - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wydanie powyższego postanowienia poprzedzone było postępowaniem wyjaśniającym w tym przeprowadzeniem oględzin na podstawie których organy ustaliły, że na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w Warszawie, usytuowany jest wolnostojący nośnik reklamowy całkowitej wysokości 7,90 m w postaci podświetlanej od góry lampami na wysięgnikach tablicy reklamowej o wymiarach 3 m x 6 m, mocowanej do słupa stalowego, utwierdzonego w fundamencie ustawionym na powierzchni gruntu . Po pierwsze Sąd podziela stanowisko organów co do interpretacji przepisów prawnych dotyczących rozpoznawanej sprawy, w szczególności co do tego, że wybudowanie nośnika reklamowego stanowiącego urządzenie reklamowe w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wymaga pozwolenia budowlanego. Z treści art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wynika, że budowla stanowi swoistą całość użytkową odrębną pod względem technicznym – jest obiektem budowlanym wzniesionym z użyciem wyrobów budowlanych, nie będącym budynkiem bądź obiektem małej architektury, który wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, posiada właśnie atrybut całości użytkowej odrębnej pod względem technicznym, a także atrybut możliwości użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Zdaniem Sądu sporny obiekt to urządzenie reklamowe (nośnik reklamowy) trwale związane z gruntem, wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że o tym, czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość konkretnego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania z gruntem (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 1509/06, z dnia 23 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 923/05, z dnia 3 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1331/08, z dnia 1 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1461/08, wszystkie dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl.). Przy czym Sąd podziela wielokrotnie wyrażane w orzecznictwie stanowisko, że o tym czy urządzenie jest trwale związane z gruntem, świadczy jego stabilne posadowienie na gruncie, odporne na działanie czynników atmosferycznych. Z opisu spornego nośnika wynika, że jest to nośnik o wysokości całkowitej 7,90 m w postaci podświetlanej od góry lampami na wysięgnikach tablicy reklamowej o wymiarach 3 m x 6 m, mocowanej do słupa stalowego, utwierdzonego w fundamencie ustawionym na powierzchni gruntu . Przedmiotowa reklama nie podlega więc wyłączeniu od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż w świetle prawa budowlanego oraz orzecznictwa jest ona budowlą a nie urządzeniem reklamowym wymienionym w art. 29 ust. 1 pkt 6. Wybudowanie budowli w rozumieniu Prawa budowlanego podlega w ogólnej zasadzie wyrażonej w art. 28 Prawa budowlanego, tj, wymaga pozwolenia na budowę, którego jednak w niniejszej sprawie inwestor nie uzyskał. W przypadku budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę zastosowanie znajduje art. 48 Prawa budowlanego. Zastosowanie procedury legalizacyjnej, zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego jest możliwe w przypadku, gdy przedmiotowa budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wydanie postanowienia na podstawie art. 48 ust 2 Prawa budowlanego ma na celu umożliwienie inwestorowi zalegalizowanie przedmiotowych robót budowlanych. Zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego obiekty budowlane wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę podlegają rozbiórce, jednak nakaz rozbiórki jest oceniany jako najsurowszy sposób likwidacji skutków samowoli budowlanej, który powinien mieć zastosowanie w ostateczności. Organ nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności bada, czy zaistniały przesłanki do legalizacji nielegalnego obiektu mając na uwadze treść art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego tj. czy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz czy nie narusza innych przepisów, w tym techniczno -budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Obie ww. przesłanki muszą zostać spełnione kumulatywnie. Przez pojęcie zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustawodawca rozumie w szczególności zgodność z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak bowiem wprost wynika z ustawy, gdy na terenie, na którym samowolnie wzniesiono obiekt budowlany, obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, tylko ten plan może być podstawą oceny zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W przeciwnym wypadku inwestor winien uzyskać decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Tak więc, nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji, z tym że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora. Tym samym organ nadzoru budowlanego winien w pierwszej kolejności umożliwić Inwestorowi zalegalizowanie samowoli budowlanej zobowiązując go do przedłożenia stosownych dokumentów. W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego słusznie zatem wydały zaskarżone postanowienia. Należy także podkreślić, że prawidłowa kwalifikacja przedmiotowego obiektu jako wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę determinowała wdrożenie trybu określonego w art. 48 Prawa budowlanego, co czyni niezasadnym zarzut niezastosowania przez organy trybu określonego w art. 49b, przewidzianego wyłącznie sytuacji wzniesienia obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia. Analiza akt sprawy i zaskarżonego postanowienia wskazuje jednoznacznie na to, że organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), nie naruszając przy tym przepisów postępowania w stopniu mogącym wpłynąć na wynik sprawy. Sąd zwraca ponadto uwagę, że powoływanie się przez stronę na naruszenie przepisów rangi konstytucyjnej – a więc powołanie najpoważniejszego zarzutu – wymaga szczególnie starannego uzasadnienia w tym zakresie; szczególnie przez profesjonalnego pełnomocnika. Art. 2 Konstytucji R.P. stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Wobec tego, że profesjonalny pełnomocnik w żaden sposób nie uzasadnił, na czym miałoby polegać naruszenie przez organ tego przepisu ustawy zasadniczej, to nie jest rolą sądu administracyjnego domyślanie się dlaczego wydane w postępowaniu legalizacyjnym postanowienie umożliwiające inwestorowi tę legalizację miałoby naruszyć zasadę demokratycznego państwa prawa lub zasadę sprawiedliwości społecznej, czy też przywołaną w skardze zasadę proporcjonalności Przywołać w tym miejscu należy stanowisko Sądu Najwyższego, wyrażone w postanowieniu z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt III UK 241/18, zgodnie z którym "przepis art. 2 Konstytucji RP - podobnie jak inne przepisy ustawy zasadniczej o ogólnym charakterze - nie może stanowić samodzielnej podstawy rozstrzygnięcia sprawy przez sąd, a jego naruszenie - samodzielnej podstawy kasacyjnej, bez konkretyzacji zarzutu jego obrazy, polegającej na powiązaniu go z innymi przepisami prawa". Przy czym skarga takiej konkretyzacji nie czyni. Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. W orzecznictwie wskazuje się, że uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny (zob. wyrok NSA z dnia 12 marca 2019 r., II OSK 1022/17, CBOSA). W niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykazała takiego związku. Mając to wszystko na uwadze, Sąd stanął na stanowisku, że na gruncie niniejszej sprawy orzekające w sprawie organy nie dopuściły się naruszeń prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani uchybień prawa procesowego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło